جلسه 003 - تربیت کودک
شماره جلسه
3
وضعیت پیاده سازی
دارد
سال
1379
ماه
2
روز
15
متن کامل (خام) ‌ جلسه 003 - تربیت کودک

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین. بحث کلی ضرورت توجه به تربیت فرزندان و مسئولیت والدین را در این زمینه عرض کردیم الان از این جلسه ان شاء الله بحث خود تربیت را شروع خواهیم کرد تربیت شامل چند مرحله هست. یکی مرحله قبل از بارداری یکی دوران بارداری و یکی دوران کودکی که هفت سال اول هست و دوران هفت سال دوم و هفت سال سوم. البته این تقسیمی که هفت سال اول و دوم و سوم هست تقسیمی هست که از پیغمبر اکرم و سایر معصومین (ع) به ما رسیده که وظائفی را در این دوران برای ما تعیین کردند ولی جدای از این تقسیم‌بندی به این صورت هست که دوران قبل از بارداری، بارداری، کودکی، نوجوانی، جوانی و بزرگسالی. در مورد مسائل قبل از بارداری توضیح دادیم جلسه گذشته مسأله وراثت را و اهمیت و نقش آن در شکلگیری شخصیت فرزند. یک مسأله خیلی مهم این هست که ما این را بدانیم که فرزند تا زمان زایمان به این صورت هست که تسلیم محض والدین هست.

هیچ ارادهای و هیچ مخالفتی در مقابل والدین از خودش نشان نمیدهد ماده آن را زن و مرد به اشتراک میگذارند یعنی تخمک و منی یا اسپرم و تخمک را، خود اینکه این تخمک یا اسپرم چه قابلیت و کیفیتی داشته باشند باز دست والدین است و در دوران حمل هم کاملاً تسلیم والدین هست. یعنی هر شکلی که دلشان بخواهد میتوانند به آن بدهند بعد از حمل بچه یواش یواش برای خودش شخصیت پیدا میکند. یک سلسله مقاومتهایی از خودش بروز خواهد داد ولی تا حدودی باز جا دارد که رویش کار بشود، میشود محیط خارجی. محیط خارجی نقش قوی دارد. خیلی خوب هست ممکن است بچهای از نظر محیط داخلی کاملاً منفی باشد نعوذبالله مثلاً زنازاده باشد اما از نظر محیط خارجی اگر این محیط خارجی قوی باشد میتواند اثر آن نکات منفی و نکات منفی را از بین ببرد و بچه رستگار بشود. آنقدر محیط خارجی قوی هست. پس ما این را باید بدانیم که فرزند ما کاملاً تسلیم ماست تا مدتها و ما باید مهارت صورتگری و نقاشی خودمان را بالا ببریم تا بتوانیم بسته به وسع خودمان بهترین صورتها را از نظر ظاهر و باطن به فرزندمان بدهیم. نکته خیلی مهم دیگر این هست که زمان در قبل و دوران بارداری مفهومش با بعد از دوران بارداری فرق میکند همانطور که زمان در نسبتی که در رابطه با دنیا و آخرت هست فرق میکند در یک ساعت دنیا انسان میتواند میلیاردها سال عذاب برای خودش بخرد یا میلیاردها سال بهشت را برای خودش تهیه بکند جفتش هم زمان است. اما این زمان کجا و آن زمان کجا، زمان دنیا قابلیتش بسیار بسیار بالاتر از زمان آخرت هست چون در آن استعداد وجود دارد ولی در آخرت بعدش دیگر استعدادی نیست به این معنا که انسان بتواند عملی انجام بدهد عبادتی انجام بدهد جبرانی بکند، نه، در رحم مادر و بعد از تولد هم همینطور هست. در رحم مادر ممکن است که یک بچه خیلی چیزها را بگیرد یا خیلی چیزها را از دست بدهد اگر از دست داد بعد از تولد نمیشود آن چیزها را به او داد. مثلاً یک کاری کرد که بچه کور بشود دست نداشته باشد بعد از تولد این قضیه در غایت سختی و اشکال هست اگر بخواهد اصلاح بشود اگر نه ممتنع هست اینطوری هست. پس زمان را دقت کنید که قوه، زمان، استعداد در قبل از بارداری برای بچه و در حین بارداری با بعد از بارداری یکی نیست لذا مادری که یک ساعت قبل از بارداری پدری که یک ساعت قبل از بارداری برای دوران بارداری همسر زحمت میکشند یک تلاش مثبتی انجام میدهند. این یک ساعت معادل چندین ساعت دوران بارداری است یا چندین ماه دوران بارداری است و پدر و مادری که یک ساعت در دوران بارداری زحمت میکشند بلکه بعضی وقتها معادل سالها زحمت بعد از دوران بارداری هست پس خوب توجه بشود که نقش زمان را ما در نظر بگیریم. بنابراین پدر و مادری که هوشیار هستند بیشترین زحمت و فشار خودشان را میگذارند قبل از بارداری و زمان بارداری و تا حدود خیلی زیادی کار پدر و مادر بعد از یک همچین بارداری که قبل از آن و در حین آن تلاشهای خوبی صورت گرفته راحت هست کار یک همچین پدر و مادری. یعنی بچه با یک استعدادهایی که در درون خودش گرفته از قبل از بارداری و دوران بارداری رشد میکند خیلی کار پدر و مادر راحت هست اما اگر این زحمتها کشیده نشود بعد از تولد ما بخواهیم یک همچین کاری بکنیم دردسر دارد. گاهی وقتها ما میبینیم که پدر و مادری میایند و میگویند بچه ما اینطوری هست هر کاری هم میکنیم درست نمیشود دقت نمیکنند که این محصول کار خودشان است. کاری که در دوران بارداری باید انجام میدادند یا قبل از بارداری محصول رفتارهای خودشان هست. بعد فکر میکنند که این مستقلاً خودش همینطوری شده و خیلی وقتها نقش خودشان را در این زمینه انکار میکنند این هم تذکر دومی که بسیار مهم هست. همانطور که جلسه گذشته عرض کردم پدر و مادر در پنج چیز در بچه خودشان شریک هستند و اثرگذار و بیشتر مادر، اول در زیبایی و سلامت جسمانی که در این باره توضیح دادیم دوم در اخلاق فرزند فضائل یا رذائل اخلاقی فرزندشان مؤثر هستند. مثلاً مادری که حسود است بخیل است پدری که بداخلاق و تندخو هست اینها رذائل اخلاقی هست روی بچه اثر میگذارد بچه را شکل میدهد یا کریم هست مهربان هست نوعدوست هست حسود نیست خیرخواه است متدین هست اینها اثر میگذارد. سوم در دین بچهشان مؤثر هستند چهارم در هوش بچه و پنجم در عقل فرزندشان، که توضیح دادم فرق بین هوش و عقل را جلسه گذشته عرض کردم. بنابراین فرزند ما آینه ماست یعنی ما در فرزند خودمان خودمان را میبینیم. گاهی وقتها انسان به خاطر حب ذات که علاقهای به خودش دارد داشتن بعضی از صفات رذیله را یا صفات اخلاقی بد را کمتر متوجه میشود که خودش اینها را دارد یا اگر هم داشته باشد دردش نمیاید ناراحت نیست میگوید من آدم عصبی هست من آدم بخیلی هستم من آدمی هستم که سوءظن زیاد دارم. اما چون انسان عاشق خودش هست با آن کنار میاید باخودش مسامحه میکند دقت نمیکند که اینها بعد از تولد به آخرت هر کدامش به قول بزرگان ما میتواند میلیونها سال عذاب برای انسان تهیه بکند هر کدام از این رذائل اخلاقی، با خودش مداهنه میکند یعنی سر خودش را شیره میمالد سر خودش را کلاه میگذارد. من حسود هستم همین که هست من آدم عصبی هستم همین که هست اما باید توجه داشته باشید که ما چه حقی داریم اگر میدانیم یک صفت بد اخلاقی داریم این را باید به یک انسان دیگر منتقل کنیم داریم برایش تصمیمگیری میکنیم که او هم اینطوری بشود. وظیفه ماست که اگر میدانیم ما مشکلی داریم تزکیه کنیم خودسازی بکنیم این صفت را از خودمان برطرف کنیم. نگذاریم در ما باشد ما ممکن است حسادت را بخل را عصبانیت را غضب را سوءظن را ناسازگاری را بیادبی را از خودمان تحمل کنیم. چون عاشق خودمان هستیم. ولی والدین همین خصوصیاتی که خودشان دارند را از فرزند خودشان به راحتی نمیپذیرند فردا میبیند بچه در مقابلش مقاومت کرد عصبانیت به خرج داد ناهنجاریهای دیگر هست هم خیلی گرفته و دلزده و ناراحت میشود هم اینکه با پرخاش و کتک و خشونت با بچه رفتار میکند. دقت نمیکند که این آینه خودش است این محصول کار خودش هست. به این قضیه توجه ندارد یا بچه نازکنارنجی، لوس، نُنری که تا به او حرف میزنی به او برمیخورد و ناراحت میشود و می‌نشیند یک گوشه‌ای گریه میکند زودرنج است یک گوشهای میرود یکسره خودش را پنهان میکند. بعد میگویی این بچه نمیشود با او حرف زد تا میگویی دو بیشتر است یا سه اینطوری میشود باید توجه داشته باشید که این اخلاق خودت هست از خودت این را گرفته خودت این را این شکلی بار آوردی. پس یکی از کارهایی که قبل از بارداری باید انسان انجام بدهد این هست که زن و مرد حقیقتاً نگاه کنند ببینند که اگر عیبهایی دارند خودشان را تزکیه کنند یک مقداری تمرین کنند تا برطرف بشود این خصوصیات خوب نیست باشد و منتقل بشود. واقعاً زحمت میخواهد یک مدتی قبل زحمت بکشند به این فکر باشند بیتعصب همانطور که در رابطه با سردرد و قلبدرد و پادرد و چشمدرد به پزشک مراجعه میکنیم برویم پیش کسی که میتواند مسائل روحی را درمان بکند. از او بخواهیم که ما یک همچین گرفتاریهایی داریم تندخو هستیم زود عصبانی میشویم وقتی عصبانی میشویم دیگر هیچی جلویمان را نگه نمی‌دارد و تر و خشک را با هم می سوزانیم در عصبانیت، یا حسود هستیم ما چکار کنیم که این با ما نباشد.

چون این اگر بماند و ما بمیریم به تعبیر بعضی از علما مثل حضرت امام قرنهای آخرتی جهنم برای همین یک صفت بد اخلاقی ما عذاب لازم هست که این را از ما دور کند چون گفتیم که زمان در قبل از تولد با بعد از تولد یکی نیست.

ما الان در دوران جنینی خودمان هستیم در دنیا می‌توانیم الان خودمان را درمان بکنیم در رحم دنیا می توانیم این جنین روح را درمان بکنیم اما وقتی متولد به آخرت بشویم اینطور نیست دیگر تولد شده دیگر آنجا استعداد ساخته شدن وجود ندارد آنجا خیلی دیر جواب میدهد. به قول علی (ع) برای یک گناه ممکن است انسان صد سال معذب باشد یک گناه نه یک اخلاق، یک اخلاق که دیگر خیلی طولانی‌تر هست. یک خُلق غیر از یک گناه است. بنابراین ما باید زحمت بکشیم قبل از اینکه اقدام بکنیم به بارداری که یک انسان دیگر را بدبخت نکنیم این در مورد مسائل روحانی و اخلاقی. در مورد بحث سلامتی جسم هم همینطور است. پدر و مادر باید قبلش دقت بکنند اگر ضعیف هستند از نظر جسمانی، عارضهای هست اعتیادی هست سیگاری هست مصرف دارویی هست مصرف داروهایی که ممکن است مضر باشد اینها را برطرف کنند تقویت کنند و با یک وضعیت جسمانی خوب و قوی و آمادهای اقدام به انعقاد نطفه بکنند. حتی شما ببینید وقتی کسالت پدر و مادر، پدر و مادر کسل و بیحال و شکمشان پر است از نظر غذایی زیاد غذا خوردند درد دارند اقدام بکنند به آمیزش و این آمیزش منجر به انعقاد نطفه بشود چیز خوبی از کار در نمیاید بله دستور دادیم که شما هر وقت درد دارید از نظر بدنی یا کسل هستید اتفاقاً خوب هست که انسان آمیزش بکند. برای اینکه حضرت میفرماید آمیزش یا تب زیاد یا چیزهایی از این قبیل وقتی حرارت بدن انسان خیلی بالا میرود آمیزش همه اینها را برطرف میکند هم درد را برطرف میکند هم دما را پایین میاورد گرما را متعادل میکند. اینها خوب است برای این کار، ولی برای انعقاد نطفه نه، پس دقت کنید آمیزش صورت میگیرد فقط جهت لذت هست یک موقع هست صورت میگیرد به جهت انعقاد نطفه، ما میخواهیم از آن آمیزش بچهدار بشویم. بنابراین باید خیلی دقت کنیم که اهداف در اینها فرق میکند وقتی یک کسالت اثر میگذارد طبیعی هست که یک کسی که معتاد هست کسی که سیگار میکشد کسی که دارو میخورد کسی که از نظر وضعیت جسمی در یک وضعیت حاد جسمی قرار دارد این روی نطفه تأثیر میگذارد. اینها که توضیح دادم مربوط به این هست که ما مدتها قبل از اینکه بخواهیم اقدام بکنیم به بچهدار شدن باید به فکر خودمان باشیم هم از نظر جسمی هم از نظر روحی. هم به نشاط خودمان برسیم و درمان بیماریهای روحی خودمان برسیم و هم به سلامت جسمی و قوت جسمیمان در این زمینه اهمیت بدهیم. این قوت خیلی مهم هست. چون نطفه ضعیف که بسته بشود بچه ضعیف بار میاید ما باید از این جهت هم توجه داشته باشیم. اما این جلسه را بیشتر میپردازیم به مسائل مربوط به قبل از آمیزش و حین آمیزش، این جلسه اگر برسیم مسائل قبل از بارداری را به صورت خیلی فشرده و خلاصه تمام میکنیم در آن شب یعنی آن شبی که قرار است نطفه بسته بشود همه صحبتهایی که کردم چند برابر مؤکد میشود. یعنی در آن روز و شبش انسان نباید گناه بکند باید ارتباطاتش را طوری تنظیم کند که منجر به عصبانیت، خشم، غیبت، گناه، تهمت، نگاه ناروا، نگاه به نامحرم نباشد یعنی نزدیک انعقاد نطفه انسان باید خیلی بیشتر مراقبت کند. شما میبینید برای یک انسانی که بینظیر هست گل سرسبد خلقت هست یعنی فاطمه زهرا(س) وقتی قرار است این نطفهاش بسته بشود پیامبر 40 روز اربعین دارند به حضرت خدیجه(س) میفرماید در خانه بمان و هیچ کس را هم در خانه راه نده. این 40 روز هیچ پذیرشی از هیچ کس نداشته باش و خودش هم 40 روز دور است از خدیجه(س)، در غار حراء هست آنجا میرود عبادت، 40 روز عبادت به خودشان میرسند بعد از اینکه تازه میایند و قرار است نطفه حضرت زهرا (س) بسته بشود جبرئیل (ع) از بهشت غذا میاورد یک غذای طیب و پاک تا نطفه یک انسان بینظیری مثل حضرت زهرا (س) بسته بشود. بنابراین ما باید خیلی دقت بکنیم به این مسأله که بخصوص در قبل از نزدیک انعقاد نطفه و زمان آن و شب آن خیلی باید دقت روی این مسائل داشته باشیم حالا بسیار بجاست که ما همین سیره را تکرار کنیم و همین سیره را عمل کنیم. حالا ممکن است برای ما عملی نباشد که ما 40 روز هیچ کس را نبینیم و هیچ ارتباطی نداشته باشیم اما به هر حال خلوت کردن میخواهد یک مقدار زمان بیشتری میخواهد گفتم یک ساعت زمانی که شما میگذارید غیر از یک ساعت زمانی هست که بعداً بچه را اینطرف و آنطرف ببری و نشان دهی که این بچه مریض است. یک مقدار انسان کارهایش را خلوتتر بکند به خودش برسد و آماده باشد چقدر خوب است که انسان همیشه آماده باشد برای این کار یعنی از نظر اخلاقی و روحی و معنوی از نظر لقمه و کار یکطوری آماده باشد چون همیشه دست ما نیست انعقاد نطفه. یک موقع میبینید که ناخودآگاه این کار صورت گرفته بنابراین بهتر است که همیشه انسان آماده باشد اصلاً روحاً آماده باشد ولی جدای از این آمادگی عمومی یک آمادگی اختصاصی هم چیز خیلی خوبی هست که انسان اگر میخواهد اقدام به انعقاد نطفه بکند یک مدتی سر خودش را خلوتتر بکند به عبادت بیشتر بپردازد. قرائت قرانش را بیشتر بکند انس با خدا با ماوراء طبیعت، از غم و غصه و اضطراب و هیجانات دور باشد آن مدت را شاد و خندان باشد با یک آمادگی خیلی خوبی بتواند این نطفه را تشکیل بدهد پس اینها مؤثر هست آمادگیهای معنوی و روحی و جسمی قبل از انعقاد نطفه. مسأله مهم در این داستانی که عرض کردم مسأله لقمه هست مسأله لقمه بسیار حساس و مهم هست اینکه نطفه با لقمه حلال منعقد بشود خدای نکرده در این نطفه حرامی وارد نشده باشد لقمه حرام که خیلی سخت هست کسی که لقمهاش حرام است و میداند لقمهاش حرام است نطفه را انعقاد میکند واقعاً خیانت و جنایت هست. چون به راحتی اثرش از بین نمیرود در عرف اجتماع هم همینطور هست در عرف اجتماع شما ببینید مثلاً وقتی به صورت حرام انعقاد نطفه میشود نه اجتماع ما، در خارج از کشور که شما بروید آنجاهایی که روابط زن و مرد کاملاً آزاد است هیچ منعی نیست نه از نظر قانون نه از نظر عرف. در همانجا اگر یک کسی آدم خبیثی باشد میگویند این آدم حرامزادهای هست یکی از فحشهایشان این هست که به طرف میگویند حرامزاده، در عرف ما میگویند طرف آدم حرام لقمهای هست. وقتی که سیدالشهداء(ع) در روز عاشورا میرود که مردم را نصیحت بکند سنگ میزنند به سر و صورت حضرت، وقتی که برمیگردد حضرت زینب(س) تعجب میکند میگوید مگر تو را نمی شناختند؟ مگر تو خودت را معرفی نکردی که اینها با تو اینطوری کردند؟ سیدالشهداء میفرماید که اینها شکمهایشان از حرام پر است و پری شکم از حرام مانع از این میشود که انسان موعظه و حکمت و حتی کلام الهی را بفهمد درک بکند و قبول کند میگوید ما از نظر کلام که بالاتر از کلام خدا و پیغمبر و ائمه که نداریم. آدمی که حرام لقمه است یا لقمه حرام خورده آلوده میشود موعظه روی آن اثر نمیگذارد. مثل مجسمه میاید مینشیند و میشنود هیچ اثری هم نمیگذارد کور و کر میاید و کور و کر هم میرود دلمرده و قسی میاید دلمرده و قسی هم میرود به هیچ وجه اثری روی او نمیگذارد. ما حتی داریم افرادی که آدم‌های عالم و عابدی بودند. تصمیمات خیلی بدی در زندگی‌شان گرفتند بعدها و انحراف پیدا کردند. اثرش مال این بوده که یک لقمه حرام خوردند یک غذای حرام خوردند. گاهی وقتها انسان یکدفعه خودش هم نمی داند می‌نشیند یک تصمیمات عجیب و غریبی در زندگی‌اش می گیرد و کارهای ناهنجاری انجام می دهد و جلو میرود بعد می فهمد که این انحرافی که ایجاد شده مال این هست که لقمه حرامی را جایی خورده.

ما در هر مهمانی در هر ضیافتی مال هر عزیزی هم که باشد این مهمانی و ضیافت اگر بدانیم غذا آلوده است مثلاً فزله موش در آن هست ممکن است غذایش مانده باشد یا مضر باشد طعمش را میچشیم اما خانه این و آن خیلی بیدقتی میکنیم چه از نظر غذای معنوی و چه از نظر غذای مادی. باید خیلی توجه بشود بعد حالا یک موقعی هم آدم گرفتار میشود صلهرحم بوده چارهای نبوده آنجا رفته نشسته یک چیزی هم خورده، میشود اثرش را برطرفش کرد اقدام کنیم برطرف کنیم حالا توضیح میدهم که چکار کنیم آن اثرات از بین برود. یا خدای نکرده ما اهل خمس نباشیم چند سال همینطوری یکسره سطح زندگی ما دارد قدم به قدم بالا میرود اما هیچ سال خمسی نداریم ما زیاد داریم آدمهای متدینی که سال خمسی ندارند. چند روز پیش یک آقایی آمده بود خمسش را حساب کند خیلی زیبا آمد پنج تا یک تومانی به من داد یعنی 50 ریال این خمس من است حساب کردم امسال به من اینقدر تعلق گرفته چقدر خوب است ما مدام میگوییم ما که کارگریم کارمندیم. نه یک موقعی خمس تعلق میگیرد ولو پنج تا یک تومانی، همین این سهم سادات فقیر است و سهم امام زمان(ع) میاید در لقمه ما و ما با آن میخواهیم نطفه تشکیل بدهیم نماز بخوانیم غذا بخوریم برایمان گرفتاری درست میکند باید این را از زندگی دور کرد. خیلی از متدینین هستند که متدین هستند انقلابی هم ممکن است باشند ولی میبینی که اصلاً دقت در مسائل حلال و حرام لقمهشان نمیکنند یا اگر میدانی کم کاری کردی در محل کار خودت، یا این حقوقی که داری میگیری شایستهات نیست یا به هر نحوی حق نیست این در نطفه اثر میگذارد. هم خودت را خراب میکند هم همسرت را و هم فرزند را، در قیامت داریم که همسر و فرزند شکایت میکنند اصلاً آدم را لعنت میکنند که خدایا این را مجازاتش کن انتقام ما را از این بگیر که این لقمه حلال به ما نداد لقمه حرام داد الان ممکن است زن و بچه هیچی نگویند شاید هم خدای نکرده خوششان هم بیاید ولی بعداً قیامت شکایت میکنند. توضیح دادم صحنه خانواده را در قیامت جلسات گذشته توضیح دادیم که این به ما لقمه حرام داد و ما را خراب کرد مؤثر هست خیلی باید توجه کنیم در این قضیه، در لقمهای که میاوریم خدای نکرده گرانفروشی کردیم اگر کاسب هستیم کم فروشی کردیم این سودی که داریم از احتکار جنس هست اینها همه اثر میگذارد. و الا به وجود آمدن انسانهای پاک و درست در جامعه کار سختی نیست. همینها که رعایت نمیشود گرفتاری در اجتماع درست میکند یکدفعه آدم سر از یک جایی در میاورد که با معصومین هم به مخالفت بلند میشود به معصومین هم اهانت میکند. کار به جایی میرسد که آدم میرود در حرم امام رضا بمب میگذارد بچه شیعه میرود در حرم حضرت معصومه بمب میگذارد میرود انسانهای دیگر را قلع و قمع میکند یا خیلی کارهای دیگر، مال همین لقمهها و بیدقتیهاست که در ما زیاد هست و کم به آنها دقت میکنیم. نکته بعد این هست که قبل از آمیزش زن و مرد حالتهای معنوی خوبی داشته باشند حالت عاطفی معنوی و روانی خوبی داشته باشند و یکی از مسائل مهم توجه به خداوند تبارک و تعالی است که انسان در آن ساعات و لحظات عبادت بکند حالت خوش معنوی داشته باشد توجه به خداوند تبارک و تعالی داشته باشد دعا بکند. دو رکعت نماز وارد شده البته اینها در شب زفاف هم وارد هست که انسان در شب عروسی دو رکعت نماز بخواند دعا کند اما در مورد بعد از زفاف یعنی عروسی گذشته چند سال از زندگی ممکن است گذشته انسان تصمیم دارد اقدام بکند به بچهدار شدن دعا وارد شده چند دعا وارد شده که من دعاها را برای شما میخوانم. این دعاها برای این هست که نسل ما نسل مبارکی باشد و شیطان در آن سهم نداشته باشد یکی از آن دعاها این هست از امام صادق(ع) قبل از آمیزش این دعا را بخواند(بسم الله الرحمن الرحیم) چون بسم الله الرحمن الرحیم باز در عرف دیدید اگر یک کسی آدم ناهنجاری هست میگویند این تخم بدون بسم الله است. یعنی نطفهاش با یاد خدا بسته نشده اثر خیلی بدی دارد برای همین هم حتماً داریم که بسم الله الرحمن الرحیم انسان بگوید و حدیث داریم که اگر بسم الله الرحمن الرحیم گفته نشود شیطان هم در این نطفه سهیم میشود و شرکت میکند. شرکت شیطان تعابیر مختلفی تفسیرهای مختلفی از آن شده یکی این هست که انسان بسم الله الرحمن الرحیم نگوید. موارد دیگری هم هست مثل اینکه خدای نکرده از حرام انسان بچهدار شود زنا باشد این شرکت شیطان هست یا در حیض باشد. در حالی که زن در عادت هست نطفه بسته بشود این هم شرکت شیطان است و یکی از چیزهایی که شرکت شیطان هست یعنی شیطان در این نطفه سهم دارد این هست که انسان خدای نکرده نعوذبالله با فکر نامحرم دیگری با محرم خودش آمیزش داشته باشد و یکی از موارد دیگر شرکت شیطان لقمه حرام هست یا لقمه شبهناک هست. لقمهای که گمان میرود این لقمه لقمه حلالی نباشد لقمههای مشکوک هست اینها مؤثر هست. پس (بسم الله الرحمن الرحیم الذّی لا إله إلاّ هو بَدیعُ السَّمواتِ وَ الأرض اَللّهُمَّ إن قَضَیتَ مِنّی فی هذِهِ اللَّیلَۀِ خَلیفَۀً) خدایا اگر قرار است که در این شب به من خلیفه‌ای بدهی یعنی جانشینی فرزندی که جانشین من باشد.@ (فَلا تَجعَل لِلشَّیطانِ فیهِ شِرکا) خدایا برای شیطان در این سهمی قرار نده (وَ لا نَصیبَاً وَ لا حَزَاً) هیچ نصیب و حزی بهرهای برای شیطان قرار نده (وَ اجعَلهُ مُؤمِناً مُخلِصَاً) او را مؤمن و مخلص قرار بده (مُصَّفا مِنَ الشَّیطان وَ رِجسِه) او را از شیطان و رجس شیطان دور نگه دار(جَلَّ ثَنائُک) این ثنای خدا را به جای میاوری و بعد انسان اقدام میکند.@ یک دعای کوتاه دیگر هست (بِسمِ الله و بالله اَللَّهُمَّ جَنِبنی الشَّیطانَ وَ جَنِبِ الشَّیطانَ ما رَزَقتَنی) خدایا شیطان را از من دور کن و شیطان را از آن روزی که به من دادی دور کن دعای دوم از امیرالمؤمنین (ع) بود دعای سوم از امام باقر(ع) هست (اَللَّهُمَّ ارزُقنی وَلَداً وَ اجعَلهُ تَقِیاً زَکِّیا) خدایا فرزندی را نصیب من کن و او را متقی و پاک قرارش بده.@ (لَیسَ فی خَلقِهِ زِیادَۀٌ وَ لا نُقصان وَ اجعَل عاقِبَتَهُ إلی خَیرٍ) هیچ کم و زیادی در خلقتش از نظر ساختمان بدنی قرار نده آدم کامل و سالمی باشد عاقبت او را هم به خیر کن این هم دعا هست که قبل از آمیزش وارد شده این احادیث را از کتاب حلیۀ المتقین مرحوم مجلسی دارم برایتان نقل میکنم.@ یکی از چیزهایی که خیلی مهم است مسأله صدقه هست صدقه خیلی خوب است قبل از انجام هر کاری و بعد از آن حتی، بسم الله الرحمن الرحیم خیلی از چیزهای بد را دفع میکند بسم الله الرحمن الرحیم حتی در بعضی از اولیاء خدا داریم که اگر زهر هم به اینها میدادند اینها زهر را به اسم خدا میخوردند و هیچ طوری هم نمیشد.@ آنقدر مؤثر هست و داریم که حتی اگر کسی غذا میخورد بسم الله نمیگوید درد معده میگیرد شکمدرد میگیرد از غذایی که بدون بسم الله الرحمن الرحیم میخورد برای همین هر جای غذا یادش آمد بسم الله را بگوید یا بگوید بسم الله الرحمن الرحیم من أوله إلی آخره از اول تا آخر غذا بسم الله الرحمن الرحیم یا الحمد لله و چیزهایی از این قبیل.@ اینها خوب و مؤثر هست. صدقه هم همینطور، اگر خدای نکرده لقمهای خوردیم و شک داریم صدقه بدهیم که آفات آن برطرف بشود اگر میدانید که لقمه کاملاً حرام بوده معادل آن را ما رد مظالم بدهیم.@ من میدانم رفتم خانه کسی غذا خوردم که این کاملاً لقمهاش حرام است معادل آن غذایی که خودم رد مظالم بدهم اگر خمس نداده خمسش را بدهم اگر شبهناک است صدقه بدهم که اثر آن را از بین ببرد دعا خیلی خوب است اثر را از بین میبرد.@ دعا کنیم که خدایا ما را به مسائل منفی این چیزی که خوردیم و کارهایی که کردیم گناهانی که کردیم ما را مبتلا نکن فرزند ما را مبتلا نکن اینها مؤثر هست بعد از بارداری هم همینطور هست بعد از بارداری در حین بارداری یکسره دعای والدین دفع مکروه میکند بلاها را دفع میکند صدقه بلاها را دفع میکند.@ اینها مؤثر هست در دفع آن چیزهایی که برای ما ایجاد شده، نه فقط در این مورد در چیزهای دیگر هم همینطور است مثلاً ما میخواهیم سفر برویم سفر بیموقع است ممکن است حادثهای اتفاق بیافتد میفرماید شما صدقه را بده بسم الله الرحمن الرحیم بگو و سفرت را برو و آن حوادثی که ممکن است بیافتد دیگر برای شما اتفاق نمیافتد اینها خیلی مؤثر هست.@ مسأله بعدی در مورد زمان و حالات آمیزش هست چه شبهایی و چه ساعاتی آمیزش صورت بگیرد و در چه حالاتی صورت نگیرد و در چه زمانهایی صورت نگیرد. این چند چیزی که میخوانم از امام صادق (ع) نقل شده یکی نزدیکی که منجر به انعقاد نطفه میشود.@ نزدیکی در اول و وسط و آخر ماه، یعنی شب اول، شب پانزدهم و شب آخر ماه، این در روایت داریم که موجب سقط بچه میشود و اگر سقط نشود داریم که یا دیوانه میشود یا صرع میگیرد بعد حضرت دلیل میاورد میفرماید که کسانی که صرع دارند حملههای صرعی به آنها اول و وسط و آخر ماه بیشتر این حمله‌ها از نظر زمان به آنها دست میدهد.@ یک موقع میبینی حالش خیلی خوب هست خودش هم نمیداند نه غذای بدی خورده یکدفعه حمله به او دست میدهد یا حالش یکطور دیگر میشود این مال این هست که این اثرات را به یک نحوی از جایی گرفته در حالت حیض نباشد.@ چون داریم اگر کسی اقدام این چنینی بکند بچه خوره یا پیسی میگیرد و همچنین دشمن اهل بیت ممکن است بشود در حدیث داریم که کسی با ما دشمنی نمی کند مگر یا ولدالزنا یا کسی که مادرش او را در حین حیض باردار شده باشد.@ هنگام انعقاد نطفهای که ممکن است منجر به بچه بشود صحبت نکنند با هم چون ممکن است بچه لال بشود نگاه به عورت همدیگر نکنند این ممکن است اثر کوری روی فرزند داشته باشد و جایی که کسی هست یا بچهای هست یا کسی صدای انسان را میشنود حرام هست.@ و داریم که اگر یک همچین وضعیتی پیش بیاید و انعقاد نطفه بشود بیم آن میرود که بچه زناکار بشود یک آدم فاسدی بشود این حدیث از پیغمبر هم غیر از امام صادق (ع) نقل هست نکته بعد باز از امام صادق (ع) هست که قبل از نزدیکی طرفین وضو بگیرند و اینکه اگر کسی جُنُب شده باشد بعداً اقدام به آمیزشی که منجر به تشکیل نطفه بشود نکند چند جهت دارد هم جهات علمی دارد.@ خدا رحمت کند مرحوم دکتر شهید پاکنژاد از شهدای هفتم تیر سه جلد کتاب دارد به نام ازدواج و مکتب انسانسازی، یک جلدش مربوط به نامزدی و عقد هست یک جلدش مربوط به عروسی و مسائل بعدش و یک جلدش هم مربوط به بچه هست این احادیثی که میخوانم مبسوط آنجا توضیح داده.@ دلائل علمیاش را هم چون پزشک بوده تحقیقات خوبی در این زمینه داشته مسائل علمی این قضایا هم که من الان دارم برای شما میگویم آنجا بیان کرده یکی از دلائلی که میگویند شخصی که جُنُب شده بعداً آمیزشی که منجر به تشکیل نطفه میشود نکند.@ این هست که نطفه مرحله بعد یعنی دفعه دوم ضعیف هست و بچه هم ضعیف بار میاید و اینجا از نبی اکرم(ص) فرمودند که اگر با جنابت و با حالت احتلام اگر کسی این کار را انجام بدهد و نرود غسل بکند و با یک آمادگی بیشتری بیاید برای تشکیل نطفه بچهاش احتمال دیوانگی دارد بچه عقبافتاده بشود.@ مورد بعدی این هست که خدای نکرده نعوذبالله انسان با توجه به نامحرمی آمیزش بکند با همسر خودش، در حدیث داریم که اگر این چنین بکند بچه مخنس یا دیوانه میشود و هم چنین در حالت ایستاده داریم که اگر چنین چیزی بشود بچه ضعیف بار میاید.@ و بچه در رختخواب دائماً بول میکند یعنی تا سنین بالا هم نمیتواند خودش را نگه دارد جایش را یکسره خیس میکند در شب عید فطر نباشد که بچه شروری به وجود میاورد در شب عید قربان نباشد که شش انگشتی یا چهار انگشتی ممکن است بیاورد.@ در زیر درخت میوهدار نباشد که آدم قسی القلب و خشنی بار میاید و در برابر آفتاب نباشد حتماً جلوی آفتاب پردهای یا در خانه پردهای باشد که نور مستقیم آفتاب به زن و مرد نباشد که موجب بدحالی و پریشانی بچه میشود بین اذان و اقامه نباشد که باز قسی القلب و خونریز بار میاید.@ نکته بعد این هست بعد از انعقاد نطفه است اگر بعد از انعقاد نطفه در دوران بارداری کسی میخواهد نزدیکی بکند حتماً وضو بگیرد میفرماید اگر شخصی بخواهد با همسر خودش در حینی که باردار هست آمیزش بکند وضو بگیرد که اگر نگیرد بچه آدم بخیلی بار میاید و کوردل میشود در شب نیمه شعبان نباشد شوم است و پشتبام نباشد که ریاکننده و منافق و بدعتکار میشود.@ شبی که انسان قرار است سفر برود در آن موقع نباشد که بچه اسرافکار بار میاید اینها مواردی بود که گفته بودند نباشد زمانهایش را گفتیم حالتهایش را هم گفتیم بعضی از مواردی که توصیه شده بشود یکی شب دوشنبه است که داریم بچه حافظ قرآن و راضی به قسمت خدا بار میاید آدم قانعی بار میاید.@ در شب سهشنبه یعنی دوشنبه شب، دقت کنید این شبهایی که میگویم وقتی میگوییم شب دوشنبه یعنی یکشنبه شب، در شب سهشنبه داریم که اسلامپذیری او خوب هست دهانش خوشبو هست دلش مهربان هست جوانمرد هست و زبانش از غیبت و بهتان پاک است.@ اگر این زمان انعقاد نطفه بشود پذیرایی آن زمان برای یک همچین حالتهایی خوب هست در شب پنجشنبه که داریم حاکمی از حکام شریعت یا عالمی از علما می شود و در روز پنجشنبه وقتی آفتاب کاملاً بالا آمده خوب هست داریم که اگر بچهای بوجود بیاید از شیطان دور است و شیطان نمیتواند به او نزدیک بشود.@ این بچه تا آخر عمرش بیمه شده است این بچه روزیدار هست سلامت جسمانی و دینیاش خوب هست. اگر در روز پنجشنبه باشد در شب جمعه خطیب و سخنگو بار میاید در روز جمعه بعد از عصر از دانایان مشهور باشد.@ اگر بچه بوجود بیاید شب جمعه بعد از نماز عشا چون اسم نماز آمده با توجه به پنج وقت خواندن نماز هست یعنی ما یک مغربی را میخوانیم یکی دو ساعت کارهایمان را انجام میدهیم و بعد نماز عشا را میخوانیم که داریم از بزرگان میشود در ساعت اول شب خوب نیست غیر از سهشنبه، سهشنبه شب کلاً منع شده یعنی شب چهارشنبه، اما در ساعتهای اول شب عیبی ندارد.@ یعنی تازه هوا تاریک شده مغرب شده نماز مغرب و عشا را خواندند چند ساعت اول شب، ولی آخر شب تا صبح اصلاً خوب نیست این هم از بعضی از منعها و دستورات و موانعی که در مورد مسأله تشکیل نطفه هست.@ مسائلی هم هست که مربوط به اعمال دوران خود بارداری هست که ان شاء الله جلسه بعد خدمتتان عرض میکنم اینها قبل از بارداری بود بعد از انعقاد نطفه مسائل دیگری هست از نظر خوراک از نظر قرائت قرآن، دعاها، ادعیه، اذکار که ان شاء الله جلسه بعد خدمتتان عرض خواهم کرد.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@ نکتهای که قابل تذکر هست اینها غیر از مواردی که مسأله مربوط به مسائل جسمانی هست که باز هم احتمال دارد ما بتوانیم در دوران بارداری یعنی در دورانی که دیگر زن باردار شده با صدقه و دعا اثرات مخربی را که در قبل از بارداری ما رعایت نکردیم از بین ببریم.@ آن مواردی که مربوط به مسائل معنوی هست باید توجه کنیم که اینها فقط در حد قابلیت و استعداد و آمادگی است میشود که بعد از تولد با تربیت صحیح جلوی این کارها را گرفت کما اینکه ممکن است یک کسی همه این قضایا را هم رعایت بکند اما بعد بچه در محیط خارجی یعنی بعد از تولد تحت تأثیر محیط خارجی فاسد و منحرف بار بیاید به اینها هم توجه کنید.@ اگر که ما میدانیم لقمه حرام است رد مظالم میدهیم میدانیم چیز حرام در دست ما آمده همان مبلغی که حرام آمده برمیگردانیم به حاکم شرع، اگر که طرف خمس نداده میدانیم که خمس نمیدهد مالش حلال مخلوط به حرام است میرویم خمسش را میدهیم یا اگر میدانیم حرامی هست که مشخص هست چقدرش حرام است برمیگردانیم اگر شبهناک هم باشد صدقه میدهیم.@ گناه یکبار انجام بشود فرض کنید که من یکبار دروغ بگویم یکبار شراب بخورم یکبار نعوذبالله زنا بکنم این یکبار است یکبار انجام شده دیگر هم تکرار نشده دوبار سه بار ده بار، خُلق حالت ثابت روح هست برای همین پیغمبر(ص) میفرماید(سُوءُ الخُلقِ ذَنبٌ لا یُغفَر) بداخلاقی گناهی هست که آمرزیده نمیشود.@ چون شخص خلقش با او دائماً هست یعنی یک موقع هست ما یکبار تب کردیم بعد برطرف میشود ولی یک موقع هست که ما یک غده چرکین در درونمان داریم که این به خاطر عفونت دائماً در ما تب ایجاد میکند تا وقتی این غده هست این تب هم همیشه ادامه دارد بنابراین وقتی خلق هست یعنی تبدیل شده به یک شاکله روحانی و ملکه ثابت این دائماً عصبانی و حسود و بدبین و بداخلاق است و سوءظن دارد.@ چون هر وقت معذرتخواهی میکند که ببخشید من عصبانی شدم دفعه بعد دوباره این قضیه تکرار میشود سر جای خودش نیست که اگر یکبار اتفاق افتاده باشد معذرتخواهی کند برود نه دوبار فردا و پسفردا و دو ساعت بعد اینطوری هست.@ کسانی که خلقشان اینطوری هست اینطوری هستند قسم میخورند که ما دفعه بعد اصلاً همچین کاری نمیکنیم ولی باز این اتفاق میافتد برای همین به قول امام ما یک جهنم اخلاق داریم یک جهنم اعمال داریم یک جهنم داریم که به خاطر بعضی از اعمالمان سراغمان میاید و ما عذاب میشویم.@ گاهی وقتها هست نه ما به جهت خلقمان عذاب میشویم جهنم اخلاق عذابش طولانیتر است از جهنم اعمال، یک موقع یک نفر یک موسیقی حرامی رفته شنیده یکجایی یک گناه کرده ولی یک کسی عادت کرده که موسیقی حرام بشوند.@ یعنی دوست دارد موسیقی حرام بشنود در حدیث داریم که در قیامت سرب داغ در گوش شخص میریزند که با موسیقی حرام عادت کرده حالا ضمن اینکه موسیقی حرام داریم در حدیث داریم کسی که 40 روز موسیقی حرام میشنود غیرت از او میرود.@ ما کم نمیبینیم در اجتماع خودمان زنها و مردانی که اینطور هستند مردانی که زنش با وضع بد و فجیع بیرون میایند بیغیرت هستند و خود زنان هم بیحیا هستند ما حتی کسانی داریم که اهل موسیقی هستند خانواده متدین و محجوبی دارند به دختر میگویند این چادرت را بردار این چیه سرت کردی نمیخواهد سرت کنی.@ دختر ممکن است بخواهد رعایت بعضی از مسائل دینی را بکند همین پدر و مادری که عادت کردند به موسیقی حرام با او مخالفت میکنند مسخرهاش میکنند تحقیرش میکنند میخواهد با یک فرد سالمی ازدواج بکند میبینید که ممانعت به عمل میاورند.@ یک آدم فاسق و فاجری خواستگاری دخترشان بیاید میدهند توجه نمیکنند که چه جنایتی در حق این و نسل این دارند میکنند و قیامت هم باید جواب بدهند و این هست که اثرات روی ما میگذارد یک موقع نگوییم که ما کسانی را میشناسیم که موسیقی زیاد گوش میکنند اما حیا هم دارند و حجابشان را رعایت میکنند.@ نه در اینطور موارد یکدفعه بیحیا میشوند برای همین مادرانی را داریم که خودشان محجوب و متدین هستند دخترشان یا پسرشان فاجر و فاسق هستند اصلاً مادر میداند که پسرش با چند دختر ارتباط دارد ککش نمیگزد پدر میداند هیچ ککش نمیگزد.@ مادر میداند که دخترش با کسان دیگر ارتباط دارد یا اهل فحشا و منکرات است اصلاً مانع نمیشود این همان توضیح آیهای هست که جلسه گذشته گفتم که انسان گاهی وقتها به خاطر خودش جهنم میرود.@ گاهی وقتها به خاطر فرزندش جهنم میرود متدین و محجوب خوب و مادر عفیف و پاکدامن پدر متدین و خوب جهنم میروند به خاطر اینکه بچههایشان را اینطوری بار آوردند هیچ تلاشی در تربیت اینها نکردند.@ میتوانستند جلوی فرزندانشان را بگیرند نگرفتند به خاطر فرزندشان جهنم میروند فقط نجات دادن خودمان کافی نیست ما مسئول هستیم(قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً) قرآن میفرماید خودتان و خانوادهتان را از جهنم نجات بدهید ما مسئول هستیم.@