بحثمان درباره آسیب های سلوک انسانی بود که قرار شد از امام رضا (علیه السلام) 7 مطلب را خدمتتان عرض کنیم، مطلب اول این بود که (من استغفر بلسانه و لم یندم بقلبه فقد استهزا بنفسه) هرکس با زبانش از خدا طلب آمرزش کند اما قلباً پشیمان نشده باشد، خودش را مسخره کرده. درباره جایگاه استغفار توضیح دادیم که استغفار حمام نفس است، و بدون آن آلودگی ها و بیماری هایی که نفس جمع می کند، سرعت انسان را در سلوک کم می کند و اساساً ممکن است انسان را به قهقرا ببرد. ما دائماً نیاز به نظافت داریم در نفسمان، نیاز به طهارت داریم و همانطور که در بدنمان نیاز به طهارت داریم. استغفار باعث می شود دریچه های بسته شده ی نفس باز شود، و گره های نفس باز شوند، تاریکی ها، حجاب ها، عفونت ها، سنگینی هایی که در نفس است، برداشته شوند. اما اگر کسی استغفار نداشته باشد، روز به روز به حجم حجاب هایش و سنگینی ها و گره هایش و کدورت های نفسش اضافه می شود و بعد ذره ذره حرکتش کند می شود تا اینکه به توقف می رسد و بعد از توقف هم خدای نکرده حرکت قهقرایی دارد یعنی شروع می کند به دورشدن از مسیر الهی و کار به جایی می رسد که ممکن است شخص به لجبازی و کفر و الحاد برسد. استغفار برای حرکت انسان یک ضرورت بسیار مهم است. مثل آب برای بدن. لذا اگر کسی استغفار نداشته باشد، با معنایی که گفتیم، دائماً موانع سر راهش است، این استغفار است که می تواند موانع ما را برطرف کند. یک آیه می خوانم و یک روایت در این زمینه بعد بحثمان را درباره خود استغفار ادامه می دهم. می فرماید در سوره نوح، (اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا. يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَارًا. وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا.( نوح به قوم خودش فرمود استغفار کنید، از درگاه رب خود طلب مغفرت کنید، خب آثار استغفار را می گوید، اول می گوید إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا، که خدا بسیار اهل آمرزش بندگانش است. تواباً هم داریم، خدا بسیار توبه بندگانش را می پذیرد. بسیار این کار را انجام می دهد. بعد نتیجه استغفار را می گوید، قانون است، مثل این که شما اگر آب بخورید، این آثار را در بدن شما دارد، اگر پرتقال بخورید این اثر را دارد، قوانین ریاضی و متافیزیکی نظام معنوی عالم برای ما سخن می گوید. يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَارًا. در آسمان به روی شما باز می شود و خیر فراوان برای شما سرازیر می شود. یعنی راه شما باز می شود، روزی شما زیاد می شود، رحمت خدا و عنایت و توجه خدا، غفران الهی، همه دری به روی شما باز می شود، خیلی دقت کنید که می خواهیم برسیم به نتیجه، خیلی مهم است. مدراراً، یعنی فراوانی ریزش. اگر استغفار کنید، در آسمان برای شما باز می شود. وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ، خدا شما را با اموال و پسران که برای آن ها خیلی مهم بوده آن موقع، یاری می کند. وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ، برای شما باغ هایی را قرار می دهد، وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا. برای شما نهرهای زیادی قرار می دهد. رزق و روزی فراوان به شما می رسد. خیلی وقت ها در کارهای اقتصادی مان گره زیاد می خورد، مشکلات شغلی پیدا می کنیم، بدهکاری بالا می آوریم، ورشکستگی داریم، اولین چیزی که به یاد ما می آید این است که از یک جا وام بگیریم، با سود، از کسی قرض بگیریم، بدترین راه ها را انتخاب می کنیم، خدا دارد شرط ریزش و بازشدن درهای رحمت را به ما می گوید. استغفار کنید. روحتان را پاک کنید، جذبتان بیشتر می شود، نفس تنفس می کند با استغفار، راه ورودی مغز باز می شود، گناه، راه نعمت را می بندد، وقتی کسی گناه می کند نفسش پذیرای خیر و نور و ریزش نیست. شما همینجوری هم که آلوده بروید نماز بخوانید و عبادتی کنید، بدون استغفار خیری که باید به آدم برسد نمی رسد. چرا می گویند غسل زیارت کنید؟ چون غسل این همه آثار معنوی دارد، نیت می خواهد عبادت، می روی خدمت امام، غسل کن، لباست و بدنت را تمیز کن، عطر بزن، این تاثیر دارد در دریافت خیر از حرم، روح هم همینطور است، نظافت می خواهد. انسان با استغفار خودش را سبک می کند، وقتی می خواهد وارد شود، دریافتش هم خوب است، این که قبل از دعا می گویند صدقه بدهید برای این است که صدقه مثل استغفار می ماند و بعد شرط کرده اند که قبل از دعا استغفار کنید، حمد و ثنای الهی را به جا بیاورید بعد دعا کنید. پس جایگاه استغفار فوق العاده کلیدی و حساس است در نسل ما. می گوییم در حرم چه کنیم، این دعا را بخوانیم، این ذکر را بخوانیم، شب قدر چه کنم، ما هیچ وقت قبل رحم های زمانی خودمان را تمیز نکرده ایم، ولی وقتی می خواهیم برویم مهمانی طرف می رود دوش می گیرد، لباسم را عوض کنم. خانم خانه است، کار کرده، خسته است، بدنش عرق کرده، آشپزی کرده، یا یک آقایی بنایی کرده، می گویند بهش برو مهمانی، می گویند نمی توانم، باید بروم دوش بگیرم تا راحت شوم. ولی وقتی می خواهد ارتباط با غیب و فرشتگان و خانواده آسمانیش برود، وارد رحم زمانی شود مثل ماه مبارک، ماه رجب، شعبان، و رحم های مکانی، مسجد، حسینیه، حرم، کاری نمی کند. استغفار و تمیز کردن نفس تاکید شده، شما برای هر ارتباط غیبی غسل کنید. یک جای فقط گفته اند غسل نکنید آن هم حرم امام حسین، که مستحب است با گرد راه و خستگی و این ها بروید که داستانش مشخص است چرا. ولی بقیه حرم ها، بعضی رحم های زمانی فوق العاده حساس مثل شب قدر دوتا غسل می گویند بکن. یک غسل اول شب، یک غسل آخر شب. تا نفس آماده تر باشد، روی روح اثر می گذارد. خب، استغفار غسل است، استحمام است، اگر انسان استغفار نداشته باشد، با آلودگی وارد رحم زمانی یا مکانی می شود. آن استفاده ای که باید بکند نمی کند، می گوید رفتم حرم ولی قلبم باز نشد، خوابم گرفت. رفتم کلاس فلان استاد اصلاً خیری ندیدم، نتوانستم استفاده کنم. فلان کتاب را خواندم حسی بهم دست نداد. قرآن خواندم چیزی دستم نیامد. اساتید ما دستور می دادند قبل از این که وارد کلاس می شوید حتماً 100 مرتبه استغفار را بکنید. اگر نشسته اید سر کلاس، این استغفار انجام شود، چون نفس می خواهد آماده شود، کسب نور کند، کسب معنویت کند، با آلودگی که در طول روز داشته، با آن ذهن نمی توانید دریافت کنید. لذا باید کارهای خیلی مهم مثل نماز یا قرآن یا هر ارتباطی با ماورای طبیعت، استغفار مهم است. حتی ارتباط با طبیعت. شما وقتی می خواهی ارتباط طبیعی داشته باشی، روح که پاک باشد، یک جور دیگر است. دریافت دیگری از یک ارتباط طبیعی انسان پیدا می کند. چون نفوس آلوده و پاک در ارتباطاتشان به هم دیگر می دهند. بده بستان دارند. انسان وقتی با یک آدم آلوده و گناهکار دوست و شریک می شود، ارتباط برقرار می کند، همدم می شود، تاریکی های او در این می ریزد. برای همین ارتباطی که آدم با اینجور انسان مجبور است برقرار کند استغفار لازم است، چون او این آلودگی را به نفس ما می دهد. پس یا مجالس، که در روایت داریم که هروقت وارد مجلسی شدی، مهمانی، جشنی، تولدی، شامی، ولیمه ای، هرجا رفتید، به محض اینکه از مجلس آمدید بیرون، ذکرهای مخصوصش را بگویید، صدقه بدهید، برای اینکه انسان تاریکی می گیرد. انقدر جایگاه مهم دارد. آیه چقدر اهمیت دارد. يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَارًا. در آسمان برای شما باز می شود، چه خیرات مادی، چه معنوی. مشکل شغلی داری، کارت گره می خورد، شغل خوب گیرت نمی آید، کار و کاسبی ات لنگ می شود، اموالت را می برند، هزارتا اتفاق در زندگی آدم می افتد، برای این است که استغفار نیست. باید باشد که نفس تخلیه کند آماده جذب شود. وقتی که بدن ما آلوده است، غذا خوردی مسموم بوده، دیگر نمی توانی رویش غذا بخوری، اشتها نداری، کسانی که مسموم می شوند اول تخلیه شان می کنند، معده شان را شست و شو می دهند و می گویند حالا می توانید بخورید. نفس اینطور است، نفس وقتی تاریکی، آلودگی، حجاب، گناه این ها را دریافت کرد، وقتی می خواست خوراک بخورد، باید تخلیه کند. ما با آلودگی زیادی که در طول مسیر صبح تا ظهر داشتیم می خواهیم برویم سر نماز، ارتباط برقرار نمی شود، چون نفس استغفار ندارد، استحمام نرفته، شما می خواهی با عالم غیب ارتباط برقرار کنی، وقتی این ارتباط از نظر بدنی شرطش وضو و غسل است حتی آب هم گیرت نیاید باید حتماً تیمم کنی، نمی توانی بدون طهارت، وارد نماز شوی. حجاب جذب شده حالا باید دفع شود. پس جایگاه طهارت فوق العاده مهم است. اثر استغفار فوق العاده زیاد است. اولیاء الهی یکی از دستورالعمل هایی که می دهند برای کسی که گره های زیادی در زندگیش است این است که دوره ختم استغفار به طرف می دهند، می گویند یک ماه این تعداد استغفار کن. تخلیه کن خودت را تا نفست آماده دریافت باشد. یک موقع یک نفس قدرتمند داریم، یک آدم باهوش، قدرتمند، و یک نفس ضعیف داریم، نفس خیلی قدرتمندی نیست، هوشش کم است، اما این نفر دوم که هوشش کم است طهارت نفس دارد، این وقتی وارد حرم می شود، سر جلسه استاد می نشیند، سریع می گیرد و با شنیدن، شدن اتفاق می افتد، یعنی این که آدمی فربه شود از راه گوش، این تا می شنود می شود. چون طهارت روح دارد. ولی این آدمی که خیلی هوشش هم زیادتر است، آلوده است، می نشیند و هیچی گیرش نمی آید. حتی علوم دیگر همینطور است، می خواهد ریاضی و فیزیک یاد بگیرد، هنر یاد بگیرد، کسی که طهارت نفس دارد زودتر آن را می گیرد تا کسی که نفسش آلودگی دارد. گیجی دارد، گنگی دارد، ذکرهای پایه برای شما غفور است که در برنامه ها نوشته ام که 100 مرتبه صبح و 100 مرتبه شب قبل از خواب بگویید. شما وقتی استغفار ندارید، شب قرار است یک خواب خوب ببینی، یک فرشته ای، امامی باهات ارتباط برقرار کند، یک سری معارف بهت برسد، نفس آلوده است، شب خواب های آلوده و پریشان می بینی، یا اگر خواب خوب می بینی اکثرش را یادت می رود. این ها مال کندی و حجاب و گرفتاری است که در دریافت ایجاد کرده ایم. عالم غیب، فرشتگان و اولیاء الهی خیلی دوست دارند که با ما ارتباط داشته باشند، در بیداری و در خواب، ما هستیم که دافعه داریم، بو می دهیم، گندیدگی داریم، نمی توانند به ما نزدیک بشوند، فرشته نزدیک نمی شود به ما. بعد می خواهد مجلس عروسی بگیرد، مجلس عروسی پاکیزه می گیرد، یک کسی مجلس عروسی پر از فساد و گناه و تباهی می گیرد، زن ها آرایش، مردها چشم چرانی، مختلط می گیرند، در این عروسی فرشته ها و اهل بیت نمی توانند بیایند. تبریک می خواهند بگویند، نمی توانند. چون این مجلس پر از معصیت است. شما می خواهید بخوابید، قرار است خواب های قشنگی ببینید، آن ها هم می آیند بالای سرتان، ولی می بینند که روح دریافت ندارد، شلوغ است، کثیف است. رد می شوند می روند. خوابی که قرار است ده سال پیش ببینی، انقدر شلوغ می کنیم 10 سال بعد نصیبمان می شود. مثل پیامک می ماند، وقتی دستگاه پیامکت پر است، یک پیامک دیگر که می فرستند وقتی می آید می رسد به دستگاه شما، دستگاه شما می گوید خالی کنید. پیام هایی که از آسمان می آید، از غیب می آیند، از خدا می آیند، پیامک های الهی و غیبی و برزخی، این ها در نفس همین طور هستند، استغفار، باعث می شود نفس تخلیه کند، وقتی تخلیه شد دریافت دارد. می گویند چرا حافظه ندارم، خواب می بینم یادم می رود، مطلب می شنوم یادم می رود، تشویش ذهن دارم، انقدر مطلب که خواندم بیشترش یادم رفته، درس می خوانم دریافت ندارم، همه این ها موثر هستند. همه این ها به خاطر این هستند که ما طهارت نفس نداریم. طهارت روح نداریم. یعنی دیدنی های غلط، شنیدنی ای غلط، خیال های غلط، افکار غلط، اوهام غلط، عقاید غلط سنگین می کنند حالا باید تخلیه شوی، حتی خرافات، شما به خرافات معتقد شدی آشغال جمع کردی. یک فکر غلط، مثلاً این که مهریه سنگین بگیری، یک فکر غلط است، معصیت دار هم هست، پیغمبر شما به شما می گوید مهریه و ازدواج را سبک بگیرید، شما سنگین می گیرید، همین شما را سنگین می کند، چون شما اعتقاد غلط دارید، یک اعتقاد شرک آمیز پیدا کردی آن این است که خوشبختی از مهریه سنگین می آید، تو شرافت و آبرو و خوشبختی و امنیت آینده ات را به جای اینکه به خدا ببندی، به مهریه سنگین بستی، این فکر غلط آدم را سنگین می کند. باورهای غلط، میل های غلط، افکار غلط، این ها آدم را سنگین می کنند. اگر این اتفاق بیفتد من آبرویم می رود، در حالی که نه، آبرویت برای چه برود، وقتی آبرویت را بستی به چیز غلط به جای اینکه به خدا ببندی، مثلاً من طلاق بگیرم، آبرویم می رود، بی شخصیت می شوم، شخصیت به این نیست، به طلاق دادن یا ندادن نیست، به لباس من، اگر اتومبیل من تغییر کند، شخصیت من کم می شود، یک فکر غلط تاریک می کند آدم را، چون همه این ها شرک آمیز هستند و تاریک می کنند. عزت دست خداست. هرچیزی را که خدا حلال می داند تو حلال دانستی و هر چیزی را که حرام دانست تو حرام دانستی ذهن باز است، خدا چیزهایی را حلال می داند و شما بدت می آید، ننگ دانستی، راهت بسته می شود. نفس بسیار حساس است. مهریه سنگین نگیرید، پیغمبر گفته. می گویند رسممان گفته سنگین باشد، رسم می آید جای حرف پیامبر خدا را می گیرد. این فکر شیطانی تاریک می کند نفس را. استغفار اگر نباشد، افسردگی می آید، پژمردگی می آید، پوچی می آید، بی هدفی می آید، ناامیدی های وحشتناکی به انسان غلبه می کند، بیماری های روحی روانی می آید، سکته قلبی، سکته مغزی، بیماری های جسمی و روحی می آیند سراغ انسان اگر نفسش را تخلیه نکند. یک روایت از امیرالمؤمنین (علیه السلام) برایتان بخوانم: من تعجب می کنم از کسی که ناامید است در حالی که استغفار را دارد. استغفار، امید و نشاط می آورد برای انسان. شما دقت کنید، در روز بی حالید، بی حوصله و کسل هستید، برو ورزش کن. نیم ساعت یک ساعت ورزش کن در باشگاهی بعد استحمام کن ببین چقدر روحیه ات تغییر می کند. با همین ورزش و یک استحمام. حالا اگر نفس ورزش و استحمام داشته باشد، نفس باز می شود. با استغفار باز می شود. مجرای بسته و عفونی و راه فیض و راه دریافت بسته شده بود، با استغفار باز می شود، روح تنفس می کند، حالا دیگر دریافت راحت است، ناامیدی ها و غصه ها و ترس ها و تردید ها و بدبینی ها می روند. در طول روز، در معرض آلودگی و حرام هستیم، حلالش هم بعضی وقت ها سنگین می کند آدم را، حلال استغفار می خواهد. شما وقتی می خواهی از یک حلال استفاده کنی، مثلاً یک زن و مرد رابطه جنسی داشته اند، حلال هم بوده، ولی باید بروی غسل کنی، با نیت هم باید باشد. اگر غسل نکنی، تاریکی اش می ماند، اگر بخواهی تاریکی که در اثر این رابطه در نفس ایجاد می شود از بین برود باید بروی با نیت غسل کنی، حالا حرام چه جوری است؟ حرام که آمد، قطعاً باید تخلیه شود انسان. یک خانمی عمداً عطر بزند از خانه برود بیرون، عطرش را نامحرم استشمام کند، خانم باید برود غسل جنابت کند. واجب نه، ولی از نظر معنوی و عرفانی واجب است. یعنی این خانم با این کارش حجاب گرفته، وقتی نامحرم عطرش را استشمام کرده. یک خانمی حجابش کامل نباشد، نامحرمی ازش بهره برداری کند، لباسش نامناسب باشد، قصدی ندارد، خانم عفیفی است، ولی وقتی بد می گردد، زشت می گردد، تاریکی جمع می کند، باید از نظر اخلاقی و معنوی باید برود غسل کند. چون آلودگی ایجاد کرده برای مرد نامحرم، یا خانمی که آرایش می کند. قطعاً تاریکی برمی دارد نفسش، آن وقت افسردگی دارد، اعصابش خورد است، فشار روانی دارد، می خورد به تور یک مشاور نفهم، من مسئول مشاوره دانشگاه بودم، خانم ها می آمدند می گفتند راهکارهای شما با راهکارهای مشاور قبلی ما خیلی فرق دارد، ما می گفتیم افسرده ایم می گفت بروید آرایش کنید برقصید، خوب می شوید، ترانه بگذاری، موسیقی بگذاریم خوب می شویم، با هم برقصیم، این بدتر می کند، چند دقیقه ای ممکن است بهت شادی بدهد، ولی مثل آب شور دریاست، می خوری ظاهراً تشنگی ات برطرف می شود، مریضت می کند، معصیت به هر شکل با انسان باشد، تاریکی می آورد، مانع است، گره ایجاد می کند سر راه انسان. پس این تخلیه می خواهد. در روانشناسی نوین و قدیم کجا می توانید همچنین چیزی را پیدا کنید. حضرت می گوید ناامیدی هایت را با استغفار برطرف کن، چون گناه ناامیدی برای انسان می آورد، نه از مغفرت خدا و بهشت رفتن، گناه اساساً از زندگی خوب ناامیدی می آورد، آدمی که آلوده است برای کار اقتصادی، یا علمی، هم ناامیدی می آید سراغش. کار درسی می کند ناامیدی دارد، یک سره بدبینی دارد، نفوس بد می زند، اضطراب دارد، ترس دارد، در حمله های شیطان یادتان است، گفتیم قرآن فرموده شیطان از 4 جهت حمله می کند، جلو، عقب، راست و چپ. حمله جلو، ترس از آینده بود، اضطراب از آینده، اگر شوهرم بمیرد، مادرم بمیرد، بچه ام بمیرد، زنم بمیرد، اگر مدرکم را ندهند چه می شود، اضطراب از آینده، قبول نشوم چه می شود، کار مناسب پیدا نکنم چه می شود، شوهر یا زن گیرم نیاید چه می شود، یک سره اضطراب، این حمله جلو است، عقب هم مال گذشته است، استغفار اگر دست کسی نباشد، دست شیطان در حمله های جلو، عقب، راست و چپ کاملاً باز است، استغفار است که شیطان را کاملاً زمین گیر می کند، شیطان تا می آید دستگیره را بگیرد، از بین بردی، دست می زند ولی نمی تواند بگیرد. کسی که نفسش استغفار ندارد، گذشته اش بیچاره اش می کند. کسی که استغفار و تخلیه ندارد، دلشوره های مربوط به آینده بیچاره اش می کنند، این پولدارتر از ده سال پیش است، پولدارتر از فامیل ها و مردم شهرش است، ولی ترس و اضطرابش از مردم شهر بیشتر است، فشارش همیشه روی 19، 20 است، قبلاً نداشت خیلی آرام بود، قبلاً حقوق یک میلیونی می گرفت آرام بود، یک لیسانس داشت آرام زندگی می کرد، الآن دکترا گرفته، اضطرابش وحشتناک رفته بالا، آرام نیست، باید برود دکتر، قرص بدهند بهش، بگیر بخواب، صورت مسئله را پاک کنند، ممکن است تاثیرات مثبتی داشته باشند ولی پدر معده و اثنی عشر و کبد و کلیه را در می آورد، ولی این راه دارد، نفس که اینجوری گرفت راه دارد برای نشاطش، امیدوارشدنش، برای شادیش، ما به استغفار مثل آب نیاز داریم، الآن آب شهر قطع شد، سه روز آب نیاید، آب آشامیدنی از مغازه می خری، ولی خانه، ظرف و لباس ها و بدنت را می خواهی چه کنی؟ استغفار که نباشد شخص دائماً کثافت و آلودگی و تردید و معصیت و تاریکی جمع می کند، حالا با این ها می خواهد با زنش و پسرش حرف بزند، نمی تواند، سوء تفاهم ایجاد می شود، دعوایشان می شود، مهمانی می رود گند می خورد، شب عروسی چقدر فساد و سوء تفاهم می شود، شوهرش را خیلی دوست دارد، شوهرش هم این را خیلی دوست دارد، ولی نمی توانند با هم چهار کلام حرف بزنند، نیم ساعت با هم حرف می زنند، ده دور می پرند به هم، مرد فکر می کند زنش دارد مسخره اش می کند، تحقیرش می کند، زن هم همینطور فکر می کند، با مادرشوهر و خواهرشوهر و باجناق و مادرزن نمی سازند، روح وقتی تاریک شد، آلودگی جذب کرد تعادل ندارد که بخواهد تصمیم درستی بگیرد. از 5 تا ازدواج کشور ما، 4 تایش شکست می خورد. شما فکر می کنید این آدم هایی که طلاق می دهند و می گیرند، 4 تا شوخی نیست، فکر می کنید این ها آدم های فهمیده و خوبی نیستند؟ عاقل نیستند؟ بیشترشان تحصیل کرده هستند، می گویند نمی دانم چه شد، یک ماه است نمی توانیم با هم کنار بیاییم، حرف همدیگر را نمی فهمیم. با عشق خوبی شروع می کنند ولی نمی توانند ادامه دهند چون نفس آلوده است، شما تمیز تمیز تمیز، برو ده دفعه حمام، در حمام بنشین، لیف صابون بزن، عروس خانم هم همینطور، ولی همین عروس خانم و آقا داماد بخواهند ده روز حمام نروند، می توانند همدیگر را تحمل کنند؟ روی عشق و علاقه شان تاثیری می گذارد؟ طهارت ظاهری است دیگر، اثر می گذارد. پیامبر در فضای عربستان که آب مثل الآن نبود، سخت بود به دست آوردنش، به دخترش می گوید دخترم هر شبی که با همسرت هستی حتماً قبل از خواب برو بدنت را بشوی. استحمام کن. حالا نفس اگر آلوده شود، این حس ندارد بخواهد با شوهرش درست رفتار کند، با بچه اش درست رفتار کند، با زنش درست رفتار کند، این که می گوییم 5 وعده نماز بخوانید برای چه، حضرت فرمود 5 وعده نماز یعنی 5 بار در نهر خودتان را بشویید. چون نماز است که ما را تخلیه می کند. کسی که نمازخوان نیست، تعادل روحی و روانی ندارد. چیز ساده هم بهش بگویی نمی فهمد. در مورد دین بهش بگو، در مورد خدا بگو، در مورد آخرت بهش بگو، این نمی تواند دریافت کند چون دائماً تاریکی جمع کرده. چیز بدیهی که همه می فهمند این نمی فهمد. تردیدها، شک ها، برای این است، دوتا دوست، سه تا دوست هستند، می روند سر کلاس عقیدتی، استاد صحبت می کند، این سه نفر قشنگ می گیرند، یقینشان زیاد می شود، یک نفر می گوید نه حل نشده برای من. هنوز شک دارم، ابهام دارم. آلوده است، با این موبایل و اینترنتی که دریافت می کند، این که نمی تواند سر درس توحید و عقاید بنشیند، تردید دارد، شک دارد، مثال های مختلف می زنم که ابعادش را متوجه شوید. نفس اگر استغفار نداشته باشد همه جور بلا سرش می آید، از ورشکستگی و بیماری جسمی تا بیماری های روحی و طلاق و درگیری ها و فتنه و گرفتاری ها. لذا استغفار برای ما، یک ضرورت و یک واجب کلیدی است. شما متوجه می شوید که چرا در قرآن به پیامبر می گوید استغفر؟ فسبح بحمد ربک واستغفره، پیغمبر هم اگر استغفار نداشته باشد، آلودگی اذیتش می کند، می گوید من 70 بار در روز استغفار می کنم، پیغمبر که معصوم است. در اداره، شرکت، دانشگاه، هزارتا چیز دیده، شنیده، هزارتا خیال در کله اش آمده، ما اشتباه بزرگمان این است که وقتی بهمان می گویند برو استغفار کن، می گوییم من که نه مال کسی را خورده ام، استغفار برای چه کنم؟ نه دزدی کرده ام، نه مال کسی خورده ام. این فکر می کند استغفار فقط مال زنا و قمار و شراب و دزدی است. چون الهت الله است، هر توجهی به غیر الله که می کنی، استقلالاً گناه می شود در نفس. مگر قرآن نگفت اگر سه معشوق در شما بالاتر از همه نباشند، شما فاسقید، الله، اهل بیت و جهاد. در طول روز اگر چیزی از این سه تا در دلت بالا بزند، انحراف است. الآن این خانم می آید مشاوره می گوید آقا من عذاب وجدان دارم، می گوید من در دلم یک موقع به یک مرد توجه کردم، شوهر دارم، این حس بدی داده بهم، احساس خیانت کردم، می فهمد کاملاً. یا پسر می آید می گوید من در یک لحظه احساس کردم آن آقا را بیشتر از پدرم دوست دارم، پدری که خودش را برای من سی سال است که کشته، چرا من چنین ظلمی به پدرم کردم در دلم؟ چرا از کسی دیگر بیشتر از مادرم خوشم آمد؟ پدر و مادر وفاداری که برای بچه اش زحمت کشیده، بچه اش این ها را بفروشد، چند وقت پیش دیدم یک خانمی با بچه اش مشکل پیدا کرده بود، گفت این بچه من کادوی روز مادر را هدیه کرده به مادر بزرگش، به من نداده که مادرش هستم، چقدر لطیف است، من گفتم این عیبی ندارد، این پشت صحنه قشنگی هم دارد، تو ناراحت نشو، ولی باید به مادر حق بدهیم، مادر ترس برش می دارد می گوید یعنی چه، من این بچه را به دنیا آوردم، شیرش دادم، بزرگش کردم، زحمت کشیدم، روز مادر کادویی که تهیه کرده را داده به مادربزرگ. ما هر توجهی به غیر الله کنیم، به غیر خانواده آسمانی کنیم، غفلت از امام زمان، این از زنا و شراب خوری بدتر است، امام زمانی که هرروز می گوید هل من ناصر ینصرنی، طردشده ی آواره ی تنها و یگانه است، ما خودمان را به کری زدیم و مشغول مسائل زندگی خودمان هستیم، هیچ توجهی به ایشان نداریم، این گناهش بالاتر است یا گناه و شراب و قمار، ما فکر می کنیم استغفار برای یک گناه کبیره است، آن هم از نوع فحشای طاهری. نه فحشای باطنی، حسادت کردی امروز، چندبار تکبر کردی، چندبار بدبین شدی، این از فحشای ظاهری خیلی بدتر است، این استغفار نمی خواهد؟ حالا کسی یک عمر حسادت کرده، یک عمر بداخلاقی دارد، یک عمر حساسیت دارد، این از صدتا زنا بدتر است، این چه جوری می تواند اوج بگیرد؟ گناه چیست؟ فقط فحشای ظاهری است؟ خودبرتربینی، خودشیفتگی، ناشکری، ناسپاسی، خیلی معصیت های سنگینی هستند. حالا می گویند استغفار کن، می گوید آخر من روزی 100 مرتبه به خدا بگویم استغفر الله؟ من کاری نکرده ام، از صبح تا حالا سرکار بوده ام، دانشگاه بوده ام، کاری نکردیم ما؟ استغفار خیلی دامنه ی وسیع و مهمی دارد. گناه را محدود کردیم به چیزهای ظاهری، بعد می گوییم برای چه استغفار کنیم، برای همین هیچ کدام از استغفارهای ما حقیقی نیستند، قدیم ها، ما که بچه بودیم، سنمان رفت بالا، به مادر و پدرها گفتیم ما خودمان می رویم حمام، بابا نیاید ما را بشوید، بابا می آمد کیسه می کشید، دو سه دست، پوستمان سرخ می شد، بعد لیف می کشید، خودمان می گفتیم خودمان می رویم، بعد تنبلی می کردیم کیسه نمی کشیدیم، خوب لیف نمی زدیم، می آمدیم خانه، مادرم دستم را نگاه می کرد، چرک ها از زیر پوست معلوم بود، می گفت این چه جور حمام رفتنی است؟ چرک ها معلوم هستند. ما استغفارهایمان مثل حمام بدون صابون و لیف و بدون کیسه کشیدن و شامپو و این هاست. استغفار برای ما یک ضرورت است، ده جلسه هم راجع به این صحبت کنم کم است. جلسه بعد راجع به خود استغفار و لذتش برای شما صحبت کنم. والحمدالله رب العالمین.