أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@ بحثمان در مورد عمل به علم بود که از ناحیه عالم و استاد و شاگرد باید رعایت بشود عمل به آنچه که میگویند و عمل به آنچه که میشنوند و خیانت به علمشان نکنند امیرالمؤمنین(ع) در توصیف عالمی که بر خلافش عمل میکند فرمود او مثل یک جاهل است.@ بعد فرمود این عالم با جاهل هیچ فرقی نمیکند و هر دو دچار حیرت و سرگردانی هستند بعد علی(ع) به ما نصیحت کرد که نگرانی به خود راه ندهید که ممکن است به شک و دو دلی منجر گردد در مورد شک یک مقدار صحبت کردیم که بحث به مسائل دیگری هم کشیده شد.@ مطلب مهمی که حضرت میفرماید میفرماید نگرانی به خودتان راه ندهید ایجاد شک که در روایات بسیار با آن برخورد تندی شده که چقدر خطرناک است و انسان را به کفر میکشاند اگر بخواهد انسان به او راه بدهد ایجاد شک از نقشههای شیطان هست.@ یکی از نقشههای شیطان ایجاد شک و دو دلی هست که باز یکی از جهات حمله است قبلاً حملههای مختلف شیطان را هم خدمتتان عرض کردم از جانب راست از جانب چپ از جلو از عقب که این معنای چپ و راست و جلو و عقبی که قرآن میگوید شیطان حمله میکند چیست اینها را خدمتتان گفتیم.@ (خُطُواتِ الشَّيْطانِ) (نَجْوا) کارهای مختلفی شیطان میکند یک کار نمیکند نقشههای مختلف آنوقت هر کدام اینها هم کلی هستند کلیاتی هستند که مراتب مختلف دارد وقتی میفرماید شیطان با انسان نجوا دارد یعنی چیزهایی را به قلب انسان خطور میدهد این یک چیز را خطور نمیدهد یکی ایجاد شک و تردید هست.@ (إِنَّمَا النَّجْوى‏ مِنَ الشَّيْطانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا) یکی از کارهایش ایجاد نجواست چیزهای مختلفی را در گوش انسان نجوا میکند و به انسان تلقین میکند، هدفش چی هست؟ هدفش ایجاد نگرانی و غم هست(لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا) برای اینکه مؤمنین را محزون بکند بحث خیلی مهمی هست که الان نمیرسیم در موردش صحبت بکنیم.@ اینهایی که میگویم سرفصلهایی هست که میارزد در موردش کار تحقیقی بشود بحث غم و شادی در اسلام در رابطه با انسان، خیلی بحث مهمی هست غم و شادی، آنچه که من مختصر میتوانم خدمت شما عرض بکنم این هست که غم خیلی برای دین مضر است نگرانی، دلهره، اضطراب مضر است.@ شیطان هم این را میداند و دائماً سعی میکند با نجواهای مختلف انسان را نسبت به امور مختلف ناراحت بکند عصبانی بکند غمگین بکند دلهره در انسان ایجاد بکند یکی از کارهای مهمش همین است با شک ایجاد نگرانی میکند با نجواهایش شک ایجاد میکند و با شک ایجاد نگرانی میکند.@ یعنی شخص را از آن حالت آرامش و صافی که دارد دارد راحت حرکتش را میکند در مسیر خودش دارد میرود میبینی که راحت دارد میرود یکدفعه چهارتا شک را در دلش میپروراند و این آنقدر بزرگ میشود که نگران میشود و به دلهره میافتد دیگر آن آرامش را ندارد.@ آرامش هم که نباشد انسان نمیتواند طی طریق بکند کسی که مضطرب هست نگران هست دائم در نگرانیهای این چنینی هست نمیتواند به خصوص که این اضطراب و شک نسبت به مقدسات و عقائد دینی ایجاد بشود چون به محض اینکه عقائد برای شما زیر سؤال میرود شما دیگر به آن روشنی نمیبینید هدف برایتان مبهم میشود.@ وقتی مبهم شد دیگر نمیتوانی خوب واضح ببینی و با سرعت و آرامش به سمتش حرکت بکنی دقت کنید این دو کلمه را چطوری به کار میبرم سرعت و آرامش، آرامش یعنی شادی، نشاط، راحتی، اینها با هم جور در میایند.@ آن سرعت و آرامش که میگوییم نه سرعت و اضطراب هست مقابل همدیگر، هم طرف آرامش دارد قلبش سکینه دارد هم سارع هست و هم سابق هست. لذا حضرت میگوید مواظب باشید به دلتان نیاندازد نگران نشوید خیلیها هستند دائم به شک میافتند دائم اضطراب دارند دائم ناراحت هستند.@ سر نماز، در سجده، در دعا، در توسل، سر کلاس به سراغشان میاید، یعنی چی اینکه میگوید نگرانی به خودتان راه ندهید؟ یعنی خودت به دست خودت میتوانی این کار را بکنی نگذاری نگران بشوی وقتی آمد زود دفعش کن برود به او محل نگذار اما اگر کسی این را در ذهنش بپروراند خیلی خطرناک است.@ نباید شکها و تردیدها و اضطرابها را در دل آورد وسواسها که بحث مفصلی داریم یک مقداری را در شیطان و صور مقدس عرض کردیم در معرفت نفس، وسواسها را پروراندن چون به محض اینکه به او توجه میکنی به آنچه که او به تو میگوید در نفست جا باز میکند.@ در خیالت نقش میدهد و شکل میگیرد باید زود رفعش بکنی قدیمها مثلاً میگفتند شیطونه میگوید این کار را بکن خودش میداند که این کار شیطان است که دارد وسوسهاش میکند یا میگوید لعنت بر شیطان، استغفر الله، لا إله إلا الله، این یعنی آن چیزهایی که در ذهن من دارد خطور میکند خیلی چیزهای منطقی و درستی نیست.@ و آنقدر ارزش و شخصیت خود را تنزل ندهید[و احساس بیوزنی نکنید و خودکمبین نباشید] چون ممکن است این حالت شما باعث مجامله و سازشکاریتان گردد آری نباید در طریق حق با هیچ کسی مداهنه و سازشکاری کنید زیرا شما با این سازشکاری زیان میبینید.@ این هم یک بحث مهم است که شاگرد و عالم هر دو باید حق را همانطوری که هست ببینند و برایش اهمیت قائل باشند اگر آنچه که دارید آنچه که به شما داده شده به خصوص از طریق وحی از طریق فرامین معصومین(ع) آن را باور نکنید خودکمبین باشید.@ دائم در تفکراتتان وابسته و نیازمند به دیگران خودتان را احساس میکنید و دائم سر اصول با دیگران معامله میکنید وقتی حواستان نباشد که آن چیزی که دارید مهم است(وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ) شما برتر هستید اندیشه برتر را شما دارید شما قرآنی را دارید که(فَضلُ القُرآن عَلی سائِرِ الکَلام کَفَضلِ الله عَلی خَلقِه) فضیلت قرآن را بر تمام افکار و بر تمام علوم مثل فضیلت خداست بر بندگانش.@ (أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ) برترید، کسی که پیرو قرآن هست کسی که پیرو پیامبر هست(لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ) کاملترین انسان، چرا باید نسبت به افکار خودش خودکمبین باشد و شک بکند و دچار تزلزل بشود همه جا انسان سازشکار میشود در اصول معامله میکند.@ در فروع در اخلاق معامله میکند خیلی چیزها را زیر پا میگذارد در فروع هم معامله میکند وقتی انسان نداند که آن چیزی که دستش هست درست هست روش درست و دقیق هست آنچه که دارد به حق به او رسیده همان نسخهای هست که نجاتبخش است همانی هست که خوشبختی انسانها را تأمین میکند.@ خدا رحمت کند مرحوم سید جمال اسدآبادی تمام تلاشش این بود که به مسلمانها خودباوری را یاد بدهد در یکی از کتابهایش داستان مسجد مهمانکُش را نقل میکند شهید مطهری این داستان را نقل میکند و میگوید خود سید اینطوری بود که یک مسجدی بود.@ هر کس میرفت در آن بخوابد قدیمها مسجد باز بود مسافری میامد میرفت میخوابید تا صبح، صبح دنبال کارش میرفت یک مسجدی بود هر کس میرفت در آن میخوابید زنده از آن بیرون نمیامد آنقدر صداهای وحشتناک در آن میامد شب سروصدا و از در و دیوار مسجد صدا میامدهای و هوی، طرف میترسید و میمرد.@ یکبار یک کسی رفت در آن مسجد خوابید نصف شب سروصدا بلند شد این هم داد زد میخواهید چکار بکنید من هیچ ترسی از شما ندارم میخواهید بکشید بیایید بکشید یکدفعه صدای مهیبی از در و دیوار مسجد بلند شد و برای همیشه آن صدا خاموش شد یعنی طلسم شکست.@ یک کسی باید میایستاد جلویشان داد میزد و میگفت من نمیترسم وقتی گفتی نمیترسم بیا بکش خلع سلاح کردی در برخورد با شیطان هم باید همینطوری کرد به خصوص آنجایی که صور مقدس را وسیله وسواس ما و عذاب ما قرار میدهد.@ باید همین را بگویی بگویی هر چه میخواهی بکنی بکن تا از آن گرفته بشود و الا تا بتواند با این صور مقدس سرت را کلاه بگذارد و به تو فشار بیاورد میاورد یکدفعه مسجد مسجد امن شد دیگر کسی را نمیکشت چون صدایی دیگر نبود طلسم را آن شخص شکسته بود سید جمال همین بود خودش میخواست در مسلمانها خودباوری و اینکه بدانند حق هستند.@ بدانند بالاترین اندیشه را دارند انتقال بدهد به ما گفتند فکرتان را باید از اروپاییها یاد بگیرید زندگی را باید از اروپاییها یاد بگیرید ادب، هنر، همه دست آنهاست اگر میخواهید خوشبخت بشوید باید آنطوری زندگی بکنید تمدن خودتان را باور بکنید.@ آن موقع که شما در اوج تمدن بودید آنها در توحش تمام به سر میبردند هر چه از آداب و فرهنگ هست از ما به آنها رسیده از آنها چیزی به ما نرسیده اعترافات خودشان را بخوانید ببینید علم، تمدن، بهداشت، هنر، فرهنگ هر چه هست از ما به آنها رسیده صنعت و مسائل مختلف، خودتان را باور کنید خودکمبین نباشید.@ اگر آن کسی که فهمید یعنی به پیغمبر شبیه شد پیغمبر خصوصیت مهمی که قرآن از او تعریف میکند این خصوصیت خیلی اهمیت دارد(آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ) به آنچه که به او نازل شده ایمان دارد یعنی میداند که این حق است.@ حالا یک کسی بگوید یعنی چی به پیغمبر وحی نازل شده یعنی چه ایمان دارد باید ایمان داشته باشد، ایمان دارد میدانید یعنی چی؟ خیلی مسأله مهمی هست ایمان داشتن ایمان داشتن یعنی بدانی که این هست و جز این نیست همه یک صراط هست صراطهای دیگری وجود ندارد.@ این را اگر کسی باور کرد دیگر معامله حاضر نیست بکند نه در اصول با کسی معامله میکند نه در اخلاقیات معامله میکند نه در فروع معامله میکند یک بچه حزباللهی با یک دختری آشنا میشود خواستگاری میرود یکدفعه ته قضیه میبینی که این خواستگاری رفته تا رفته که عروسی بکنند 20 روز طول کشیده.@ روز 20 یک ماه دیگر دو ماه دیگر عروسیاش میروی میبینی ریش را تا ته تراشیده کروات زده در عروسیاش هزارتا فسق و فجور دارد اتفاق میافتد دارد معامله میکند چون آن چیزی که خودش دارد باور ندارد راحت اجازه میدهد زندگیاش با هزار و یک جور معصیت و گناه شروع بشود این در فروع معامله است در احکام معامله است.@ کروات بزند از کارهای دیگرش بگذریم این عدم خودباوری است که یک موقع است میبینی طلبه راحت از پوشش خودش بگذرد برود در پوشش خیلی جلف، برای چی؟ برای اینکه خودش را باور ندارد از اینکه عبا روی دوشش باشد ریش داشته باشد انگشتر عقیق دستش باشد اینها برایش سخت است.@ من سفری که سال گذشته سوئیس رفته بودم سفر دوم خانمم را برده بودم خانمم مثل اینجا چادر سرش بود اینجا و آنجا برایش هیچ فرقی نداشت از پله هواپیما که پایین آمد خیلیها به او چپ چپ نگاه میکردند ایرانیها، نه خارجیها، خارجیها خیلی آنجا اینطوری بود که ادب را نسبت به لباس و آداب هر کس رعایت میکردند.@ کاری نداشتند و به کسی هم بیادبانه خیره نمیشدند ولی خیلی بدشان میامد از اینکه این چادر سرش کرده بود انتظار داشتند ایشان مانتویی باشد عملاً هم اظهار میکردند خیلی ناراحت بودند حتی بعضی جاها ما تصمیم داشتیم برویم.@ میگفتند ایشان با چادر بخواهد برود بد است برای ما خوب نیست ترجیح میدادند که ما آنجا نرویم که برای آنها بد نشود این کسی هست که خودش را باور ندارد بعد من دستم در جیبم بود تسبیحم را در آوردم گفتند آقا اینجا تسبیح در نیاورید خوب نیست.@ در نمایشگاه ما آمدیم عکس آیت الله خامنهای و امام را بزنیم گفتن اینجا عکس را نزنید اینجا مورددار میشود آنجا قرآن برده بودیم کتاب دعا، مفاتیح، سجاده، جانماز و مهر کربلا و تسبیح و کتاب آموزش نماز فارسی برده بودیم ما از فرودگاه پایین آمدیم و نمایشگاه رفتیم قبل از هفته دوم که خانم من آمده بود هفته اول که من تنها رفته بودم ایشان بعداً به من ملحق شد.@ گفت آقا چه کسی اینجا قرآن میخواند چرا قرآن را اینجا آوردید کتاب نماز اینجا به چه درد میخورد در اروپا در ژنو چه کسی کتاب نماز میخواند بعد من هم میدانستم اینها چقدر مریض هستند گفتم من همینها را فقط آوردم کتابهای دیگر و دیسکتهای کامپیوتری را هم آورده بودم همه را آنجا گذاشتیم برچسبهای حجاب زنان را.@ بسم الله الرحمن الرحیم و الحمد لله رب العالمین که برچسب بودند عکس امام، عکس آیت الله خامنهای، جانماز، مُهر همه را آنجا گذاشتیم اینها برایشان سخت بود سفت ایستادیم که باید اینجا باشد آنقدر استقبال شد که حد نداشت چقدر قرآن بردند آخر سر قرآنها که رفت مفاتیح هم تمام کردم.@ مفاتیح جیبی خودم که برده بودم آنجا بخوانم مجبور شدم به یک بنده خدایی بدهم که دست خالی برنگردد آن هم در کشور آنجا، بنده خدایی التماس میکرد من مفاتیح ندارم من اذیت میشوم خیلی احتیاج دارم گفتم این مفاتیح هم برای تو.@ کتابهای آموزش نماز همه آمدند برای بچههایشان بردند تمام شده بود من ناراحت بودم که چرا کم آوردم بعد میگفتند از غرفه اسرائیل نمیشد بگیریم؟ گفتم نه، آخه غرفه اسرائیل قرآن میفروخت گفتم خاک برسرت تو نگاه کن اسرائیل دارد در غرفهاش قرآن میفروشد گفتم اینها دارند قرآن میفروشند آنوقت ما خجالت بکشیم اینجا قرآن بگذاریم.@ این عکسهای امام و آیت الله خامنهای را با ولع مردم میبردند غیر مسلمانها، نه ایرانیها، نه مسلمین، غیر مسلمانها غیر ایرانیها میامدند میبردند کتابهای مذهبی خیلی آمدند بردند برایشان سخت بود آنوقت خودشان چه میخواستند بیاورند.@ خودشان شعر احمد شاملو آورده بودند 60 سال خدمات مهندس بازرگان، خیام، حافظ، از اینها که بیآزار است به کسی کار ندارد شاهنامه، پوستر، نیمایوشیج، اخوان ثالث، مهدی سهیلی، سهراب سپهری، میگفتند اینجا اینها اینطوری میپسندند گفتم ما اصلاً کاری نداریم که اینطوری میپسندند یا نه، به اینها باید عرضه بشود.@ یک خانم کشیشی با لباس کشیشی آمد گفت من میخواهم راجع به اسلام تحقیقات کنم کتاب نیاز دارم ده جلد کتاب به او دادم گفتم بروید بخوانید حالا اگر او میامد و من میگفتم ببخشید ما خدمات مهندس بازرگان داریم به دردتان میخورد راجع به حجاب میخواست همان به زبان خودشان دادم.@ راجع به زن و اسلام میخواست راجع به شیعه میخواست به او دادم خودش را که آدم باور نداشته باشد معامله میکند خیلیها ما داریم کسانی که از ایران خارج رفتند حافظ منافع جمهوری اسلامی باشند و حافظ اصول نظام ما و حافظ اندیشه امام باشند جرأت ندارند و از بس ضعیف هستند و آنجا احساس بیشخصیتی میکنند جرأت ندارند حرف بزنند.@ شما ببینید چه وضعیتی در بعضی از این سفارتخانههای رایزنیهای ما در خارج از کشور هست خیلی ترسو خیلی بزدل خیلی ذلیلانه برخورد میکنند برعکس بعض از جاها که طرف آنجا رفته با شجاعت تمام میبینی رایزن فرهنگی میشکافد و جلو میرود از هیچ کس نمیترسد از کسی حسابی نمیبرد.@ نترسیدن غیر از کلهشقی است غیر از کار احمقانه کردن است غیر از ایجاد حساسیتهای نابجاست آن را کاری نداریم روشنفکرهای ما تیپاً همینطور هستند اگر من از اینجا یک کشور خارجی رفتم باید متناسب با آنجا حتماً کروات بزنم اگر نزنم بد میشود و خیلی چیزهای دیگر و آنها هم میخواهند ما را اینطوری بکنند.@ به حضرت امام نامه نوشته بودند یکی از این آقایان وزارتخارجه از سفرا بود نامه نوشته بود در استفتائات بخوانید نوشته ما در جلساتی که با اینها شرکت میکنیم اینها مشروب میگذارند ما اگر ننشینیم برای حفظ پرستیژ و آبروی ما خوب نیست به اینها برمیخورد.@ اگر ما سر مشروبات ننشینیم نه اینکه بخوریم همین در مجلس باشیم صحبت بکنیم نخوریم ولی قهر نکنیم بلند شویم برویم ناراحت میشوند چه کنیم؟ نوشته بسمه تعالی به جهنم که ناراحت میشوند والسلام مُهر زده بود، خودباوری خیلی مهم است.@ شما این پاکستانیها را نگاه کنید هر جای دنیا میروند کدامشان لباس غربی میپوشند حالا ما خودمان بدبختیم یک کت و شلوار میپوشیم آنها نه لباس بزرگ خودشان را میپوشند هندیها را شما نگاه کنید عربها را نگاه کنید چه موقع برداشتند لباسشان را عوض کنند همین توقعات لیبرالی، باید دست داد نمیشود دست نداد اینجا نامحرم است بدشان میاید چیزهایی از این قبیل.@ آنقدر قدرت و شخصیت خود را تنزل ندهید چون ممکن است این حالت شما باعث مجامله و سازشکاریتان شود، سازشکاری در کجا؟ در اصول، فروع، اصل و فرع در همه جا، التقاط نتیجه چه فکری است؟ تفکر التقاطی نتیجه خودکمبینی است یعنی طرف میگوید اسلام کافی نیست ما باید از اقتصاد فلان جا برای اسلام کمک بگیریم همین بحثهای مزخرفی که مطرح هست.@ مدیریت علمی و فقهی مطرح کردند که باید مدیریت فقهی نمیتواند مملکت را اداره بکند باید مدیریت علمی باشد یا مثلاً اسلام اخلاقش خوب است بحث عدالت اجتماعیاش خوب است این یعنی چی؟ یعنی نعوذ بالله خدا به بندگانش احتیاج دارد.@ در دینی که تشریع کرده کامل نبوده خدا نمیدانسته احتیاجش به بندههایش افتاده که بندههایش بیایند کمکش بکنند که بالأخره یکطوری آیین درست بشود که مردم به سعادت برسند خدا دیگر نتوانسته برنامه اقتصادی بریزد برنامه مدیریتی در دین اسلام نیست.@ قوانین مترقی مدیریت، سیاست نیست ما باید برویم از دیگران بگیریم(اَلیَوم أکمَلتُ لَکُم دینَکُم) را ایمان ندارند(أکمَلتُ لَکُم دینَکُم) یعنی چی؟ یعنی دینتان را کامل به شما دادیم کامل تحویل دادیم احتیاج به هیچ کس ندارید هیچ کس بعد از حرف قرآن کسی حرفی ندارد بزند بعد از معصومین(ع) کسی حرفی ندارد بزند کامل است.@ آن کسی که میگوید واقعاً نسبت به دین بیایمان است واقعاً دین را باور نکرده واقعاً قرآن را به عنوان کاملترین آیین باور نکرده واقعاً پیامبر را به عنوان خاتم الأنبیاء قبول ندارد که میتواند آیینش و کلامش جامعه را اداره بکند.@ همه مبارزاتی که الان ما در این روزها با آن درگیر هستیم از حرفهای کلامی شما بگیرید تا مسائل سیاسی و اجتماعی، خیلی درگیریهای پشت پرده همین هست که بالأخره این نظام را یکطوری زمین بزنند یا تئوری و تفکر ولایت فقیه را یکطوری زمین بزنند و ثابت کنند که نمیتواند اداره بکند باید حتماً یا نسخه شرقی را تبعیت کرد یا نسخه غربی را.@ حرف از استقلال نباید بزنیم یک نفر جگر داشت به همه گفت نه آن هم امام(س) بود چقدر به او گفتند نه نمیشود الان نمیشود حتی مراجع گفتند بگذارید شاه سلطنت بکند اما حکومت نکند سلطان باشد جواب این خونها را چه کسی میخواهد بدهد جواب این شهدا را چه کسی میخواهد بدهد این هشت سال مملکت داغون شد و از بین رفت چه کسی میخواهد جواب بدهد.@ همهاش از این فکرها، همهاش آدمهای بزدل و ترسو که خودشان را باور ندارند همیشه ترسشان را به دیگران منتقل میکنند همیشه اینطوری بوده در اثر کوچکترین اتفاقی میترسند آی الان چه میشود آی آمریکا ناوش را آورد الان چه خواهد شد.@ مجبوری بروی بنشینی مذاکره بکنی مجبوری حرف از مذاکره بزنی تو خودت را باور نداری ایمان نیاوردی به آنچه که به تو نازل شده(آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ) وقتی ایمان نبود همه جا تو سازشکاری میکنی اسلام اقتصاد ندارد اسلام تجارت ندارد اسلام مدیریت ندارد اینها را باید از جای دیگر بگیرید اسلام فقط برای آخرت است دیگران باید بیایند بنشینند کمک ما بکنند.@ میگویند یکی از این ریاضیدانان دیوانه حساب کرده بود گردش منظومه شمسی را دید خیلی ریاضیات پیچیدهای دارد فوقالعاده گردش خورشید و سیاره و ماهها حساب کرده بود چقدر دقیق است و از این ریاضیات پیچیده حاکم بر حرکت منظومه شمسی گیج شده بود.@ بعد گفته بود خدا اگر قبل از آفرینش این منظومه شمسی با من مشورت کرده بود من یک فرمول سادهتر به او میدادم که دیگر اینقدر کار را نپیچاند مثلاً خدا نیاز دارد که با آقا مشورت بکند.@ در همه جا دقت کنید این کلام حضرت یک چیز خیلی کلی هست در آوردن فروعش با ماست انسان وقتی آن چیزی که دارد قدرش را ندانست و خودکمبین شد همه جا با دیگران معامله میکند از بُعد شخصیتی هم اینطوری هست از بُعد شخصیتی هم انسان وقتی خودش را کم دید همیشه برده و بنده دیگران میشود.@ در روانشناسی هم همین را داریم کسی که همیشه در سرش زدند این جواب منفی را به دیگران نمیتواند بدهد همیشه هر کس بگوید میگوید چشم، کولی میدهد فقط ما زمانی میتوانیم بایستیم در جهات سیاسی و نظامی خدمتتان عرض کنم که ابهت دشمن را بشکنیم.@ واقعاً همان که امام گفت یک کلام گفت، کارتر گفت من در عمرم یادم نمیاید گریه کرده باشم مگر همین موقع که آیت الله خمینی گفت آمریکا هیچ غلطی نمیتواند بکند من آن روز این را شنیدم گریه کردم یعنی خورد کردن آمریکا، یعنی همان که لانه جاسوسی را گرفتند و متأسفانه بعضی از مسئولین ما از این کار عذرخواهی میکنند که ابهت ابرقدرت شکسته شد.@ پرچمش را زیر پا له کردند و شخصیت اینها را خورد کردند اینها را بیاعتبار و بیحیثیت کردند به دیگر ممالک جرأت دادند که آنها هم همچین کارهایی بکنند و بگویند مرگ بر آمریکا، و صدای مرگ بر آمریکا را در تمام دنیا بلند کردند آمریکاییها واقعاً خورد شدند.@ آمریکاییها که در ایران یک گروهبانش میامد به شاه دستور میداد و شاه جرأت نداشت حرف بزند در مورد یک گروهبان آمریکایی، هر وقت به او میگفتند میگفت من چکار کنم سفیر آمریکا اینطوری گفت، یک ذلیل، آمریکایی که قابل کاپیتولاسیون میخواستند اینجا پیاده بکنند آمریکایی که حق توحش میگرفتند در لیست حقوقیشان حق توحش مردم ایران بود.@ خوردش کردند کنار ریختند ابهتش را شکستند این مال این بود که امام خودباور بود خودش را باور کرده بود اندیشه اسلام را باور کرده بود خودش را نه شخص خودش را به عنوان روح الله خمینی، نه آن که از فقه به او رسیده آنچه که از اسلام و از ائمه(ع) به او رسیده باورش کرده پذیرفته بود.@ برای همین وقتی صحبت از جمهوری دموکراتیک و غیره هست میگوید نه جمهوری اسلامی، نه یک کلمه بیش نه یک کلمه کم، به کسی ما احتیاج نداریم که بیاید برای ما بنشیند دموکراسی بکنیم که بخواهیم با این و آن تطبیقش بدهیم با افکار این و آن و با قوانین این کشور و آن کشور، نه نیازی نداریم.@ خدا رحمت کند امام(س) را ایشان در وصیتنامهشان بینش خودش را چطوری از آن یاد میکند کاشکی همه غیرت را از امام یاد میگرفتند و یاد بگیرند نترسیدن و باور داشتن این ایمان است درد دین داشتن.@ در وصیتنامه: ما مفتخریم و ملت عزیز سر تا پا متعهد به اسلام و قرآن مفتخر است که پیرو مذهبی است که میخواهد حقایق قرآنی که سراسر آن از وحدت بین مسلمین بلکه بشیریت دم میزند از مقبرهها و گورستانها نجات داده و به عنوان بزرگترین نسخه نجاتدهنده بشر از جمیع قیودی که بر پای و دست و قلب و عقل او پیچیده و او را به سوی فنا و نیستی و بردگی و بندگی طاغوتیان میکشاند نجات دهد.@ ببینید دین خودش را چطوری تعریف میکند بقیه افکار را چطوری به انتقاد میکشاند. و ما مفتخریم که پیرو مذهبی هستیم که رسول خدا مؤسس آن به امر خداوند تعالی بوده، ببینید چطوری این را باور کرده، و امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب این بنده رها شده از تمام قیود مأمور رها کردن بشر از تمام اغلال و بردگیهاست.@ ما مفتخریم که کتاب نهجالبلاغه که بعد از قرآن بزرگترین دستور زندگی مادی و معنوی و بالاترین کتاب رهاییبخش بشر است و دستورات معنوی و حکومتی آن بالاترین راه نجات، یعنی از این بالاتر ما نداریم.@ حکومتی هم دارد میگوید از امام معصوم ماست ما افتخار میکنیم حالا یک ابلهی یک نادانی افتخار میکند که چهارتا کتاب از فلان دانشمند خوانده از ویکتورهوگو از تولستوی یا از شکسپیر چهارتا از این حرفها میزند، نهجالبلاغه خودت را بلد هستی قرآن خودت را چیزی حالیت میشود.@ غالب کسانی که در مملکت ما الان هم در این دانشگاهها دارند برای نظام و برای آینده مردم مستضعف و رنج دیده نسخه میپیچند کسانی هستند که خودشان هیچ تبحری در قرآن و کتب اصلی ما فقه ما، نه فقه سرشان میشود نه قرآن را خوب میفهمند نه نهجالبلاغه را خوب میفهمند نه صحیفه را سر در میاورند اینها شدند متخصص و اظهارنظر میکنند.@ وقتی آقای شریعتی بیاید اسلامشناسی را بنویسد دیگر اوضاع معلوم است کسی که بخواهد اسلامشناسی را از آقای شریعتی یاد بگیرید معلوم است ته قضیه چه در میاید این دستخط شهید مطهری هست روی کتاب اسلامشناسی آقای شریعتی، نوشته این جزوه مانند غالب نوشتههای نویسنده از نظر ادبی و هنری اعلاست و از نظر علمی متوسط است.@ و از نظر فلسفی کمتر از متوسط و از نظر دینی و اسلامی صفر است مثل غالب اینها، مثل کسانی که همین الان این کار را میکنند الان بعضیها از سلاح ادبیات و قشنگ صحبت کردن و خوب و آراسته حرف زدن و با شعر و مثنوی و با حافظ به کلامشان آرایش میدهند.@ با یک جمله از فلانی، ته قضیه را که نگاه کنید میبینید محتوای دینی ندارد آنوقت این تفکرات به اسم دین مطرح میشود ایشان اسلامشناسی آقای شریعتی را چه کسی معرفی کرد؟ اسلامسرایی. ما مفتخریم که ائمه معصومین از علی بن ابیطالب گرفته تا منجی بشر حضرت مهدی صاحب الزمان علیهم آلاف التحیات و السلام که به قدرت خداوند قادر زنده و ناظر امور است ائمه ما هستند.@ امام چه کیفی کرده چطوری افتخار میکند ای کاش انسان یاد بگیرد یعنی بفهمد این جز با شناخت دقیق و عمیق یک همچین افتخاری از ته دل نمیاید بصیرت دینی خیلی مهم است باید بدانی چه دستت هست بدانی دیگران حرفی ندارند.@ آخر مگر میشود خدا و رسولش و چهارده معصوم(ع) حرف برای گفتن نداشته باشند و سرنوشت میلیاردها انسان افتاده باشد دست دانشگاهها و دست خارجیها و دست کسانی که چیزی از انسانیت نمیفهمند غرب چه هست غرب قرنهاست دارد برایشان فقط حیوانیت حکومت میکند حرفی از معنویت و دین آنجا نیست.@ آنها میخواهند بیایند برای جامعه دینی ما که صحبت از رساندن انسان تا مقام خلیفۀ اللهی و بالاتر از خلیفۀ اللهی میکند نقشه بریزند آنها برای ما برنامه بدهند ما باید به آنها وابسته باشیم که آنها چه به ما میگویند خیلی حماقت است این خیلی بیدینی است.@ ما مفتخریم که ادعیه حیاتبخش که او را قرآن ساعد میخوانند از ائمه معصوم ماست ما به مناجات شعبانیه امامان و دعای عرفات حسین بن علی(ع) و صحیفه سجادیه این زبور آل محمد(ص) و صحیفه فاطمیه که کتاب الهام شده از جانب خدای تعالی به زهرای مرضیه است از ماست ما مفتخریم که باقر العلوم بالاترین شخصیت تاریخ است.@ حالا یک نادانی بیاید بگوید من الگویم در زندگی جهان پهلوان تختی است، خدا بیامرزد جهان پهلوان تختی را، ولی این چه الگویی است(لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ) قرآن پس چه شد، فلن هنرپیشه الگوی من است وقتی بالاترین شخصیت تاریخ هست یعنی تعارف ندارد کسی روی دست امام باقر(ع) نیامده مگر خود اجدادش.@ و کسی جز خدای تعالی و رسول(ص) و ائمه معصومین(ع) مقام او را درک نکرده و نتوانند درک کرد از ماست افتخار میکنیم کسی که یک همچین بینشی نسبت به معارف خودش داشته باشد و شخصیتهایی که چهارده نور پاک خدا در اختیار ما گذاشته همه ابعاد شخصیتی انسان را ارضاء میکند.@ یک فاطمه زهرا(س) کوثر خداوند به ما داده به کسی مگر ما نیاز داریم مگر ما به الگویی نیاز داریم با وجود فاطمه زهرا(س)، تمام دل انسان را پر میکند یک علی بن ابیطالب(ع) به ما داده که روی نهجالبلاغهاش چندصد تابهحال تفسیر نوشته شده و هنوز نهجالبلاغه علی(ع) بکر است.@ یک قرآنی به ما داده که چند هزار تفسیر رویش نوشته و هنوز بکر است حرف برای گفتن دارد یک صحیفه سجادیه داریم الی ماشاء الله شرح دارد هنوز بکر است یک غرر الحکم داریم از علی(ع) که حالاحالاها مانده بشر آن غرر را بتواند بفهمد و از او فرمول استخراج بکند.@ ما اصلاً با قرآن و نهجالبلاغه با هیچ چیز، ما همین غرر الحکم علی بن ابیطالب(ع) را میگذاریم جلوی انسانهای باوجدان میگوییم شما ببینید کسی جز معصوم میتواند اینطوری حرف بزند. و ما مفتخریم که مذهب ما جعفری است که فقه ما که دریای بیپایان است ته ندارد.@ یکی از آثار اوست و ما مفتخریم به همه ائمه معصومین(ع) و متعهد به پیروی آنانیم ما مفتخریم که ائمه معصومین(س) ما در راه تعالی دین اسلام و در راه پیاده کردن قرآن کریم که تشکیل حکومت عدل یکی از ابعاد آن است در حبس و تبعید به سر برده و عاقبت در راه براندازی حکومتهای جائرانه و طاغوتیان زمان خود شهید شده است.@ به مبارزاتمان افتخار میکنیم ما به شکنجههایی که دیدند و دیدیم افتخار میکنیم ما به زندان رفتن و در سری خوردنمان افتخار میکنیم ما به اینکه به ما بگویند چماق دارید و تعادل ندارید و به ما بگویند اُمل هستید کیف میکنیم از اینکه بگویند شما پخمه هستید.@ از اینکه بگویند شما بیمنطق هستید از اینکه بگویند شما حقوق بشر را رعایت نمیکنید دموکراسی را رعایت نمیکنید اصلاً ما افتخارمان این هست که دموکراسی که شما میگویید مردهشور آن دموکراسی را ببرند که شما طرفدارش هستید آن حقوق بشری که شما از آن دم میزنید آن عقلانیت متعفنی که شما از آن حرف میزنید تا میخواهیم حرف دینمان را بزنیم میگویند آقا عقلانی باش یعنی چی؟@ یعنی دین که وصل به خداست عقلانی نیست فقه ما که وصل به عصمت هست به وحی هست عقلانی نیست شما میخواهید برای ما خطوط عقلانیت را ترسیم بکنید! به شهادت بچههایمان افتخار میکنیم به اینکه خودمان هم شهید بشویم افتخار میکنیم و منتظرش هستیم.@ خدا گواه هست که منتظرش هستیم و برایش روزشماری و لحظهشماری میکنیم از اینکه جنگ کردیم متفخریم و هیچ هم از اینکه جنگ کردیم پشیمان نیستیم هشت سال، به تاریخ و به افکار عمومی هم متعهد نیستیم مردهشور این افکار عمومی را ببرد که شما از آن دم میزنید و آن را یک بت کردید که شما میترسید به خاطر افکار عمومی قوانین اسلام را پیاده بکنید.@ ترس از افکار عمومی حدود الهی را در جامعه رعایت بکنید همین بیتعهدیها، ایمان نیاوردن به آنچه که دست ماست باعث میشود یک مشت مجرم راحت در اجتماع بتوانند بگردند چون میدانند بعضی از مسئولین شجاعت و تهور و باور این را ندارند که بخواهند با اینها برخورد بکنند.@ از گرانفروش بگیر تا قاچاقچی، تا محتکر تا آن کسی که میلیارد میلیارد در دستگاه دولتی اختلاس میکند هیچ کس هم با او کاری ندارد برای اینکه شما میترسید جگرش را ندارید طبق دینتان عمل بکنید شما بتتان تاریخ هست بتتان افکار عمومی است شما فقط به اینها میخواهید جوابگو باشید.@ نه شب اول قبر را توجه دارید نمیگویم ایمان ندارید میگویم توجه ندارید نه قیامت را، که بگویند شما مسئول آنجا نشستید از قِبَل حکومت شما و مسئولیت شما باید دین القاء میشد دین در جامعه ترویج داده میشد پس این قرتیگریها و این فسادها و این مطرببازیها در جامعه چیست.@ و ما امروز مفتخریم که میخواهیم مقاصد قرآن و سنت را پیاده بکنیم و اقشار مختلف، چقدر با لذت و استحکام میگوید مفتخریم که میخواهیم مقاصد قرآن و سنت را پیاده بکنیم از آن ترسی نداریم ما اصلاً حرفمان را رُک میزنیم ای کاش فرصت بود من میخواندم چند جلسه از این فرمایشات امام، نباید بگذاریم که اینها به دست فراموشی سپرده بشود.@ چقدر با شجاعت در این پیام برائتشان امام صحبت میکند میگوید ما آشکار میگوییم در پی تصاحب قدرت در جهان هستیم و اصول تصاحب قدرت را به مستضعفان زمین یاد میدهیم شمشیرمان را از رو بستیم. ما درصدد از بین بردن مثلث شوم امپریالیسم، صهیونیسم و کمونیسم هستیم.@ رُک دارد به ما میگوید، این امام بود آنطرف دشمن ماست آمریکا، آنها در باطل خودشان انصافاً که محکم هستند راحت با شجاعت بودجه برای براندازی نظام ما، خجالت هم نمیکشند در دنیا، از هیچ افکار عمومی هم ترسی ندارند به راه خودشان ایمان دارند میگویند شورای ملل سازمان اجازه نمیدهد که شما به عراق حمله بکنید.@ میگوید سازمان ملل چه کسی است شورای امنیت نمیگذارد میگوید ما احتیاج نداریم که شورای امنیت به ما اجازه بدهد که به عراق حمله بکنیم رئیس جمهور ما در مذاکره با مردم آمریکا پیام میفرستد صحبت میکند میگویند این پیام کافی نیست.@ پیام کافی نبوده بله جهات مثبتی داشت اما کافی نبود باید معذرتخواهی بکند یک خبرنگارشان اینجا مینشیند رئیس مملکت ما را راحت محاکمه میکند میخواهد که رئیس مملکت ما رئیس جمهور ما یا هر شخصیت دیگر ما بگوید که ما معذرت میخواهیم اشتباه کردیم گروگانگیری کردیم آن موقع یک مقدار تندروی شد.@ اصلاً در باطل خودشان یک قدم عقب نمیروند حیا هم نمیکنند نمیترسند از اینکه بگویند که ما میخواهیم جمهوری اسلامی را نابود کنیم اصلاً هر جا اصولشان بخواهد خدشه وارد بشود شمشیرشان را از رو میبندند.@ اگر از در نفاق هم وارد بشوند آنجایی که ببینند که نمیشود با پرده نفاق و با این حرفهای مفتی از قبیل حقوق بشر و دموکراسی و از این مزخرفات جلو رفت نه میگویند منافع ما، جز این هیچ چیز در دنیا اصالت ندارد خیلی راحت حرف از منافعشان میزنند.@ آنوقت بعضی از بزدلها در مملکت ما صحبت از مذاکره میکنند و صحبت از یک موقع اینها ممکن است آدم بشوند فرمود رابطه ما رابطه گرگ و میش است درست شدنی هم نیست قرآن میفرماید(وَ لَنْ تَرْضى‏ عَنْكَ الْيَهُودُ وَ لاَ النَّصارى‏ حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ) هیچ وقت یهود و نصارا حتی راضی نمیشوند مگر اینکه تبعیت بکنید ممکن نیست آنها از تو راضی بشوند.@ علی(ع) اصول برخورد با دشمن را به ما میفرماید، میفرماید(مَن کانَ نَفعُهُ فی مَضَرَتِک لَم یَخلُوا فی کُلِّ حالٍ عَن عَداوَتِک) کسی که نفع او در ضرر توست در هیچ حالی از دشمنی تو خالی نیست مگر ممکن است وجود تو برای او دردسر ایجاد بکند و او از نقشه ریختن و توطئه علیه تو چشمپوشی بکند و غافل باشد.@ همین سخنرانی که برادر عزیزمان جناب آقای موسوی نخست وزیر سابق چند روز پیش در دانشگاه کردند به حق فرمودند که نظریه توهم توطئه خودش توطئه است خودش باطل است یک عده دائماً دارند این را به ما تلقین میکنند که توطئه که شما میگویید دشمن دارد توطئه میکند دشمن دارد نقشه میریزد این یک توهم است.@ آن موقع که مقام معظم رهبری داد زد گفت نگویید تهاجم فرهنگی است شبیخون فرهنگی است آقایان در دانشگاه نشستند از آقای سروش بگیرید و کسان دیگر نشستند گفتند تبادل فرهنگی است تهاجم فرهنگی چه معنایی دارد خودشان هانگتینتون میگوید برخورد تمدنها، ناراحت هم نیستند.@ ایدئولوگهایشان خیلی صریح میگویند برخورد تمدنها، یعنی مبارزه، بعد آقایان اینجا نشستند نه منظورشان این نبوده میخواستند بگویند تبادل فرهنگی، بنشینیم با هم صحبت بکنیم بنشینیم با هم حرف بزنیم بنشینیم کنار همدیگر تضارب آراء بکنیم میز بگذاریم.@ البته ما از گفتگوی علمی بین مسیحیت و اسلام استقبال میکنیم سر جای خودش، ولی اینکه باور بکنیم که آنها لحظهای از فکر دشمنی با ما خالی هستند یک فکر احمقانهای هست کاری با فرمایشات آقای میرحسین موسوی نداریم.@ امام خمینی هم این را نفرموده بود که فرموده قرآن که میگوید علی(ع) که دارد میگوید همه اینها مال این هست که ما خودمان را درک نکردیم اندیشه حیاتبخش خودمان را درک نکردیم نسخه شفابخشی که دست خودمان هست درک نکردیم در همه جا تن به سازش میدهیم.@ کار به جایی رسید که حرف از پلولاریسم هست دستورگرایی دینی هست که اسلام با مسیحیت با یهودیت هیچ فرقی ندارد کار به اینجا کشید یعنی اسلام را راحت بفروشد کنار برود هیچ تمایز و برتری بین اسلام با سایر مذاهب نیست سرو ته پلولاریسم این میشود.@ شما بقیهاش هم بگویید سکولاریسم را هم بگویید همین است این تحفه جدید پلولاریسم هم بگویید همین هست بقیه هم همین است چقدر راحت چقدر شجاع، خدا رحمت امام(س) راحت جان داد با دلی آرام قلبی مطمئن روحی شاد آنطور که خودش فرمود اینطوری جان داد چون در دنیا به هیچ کس تعهد نداشت جز به خدا.@ در جواب آقای منتظری چه گفت آن موقع که آقای منتظری صحبت از تاریخ کرد بدهکاری به تاریخ و افکار عمومی، گفت ما به تاریخ بدهکار نیستیم جوابگوی تاریخ هم نیستیم جوابگوی هیچ کس نیستیم فقط خدا، ما فقط در مقابل خدا متعهد هستیم.@ در دعاهایش بخوانید پیام برائت اواخرش واقعاً عالی است. خدایا ما هرگز جز تو را نشناختیم و نخواستیم که بشناسیم والا شب اول قبر جدی است قیامت هم جدی است امام میگفت من قیامت باید جواب بدهم من فقط همین جواب قیامت و شب اول قبر را میشناسم این خیلی اهمیت دارد که ما باور کنیم.@ تا ما یک همچین احساسی که امام میکرد نکنیم در مملکت ما به فرمایش مقام معظم رهبری روی خط قرمزها خیلی میرویم تندتند روی خط قرمزهای نظام پا میگذارند و خیلیها میخواهند همینها را پاک کنند.@ از آن آقای منتظری بگیرید که میگفت خط قرمز که میگویند یعنی چی تا بقیه که اسمش را هم نمیاورند ظاهراً حرف از رهبری و حرف از ولایت فقیه هم میزنند اما راحت پایشان را روی خط قرمز میگذارند امام با هیچ کس تعارف نداشت از هیچ کس نترسید.@ امام از اینکه انجمن حجتیه را آنطوری معرفی بکند ترسی نداشت از اینکه بگوید نهضت آزادی مرتد هست باکی نداشت از اینکه دیگران بگویند این چیه از اینکه حکم اعدام سلمان رشدی را صادر بکند و اتحادیه اروپا با ما قهر بکنند ککش نگزید.@ از اینکه یک کسی به حضرت زهرا در رادیو ما توهین کرده باید اعدام بشود اگر عمداً توهین شده باید اعدام بشود ولو کارمند صدا و سیما هست باکی نداشت به آنچه به او نازل شده بود ایمان آورده بود فقه را باور کرده بود تا وقتی تفکرات شبیه امام نباشد ما روزبهروز باید ببینیم تفکرات بسیجی در این مملکت ما بیشتر دفن میشود بیشتر کنار زده میشود.@ بسیجیها بیشتر گوشهنشین و خانهنشین میشوند بیشتر از میدان به در میشوند تا وقتی که این تفکر امام حاکم نباشد هر چه فاصله بگیریم باید شاهد این چیزها باشیم. ما امروز مفتخریم که میخواهیم مقاصد قرآن و سنت را پیاده بکنیم و اقشار مختلفه ملت ما در این راه بزرگ سرنوشتساز سر از پا نشناخته جان و مال و عزیزان خود را نثار راه خدا میکنند.@ ما مفتخریم که بانوان و زنان پیر و جوان خرد و کلان در صحنههای فرهنگی و اقتصادی و نظامی حاضر و همدوش مردان یا بهتر از آنان در راه تعالی اسلام و مقاصد قرآن کریم فعالیت دارند و آنان که توان جنگ دارند در آموزش نظامی که برای دفاع از اسلام و کشور اسلامی از واجبات مهم است شرکت.@ و از محرومیتهایی که توطئه دشمنان و ناآشنایی دوستان از احکام اسلام و قرآن بر آنها بلکه بر اسلام و مسلمانان تحمیل نمودند شجاعانه و متعهدانه خود را رهانده و از قید خرافاتی که دشمنان برای منافع خود به دست نادان و بعضی آخوندهای بیاطلاع از مصالح مسلمین به وجود آورده بودند خارج نمودند، زنان و پیران را میگوید.@ و آنان که توان جنگ ندارند در خدمت پشت جبهه به نحو ارزشمندی که دل ملت را از شوق و شعف به لرزه در میاورد و دل دشمنان و جاهلان بدتر از دشمنان را از خشم و غضب میلرزاند اشتغال دارد.@ امام اینطوری یاد میکند حالا باید به این مسئولین ما بگوییم کجاست ارتش بیست میلیونی که امام این همه رویش سفارش کرد چند درصدش بعد از جنگ تشکیل شده چقدر ما سرمایهگذاری برای تشکیل ارتش بیست میلیونی کردیم که فرمود اگر از تشکیل ارتش بیست میلیونی غفلت کنیم در دام یکی از ابرقدرتها خواهیم بود.@ (وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ) آنقدر که بترسانیم آنقدر جمع بکنید که بترسانیم همه ملت باید آموزش نظامی ببینند کجاست آن شور و شوق آموزشهای نظامی، آن پادگانها، آن رژهها، آن پایگاههای فعال بسیج، میدان تیرهای بسیج.@ به هر حال این بحث حالا به این یک ساعتی که ما بحث کردیم آسمان و ریسمان کردیم و از همه جا برای شما مثال زدیم برای این هست که ما واقعاً نمیرسیم که بخواهیم بحثهای مبسوط در این زمینه بکنیم.@

این مباحث کاملاً مرتبط با درسمان بود امروز ما خیلی پرت نرفتیم برعکس بعضی از روزهای دیگر چون در رابطه با استاد و شاگرد هست که استاد و شاگرد آنچه که به آنها میرسند دارند میگویند و میشنوند را ایمان داشته باشند.@ در کروشه نویسنده محترم نوشتند که [یعنی اگر بنا شد طبق مثل سائر یعنی مثلی که جاری هست مرسوم هست خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو با هر فضا و شرائطی در جهت خلاف حق بسازی و رفتار خویش را باری به هر جهت همرنگ با محیط تنظیم نمایی ناگزیر باید از انحطاط و خسران و زیان آن استقبال کنی].@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@