اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ دیشب یک بحثی ار آغاز کردیم شکه شرط اثرگذاری ذکر یکی از شرایطش حضور قلب است یعنی این که انسان ذکر را با قلبش بگوید یعنی اگر هم زبان میگوید اصل این هست که قلب گویای ذکر باشد امشب هم میخواهم یک مقدار راجع به این یک جملهای را از مرحوم شیخ بهایی بخوانم برایتان که خیلی مهم است.@ و بعد هم به ذکر خفی بپردازیم که آن هم تاییدی است بر این مطلب که آنچه که برای خداوند تبارک و تعالی مهم هست که در درون ما اتفاق بیفتد این هست که قلب ذکر را بگوید حالا زبان گفت بهتر نگفت هم اگر در قلب ذکر اتفاق بیفتد آن تحول و آن تاثیری که باید ایجاد شود ایجاد میشود.@ یکی از دلایلی که خدمتتان عرض کردم که خداوند تبارک و تعالی اصل ذکر را کار قلب میداند این است که میفرماید (أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي) نماز را برای یاد من بخوانید پس باید قلب در واقع کار کند در نماز باید چی صورت بگیرد یاد باید صورت بگیرد شیخ بهایی میفرماید که بعضی از بزرگان این طوری گفتهاند که(اِنَّما کانَ الفِکرُ اَفضَلُ الاَعمال لِأَنَّهُ عَمَلُ القَلب).@ فکر افضل اعمال هست دقت کند فکر را عمل دانستند افضل اعمال است یعنی خود کار فکری یک عمل است ما اصلا چرا عمل میگوییم عمل یعنی چیزی که منجر به شدن میشود وقتی یک کسی تفکر میکند و انسان خودش یک موجود مجرد هست با تفکر میشود لذا فکر یک عمل است این قدر عمل است.@ آن قدر قوی است که حضرت میفرماید که(تَفَکُرُ الساعَۀٍ خَیرٌ مِن عِبادَتِ سَبعینَ سَنَه) ساعتی تفکر بهتر از عبادت هفتاد سال است یعنی اثری که عبادت هفتاد سال رو آدم می گذارد یک ساعت تفکر ساعت هم که میگوییم دقیقا به معنای 60 قیقه نیست مقداری تفکر میتواند اثر آن هفتاد سال را در قلب بگذارد این قدر فکر کار است.@ این قدر کنندگی دارد این قدر عملیاتی است که میگوید فکر افضل اعمال هست چرا(لَأَنَّهُ عَمَلُ القَلب) عمل قلب است خب در حرکت به سمت آخرت و ابدیت چه چیزی باید منتقل شود و متولد شود قلب دیگر(إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ) کسی که قلب سالم دارد آنجا میتواند خوش باشد.@ سالم متولد می شود پس اصل کار قلب است تمام عبادتهای خارجی و عملی و بدنی برای این هست که قلب سالم شود مثلا اگر جهاد هست برای این هست که قلب سالم باشد قلب سالم شود یعنی چی قلب سلیم چه قلبی است.@ فرمود(اَلَّذی یَلقی رَبَّهُ وَ لَیسَ فیهِ اََحَدٌ سِواه) قلب سلیم قلبی هست که به ملاقات پروردگارش میرود و چیز جز خدا در آن قلب نیست حالا شما دو نفر را در نظر بگیرید یک نفر جبهه رفته یک نفر جبهه نرفته یک نفر جبهه رفته که جنگیده برای راه خدا خدا میگوید این عمل زمانی ازرش دارد که تو واقعا با نیت سالم بخاطر من بخاطر حفظ دین من به جبهه و جنگ آمده باشی.@ اثر جبهه و جنگ در کجا ظاهر میشود در قلب، قلب یک طهارتی پیدا میکند حالا این آقا رفت جبهه و آمد بعد پشیمان شد از را منحرف شد از جبهه رفتن پشیمان شد مثل خیلیها که رفتند و پشیمان شدند بعدش این اگر اثری قلبش برده بود الان چه کار کرده بود آن اثر را پشیمانیش ضایع کرده.@ یک کسی اصل جبهه نرفته ولی الان آرزو میکند ای کاش میتوانست آن موقع برود جبهه و الان نیت میکند خدایا واقعا هم نیت میکند میگوید خدایا اگر که من جبهه و جنگی پیش بیاید حتما میروم به جبهه آمادگی شهادت در راه تو و فداکاری در راه تو را من دارم راست هم میگوید آن که تا آخر عمرش هم جنگ پیش نیاید.@ ولی این چون عمل قلبی کرده یعنی درون در قلب به شهادت رسانده خودش را صادقانه هم خودش را به شهادت رسانده یعنی میگوید خدایا من چه موقع میشود فدای تو بشوم راست هم میگوید اگر صدق داشته باشد این احتیاج به عمل خارجی نیست.@ یعنی خدا از انسان عمل خارجی را نمی خواهد چون عمل خارجی است خدا عمل خارجی را از انسان میخواهد چون این عمل خارجی میخواهد به قلب کمک کند لذا میفرماید(مَن طَلَبَ الشَهادَتَ بِصِدقِ النِیَّۀ ماتَ شَهیداً وَ لَو کانَ عَلی فِراشِه) هر کسی که حقیقتا و صادقانه شهادت را بطلبد این شهید میمیرد حتی اگر در رختخواب بمیرد.@ چرا چون میدان عمل ندارد میدان عمل کجا باید عمل بشود بهش آنجا که شما میدان عمل داری جبهه و جهاد هست امکانات نماز روزه خمس هست امکان جهاد هست امکان زکات هست امکان هست طرف باید برود انجام دهد اگر انجام ندهد دروغ میگوید میگوید دلم پاک است من میخواهم ولی حالا نمیروم نه.@ ولی یک موقع هست امکانش نیست که برود خدا میگوید من تو را اسیر آنی که امکانش نیست نمیکنم اگر تو واقعا در درون خودت الان قلبت به این حرکت رسیده باشد که اگر جبهه و جنگی بود تو به شهادت می رسیدی و میخواستی که به شهادت برسی تو دیگر از نظر من شهید هستی حتی اگر در رختخواب هم بمیری شهید هستی.@ خدمت امیرالمومنین داشت در جنگ شمشیر میزد آنی که شمشیر میزد گفت یا علی ای کاش برادرم هم اینجا بود حضرت فرمود چطور گفت خیلی دوست داشت می توانست در رکاب شما بجنگد.@ حضرت فرمود برادر تو که هیچی اگر تا قیامت اقوام و نسلهایی بیایند که آرزویشان صادقانه این بوده که در رکاب من میجنگیدند همراه من خداوند اجر و ثواب جهاد در راه خودش را به همراه من به آنها میدهد ببین خداوند ما را مظهر خودش کرده یعنی صمد صمد یعنی محتاج چیز خارجی نیستیم.@ وقتی عمل خارجی میسور نیست محتاج هم نیستیم یک باید انجام دهیم عمل خراجی را موقعی که امکان باشد ولی الان نمیتوانم من بروم بجهه دوست دارم خمس بدهم ولی خمسی ندارم بدهم وضع مالیم خوب نیست.@ دوست دارم زکات بدهم دوست دارم صدقه بدهم دوست دارم کار خیر کنم دوست دارم حج بروم ولی امکانش نیست ولی واقعا در درون دلم کندهام که اگر من واقعا جبهه بود جانم را فدای خدا میکردم اگر واقعا من پول داشتم حقیقتاً در راه خدا میدادم این اتفاق قلبی خیلی مهم است باید بیفتد این اتفاق قلبی یعنی در درون شخص به این برسد.@ پس برای همین هم فکر کردن که یک عمل قلبی هست اثرش از عمل خارجی چیست بیشتر است لذا امام جواد فرمود(اَلقَصدُ اِلَی الله تَعالی بِالقُلُوب اَبلَقُ مِن اِتعابِ الجَوارِحِ بِالاَعمال) حرکت به سمت خدا با قلبها زودتر انسان را به خدا می رساند تا این که انسان بدنش را برای انجام اعمال به زحمت بیندازد.@ شما الان به جای این که بشنینی حرفها را گوش بدهید میتوانستیم با همدیگر یک دعای عربی دو ساعته بخوانیم ولی کدامش زودتر میرساند ما را شنیدن قلب حرکت قلبی یا عمل بدنی که فقط تکان دادن زبان باشد قلب دیگر حرکت قلبی هست پس ببین چقدر این فکر مهم است عزیزان چقدر شنیدن مهم است چقدر مطالعه کردن مهم است.@ چقدر معرفت داشتن مهم است چقدر این که ما در درون حرکت را انجام دهیم اهمیت دارد(اَلفِکرُ اَفضَلُ الاَعمال لِأَنَّهُ عَمَلُ القَلب وَ هُوَ اَفضَلُ مِنَ الجَوارِح فَعَمَلُهُ اَشرَفُ مِن عَمَلِها) عمل قلب شریف تر از عمل جوارح هست.@ (اَلا تَری اِلی قَوله تَعالی) آیا نمیبینید که خداوند چه گفته در قرآن(أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي) نماز را برای یاد من به پا دار یعنی آن چه که مهم است این است تو سر نماز قلبت با خدا باشد یاد خدا باشی والا اگر این قلب نباشد عمل خارجی فقط همین دولا راست شدن است.@ لذا میفرماید قبول نیست قبول نیست غیر از صحیح نیست صحیح هست ما را از جهنم رفتن نجات میدهد ولی قبول نیست یعنی چی یعنی اثری ندارد روی ما وقتی نمازش حضور قلب نداشته باش روز قیامت به عنوان اینکه نماز نمیخوانده جهنم نمیبرنش چون جهنمی هست مخصوص نماز نخوانها بدترین جای جهنم هم هست.@ بدترین جای جهنم هست مخصوص نماز نخوانها متکبرین کلا اسمش را گذاشتند آنهایی که نماز نمیخوانند این را آنجا نمیبرند دیگر بدترین جای جهنم نمیبرند چون نمازش را میخوانده ولی قبول نیست چون اثری روی او نگذاشته باید از این نماز بالا میرفته بالا نرفته.@ چون جهنم رفتن که هنر نیست به قول حضرت آیت الله جوادی آملی حفظه الله دیوانهها و بچهها هم میروند بهشت پس اینکه ما جهنم نرویم و بهشت برویم هنر نیست بحث ما بحث تولد سالم هست بحث این است که ما باطن انسانی پیدا کنیم بحث ما این هست که ما یک شرایط دیگری داشته باشیم یک رشد بالاتری داشته باشیم.@ (فَجَعَلَ الصَلاۀَ وَسیلَۀً اِلی ذِکرِ القَلب وَ المَقصُودُ اَشرَفُ مِنَ الوَسیلَه) میگوید خداوند نماز را وسیلهای برای یاد قلب ذکر قلب قرار داده است اگر قرار شد قلب تو نماز تکان نخورد قلب یاد خدا نباشد محضر و مجالست خدا و هم آغوشی خدا را درک نکند فایدهای ندارد بعد میفرماید(وَ المَقصُودُ) مقصود چیست ذکر است.@ (اَشرَفُ مِنَ الوَسیلَه) وسیله چیست نماز است هدف چیست یاد است پس یاد یعنی همان عمل قلبی فکر حضور مشاهده بالاتر از نماز است نماز وسیله ای است برای آن کار وعده کرده بودم که راجع به ذکر خفی خدمتتان عرض کنم که این هم چون با بحثمان مربوط است عرض میکنم.@ دیشب یک آیهای را خواندیم که این هم همین است راجع به ذکر خفی حدیث داریم که حالا حدیثش را برایتان میخوانم می فرماید که ذکر خفی بهتر از ذکر جلی است یعنی ذکری که به زبان میآورید بعد شنیده میشود نه اینکه ذکری که به زبان آورده میشود نگویید.@ این را دقت کنید بالخصوص در مجامع عمومی آنجایی که باید ذکر جلی گفته شود مثل صلوات زشت است بد است انسان صلوات را آهسته بفرستد و تاکید شده که صلواتتان را بلند بفرستید با فریاد چون نفاق و بیماریهای دیگر را از دل ما چه کار میکند میبرد صلواتهای یواش خطرناک است.@ صلواتها شما هر قدر بلند میفرستید خودتان واقعا اثر قلبیش این هست که یک طهارتی در قلب ما ایجاد میکند واقعا از نفاق پاک میکند انسان را اصلا شما این را خودتان میتوانید در صلوات بلند و آهسته فرقش را بفهمید که چی هست.@ خیلی لذت بردم از یکی از راجع عظام تلویزیون نشان داد ایشان را بعد دیدم این مرجع تقلید که دارد نماز میخواند مردم هم اقتدا کرده بودندبه ایشان بعد که ان الله ملائکه یصلون علی النبی را خواند مکبر دیدم صدای صلوات این مرجع از بقیه مأمومین بالاتر است خیلی لذت بردم.@ مرجع تقلید صدای صلواتش از مردم عادی بالاتر است خیلیها تا دو کلاس میروند دانشگاه و حوزه و اینها یک کلاسی برای خودشان تشکیل میدهند و یک پرستیژ احمقانهای که مثلا اینها نباید داد بزند مثل مردم عوام صلوات بفرستند مثل بقیه صلوات نفرستند باید خیلی صلوات آهسته بفرستند که این خیلی زشت است این اصلا نفاق است.@ چه کسی گفته اگر یک نفر رفت چهار کلاس درس حوزه خواند معلم شد استاد شد وزیری شد وکیلی شد مدیری شد باید صلواتش را یواش بفرستد داد زدن مال عوام الناس است نه پیغمبر میگوید صلوات بر من را با فریاد بگویید بلند بگویید صلوات بر من را که نفاق را از بین میبرد.@ شایستهترین افراد برای صلوات بلند فرستادن خواص مردم هستند لذت میبردم از این مرجع تقلید که دیدم صدای صلوات ایشان بلندتر از صلوات همه مأمومین بود خیلی جالب است ببین احساس نمیکنی برایتان بهتر است.@ وقتی بلند میفرستید صلواتتان را احساس نمیکنید سبکتر میشوید شادتر می شوید این طوری است اگر شما هر وقت این را توجه داشته باشید هی با بی حالی با کسالت یعنی در آن بی ارادتی است در آن انگار هل دادن است انگار که آدم نمیخواهد صلوات را بفرستد حالا چون اسم آمده صلوات بفرستد چون واجب است بفرستیم.@ ولی این کجا و آن کجا که یک نفر وقتی اسم رسول خدا اسم حبیبش را ما در زیارات آل یاسین خطاب به امام زمان میگوییم اشهد راجع به پیغمبر میگوییم به امام زمان شهادت میدهم که(لا حَبیبَ اِلاّ هُوَ وَ اَهلُه) هیچ محبوبی جز پیغمبر و اهل پیغمبر نیست بعد از خدا ما هیچ محبوبی جز پیغمبر نداریم.@ کسی بعد از خدا این همه محبوبیت دارد این همه حق گردن ما دارد بخاطر ما این همه کتک خورد این همه زجر کشید این همه زخمی شد این همه خون دل خورد تا دین خدا دست ما رسید حق پیغمبر فوقالعاده عظیم است بر حق انسان وقتی اسمش میآید ما با بی ارادتی مثلا صلوات بفرستیم خیلی بد است.@ طرف مثلا بلند شده رفته تو یک سالنی میخواهند از بچهاش تجلیل کنند مثلا بچهاش یک کاری کرد یکی از این کارهای خیالی و وهمی مثلا کرده مثلا دو متر بیشتر پریده مثلا سر خواسته اینقدر بپرد در یک مسابقهای دو متر بیشتر پریده یک چهار کیلو سنگ بیشتر بلند کرد از این کمالاتی که یا گیاهی هست یا حیوانی هست.@ وقتی میخواهند تشویق کنند دست بزنند این پدر و مادر و همسر و خواهر و عمه و دادش این کسی که میخواهند قهرمانی بیشتر از همه داد میزنند کف میزنند دیدی بلند کف میزنند وقتی میخواهند تشویق کنند بیشتر چرا چون آن ورزشکار را از خودشان میدانند ما پیغمبر را از خودمان بدانیم و عزیز ما است.@ محبوبترین کس بعد از خدا برای ما است رو این حساب وقتی که صلوات را میفرستید هیچ وقت مواظب باشید شیطان بر شما غلبه نکند همیشه با ارادت بفرستید بخصوص صلواتهای جمعی که در روایت دارد هیچ کس نمی تواند جز خداوند ثواب صلوات جمعی را حساب کند.@ لذا از این فرصت و موقعیت خیلی استفاده بکنید و صلوات بلند و صلواتهای جمعی خیلی خوب است یکی از نعمتها وبرکاتی که ما شبهای احیا این جا داریم این هست که به هر حال صلوات زیادی فرستاده میشود این خیلی برای قبر و قیامت ما ذخیره زیادی است.@ در روایت داریم که گناهان را ذوب میکند هیچی مثل صلوات اثر این طوری ندارد و نامه اعمال را میزان انسان را در قیامت سنگین میکند خیلی این ذکر ذکر مهمی است ذکر اعظم ذکر اعظم کار میکند بچهها در جبهه من یادم هست اگر سختترین مشکلات را داشتند کارشان گره میخورد با صلوات حلش می کردند این قدر این صلوات کار میکند.@ خدا رحمت کند مرحوم سید علی اندرزگو را یکی از دوستانش میگفت داشتیم میرفتیم تو جاده مشهد حال یا بر میگشتیم یا میرفتیم بنزین تمام کردیم بعد مانده بودیم آن موقع هم قدیم پمپ بنزین نبود به این راحتی کسی گفت من صلوات میفرستم گاز بده برو بنزین هم نداریم نداشته باشیم من صلوات میفرستم تو برو گفت همین هم شد هی صلوات می فرستاد ماشین هم می رفت.@ اعظم است کار میکند صلوات این را خیلی دقت کنید بعد اگر ذکر خفی را میخواهیم صحبت کنیم راجع بهش یک وقت کسی تصور نکند که اولویت دارد که انسان این نه این تو مسائل شخصی خصوصی خود انسان هست همه ذکرها خوب هست هر کدام جای خودش که من انشاالله برایتان یک دعا میخوانم راجع به این قضیه.@ (وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَ الْ‏آصالِ وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلِينَ) نشانهاش هم که خواندم دیشب برایتان سوره اعراف بود در درون خودت پروردگار خودت را(وَ اذْكُرْ رَبَّكَ) رب خودت را پروردگار خودت را در درون خودت یاد کن مالک مدبر خودت را در درون خودت یاد کن.@ (تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً) این خیلی قشنگ است این تضرعا و خفیۀ یعنی تو حال درونی خودت تضرع را در درون داشته باش خیلی حرف است جمعش کن ببین چه حالی میشود دیدی بعضیها یک دفعه یک زمزمههای شخصی با خودشان دارند یک زمزمههای خاصی میکنند که تو نمیتوانی بفهمی چه میگوید فقط میفهمی یک صدایی میآید.@ اما چه میگوید و چه حرفی دارد بین او و خدا رد و بدل میشود معلوم نیست هم از روی تضرع این کار را کن تضرع کن و هم با ترس درون خودت در درون خودت پروردگار خود را با تضرع و ترس یاد کن(وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ) دُونَ الْجَهْرِ یعنی بدون این که صدایت بلندشود صدای خودتان را بلند کنید.@ چه موقع(بِالْغُدُوِّ وَ الْ‏آصالِ) صبحگاه و شامگاه(وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلِينَ) از غافلین نباش حال خداوند تبارک و تعالی به ما امر کرده که ما این طوری با او حرف بزنیم در دون خودمان یک نجواهایی با او داشته باشیم از روی تضرع و ترس کو تا ما برسیم به اینجا که بتوانیم این حال را داشته باشیم.@ امام باقر(ع) و امام صادق(ع) از یکی از این دو نقل شده(لا یَکتُبُ المَلَکُ اِلاّ ما یَسمَع قالَ الله عَزَّوَجَلّ وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ) همین آیه را میخواند میفرماید فرشتهها جز آنی که به گوششان میخورد نمیتوانند بنویسند همانی که به گوششان میخورد مینویسند.@ یعنی با صدای بلند بعد این آیه را میخواند حضرت بعد میگوید(لا یَعلَمُ الثَوابَ ذلِکَ الذِکر فی نَفسِ العَبد غَیرُ الله تَعالی) هیچ کس ثواب ذکر خفی را این طور ذکر گفتن را که در درون انجام میشود انسان به زبانش هم نمیآورد هیچ کس ثواب این ذکر را جز خود خداوند تبارک و تعالی نمیداند.@ روایت بعدی از نبی اکرم(ص) هست(اَذکُرُ الله ذِکراً خامِلا قیلَ وَ مَن ذِکرُ الخامِل قالَ اَلذِکرُ الخَفی) خدا را یاد بکنید ذکری خامل کلمه خامل را حضرت بکار آورده خمول یعنی گمنامی آهسته حرف زدن یعنی خدا را این طوری یاد کنید گفتند آقا ذکر خامل چیست.@ حضرت فرمود: (اَلذِکرُ الخَفی) ذکر خفی هست یعنی مخفیانه ذکر بگوید انسان به زبان نیاورد ذکرش را و باز حضرت فرمود(خَیرُ الذِکر اَلخَفیُ) بهترین از انواع ذکر ذکر خفی هست بهترین ذکر ذکر خفی هست که ظاهراً هیچ کس نمیفهمد که این دارد ذکر میگوید هیچ کس این را متوجه نمی شود.@ بعد در روایت دیگر خود حضرت میفرماید(یَفضَلُ الذِکرُ الخَفی اَلَّذی لا تَسمَعُهُ الحَفَظَه عَلَی الَّذی تَسمَعُهُ سَبعینَ ضِعفا) خیلی جالب است این فرمایش میفرماید که برتر است برتری دارد ذکر خفی ذکر خفی را خودش توضیح میدهد(اَلَّذی لا تَسمَعُهُ الحَفَظَه) آنی که فرشتهها نمیشنود ذکری که فرشتهها نشوند این هفتاد بار بهتر از ذکری است که فرشتهها میشنوند.@ یک دعایی هست که گفته آن هم برایتان بخوانم امشب از امام زین العابدین هست این هم در مناجات خمس عشر هست(اِلهی فَالهِمنا ذِکرَکَ فِی الخَلأِ وَ المَلَأ) خدایا الهام کن ذکر خودت را در خلوت و ملا آنجایی که تنها هستم و آنجایی که در جمع هست یعنی آن موقع که تنها هستم روزی خودت کن که ذکر بگویم این خیلی هنر میخواهد.@ یعنی علامت قدرت یک نفر و این که خوب غذای انسانی خورده است این است که تو تنهایی موقعی که هیچ کس پیشش نیست یاد خداوند تبارک و تعالی باشد تو رختخواب میخواهد بخوابد تو اتومبیل هست تنها دارد میرود جایی تو مسافرت هست تنها دارد میرود.@ تو خانه هست کسی پیشش نیست تو محل کارش هست کسی پیشش نیست به هر حال یک جاهایی که خلوت است خودش و خودش بتواند یاد خداوند تبارک و تعالی باشد تنهایی ذکر خداوند تبارک و تعالی بگوید.@ یکی از علما روحانیون میگفت مرا که زندان انداختند زندان انفرادی زندان انفرادی خیلی سخت است میگفت که دیگر از صبح تا شب من فقط کارم همین ذکر بود حالا بعضیها چه کار میکنند اگر زندان انفرادی زندان انفرادی نه زندان جمعی هم بیفتند کارشان چیست غصه خوردن است اصلا نمیتوانند تمرکز بگیرند که ذکر بگویند.@ من میشناختم از علما بزرگان که وقتی تو زندان افتادند یکسره تو طول مدتهایی که در زندان افتادند شب و روز کارشان عبادت بود شب و روز عبادت بود یکیش مقام معظم رهبری که یکی از بزرگان میگفت من وقتی که زندان بودم ایشان را، ایشان مصاحبه را زمانی که مقام معظم رهبری ریس جمهور بودند 4 سال اولش 4 سال اول ریس جمهور بود.@ گفت من وقتی زندان بودم ایشان را هم آوردند در زندانی که ما بودیم پیش ما نیاوردند ولی توی یک زندان دیگر بود ولی من چون خیلی به ایشان علاقه داشتم از ریس زندان خواهش کردم ایشان را بیاورند سلول ما گفت ایشان را آوردند سلول ما فقط کارش از صبح تا شب شب تا صبح این بود که یکسر عبادت و نماز بخواند.@ یکسره تمام این مدتی که تو زندان بود ایشان فقط عبادت میکرد این آقا می گفت من که انفرادی بودم تمام دوستان اقوام کسانی که مرده بودند پدر مادر برادر دوستان را یاد میکردم برای همه آنها یک حمد و سه تا قل هو الله میخواندم دانه به دانه یاد میکردم این کار است.@ یکی دیگر در زندان افتاده بود در زندان میگوید دیدم فرصت خوبی هست 5 هزار موضوع از تو قرآن درآوردم و چون قاچاق هم بود نمیگذاشتند ما تحقیق کنیم اینها را روی کاغذ سیگار مینوشتم تحقیقاتم را روی کاغذ سیگار مینوشتم جمع میکردم وقتی ملاقاتی داشتم تو ملاقاتیها میدادم میبردند بیرون برایم نگه میداشتند.@ نشاط را نگاه کنید یاد خدا چقدر نشاط میآورد برای انسان(وَ اَلهِمنا ذِکرَکَ فِی الخَلَإِ وَ المَلَأ) خدایا در تنهایی خلا هم هست تنهایی خدا در تنهایی و ملا در میان جمع یاد خودت را نصیب من کن در میان جمع هم یک سختی دارد.@ گاهی وقتها جلسه جلسه ذکر است جمع است حرم است خود آن حالت شلوغی و جمع و ذکر انسان را وادار به ذکر میکند ولی یک موقع هست تو یک میهمانی است تو عروسی است تو جشن تولد است تو یک جایی هست که همه دچار غفلت هستند تو شهر است تو اجتماع است تو بازار است.@ در روایت داریم یکی از برترین آدمها کسانی هستند که تو بازار بتوانند یاد خدا کنند و بازار و دیدنیهای بازار دل آنها را از خدا غافل نکند و در شأن بزرگترین مردان خدا گفتند که(رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ) مردانی که خرید وفروش و تجارت آنها را از یاد خدا غافل نمیکند.@ کار سختی است انسان در جمع یاد حق تعالی کند آن موقعی که همه غافل هستند آن مشغول با خداباشد با خدا انس بگیرد چقدر هم شیرین است آن از تنهاییش این هم از جمعش حضرت سجاد(ع) این خواهشش هست از خدا خدایا این را به ما الهام کن ذکر خودت را تو باید به قلب ما بیندازی.@ (وَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ) شب و روز به ما الهام کن شب و روز به ما الهام کن من آدمهایی از این قدیمی ها میشناختم که اینها شبها وقتی خواب بودند لبشان تکان میخورد خواب هم بودند خدا شاهد است بارها دیده بودم اینها وقتی میخواستند از این شانه به آن شانه بچرخند 4 تا صلوات هم میفرستادند تو خواب این طوری بودند یعنی ملکه شان شده بود.@ خیلی خوب است انسان زبانش ذاکر باشد این طوری(وَ الاِعلانِ وَ الاَسرار) در آشکار و نهان ذکر بگویند تو جمع ذکر بگویند در نهان هم ذکر بگویند(وَ فِی السَّراءِ وَ الضَّراء) خیلی جالب است که من در آسایش و سختی هم ذکر بگویم آن موقع که تو رفاه و خوشحالی و موفقیت و بهرهبرداری هستم یاد خداوند تبارک و تعالی باشم.@ آنجا که ندارم و گرفتار هستم به یاد خداوند تبارک و تعالی باشم تو سختی افتادن و این خیلی قشنگ است آخرش این خیلی خوب است که خدا انشاالله بحق امشب نصیب همه ما کند چون امشب را فرمودند از شبهای مهم است برای احیا که میفرماید کمتر از شب قدر نیست همین امشب کمتر از شب قدر نیست.@ چون در روایت دارد خداوند امشب به تعداد تمام شبهای ماه مبارک که از جهنم آزاد کرده امشب به تنهایی معادل آنچه که آزاد کرده آزاد میکند خیلی شب مهمی است این را قدر بدانند عزیزان خدا انشاالله به حق امشب این را در حق ما به اجابت برساند خدایا به حق امشب به حق خوبانت به حق به محمد و آل محمد به حق امام زمان به حق همه انبیا و شهدا و صدیقین قسمت می دهیم ما را با ذکر خفی مونس بفرما.@ (وَ آنِسنا بِالذِکرِ الخَفی) تو این کار را بکن خدایا تو به ما انس بده که در باطنمان با تو مونس باشیم در باطنمان یاد تو باشیم در درون خومان انس بگیریم به یاد تو خیلی زیباست این که انسان درد درون خودش یواش یواش یک کاری بکند انس بگیرد بالخصوص عزیزان جوانتر که امکانش برایشان بیشتر هست سعی کنند این را تو خودشان پیاده کنند.@ قلب یک طوری هست که باید راهش بیندازیم یکی از بزرگان میفرماید قلب مثل کودک است که شما اول هی به آن میگویی بگو آب مامان بابا او هی تمرین میکند یک موقع هم غلط میگوید حرف نمیزند تا شما نگویی کلماتی میگوید که آن کلمات را یاد دادید قلب این طوری است.@ یعنی مثل کودک دو ساله است در آغاز کار هی بهش میگویی این هی کلمات را یاد میگیرد بعد که یاد گرفت سرت را می خورد دیگر حالا هی بهش بگویی بچه ساکت مخم را خوردی میبینی دیگر یاد گرفته از کلمات استفاده کند همین طوری مثل مسلسل حرف میزند هی از صبح پا میشود تا شب مخت را می خورد.@ قلب میگوید این طوری است اگر یک مقدار بهش یاد بدهی مثل بچه دو ساله یواش یواش که یاد خدا بیفتد هی کار کند بعد که تو یاد هم نکنی حواست نباشد خودش راه میافتد خودش میآید سراغت یعنی نمیگذارد غفلت برت دارد توجه کردید خود قلب اصلا تو حضور هست نمیگذارد.@ اگر یک عوامل غفلت خواهد پیش بیاد بدون این که دست تو باشد قلب یادت میاندازد و نمیگذارد بروی جهنم نمیگذارد غفلت کنی نمیگذارد آلوده شوی خودش دیگر کار میکند یکسره این یک مقدار هُل را به قلبمان باید بدهیم عزیزان یک مقدار به قلبمان هُل بدهیم قلبمان را فراموش نکنیم.@ یک مقدار راهش بیندازیم انشاالله بعد می ببینید دیگر تا قیامت راه میآید دیگر ان اله تا شب اول قبر و شب اول قبر به بعد راه میآید همهاش راه میآید(وَ آنِسنا بِالذِکرِ الخَفی) بس است دیگر برای امشب بس است این بحث را یک موقع دیگر حالا از بحث احیا ما راجع به نماز است.@ عرض کنم خدمتتان که اما اگر هم حالا ذکر را خواستیم ادامه می دهیم نخواستیم آن را انشاالله انجام میدهیم ببینم چی خداوند رقم میزند برای ما درود فرستادن بر پیامبر و آل قبلا این را معنا کردیم که صلوات به چه معنا هست پیامبر و آلش خدا صلوات میفرستد برشان (إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ) این قاعده است این قدر مهم است.@ درود خدا درود ملائکه هر کدام آثار خاصی دارند به ما هم گفتند شما هم درود بفرستید امر شده که شما هم صلوات بفرستید این بعد هم امام صادق فرمود آل چه کسانی هستند آل پیامبر خودتان هستید یک کسی خدمت حضرت گفت(اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ اَهلِ بَیتِه).@ امام صادق فرمود(ضَیَقتَ) تنگ گرفتی اهل بیت چرا فقط گفتی گفت چه بگویم گفت بگو(اللهم صل علی محمدا و آل محمد) که آل محمد خود شما شیعیان شما هستید.@ عزیزمان سؤال کردند که آیت الله بهجت حفظه الله تعالی فرمودند که هیچ ذکری خیلی هم زیبا فرمودند حق مطلب بسیار بلندی هست هیچ ذکری مانند ذکر عملی نیست و هیچ ذکر عملی مانند ترک معصیت در اعتقادات و عملیات نیست فرمودند منظو راز ذکر عملی و معصیت در اعتقادات چیست.@ عرض کنم خدمتتان این را بگذارید از خود معصوم سوال کنید برایتان جواب بدهم خیلی زیبا فرمودند این را البته من شبهای اول این را توضیح دادم گویا این عزیزمان نبودند ولی حالا باز هم خالی از لطف نیست که این را تکرار کنیم.@ فرمودند که ذکر حقیقتش این است که شما خدا را موقع حلال و حرام یاد کنید ذکر یعنی همین دیگر یعنی من بدانم وظیفهام تو هر موطنی چیست در هر مرحله خدا از من چه میخواهد این میشود ذکر دیگر ما حتی اگر ذکر یاد خدا را گفتند بکنید حتی اگر گفتن یاد قلبی هم بکنید یکی از دلایلش این است آن یاد قلبی ما را در هنگام عمل کردن کمک میکند.@ یعنی وقتی به واجب روبرو میشویم وظیفهمان را انجام دهیم وقتی با حرام انجام میشویم وظیفهمان را انجام دهیم در واجب انجام عمل در حرام ترک عمل اما وقتی ما زبانمان هم ذاکر باشد و بعد هم داریم کار حرام انجام میدهیم مثلا طرف میرفت دزدی کند میخواست بار را بلند کند میگفت یا علی.@ این طوری اگر باشد فایدهای ندارد این یاد برای این هست که شما موقعی که میخواهی عمل حرام انجام دهید برای این ذکر عملی یعنی چی یعنی ترک معصیت و انجام واجبات ترک معصیت اولیش در اعتقادات است.@ یعنی توحید را خوب قبول کنید فکرت معصیتآلود نسبت به خدا نباشد معصیتآلود نباشد یعنی اشتباه در مورد خدا فکر نکنید فکر میکنید خدا یک آدمی است بزرگتر از ما دست دارد پا دارد این شکلی است جسم است اینها معصیت فکری هست شکل قائل باشی برایش یا نعوذباله سبحان الله را بگوییم ولی دروغ بگویم.@ سبحان الله خدا را منزه از عیب و نقص ندانیم در دلمان بدبین به خدا باشیم این معصیت است نسبت به خداوند دیگر ذکر نیست چون خدا را متهم کردی در دلت وقتی شما خداوند درا در دلت متهم میکنی معصیت هست نگاه درستی نداری.@ بعد یا برایش شریک قائل باشی یا تشبیهاش کنی به چیزی اینها میشود ذکر معصیت در اعتقادات اعتقاداتت باید درست باشد فکرت در مورد خداوند باید همان چیزی باشد که خدا خودش را معرفی کرده در قرآن توحید قرآنی باید داشته باشد توحید قرآنی در مورد پیامبر همین طور در مورد ائمه همینطور یک کسی میگوید امام اشتباه هم بکند.@ پیغمبر ممکن است اشتباه هم بکند معصوم نیست معصیت کرده برای اینکه اشتباه دارد فکر میکند توجه فرمودید یک کسی بگوید اسلام برای خوشبختی کافی نیست ما باید از غیر اسلام هم کمک بگیریم این معصیت کرده.@ یعنی این دارد ترک ذکر می کند در اعتقادات این کفر دارد دیگر یک کسی ناامید باشد از خداوند خدا را کوچک کرده است میگوید خدایا گناه من از بخشش تو بیشتر است غفران بینهایت الهی را کوچک کرده وقتی ناامید شود این ترک ذکر کرده است پس بایددرست فکر کنیم در مورد خدا پیغمبر امام معاد.@ مثلا فکر میکند اگر مرا بگذارند تو گور خاکی فرشتهها میآیند تو آن گور خاکی دنبال من اشتباه است دیگر اشتباه در عقاید است باید درستش کنیم ذکر یعنی نگاه درست دیشب گفتم ذکر یعنی چی مشاهده مشاهده حقیقت بنابراین شما هر چقدر معرفتتان بیشتر میشود ذکر قویتر و دقیقتری دارید این در این حضرت آیت الله بهجت فرمودند که و هیچ ذکر عملی مانند ترک معصیت در اعتقادات یکی هم در عملیات این وظایف شرعیمان نیست.@ اگر کسی معصیت را ترک کند گرانفروشی نکند احتکار نکند فعل حرام مرتکب نشود این ذکر است دیگر ذکر عملی است هیچی به اندازه این سازندگی ندارد همه آن زبانیها و قلبیها و دولا راست شدن و نماز شب و درو هم جمع شدن و احیا گرفتن برای این است که وقتی تو با وظیفه روبرو میشوی وظیفه ات را چجوری انجام بدهی درست انجام بدهی.@ به زن و بچهات سخت نگیری به شوهرت سخت نگیری سوءظن به همیدگر نداشته باشید حسادت نسبت به هم نداشته باشید بداخلاقی خدای نکرده نکنید توهین خدایی نکرده به زبانتان جاری نشود تحقیر و تمسخری نسبت به همدیگر نداشته باشید نعوذباله عصبانی نشوید و خشمگین نشوید این ذکر عملی است.@ بچهات را درست ترتبیت کنی به بچهات احترام بگذارید بچهات تحقیر نشود بخاطر اشتباهاتش سرزنش نشود بخاطر اشتباهاتش درست رفتار کنی با همسایهات با خواهر برادرانت با مادرت مودب باشی با پدرت مودب باشی وقتی این را انجام نمیدهی ذکر به چه درد میخورد ذکر برای این است که تو آن موقع وظیفهات را درست انجام دهی.@ وقتی نسبت به پدر و مادرت درست وظیفهات را انجام ندهی دیگر چه ذکری است پس این را خوب دقت بفرمایید که حدیث را دیگر حالا نمیخوانم بگذارید بخوانم حدیث از رسول اکرم(ص) هست این دفعه دوم است دارم این روایت را میخوانم.@ فرمود(مَن اَطاعَ الله عَزَّوَجَلّ فَقَد ذَکَرَ الله) هر کس خدای عزوجل را اطاعت کند ذکر خدا کرده اطاعت همان ذکر است ذکر همان اطاعت است(وَ اِن قَلَت صَلاتُهُ وَ صیامُهُ وَ تَلاوَتُهُ لِلقُرآن) حتی اگر نماز و روزهاش وقرآن خواندنش کم باشد بعضیها نماز کم میتوانند بخوانند روزه که میتوانند بگیرند ولی واجباتشان را انجام میدهند.@ محرماتشان را پرهیز میکنند واقعا تقوی دارند اینها ذاکر خدا هستند بعضیها هستند نه از صبح تا شب میگیری سر و تهاش را از این مجلس به آن مجلس از این ذکر به آن ذکر از این حلقه به آن حلقه از این روضه به آن روضه از این هیات به آن هیات همین طور هستند.@ حرم یکسره حرم و کربلا و مکه همین جوری یکسر کجاست رفته عمره کجاست رفته تمتع کجاست رفته قم رفت مشهد از این هیات به آن هیات ولی موقعی که میخواهد یک کار اقتصادی سالم بکند نمیتواند نزول نگیرد خمسش را میخواهد بدهد جانش میخواهد بالا لبش بیاید.@ زکات بهش واجب میشود فرار میکند از زکات حیله میزند که زکات نپردازد حق کارگرش را نمیدهد کارگر وقتی کار کرد فرمود عرقش خشک نشده مزدش را بده می توان مزدش را بدهد مزد کارگرش را نمیدهد و خیلی چیزهای دیگر این ذکر ندارد دیگر دچار خدا فراموشی است.@ الحمدالله رب العالمین وصلی اله علی سیدنا محمدا و آله الطاهرین.@