أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ غرض از تشکیل این جلسه این هست که والدین گرامی را در جریان دورهای که ما برای زوجین گذاشتیم قرار بدهیم و مسائلی که مربوط به زوجین هست مطرح بشود و بیشتر دوست داریم به جای اینکه ما صحبت بکنیم خود والدین گرامی صحبت بکنند و مسائلی را که دارند بیان کنند.@ ما بر اساس اینکه انسان در هر حرکتی که دارد نیازمند به شناخت هست به قول علی(ع) هر حرکتی که انسان انجام می دهد باید در آن آگاهی و شناخت داشته باشد و حرکت ازدواج از آن جهت که انسان با ازدواج یک روحی را چه مرد با زن و چه زن با مرد پیوند به روح خودش می دهد و تأثیر و تأثرات متقابل را می پذیرد.@ در این زندگی و بعد از آن بخصوص محصول این زندگی که فرزندان باشند سرنوشت اینها مسأله سعادت دنیا و آخرت اینها بسته به رعایت یک سلسله موازین در زندگی هست این حرکت بزرگ را نیاز هست انسان قبل از انجام آن آگاهیهایی را کسب بکند.@ در دین مقدس اسلام سفارش به این مسأله شده که انسان قبل از ورودش به هر مسألهای به هر مرحلهای از زندگی مسائلی را که مربوط به آن مرحله هست بلد باشد و بداند. مشکلی را که غالب جوانها با آن روبهرو هستند.@ ما در این چند سال از نزدیک شاهد هستیم. مراجعات زیادی که می شود و نامههای زیادی که هست برای ما می اید از طرف خانمها یا آقایان یا خودشان مراجعه می کنند خانمها یا آقایان، خیلی از مسائل مربوط به مسائل خانواده هست. مسائلی که زوجین در خانواده دارند.@ یعنی غالب این مشکلات را که ما میبینیم در بین خانوادهها هست مراجعه می شود غالباً میبینیم که مشکلاتی هست که خیلی راحت می شد حل بشود می شد اصلاً مطرح نشود می شد اصلاً به وجود نیاید ولی به وجود آمده این مشکلات و به صورت یک مشکلات بسیار حادی زندگی زوجین را به خطر می اندازد.@ و متأسفانه با اینکه هر دو طرف خوب هستند از نظر خانواده خوب هستند از نظر تدین خوب هستند متدین و خوب هستند ولی میبینیم که باز مسأله ناسازگاری بینشان هست و درگیریهای خیلی شدیدی که ما ریشه آنها را در این مسأله میبینیم که اینها قبل از اینکه وارد مسأله زندگی بشوند مسائل مربوط به آن مرحله را خوب یاد نگرفتند و توجیه نشدند.@ یعنی یک دخترخانم توجیه نشده که شما منزل شوهر که می خواهی بروی چه وظائفی داری چه برخوردی باید داشته باشی در رابطه با شوهرت، در موارد مختلفی که به خانواده می خواهی بروی چه وظائفی را داری، در رابطه با خانواده همسرت، خانواده شوهرت، پدرشوهر، مادرشوهر، چه وظائفی را داری باز شرائط مختلف هست.@ مثلاً اگر شما دختر را به خانه شوهری می فرستید که او با پدر و مادرش زندگی می کند چگونه رفتار بکند که زندگی شیرینی داشته باشد و یا اگر جدا زندگی می کنند چگونه رفتار کنند و مسائل دیگری از این قبیل، یا مادرها بتوانند به موقع دخترانشان را توجیه بکنند.@ در رابطه با مسأله تربیت بچه، مسأله بچهداری و مسائلی از این قبیل، و یا حتی مسائلی از قبیل مسائل ارتباط زناشویی، روابط زناشویی که باز یک سلسله از مشکلات هم همین طور واقعاً برمی گردد به این مسأله، من این جلسه را می خواهم خیلی بیپرده با والدین صحبت بکنم تا بتوانیم نتیجه خوبی از آن بگیریم.@ و یا یک آقایی که می خواهد پسرش را زن بدهد غالباً فکر می کنند که شرط زن دادن پسر همین هست که پسر یک شغلی برای خودش پیدا کرده باشد و یک بلوغ بدنی و یا جنسی پیدا کرده باشد و حالا هر وقت خواست ازدواج بکند می رویم برایش زن می گیریم.@ و اینکه آیا این پسر الان رشد کافی برای تشکیل یک خانواده را و هدایت آن در مسائل و مشکلات زندگی دارد یا ندارد، آمادگیاش را دارد یا ندارد، از پس مشکلات مالیاش یا مسائل معنویاش برمی اید یا برنمیاید، می تواند خانواده را هدایت بکند یا نه.@ مسائلی مربوط به بچه و مسائلی از این قبیل، در این کوران مشکلاتی که الان هست و خانوادهها با آن روبهرو هستند اینها غالباً توجه نشده وقتی ما نگاه می کنیم به مشکلات عدهای زیادی از جوانها میبینیم که مشکلاتشان همین است که اینها قبل از ازدواج با مسائل مربوط به ازدواج آشنا نبودند.@ غالباً تصور این هست که وقتی که انسان ازدواج کرد بعدها می رود در مسیر زندگی یاد می گیرد در حالی نه اینجا وظیفهای هست مشخص، تا بخواهد انسان یاد بگیرد ضربات زیادی می خورد و ضربات زیادی هم می زند خرابکاریهای زیادی.@ به قول امام صادق(ع) فرمود: (مَن عَمِلَ عَلی غَیرِ بَصیرَۀٍ کانَ ما یُفسِدُهُ أکثَرَ مِن ما یَصلِح) آن کسی که بدون آگاهی عمل می کند ضررش بیشتر از نفعش هست. بدون آگاهی وارد این مسائل شدن لطمه می زند.@ اتفاقاً ما کلاس را هم که گذاشتیم کلاس آموزش همسران جوان را که گذاشتیم یک عده همین را می گفتند، می گفتند یعنی چه؟ چه نیازی ما داریم به اینکه بیاییم این آموزش را ببینیم؟ ما خودمان این را در زندگی بلد هستیم که چطوری زندگی بکنیم.@ در حالی که به هر حال محصول این زندگی باید منجر به سعادت ابدی بشود. منجر به تحصیل سعادت ابدی بشود. یعنی ما انسان را وقتی نقطه شروعش را دنیا می گیریم برای بعد از مرگش یک ادامه حیات قائل هستیم در عقیده خودمان، در جهان بینی خودمان این هست که انسان بعد از مرگ زندگیاش را ادامه خواهد داد و تا بی نهایت خواهد رفت.@ مرد و زن باید طوری زندگی کنند که بتوانند نیازهای نه فقط دنیا بلکه آخرت همدیگر را هم تأمین کنند و عجیب قرآن روی این مسأله سفارش می کند که خانوادهها، اعضای خانواده حتماً باید با هم طوری زندگی کنند که آخرت و ابدیت همدیگر را به خطر نیاندازند و قبر و قیامت همدیگر را خراب نکنند.@ خیلی به این مسأله سفارش شده که حالا من توضیح می دهم. یعنی اینکه یک نفر بتواند فقط از پس مشکلات مادی زندگی بر بیاید. مثلاً برای زنش خانه تهیه کنید یا نان و غذا و لباسش را تهیه کند. این فقط یک قسمتی از مشکلات زندگی هست و به این زندگی نمی گویند که فقط یک مرد بتواند زندگیاش را تأمین بکند و بعد مسائل عاطفی و روحی و اخلاقی در زندگی هست.@ از آن بالاتر مسائل معنوی هست که تغذیه معنویت خانواده هست. خانوادهای که در آن معنویت و یاد خدا و ذکر خدا و پیوند با ابدیت نداشته باشد اصلاً برکت ندارد. زندگی زندگی انسانی نیست. لذا خیلی از افراد فکر می کنند. خیلی سهل می گیرند مسأله تشکیل خانواده را و به وظائفی که به عهده آنها سوار می شود بعد از ازدواج واقف نیستند.@ یک جملهای علی(ع) دارد می فرماید بعضی از افراد آدمهای خوب و بهشتی هستند اما وقتی ازدواج می کنند جهنمی می شوند چون اصلاً وظائف مربوط به ازدواج را نمی دانند چکار باید بکنند و درست نمی توانند تأمین کنند.@ آن چیزی را که باید تأمین کنند دیدگاه ندارد. ما با توجه به این مسأله است که اقدام کردیم به تشکیل کلاسهای آموزش همسران جوان که هم وظائف مادی و دنیایی را بگوییم و هم وظائف معنوی و آخرتی را تذکر بدهیم که یک نفر یک زن در خانواده چه مسئولیتی دارد و یک مرد چه مسئولیتی دارد. اینها را توضیح بدهیم.@ به هر حال ما مقدار زیادی از مشکلات را ناشی از این می دانیم که عروسخانمها و آقا دامادها قبل از تشکیل زندگی توجیه خوب نشدند متأسفانه آموزش خوبی ندیدند شما پیغمبر(ص) را ببینید ایشان آموزش می دهد.@ یعنی حتی مسائلی که مربوط به زناشویی هست و خیلی از پدرها شاید حیا کنند به پسرشان بگویند یا خیلی از مادران حیا کنند برای دخترانشان بگویند میبینید که پیغمبر خیلی راحت، چون این مسأله مسأله زندگی است.@ چیزی است که خدا خلق کرده و به هر حال باید با یک روش صحیحی انجام بگیرد. میبینید که دامادش امیرالمؤمنین(ع) را تعلیم می دهد ما احادیث مفصل و طولانی داریم راجع به آموزش مسائل زناشویی از ناحیه پیغمبر و ائمه دیگر این مسأله را داریم اینها باید توضیح بشود.@ حالا به هر حال متأسفانه مسائل دینی را هم خیلی بد در جامعه جا انداختند خیلی از افراد ما الان داریم میبینیم واقعاً خود من که الان شاید حدود ده سال بیشتر است که دارم کار فرهنگی می کنم اینطوری هست تهران، شهرستان، مراجعات زیادی از جوانها دخترها و پسرها می شود در رابطه با مسائل زندگی.@ یعنی واقعاً اگر اینها تشنه نبودند بلند نمی شدند از شهرستان اینجا بیایند و مسائلشان را حل کنند یا از تهران، یا وقت بگیرند دو هفته سه هفته وقت بگیرند بیایند و مسائلشان را مطرح کنند. این جای واقعاً چنین آموزشهایی در کشور ما خالی است اصلاً در جهان که نیست.@ اگر باشد جنبههای منفی و فقط مسائل روابط زناشویی هست مسائل عاطفی و معنوی نیست و آن هم در کشورهای غربی و به نحو خیلی بد که به جای اینکه به تحکیم زندگی کمک بکند زندگی را در معرض سقوط قرار می دهد.@ ولی در کشور ما واقعاً خالی هست یک همچین دورههایی و آموزشهایی که توجیه کنند عروسخانمها و آقا دامادها را که شما در زندگی که وارد می شوید چه مسئولیتهایی دارید چه رسالتی چه از نظر دنیا و چه از نظر آخرت به گردن شما می اید.@ مطالبی که ما مطرح کردیم من خیلی خلاصه ریز بعضی از مطالبی را که مطرح کردیم برای عروسخانمها و آقا دامادها خدمتتان عرض می کنیم. بحث اولین مباحث ما مباحث اهداف ازدواج بود که اصلاً انسان برای چه زندگی می کند.@ این مطلب را مطرح کردیم که انسان یک حرکتی به سمت آخرت و قیامت دارد و ازدواج او و همچنین سایر کارهای او یک وسیلهای هستند برای اینکه انسان بتواند درست حرکت بکند به سمت آخرت خودش، نه اینکه فقط یک وسیلهای باشند برای رفع نیاز دنیایی.@ بلکه به هر حال انسان وقتی زندگی کرد با روح دیگران مسئولیت پیدا می کند یعنی با روح دیگران روح خودش را پیوند می دهد. محصول این زندگی یک بچه یا چند بچه هست که به وجود می اید. در این حرکت به سمت ابدیت تنها چیزی که به درد انسان می خورد و قرآن فرمود غیر از آن هیچ چیز به درد نمی خورد یک روح سالم هست.@ (يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ) روزی که هیچ چیز نه فرزندان و نه مال و نه هیچ چیز دیگری به درد نمی خورد مگر اینکه انسان با خودش یک روح سالمی را آورده باشد. انسان در راه تحصیل روح سالم و در راه حرکت به سمت بی نهایت، به سمت قیامت و ابدیت مراحل مختلفی دارد.@ و یکی از مهمترین مراحل زندگی انسان مسأله ازدواج هست که ازدواج می کند و خیلی هم سرنوشتساز است. هدف کلی از ازدواج این هست که انسان بتواند به وسیله او یک توان زیادی، توان قابل توجهی را برای حرکت به سمت ابدیت، برای حرکت صحیح به سمت آخرت تحصیل بکند.@ اهداف دیگر در رابطه با ازدواج گفتیم مسأله داشتن فرزند، مسأله سکون و آرامشی که زوجین در کنار هم پیدا می کنند، نیاز فطری که خداوند نسبت به زن و مرد در وجود اینها قرار داده و برکات دیگری که هست که در مسائل چه فردی و چه اجتماعی ازدواج خصوصیاتی دارد.@ حدود هفت اثر را برای ازدواج بیان کردیم که ازدواج این خصوصیات را دارد و برای این خیلی سفارش شده و محبوبترین بنایی هست که در نزد خداوند در اسلام بنا شده به عنوان محبوبترین بنا و بنیاد از ازدواج تعبیر شده.@ بعد از این مسأله مسأله این را مطرح کردیم که خانواده یک سیستم وابسته به همدیگر هست مثل یک بدن، شما اگر چشمتان درد بیاید سایر اعضای بدن هم احساس درد می کند دست درد بگیرد بقیه جاهای بدن هم همینطور هست:@

روابط سیستمی خانواده را بیان کردیم که خانواده مثل بدن یک سیستم هست یعنی به مرد ناراحتی وارد بشود اثرش در زن و بچه و در بقیه ظاهر می شود به بچه فشاری وارد بشود یا زن دچار ناراحتی بشود اثرش در سایر قسمتهای خانواده هم ظهور پیدا خواهد کرد و این سیستم بودن خانواده چه وظیفهای را ایجاب می کند؟@ این وظیفه را ایجاب می کند که فرد از قسمت به قسمت مسائل خانواده آگاه باشد و درست سعی کند عمل بکند آنقدر که می تواند. مثل بدن، شما ضمن اینکه بهداشت چشم را رعایت می کند بهداشت دهان و دست و سر و گوش را هم رعایت می کنید چون نمی توانید بگویید که من فقط دارم بهداشت دهانم را رعایت می کنم پس دیگر مشکلی ندارم.@ شما مشکل دهان را که حل بکنید معده چی، مشکل معده را حل کنید، سر چی؟ مشکل سر را حل بکنید دست چی؟ لذا انسان از کل بدنش محافظت می کند برای اینکه این یک کل است هر جایش مشکل پیدا بکند در واقع همه وجود انسان مشکل پیدا کرده.@ در خانواده هم همینطور هست بحث در خانواده این هست که خانواده یک سیستم است. به یک نیاز از نیازها خلل وارد بشود در جاهای دیگر هم ظهور پیدا خواهد کرد و به هر حال افراد باید سعی کنند یک دید همهجانبه نسبت به همه سیستم خانواده داشته باشند و یک مراقبت اینچنینی بکنند.@ بحث مبانی حقوق شد که ما در اسلام حقوقی بین زوجین داریم. یک سلسله حقهایی مرد به گردن زن دارد و یک سلسله زن به گردن مرد دارد این حقها را چه کسی گفته؟ بعد توضیح دادیم که این حقها را خداوندی گفته که هم زن را خلق کرده و هم مرد را خلق کرده و آنها را دوست دارد به عنوان بندگان خودش.@ خیر و صلاح آنها را می خواهد و حکیم هست کار عبث نمی کند دستور بیهوده و عبث نمی دهد و منزه است از اینکه به بندگان خودش ظلم کند و هرگز ظلم نمی کند آنها را برای خیر و کمال و سعادت و خوشبختی خلق کرده پس اگر وظائفی را به گردن زن می گذارد در خانواده و یا وظائفی را به گردن مرد می گذارد در خانواده.@ این به این دلیل هست که خداوند صلاح و خیر اینها را می خواهد اینها را برای کمال و سعادت خلق کرده، بعد این نتیجه را گرفتیم که زن و شوهر باید به مسأله حقوقی که بین همدیگر هست به عنوان یک دستور الهی نگاه بکنند و هرگز از فکر شیطانی مقایسه خودشان با شوهرشان یا مقایسه یک مرد با زن خودش را با زن مقایسه بکند خارج بشوند.@ سراغ این نروند. یعنی نگویند که ما بهتر از او هستیم چرا باید این حقوق را رعایت بکنیم. یا مرد بگوید ما مرد هستیم چرا باید در مقابل زن این مسائل را رعایت بکنیم؟ یا زن بگوید من وضعم خیلی بهتر است مگر این مرد چه کسی است که من باید این مسائل را در مقابلش رعایت بکنم؟@ نه، ما می گوییم که خداوند این حقوق را مشخص و معین کرده و این حقوق را برای سعادت ما برای خوشبختی ما گذاشته، تخلف از قوانین الهی تخلف از قوانین خوشبختی است. کسی از مقررات الهی سرپیچی می کند یک مقررات دیگری را که به صورت دل بخواه می گذارد به جای آن.@ این به جای اینکه طریق خوشبختی را طی بکند زندگیاش را خراب خواهد کرد. زن و مرد باید تسلیم باشند ببینند که آنچه را که خداوند درباره وظائف همدیگر و حقوق همدیگر گفتند چه هست آن را در حد توانشان رعایت بکنند.@ بعد حقوق زن و مرد را شمردیم برای همدیگر، سه جلسه بحث داشتیم راجع به حقوقی که زن دارد و حدود دو جلسه بحث داشتیم راجع به حقوقی که مرد دارد. از حقوقی که زن دارد این بود که من سه نیاز عمده در زن را باید تأمین بکند.@ یک نیاز نیازهای مادی هست. مثل اینکه در حد توان خودش مسکن، لباس، غذا، پوشاک اینها را در حد توان خودش تهیه بکند در شأن زن اگر می تواند، بخل نورزد سخت گیری نکند و تحت فشار قرار ندهد تا می تواند کمک کند. تنگ نظر نباشد. وسعت بدهد به زندگی خودش و به زندگی زن و بچهاش و آنها را در رفاه قرار بدهد.@ تلاش بکند و زحمت بکشد برای رفاه آنها، و این مسأله مطرح شد کسی که برای رفاه زن و بچه خودش تلاش می کند مثل مجاهده در راه خداست (الکادُ لِعَیالِه کَالمُجاهِدِ فِی سَبیلِ الله) جهاد هست زحمت کشیدن، به دست آوردن لقمه حلال برای زن و بچه، این جهاد هست اجر عظیمی دارد.@ و این نیازهای مادی که تأمین بکند به حد توان خودش، نیازهای عاطفی و اخلاقی بود اینکه به هر حال زن فقط نیاز مادی ندارد فقط گوشت و مرغ و نان و برنج و لباس نمی خواهد فقط مسکن نمی خواهد رعایت ادب و احترام، شخصیتش حفظ بشود. اینها را می خواهد و نیاز دارد.@ یعنی یک مرد نمی تواند به زنش بگوید تو چه کم داری من نان و آب خواستی دادم گوشت و میوه همیشه ریختم خانه داشتی بلکه علاوه بر اینها مهمتر از اینها نیازهای عاطفی و اخلاقی هست که مرد موظف هست تأمین بکند. احترام به همسرش، رعایت ادب، عشقورزی، محبتورزی، توهین نکردن، خدای نکرده کتک نزدن که این حقوق زن هست.@ بالاتر از این مسأله این را دو نوع حق شمردیم از روایات اهل بیت(ع)، حق سوم رعایت حقوق معنوی هست. یعنی به هر حال مرد در خانه خودش زمینهای را برای پرورش معنوی و مذهبی و دینی همسرش و فرزندانش تهیه بکند. یعنی به هر حال زن علاوه بر اینکه محبت و نان و آب می خواهد خدا را هم می خواهد.@ و مرد به خاطر اینکه تسلطی در خانواده نسبت به زن دارد و زن به خاطر اینکه در خانه شوهر زندگی می کند با نوعی از محدودیت روبهرو هست این مرد هست که موظف هست مسائل معنوی همسرش را هم تأمین بکند.@ یعنی نیازش به دین و معلومات و آشنایی با دین را و سختگیری نکند از این جهت که زن بخواهد چیزی را یاد بگیرد مسائل دینیاش را یاد بگیرد عبادتی بکند و به هر حال با دین آشنا بشود. بچهاش هم همینطور، یعنی مرد موظف هست که تحصیل بکند اینها را برای زن و بچه خودش.@ در آیه قرآن است می فرماید (قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً) خودتان و خانوادهتان را از جهنم نجات بدهید از نار نگه دارید. امیرالمؤمنین(ع) می فرماید این که خودتان و خانوادهتان را نگه دارید یعنی اول فکر خودتان باشید که دچار جهنم نشوید و بعد حواستان به خانوادهتان باشد که آتش در خانه نیاید. آتش آوردن در خانه راههای مختلف دارد.@ یک موقع هست از طریق مال حرام انسان آتش خانه می اورد به زن و بچهاش می خوراند یک موقع هست مسائل معنوی را اصلاً رعایت نمی کند و نمی گذارد که آنها رشد معنوی و رشد مذهبی داشته باشند و اینها به جای اینکه به راه راست به صراط مستقیم به مسائل خوب آشنا بشوند تغذیه معنوی نمی شوند کشیده می شوند به راههایی که خوب نیست.@ به اخلاقی که اخلاق خوبی نیست. به هر حال به چیزی که خداوند راضی نیست یکی از وظائف مهم مرد و بلکه مهمترین وظیفه تأمین معنویت خانواده است. معنویت را باید در خانواده تأمین بکند.@ قرآن می فرماید اگر اینها نتوانند این مسأله را تأمین کنند چه زن با مرد و چه مرد با زن یعنی زن هم یک همچین وظائفی را دارد فرقی نمی کند. می فرماید اینها در روز قیامت از همدیگر فرار می کنند.@ همینهایی که در زندگی 20 سال 30 سال 40 سال با هم خوب زندگی کردند در کنار هم بودند خیلی هم شاید همدیگر را دوست داشتند اما قیامت که می شود اینها از همدیگر فرار می کنند (يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ) روزی که انسان از برادرش، از مادرش، از پدرش و همسرش و فرزندانش فرار می کند.@ فرار برای چی؟ الان ما از همدیگر فرار نمی کنیم، زوجین الان از همدیگر فرار نمی کنند اما چه موقع انسان از همدیگر فرار می کنند و دوست ندارد طرف را ببیند و از او فرار می کند؟ موقعی که ظلمی و خیانتی در حقش کرده باشد.@ باید دقت کنیم که علاوه بر اینکه دنیای خودمان و خانوادهمان را میبینیم یک زن دنیای شوهرش را میبیند دنیای بچهاش را میبیند. یک مرد دنیای زن و بچهاش را میبیند آخرتشان را هم نگاه کنید نیازهای معنوی و آخرتی را هم توجه کند.@ یک روایتی از پیغمبر(ص) راجع به بعضی از پدران مسلمان در آخرالزمان صحبت می کند می فرماید بعضی از پدران مسلمان هستند در آخرالزمان که من از اینها بیزار هستم بعد علتش را سؤال می کنند؟@ می فرماید که هر وقت بچههای اینها می خواهند بروند دین یاد بگیرند اینها مانع می شوند از اینکه بچهشان بروند دین یاد بگیرند اما وقتی بچهشان دنبال دنیا می روند بچهشان را تشویق می کنند که دنبال دنیا بروند ولی مانع می شوند از اینکه دینشان را یاد بگیرند.@ فکر می کنند که سعادت و زندگی همین است که فقط یک مادیت خوبی داشته باشند و فکر معنویت و آخرت بچهشان نیستند. این سه وظیفه و نیاز مهم خانواده بود که به عهده مرد بود که گفتیم باید تهیه بشود. البته نه به این جزئی، خیلی مفصل، در رابطه با هر کدام از اینها ما دو ساعت بحث داشتیم با زوجین حالا اساتید مختلف در مورد آن بحث کردیم.@ حقوق مرد بر زن را صحبت کردیم که مرد بر زن حقوقی دارد زن باید مطیع شوهرش باشد. او را عصبانی و خشمگین نکند و فقط در حدی که واجبات را رعایت بکند می تواند خودش تصمیم بگیرد نماز و روزه و مسائل واجب، در جاهای دیگر حق ندارد بدون اجازه شوهرش کاری بکند. بدون اجازه و رضایت او از خانه خارج بشود یا کاری را انجام بدهد.@ بدون اجازه او از مال شوهر بذل و بخشش بکند که حرام هست و قبول نیست. این روایت را هم در رابطه با زن داریم هم در رابطه با مرد، که حقوق را رعایت نکنند همدیگر را اذیت کنند خداوند هیچ عبادتی را از آنها نمی پذیرد.@ چه زن مرد را اذیت بکند چه مرد زن را اذیت بکند. خداوند عملی را از آنها نمی پذیرد نمازی را از آنها نمیپذیرد به هر حال بحث حق شوهر بود که بعد از خداوند تبارک و تعالی هیچ کس به اندازه شوهر بر زن حق ندارد و زن اگر بخواهد به خوشبختی وارد آخرت بشود به خوبی وارد آخرت بشود.@ باید رضای همسرش را تحصیل بکند و باید او از او راضی باشد مسائل عاطفی هم همینطور، خوشرفتار باشد. ادب داشته باشد نسبت به شوهرش، پرخاشگری نکند اذیت نکند. نیش نزند و مسائلی که مربوط به مسائل اخلاقیات هست و مسائل عاطفی، و مسائل معنوی هم همینطور.@ یعنی اگر شوهر خواست کاری را برای دین انجام بدهد زن نه تنها مانع نشود بلکه پشتیبانی و حمایت بکند تضعیف نکند. مانع دینداری شوهرش نشود و مانع فعالیت دینی شوهرش نشود. بحث برخورد با والدین را ما داشتیم ما توصیه کردیم به عروس و دامادها که در رابطه با والدین اولاً احترام پدر و مادر را اگر کسی بخواهد.@ چون بحث این بود که ارتباط با والدین همسر نه ارتباط با والدین خودمان، ما به عروس و دامادها نگفتیم که با والدین چگونه باید برخورد کرد بحثمان بحث این بود که با والدین همسر باید چگونه برخورد کرد.@ ولی چون بحث با والدین همسر بود اول باید نقش والدین را توضیح می دادیم در آنجا نقش والدین را توضیح دادیم برای زوجین که (رِضَی الله فی رِضَی الوالِدَین) رضایت خدا در رضایت والدین هست مقام والدین را در قرآن و در روایات بیان کردیم که چقدر محترم و عزیز هستند و اگر آنها ناراضی باشند از فرزند فرزند هیچ کدام از اعمالش قبول نیست.@ (یُقالُ لِلعاق إعمَل ما شِئت فَإنّی لا أغفِرُ لَکَ) از نبی اکرم(ص) هست که به شخصی که عاق والدین می شود یعنی کسی که پدر و مادر خودش را از خودش خشمگین می کند به او گفته می شود که هر عملی که می خواهی انجام بدهی انجام بده من هرگز تو را نخواهم آمرزید.@ شرط قبولی همه اعمال برای فرزند مسأله رضایت والدین هست بعد وقتی خوب بحث والدین را ما تشریح کردیم حق والدین را آنجا آن مسأله مطرح شد که رسول خدا(ص) مسأله والدین و همسر را مطرح می کند و مسأله پدرها را مطرح می کند که پدرها سه دسته هستند.@ پدری که باعث تولد تو می شود و پدری که باعث ازدواج تو می شود و پدری که تو را تعلیم می کند یعنی معلمت، پیامبر برای هر فردی سه پدر معرفی می کند یکی پدر و یکی پدر همسر یا مادر همسر فرقی نمی کند و یکی هم پدری که انسان را تعلیم می کند.@ یعنی معلم انسان او هم پدر هست. یعنی هر شخصی سه پدر دارد و سفارش شده که انسان پدر همسر خودش را و مادر همسر خودش را چه زن نسبت به پدرشوهر و مادرشوهر و چه مرد نسبت به پدرزن و مادرزن باید به اندازه پدر و مادر خودش یعنی پدر و مادری که موظف است احترام بگذارد دوست داشته باشد.@ آنها را مثل پدر و مادر خودش بداند و مثل پدر و مادر خودش در مقابل آنها متواضع باشد. ادب داشته باشد کوچکی بکند تواضع داشته باشد و احترام بگذارد به عروسخانمها این توصیه را کردیم که یک مرد بزرگترین کسی که به گردنش حق دارد مادرش هست و بعد پدرش هست.@ در حالی که یک زن بزرگترین کسی که به گردنش حق دارد شوهرش هست. به زنها توصیه کردیم طوری رفتار نکنند که خدای نکرده شوهرانشان در مقابل پدر و مادر قرار بگیرند و دچار عاق والدین بشوند. یک زن اگر شوهرش را دوست داشته باشد باید مواظب باشد که شوهرش رابطهاش با پدر و مادر خراب نشود.@ اتفاقاً از شرائط خود رسول خدا(ص) هست از شرائط مرد خوب این را می شمارد یعنی می خواهد توصیه بکند که آی کسی که می خواهی دخترت را شوهر بدهی به کسی شوهر بده که احترام به پدر و مادرش را رعایت می کند. از شرائط این هست که احترام به پدر و مادرش را رعایت بکند این خیلی مهم است.@ یک دختر نباید انتظار داشته باشد که شوهرش به خاطر او دست از پدر و مادرش بردارد یا نسبت به آنها اهانت و توهین بکند و ادب را رعایت نکند. حقوقی که به گردنش هست نسبت به پدر و مادرش باید رعایت بکند. یکی اینکه اولاً حق آزار ندارد ثانیاً باید مطیع باشد و ثالثاً باید نیازهای پدر و مادرش را در حد توانش اگر آنها نیاز داشته باشند تأمین کند.@ زن مانع از این نشود که مرد به وظائف شرعی خودش عمل بکند که اگر مانع شد هم شوهر خودش را جهنمی کرده و هم خودش را جهنمی کرده، مقام این مسأله را توضیح دادیم و همینطور به شوهرها توصیه کردیم که احترام خانواده همسر را داشته باشند.@ و اگر همسر می خواهد بازدیدی از خانواده داشته باشد کمکی به اهل خانواده خودش بکند به پدرش به مادرش به اعضای دیگر خانواده بکند سخت گیری نکنند و در فشار نگذارند کمک بکنند و بگذارند که این روابط باشد و آنچه را که برای خودشان دوست دارند برای دیگران هم دوست داشته باشند.@ این مسألهای بود که مفصل راجع به این بحث، بحثهای مفصلی راجع با ارتباط با والدین داشتیم. توصیههایی را به عروس و دامادها در رابطه با برخورد با والدین ما کردیم. خداوند انشاء الله توفیق و قوت بدهد که همه ما بتوانیم وظائفمان را عمل کنیم.@ و زوجهای جوان هم همینطور که آنها بتوانند به وظائفشان عمل کنند. بحثهای دیگری بود که متخصصین آمدند مباحثی که نیاز بود توضیح دادند و چند جلسهای هست خیلی مختصر از این شاید محصول چیزی حدود 30 ساعت 40 ساعت بحث را برای شما عزیزان در این چند دقیقهای که در خدمتتان بودم عرض کردم بحث بسیار مفصل بود.@ حدود 30 ـ 40 ساعت بحث را من دارم برای شما خیلی مختصر و فشرده می گویم. توصیههایی هم برای والدین هست که به هر حال باید بشود و بعد انتظار داریم که اگر والدین مسألهای دارند و دوست دارند که با بچهها در میان گذاشته شود و گفته شود هم می توانند به ما نامه بدهند و هم می توانند تشریف بیاورند همین جا و بگویند و مطرح بکنند چیزهایی را که هر کدام از بزرگان که اینجا تشریف دارند.@ توصیههایی دارند هم برای دیگران بگویند پدرها، مادران، که ما اینها را با بچهها و فرزندان شما در میان بگذاریم که انشاء الله هر کس بهتر بتواند به وظائف خودش عمل بکند یکی از توصیههایی که به والدین شده این هست که بدانند بچهها مال عهدی هستند غیر از عهد خودشان، متعلق به زمانی هستند غیر از زمان خودشان.@ و در یک زمانی هستند که فرق دارد با زمان پدر و مادر و تحمیل نکنند شرائط گذشته را به بچههای خودشان، به عروسها و دامادها شرائط گذشته را تحمیل نکنند هم به بچههای خودشان و هم به عروس و دامادهای خودشان.@ و ببینند بیشتر آن که خدا راضی هست چی هست اختلافات زیادی که الان مراجعه می شود. من شاید در این دو سه ماهه چندین مورد طلاق برخورد کردم همه هم آدمهای خوب، آدمهایی که تحصیل کردند ولی متأسفانه به طلاق کشیده شد زندگیشان در اول جوانی بعد از یک سال، دو سال با یک بچه.@ مثلاً غالباً این بود که دعوا و درگیریهایی پیش می امد سر اینکه پدر و مادرها می خواستند سنتهای خودشان را تحمیل کنند به عروس خودشان یا به داماد خودشان، در گرفتن مجلس عروسی یا از اول، بعضی از خانوادهها انسان میبیند که مثلاً داماد خواستگاری می رود. پدرزن تمام شرائط سهولت و آسانی را برای ازدواج فراهم می کند.@ هیچ سختگیری نمی کند. هیچ شرطی نمی گذارد. خیلی راحت به نیکی و به خوبی برقرار می شود و سخت نمی گیرد. همانطور که رسول خدا(ص) همین طور بود یعنی سخت نمی گرفت حضرت یک موقع میبینید با یک انگشتر یک زنی را به عقد مردی درمی اورد. یا مهریه مثلاً یاد دادن چند سوره قرآن، این مهریه بود.@ خیلی به راحتی بدون تکلف و سختگیری این کار را انجام می داد ولی متأسفانه خیلی از افراد به خاطر سنتها، الان دیشب من یک موردی داشتم که دختر و پسر خوب و متدین در مرحله عقد با مشکل روبهرو هستند سر همین بود که مادرزن سخت گرفته بود که حتماً باید یک خانهای با فلان شرائط به خصوص برای دختر من فراهم بکنی.@ این پسر میدید که این سخت است تأمین یک همچین خانهای با بودجه من اصلاً جور در نمی اید گفته بود اگر نمی توانی عیبی ندارد دو سه سال صبر کن پول جمع کن بعد بیا زنت را ببر که تو بتوانی یک خانه آنچنانی تهیه بکنی یا انتظارات بی جا برای اینکه شما این مخارج را تحصیل بکنید این چیزها را حتماً باید تأمین بکنید.@ اگر انسان برگردد خیلی از این قدیمی ها هستند وقتی می خواند دختر و پسر خودشان را ازدواج بدهند خیلی راحت مثالهای قشنگی می زنند می گویند مگر خود ما چه بودیم خود ما هم با یک شرائط خیلی پایینی شروع کردیم و الان به این مرحله رسیدیم.@ این را واقعاً با آگاهی تمام دقت دارند و لذا سخت نمی گیرند به اعضای خانواده خودشان به دختر و پسرشان، می گویند به هر حال اینها می روند و زندگی طبیعی است که مشکلاتی دارد و به هر حال رفته رفته این مشکلات تمام می شود و اینها روی روال طبیعی می افتند.@ همیشه همینطوری بوده اما ما متأسفانه میبینیم که یک شرائط سختی را در نظر می گیرند برای عقد مثلاً تحمیل می کنند مسائل خودشان را، یا سنتهای خودشان را تحمیل می کنند مثلاً می گویند ما رسممان این هست اینطور باشد ببینیم خدا رسمش چیست؟ پیغمبر رسمش چه بوده.@ آنها که بهتر هست. به جای اینکه ما بگوییم که رسممان این بوده ممکن است دوتا قوم و گروه رسمشان با هم سازگاری نداشته باشد. سهل بگیرند، اذیت نکنند، مشکلات درست نکنند. سنگ نیاندازند خدا می داند که چقدر دعواها، جهنمها، اختلافات و درگیریها سر همین تحمیل رسم هر گروهی به همدیگر شده که ما رسممان این است این را به آن خانواده تحمیل کردند.@ آن خانواده گفت رسم ما این است این را تحمیل کردند مسأله همین تحمیل رسمها، و جایگاهها یک مسأله است مسأله سنتها، مسأله خرجها، مسأله مادی زندگی که متأسفانه در نظر گرفته نشده و تحمیلهایی را به وجود آورده.@ مثلاً دختر اینجا آمده گریه می کند و ناراحت است می گوید من خودم خیلی شرائط سختی برای ازدواج ندارم اما پدر و مادرم آنقدر شرائط را سخت کردند که من نمی توانم ازدواج کنم. مادرم اینقدر سخت می گیرد که من نمی توانم ازدواج کنم.@ ما الان دو سه سال در زمان عقد ماندیم و از این وضعیت ناراحت هستیم که این مسأله هست و بعضی وقتها خانواده پسر انتظارات بی جایی دارند و یا بعد از ازدواج فشار می اورند سرکوفتهایی که در رابطه با جهیزیه و غیره می زنند.@ چقدر خوب است انسان بتواند اینها را فراموش کند و بتواند از اینها به راحتی و غفلت بگذرد خودش را به قول امام صادق(ع) به هر حال باید نسبت به اینها چشمپوشی کرد. ندیده گرفت که بشود زندگی سرپا بشود خیلی وقتها دخالتهایی شده که اصلاً زندگی عروس و داماد را به هم زده.@ یک عروس و دامادی ماه گذشته کارشان با یک بچه به طلاق کشید سر همین بود که دخالتهایی که مادر دختر فقط در زندگی اینها می کرد به اسم حمایت از دختر می امد ولی زندگی را خراب می کرد به بچهها یاد داده بشود که رعایت خانواده همسر را بکنند.@ توصیه شود هم به پسرها و هم به دخترها توصیه کنند که رعایت خانواده همسرت را بکن ادب را رعایت کن، تحمل بکن مشکلات را، زندگی سختی و مشکلات دارد اینها را تحمل بکنید و زندگیتان را شیرین نگه دارید. به هر حال زندگی به طور طبیعی این مسائل را دارد نمی شود نداشته باشد.@ به خصوص در این دوران که به هر حال ما یک دوران حساسی را داریم پشت سر می گذاریم و کشور یک دوران حساسی را دارد پشت سر می گذارد این توصیهها بشود سرکوفت زده نشود سرزنش نشود متلک پرانی نشود و طعنه زده نشود و با احترام با هم رفتار کنند. هیچ گناهی بالاتر از اختلاف نیست.@ در رابطه با اختلاف تعبیر شده به فتنه (وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ) از قتل شدیدتر هست (وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ) از قتل بالاتر است قرآن فتنه و اختلاف را در خانوادهها اینگونه می داند. به هر حال طوری باید رفتار کنیم که منشأ اختلاف نباشیم.@ بلکه منشأ وحدت و دوستی و وصل کردن باشیم نه جدایی و اختلاف و درگیری و چیزهای دیگر، کوتاه آمدن و کنار آمدن با مشکلات و ندید گرفتن. توصیه هایی که باید بشود. اما انتظار ما از شما والدین محترم این هست که به ما کمک بکنید در برقراری بهتر این جلسات و توصیههایی را که دارید در رابطه با عروسها و دامادها چه از طریق نامه چه از طریق مراجعه حضوری در میان بگذارید و به اطلاع ما برسانید که ما راحتتر بتوانیم این مسائل را مسائلی را که توصیه می کنیم.@ به خانوادهها به زوجین توصیه می کنیم خیلی از مسائلی هست شاید از دیدگاه ما دور مانده هر چند ما سعی کردیم با توجه به تجارب سالهای سال و اساتید دیگر و تجارب اساتید دیگر و با توجه به فرامینی که در دستورات دینی آمده مطالب را سعی کنیم خدمت زوجین کامل بگوییم.@ اما به هر حال بعید نیست که مسائل زیادی از چشم ما دور بوده و از دسترس ما دور بوده نتوانستیم به آنها اشاره بکنیم و به هر حال مسائلی را پیش آورده، انتظار داریم که ما را راهنمایی بکنید و این جمع را که قصدشان این هست که خدمتی بکنند.@ و به هر حال در راه سعادت خانوادهها و مسلمانها قدمی بردارند. اینها را کمک بکنید و دریغ نورزید از کمک و یاری خودتان، والحمدلله رب العالمین.

مهمانان عزیز آماده هست اینجا در خدمت شما که به صحبتهای شما گوش بکنیم توصیههایی که دارید و مطالبی را که فکر میکنید باید مطرح بشود با ما در میان بگذارید.@ یکی از مصائب همین هست که یک دختر و پسر قبل از ازدواج همین مشکل را دارند که مسأله مسکنشان هست. ما در جلساتمان استاد پس از اینکه مطالب را گفت از نظر مسائل شرعی یا علمی یک جلسه پذیرایی هست مثل همین کاری که شما میکنید.@ بعد از پذیرایی نوبت شنوندهها میشود که شنوندهها سؤالاتشان را میدهند استاد موظف هست دانه دانه سؤالات را مطرح کند حرفهایی که خانمها و آقایان دارد مطرح میکند و باید جواب بدهد ما هم الان همین کار را کردیم.@ من عرض کردم اگر سر شما را درد آوردم به خاطر این بود که میخواستم ما حصل 30 جلسه را به شما بگویم و الان آماده هستیم که خودتان تشریف بیاورید صحبت بکنید مسائلتان را بیان بکنید و ما اتفاقاً جلسه را تشکیل دادیم برای شنیدن نه برای گفتن، اگر هم خودمان صحبت کردیم برای اینکه یواش یواش شما صحبتتان بیاید و بتوانید صحبتتان را بکنید.@ یکی از مسائلی که مطرح شد در همین جلسات ما مسأله میهمانیها و ولیمهها بود که از نظر اسلام بسیاری از آنها که الان رسم هست متأسفانه از نظر اسلام مردود هست مثلاً ما داریم اگر یک نفر کسی از او از دنیا رفت به جای اینکه شام بدهد ما الان عزای بالاتر یک نفر صاحب عزا واقعاً شاید خود مرده نباشد.@ عزای بالاترش این هست که چطوری مخارج عزاداری را فراهم بکند مهمانی دادنها و شام دادنها، در اسلام این هست که تا سه روز تا یک هفته اصلاً آن صاحب عزا از خانهاش دود بلند نشود بلکه همسایهها او را به خانه ببرند برایش غذا بیاورند و به او غذا بدهند و به صاحب عزا توصیه شده که درست نکند و مردم انتظار نداشته باشند.@ اما فرهنگ غلطی که متأسفانه، این فرهنگ غلط هم مال این هست که ما از دین جدا شدیم فرهنگهای غلط این است که از کسی که مرده یعنی صاحب عزا هست انتظار دارند که او خرج سنگینی بکند مثلاً این چند روزی که مهمانها از شهرستان و جاهای دیگر میایند حتماً اینجا باشند و این خرج سنگینی است.@ روز هفت شام بدهد یا چهلم این کار را بکند یا سال این کار را بکند در عروسیها هم هر چند سفارش شده به ولیمه عروسی و دادن ولیمه و شام و یا هر چیزی اما سفارش شده که در حد توان اگر میسور هست و بدون تکلف باشد.@ متأسفانه شده چشموهمچشمی و اینکه حالا افراد شخصیت و آبرو را به این میدانند که حتماً مجلس عروسیشان در فلان باشگاه با فلان امکانات باشد یا شامشان اینقدر شده باشد یا حتماً باید نوع غذا اینگونه باشد یا مسائلی از این قبیل که خدا به آن راضی نیست و آن شامی هم که افراد میایند میخورند با این تحمیلها، شام درستی نیست.@ اینها تاریکی روحی میاورد چون چیزی است که شخص، درست است برای عروسی بچهاش گرفته اما قلباً نمیتوانسته این پول را تهیه بکند دچار فشار مالی شده تا این را تهیه کرده این لقمه و غذا خوردن ندارد چقدر خوب هست که این جا بیفتد در فرهنگ ما که ما تحمیلهایی را که خارج از دین هست نکنیم.@ دین هم حتی راجع به این قضایا توصیههایی دارد در حد توان هست عرض کردم پیامبر دختری را میفرستاد به خانه شوهرش فقط با یاد دادن چند سوره قرآن به عنوان مهریه و هیچ سختگیری نمیکرد.@ ما هم مواردی داشتیم که مراسم به عنوان شیرینی خوردن بوده یا حتی تا مرحله عقد بوده یک آقایی مراجعه کرده بود بعد از عقد مسأله مهریه مطرح شده بود که خیلی بد بود یعنی حتی این مسأله میزان و سنگینی این تا بعد از عقد هم تأثیر میگذارد و به اختلاف کشیده شده بود.@ و اتفاقاً آخرین مرحله یادم هست همین چند روز پیش یک آقا پسری که خیلی خوب و متدین بودند و به هم علاقه داشتند صحبت کردند فقط به خاطر یک همچین مسألهای سر نگرفت و دعوا و درگیری شد سر این قضیه که مبلغ اینقدر باشد اینها رعایت نمیشود.@ یا الان مسألهای که منسوخ شده خوشبختانه بعد از انقلاب، میبینیم که دوباره دارد زنده میشود مسأله شیربها که به فتوای حضرت امام گرفتنش حرام است یعنی اگر کسی بخواهد بگیرد حرام است این پول حرامی است گرفتنش متأسفانه میبینید که هنوز دارد مطرح میشود و زنده میشود در بعضی از جاها که فشار میاورند یا باید شیربها بدهید یا ما لیست میدهیم.@ لیست دادند به داماد که اگر میخواهی دختر را ببری بیا برو اینها را تهیه کن بعد هم حق نداری بگویی اینها را تو خریدی باید بیاوری خانه ما بگذاری و از خانه ما به عنوان جهاز خانه شما ببریم مثلاً 500 هزار تومان جنس شما بخر بیاور سفارش دادند خود من یکی از این خواستگاریها رفته بودم یادم هست همینطور شد.@ برای یکی از نزدیکان خودمان خواستگاری رفته بودیم پدر عروس میگفت من لیست میدهم یخچال و ... هست 500 هزار تومان لیست داد گفت این را تهیه بکنید بیاورید اینجا بگذارید این از شرائط هست، این به خاطر این هست که اصلاً توجه به معنویت و آخرت و مسائل انسانی نمیشود یا یک کار تجاری دارند میبینند.@ یکی اینکه امیدشان به خدا نیست به خدا توکل ندارند یک سختگیریهای بیجایی فکر میکنند که اینها خوب هست و اتفاقاً رسول خدا(ص) از نامبارکی دانستند مهر زیاد را مایه نامبارکی دانستند که این نامبارکی میاورد و این خوب نیست سفارش شده که اینطور نباشد.@ نقطه دقیق را اشاره کردند که خیلی وقتها چشم و همچشمیها هست که ایجاد میشود توجیه باید بکنند دخترخانم را که تو اگر میخواهی پیغمبر از تو راضی بشود، دو مسأله است یک موقع هست که ما میخواهیم جامعه از ما راضی بشود بگویند بهبه و چهچه یک موقع میخواهیم خدا بگوید بهبه و چهچه و راضی باشد.@ اگر میخواهید پیغمبر راضی باشد مبارکی به مهر زیاد نیست این نامبارکی است نامبارکی و کینه میاورد نکته دقیقی را فرمودند که خیلیها روی چشم و همچشمی این کار را میکنند یعنی دختر همسایه با سیکل بوده چهار میلیون مهریهاش شده دختر من که لیسانس است چرا این بشود در حالی که این اصلاً در میزان شخصیت و معیار نیست.@ افتخار یک دختر باید این باشد که رسول خدا از او راضی هست و مهرش مهری هست حضرت امام(س) قبل از رحلتشان یادم هست یک موقعی عروس و داماد رفته بودند که عقد بکنند امام غالب را که عقد میکرد، آن موقع شاید آدم باور نکند.@ ولی عقدهایی را که ایشان میکرد یا مقام معظم رهبری میکردند بیشتر از 50 تومان اصلاً اینها مهریه قبول نمیکردند میگفتند شما بروید خودتان را اصلاح بکنید امام عقد نمیکرد.@ میگفت چه خبر است اینقدر زیاد، 15 تومان 20 تومان وضعیتی بود که امام عقد میکرد که چقدر روحیه عالی افتاده بود در میان دخترخانمها و آقادامادها که مهریهشان را مسائل معنوی قرار میداند من بزرگانی را دیدم آقای دانشمند محترم آقای انصاریان آقای قرائتی اینها با چه مهریههای سبکی.@ آقای انصاریان میگفت من دخترم را با یک سکه آن را هم گفتم چون واجب هست من این را قرار میدهم و الا این را هم راضی نبودم به شما فشار بیاورم با یک سکه دخترش را به خانه بخت میفرستد دختری را که سالها زحمت کشیده و باکمال تربیتش کرده ببینید که بزرگان ما اینگونه سهل و آسان میگرفتند که برای ما نمونه و الگو باشند.@ مهریه چیزی است که قرآن واجب کرده باید یک اندازهای باید داشته باشد باید در فرهنگها جا بیفتد. بعضیها هستند از کم بودن مهریه سوءاستفاده میکنند شده تا به حال یک موقعی میگوید مهریهات مگر چقدر است صد تومان است بیا بردار برو ما زیاد شنیدیم در این درگیریها.@ اما اسلام قبل از اینکه به عروس و دامادها و به پدر و مادرها بگوید که شما مهریه را کم بگیرید میگوید شوهر یا زن مثل یک قلاده میمانند در گردن آدم، ببین چه گردنبندی را برای زینت خودت انتخاب میکنی.@ قرآن میفرماید(هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ) زن و شوهر برای همدیگر لباس هستند لباس یعنی چیزی که مایه زینت انسان هست مایه آبروی انسان هست مایه پوشش و حفظ انسان هست از آسیبها، زن و شوهر را به این تشبیه میکند.@ زن و شوهر کسانی هستند که هم مایه زینت و آبروی هم هستند و هم مایه نگهداری و حفاظت از هم هستند و هم خطرات را از همدیگر دور میکنند این لباس عیبپوش است عیبها را میپوشاند زن و شوهر باید نسبت به همدیگر عیبپوش باشند همدیگر را رسوا نکنند و آبروی همدیگر را نبرند.@ قرآن قبل از اینکه بیاید مسأله کمبود مهریه را مطرح بکند یا در روایات بگویند که مهریه را کم بگیرید میایند توصیه میکنند که مواظب باشید دخترانتان را به چه کسی بدهید این را توصیه کردند و یا به پسرانتان چه دخترانی را برای آنها بگیرید.@ شاید انسان باورش نشود در تحریرالوسیله از امام میبینید که در رابطه با معامله است بحث راجع به معامله است نوشته مستحب است انسان با کسی که در نمازجماعت شرکت نمیکند نه معامله بکند و نه رابطه خانوادگی برقرار بکند این یک ملاک است.@ یعنی الان متأسفانه ما میبینیم اینطور نیست الان ما میبینیم که خانوادهها وقتی پسری آمده خواستگاری یک دختر بگو ببینم خانه دارد ماشین دارد سوادش چقدر است تحقیق درستی نمیکنند خیلی مهم است.@ رسول خدا(ص) توصیه میکند میگوید فقط دنبال افراد باتقوا باشید برای دخترانتان، این تقوا بررسی و تحقیق راجع به تقوا خیلی مهم است این تقوا دارد یا نه، اینطور که مینماید ظاهر قشنگی دارد باطن هم همینطور هست.@ چهارتا بچه محلی، امام جماعت مسجدی، یک تحقیقی، حضرت میفرماید اگر دخترانتان را دادید به آدم باتقوا ضرر نمیکنید چون اگر این پسر این مرد باتقوا دختران شما را دوست داشته باشد دختر شما خوشبخت میشوند ولی اگر دوست نداشته باشد حداقلش این هست چون تقوا دارد به دختر ظلم نمیکند این مهم است.@ یعنی مسأله مهریه مسأله فرع اصل است ما چون در ریشه دقت نمیکنیم یعنی آن اصل را سفت نمیگیریم مسائل بعد بروز پیدا میکند یعنی ما بعدها متوجه میشویم که ما کاشکی برای فشار بر این آقا هم شده بود هر چند من بگویم مهریه سنگین هم نمیتواند آنجایی که زدگی ایجاد شده آنجایی که تنفر ایجاد شده زندگی را واقعاً نگه دارد.@ شخص میگوید من الان دادگاه میروم من آخرین موردی که روز یکشنبه گذشته بود یک آقا پسری آمد گفت رفتم تمام شد، چه کردید؟ دادگاه قسط بست ماهی سه هزار تومان، چقدر از من میخواهند من هم ماهی سه هزار تومان میدهم راحت شدم.@ یعنی الان اینطوری نیست که حالا اگر فرضاً پنج میلیون هم مهریه بستی بشود زندگی را نگه داشت وقتی تنفر و زدگی ایجاد شد شخص میگوید من میروم هر طوری شده زیر بارش میروم قرض میکنم راحت بشوم.@ چون گفتم مسائل عاطفی و معنوی بالاتر از مسائل مادی است شخص قیدش را میزند میگویند دو ساعت بیشتر کار میکنم و مهریه این را میدهم جان و روحم آزاد بشود میروم به یک نفری که مطابق میلم هست و با او سازگاری دارم ازدواج میکنم این مسائل لازم هست در نظر گرفته بشود.@ درست است که فرمودند مسائل را همه میدانند اما باور بفرمایید که این مذاکرات برای خود ما خیلی آموزنده است برای اینکه بتوانیم مسائل را انتقال بدهیم شاید این مذاکراتی که ما با هم میکنیم برای اینکه در جلسهای که میخواهیم دختران و پسرانی که قبل از ازدواج میخواهیم آموزششان بدهیم.@ بسیار به درد میخورد که به دختران یاد بدهیم توجیهشان بکنیم که در انتخاب همسر دقت بکنند چون متأسفانه من زیاد با خوهران کلاس و جلسات دارم میبینم که غالبشان در انتخاب همسر دقت لازم را نمیکنند یک پستپسندی به خصوصی دارند خوب دقت نمیکنند البته گفته شده سختگیری نکنند وسواس به خرج ندهند.@ الان ما دختری سراغ داریم 32 سالش هست وسواس به خرج میدهد از اینطرف هم گفتن آنقدر شل نگیرید یعنی آنچه که خیلی دقت میکنید به دو مسأله خیلی دقت بکنید یکی اخلاق یکی دین، که اگر این دو بود با هم مناسبت دارند و الا حضرت افراد را کُف و همتا نمیداند برای ازدواج وقتی فقط مسائل مالی حل است.@ نه بلکه زمانی پیامبر اینها را شایسته میداند که اخلاق و دینشان میزان باشد اینها باید خوشبخت بشوند چون مسائل مادی را میتوانند در سایه دین و اخلاق حل بکنند و بسازند اما این مشکل که نباشد ما یاد میگیریم در این جلسات که چگونه دختران و پسران را توجیه بکنیم.@ برای ما واقعاً این جلسات آموزنده هست ما هم همین جلسات را تشکیل دادیم که این چیزها را از شما بزرگترها یاد بگیریم. اتفاقاً یکی از پیشنهادهای ما هست ما با آن شورای جوانان که زیر نظر رئیسجمهور هست جلساتی داریم ارتباطی داریم این طرح را داریم و داریم این طرح را تنظیم میکنیم.@ الان رویش داریم کار میکنیم که بدهیم به شورای عالی جوانان چون روی پنج موضوع راجع به جوانان دارند کار میکنند زیر نظر رئیسجمهور، یکی مسأله ازدواج، اوقات فراغت، تعلیم و تعلم، ورزش و مسائلی از این قبیل، خیلی مطلب متینی را بیان فرمودند.@ ما بعد از اینکه این مرکز را تشکیل دادیم دیدیم که بعضی از جلساتی را که ما برای افراد گذاشتیم علاقه زیادی جوانان به اینها نشان دادند و ما دیدیم که اگر بخواهیم هر جلسه کلاس بگذاریم ما مگر چقدر میتوانیم.@ ما الان مثلاً این دوره بیست زوج هستند 40 نفر میشوند 40 نفر 40 نفر با این جمعیت کثیر نمیشود آمدیم اولاً از جلسات ضبط برداشتیم دستگاه قوی هست که ضبط میشود و از جلسات فیلمبرداری میشود و فیلمش به صورت ویدئویی در اختیار بانکهای مختلف نوار قرار میگیرد که این فیلمها دست مردم پخش شود.@ البته برنامهای داریم که از رادیو و تلویزیون به زودی پخش میشود همین جلسهای که الان شما به عنوان والدین این زوجین در این جلسات آمدید هم از طریق رادیو و هم تلویزیون اعلام شد برای خانوادهها که همچین جلسهای هست و خود صداوسیمای جمهوری اسلامی هم در مسجد بلال یک همچین کلاسهایی را دارد که هر چند وقت یکبار دورهای میشود.@ اما ما انشاء الله این تصمیم را داریم که یک آگهی رادیو و تلویزیونی بکنیم و به صورت آگهی جا بیفتد برای خانوادهها که باید بیایند و میتوانند بیایند و مثل اینکه میشود بیایید یعنی این مسأله باید حل بشود که خیلیها نمیدانند.@ شاید متوجه نیستند که قبل از ازدواج باید بیایند یک مسائلی را یاد بگیرند تا بتوانند سعادتشان را، ما الان وقتی نظرخواهی میکنیم از زوجین، میبینیم که خیلی راضی هستند نسبت به این کلاسها با اینکه هر کدام دو سه سال بعضاً شش سال هفت سال از زندگیشان گذشته ولی میگویند ما خیلی در این جلسات مسائل زیادی را یاد گرفتیم.@ و زندگی ما زیر و رو شده و فهمیدیم که چقدر داشتیم بیخود به خودمان سخت میگرفتیم و میتوانستیم خیلی خوشبختتر باشیم راحتتر زندگی بکنیم انشاء الله این تصمیم را داریم الان هم ما نوارها را داریم پخش میکنیم به جاهایی که میایند هر جا بخواهند فیلمها هم همینطور داریم آماده میکنیم.@ بعضی از فیلمها صداگزاریاش مانده باید صداگزاری بشود و روی آنها کار بشود آماده که بشود در اختیار بانک نوارها قرار میدهیم خانوادهها هم این ویدئویی که میخواهند خانه ببرند با آن فیلمهای خدای نکرده بد یا فیلمهایی که آموزندگی زیادی ندارد آنها را ببینند.@ بنشینند اینها را یاد بگیرند تلاش ما این بوده در این مرکز که اینها را از طریق تلویزیون و فیلم و کلاً سمعی و بصری این را به دست جوانها برسانیم این تصمیم را هم انشاء الله داریم که گسترش بدهیم.@

توجه:

خطوطی که با خط آبی مشخص شده است در نوار موجود نمی باشد.