اعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسم الله الرحمن الرحيم الحمد الله رب العالمين و صلي الله و علي محمد و آل طاهرين و لعنه الله علي اعدائم اجمعين من الآن الي قيام يوم الدين .

بحثمان جلسه گذشته درباره تأثير خلق و اخلاق در شادي و آرامش دنيا و آخرت بود نكته اي كه لازم است كه هر باره بهش توجه شود اين هستش كه ما يا اعتقاد به آخرت و ابديت داريم يا اعتقاد به آخرت و و ابديت نداريم . اگر كه اعتقاد به آخرت داشته باشيم بايد توجه بكنيم كه ما با هر روحيه و اخلاقي نمي توانيم به آخرت متولد شويم . آخرت يا بهشت شرايط رياضي خاصي دارد. يعني ساختار وجودي آنجا روحيات خاص را مي‌طلبد. اگر روحيات شما با ساختار بهشت هماهنگ باشد خوب شما سالم متولد مي‌شود و خوشبخت خواهيد بود براي هميشه و اگر ساختار روحيه شما با بهشت هماهنگ نباشد انسان مجبور است آنجا رنج درمان را تحمل كند و رنج درمان هم طولانيست. گاهي وقتها صد ها سال طول مي‌كشد كه انسان يك خلق ازش دران شود در آنجا ما با ابديت سروكار داريم آنچه كه خيلي خيلي واجب است كه هر كدام از ما بهش توجه داشته باشيم همين مسئله هست مسئله ابديت كه بايد باورمان شود كه اينقدر اين مسئله مهم هست كه حدود هشتاد بار خداوند تبارك و تعالي در قرآن مسئله ابديت را به ما تذكر مي دهد كه شما جاويدانه هستيد ، حامل روح خدا هستيد ، و جاودانه هستيد . بنابراين آخرت را اگر ما حقيقتاً باور كرده باشيم بايد اخلاقمان را براي آخرت مناسب بكنيم . و براي بهشت آماده بكنيم . چون توي بهشت همانطور كه قرآن كريم مي‌فرمايد : صفا و صميميت و دوستي و محبت و تهيت و اين چيزهاست كسي كه توي دنيا خلقياتش به سمت صلح و صفا و دوستي و محبت نميرود اين باطنان جهنمي هست شخصيتاً شخصيتي هست كه نمي‌تواند بهشت را بپذيرد يعني اگر با اطن خلق بميرد وقتي كه وارد برزخ مي‌شود نمي‌تواند به بهشت راه پيدا كند چرا چون اهل بهشت ، اهل دوستي و صميميت و محبت هستن نمي‌شود ما آن خلقها آن خلقها را دوست داشته باشيم ولي عملاً ما خودمان از آن خلقها بري باشيم نداشته باشيم آن خلقها را نمي‌شود . بايد حتماً شما آن تناسب را داشته باشيد . اگر اعتقادي به قيام و معاد و حيات پس از مرگ نداشته باشيم باز هم اين را بايد بدانيم كه خوشبختي فرمول دارد يعني انسان با هر اخلاقي نمي‌تواند خوشبخت شود ، با هر روحيه نمي ‌تواند خوشبخت شود . ببينيد ما ها بالاخره با وضعيت وراثتي خاصي به دنيا آمديم ، در محيط خاصي پرورش پيدا كرديم ، داراي روحيات و اخلاق خاصي هستيم ولي بايد دقت بكنيم كه اگر انتظار داشته باشيم كه با همين روحيات و اخلاقي كه داريم توي دنيا خوشبخت باشيم يا در ارتباطاتمان يا روابطمان ، رفتارهايمان موفق باشيم انتظار بجاي نيست بلكه بايد بدانيم كه ما در شرايط خاصي دناي خوشي داشته باشيم ، دنياي شادي داشته باشيم . بنابراين بايد حتي اگر قيامتي هم در كار نباشد خلقيات و اخلاقمان را اخلاق خاصي بكنيم . بايد بررسي بكنيم ببينيم بالاخره اخلاق ما مناسب دنيا هست يا نه ،‌مناسب يك زندگي خوب هست يا نيست . اينهمه جنگ ها كه شما در زندگي مردم مي بينيد ، اينهمه آمار وحشتناك طلاق كه شما مي بينيد اينقدر زياد هست و مشكلات زياد زندگي كه الآن ايجاد مي شود و هست در زندگي‌ها و تلخي‌ها هت همه به خاطر اين هست كه افراد فرمول‌هاي زندگي را بلند نيستن و مهارت‌هاي ارتباطي را بلد نيستند در زندگي نمي‌توانند طوري با هم رفتار كنند كه شاد باشند و از زندگيشان لذت ببرند. توجه كرديد.اينهم احتياج به توجه به تفكر و تمركز و تخصص دارد . يعني شما الآن بيشتر آمار طلاق و ديگري‌هاي ما و سستي‌هاي زندگي ما در طبقات تحصيل كرده است در بعضي از مراكز دانشجويي ما تا 50 % طلاق سراغ داريم يعني هر دو تا ازدواج يكيش به طلاق مي‌رسد. خوب اين يعني چه ؟ يعني اينكه دكتر و مهندس بودن فهم زندگي نمي آورد يادتان باشد ، شعور زندگي نمي‌آورد گاهي وقتها برعكس دكتر ومهندس شدن و تحصيل كردن درس خواندن در يك رشته‌اي مي تواند انسان را از فهم درست چكار بكند ؟‌ دور بكند از فهم درست زندگي كردن دور بكند. گاهي وقتها انسان چنان مجذوب رشته اش مي‌شود ،‌رشته تحصيليش مي شود و اين رشته چنان انسان را به خودش مشغول مي‌كند كه شعور زندگيش را از دست مي‌دهد شعور زندگيش را از دست مي‌دهد. مثلاً مثال مي‌زنم براي شما . بعنوان نمونه دارم عرض مي كنم نمي خواهم به كسانيكه در اين رشته ها دارند درس مي‌خواند جسارتي بشود. بعنوان نمونه عرض مي‌كنم مثلاً بنده مي روم عمران مي‌خوانم ، مهندسي عمران مي‌خوانم يا مي‌روم كامپيوتر مي‌خوانم مي بينيد چنان اين رشته سر مرا گرم مي‌كند . مي روم پزشكي مي خوانم چنان سر مرا بخودش گرم مي‌كند كه من از وظايفي كه نسبت به خانواده و همسرم دارم غفلت مي‌كنم. قبلاً توضيح داديم برايتان ديگر ، گفتيم كه يك شخص در منزل حداقل در منزل حالا بيرون منزل پدر و مادر هستن دوستان هستن ، كسان ديگر هستن ، فاميل هستن كاري به آنها نداريم ، اونها هم همينطور ولي حداقل در منزل چند تا وظيفه دارد . قبلاً گفتيم :‌3 تا. چيا بودش ؟ بگويد :‌آقايون بگويند. ، 3 تا وظيفه بود انگشتانم را نشان مي‌دهم براي اينكه يادتان نرود اندازيشان هم به اندازه همين انگشتان هستن كه كوچكتر تأمين چي هست ؟‌مادي . وسطي كه بزرگتر است تأمين عاطفي است و سومي كه از همه بزرگتر است تأمين معنوي هست . بعضي ‌ها چنان غرق درس و رشته خودشان مي‌شوند و كار خودشان مي‌شوند هم خانم‌ها و هم آقايون. اينقدر جذب كار و شغل و رفت‌ و آمدهاي ديگر مي‌شوند كه خيلي خيلي برسند همان تأمين مادي است و بيشتر توي اين سعي مي‌كنند از نظر تأمين عاطفي خيلي كم مي گذارند يعني يك خانواده گذا و فقير هستن واقعاً و ممكن هست از نظر اقتصادي خيلي بالا باشند اما واقعاً خيلي ضعيف هستن از نظر عاطفي بچه ها به سن هفده ،‌هيجده ، نوزده مي رسند هيچ رغبتي به هم ديگر ندارند . به پدر و مادر ندارند هيچ اصلاً خيلي از بچه‌ها هستن من سراغ دارم كه اصلاً ترجيح مي‌دهند پيش پدر و مادرشان نباشند مي‌گويند فقط براي ما يك ماشين بخرند ، يك خانه بخرند اصلاً ما رويشان هم نبينيم ، دلمان هم برايشان تنگ نمي‌شود. چون كاري نكرده پدرو مادر ، و از همه مهمتر تأمين چي هست ؟‌تأمين معنوي ، تأمين معنوي . خوب حالا مي بينيم خيلي وقتها مي خواهم بگويم نه تنها تحصيلات و درس خواندن ، خيلي وقتها براي انسان خوشبختي نمي‌آورد گاهي اوقات چنان مشغله مي‌اورد كه انسان از خوشبختي فاصله مي‌گيرد يعني مي‌افتد تو شهوت كامپيوتر بازي تو اينترنت بازي و ماهواره بازي و نمي‌دانم چيزهاي ديگر. ساختمان و هر روز طرح دارم . هر روز پروژه دارم ، هر روي چي هستش . بعد مي بيني كم مي‌گذارد بعد مصيبت و مشكلات ديگر سر راه زندگي درست مي‌شود و مي خواستم اين را بگويم كه واقعاً خوش زندگي كردن ، شاد زندگي كردن يك هنر است يك مهارت است . اگر برايش وقت بگذاري مي‌تواني كسبش كني اگر برايش وقت نگذاري اگر علماء دهر هم باشي خوشبخت نيستي . نمي تواني بنابراين چه ما اعتقاد به آخرت داشته باشيم چه اعتقاد به آخرت نداشته باشيم بايد براي اخلاقمان يك فكري بكنيم يك سرمايه‌گذاري رو اخلاقياتمان بكنيم و واجب هستش . آن هفته درباره بد اخلاقي يك مقدار صحبت كرديم كه بد اخلاقي هم دنيا را فاسد مي‌كند هم آخرت را خراب مي‌كند . آثارش را هم توضيح داديم كه بد اخلاقي هم دنياي ما را آسيب مي‌زند و زشت مي‌كند تلخ مي‌كند دنياي ما راه هم آخرت ما را تلخ مي‌كند اين خاصيت بداخلاقي هستش. آخرين چيزي كه اگر يادتان باشد راجب بد اخلاقي خوانديم چي بود ؟ كسي يادش هست ؟ جزوهايتان را نگاه كنيد ببينم؟ مُن ساءَ خُلقْ ضانح رِزقْ بد اخلاقي اقتصاد را هم خراب مي‌كند اثر وضعي دارد آدمهايي كه بداخلاق هستن مشكلات اقتصادي زيادي هم پيدا مي‌كنند يعني اين اصلاً اثر خلق بد هستش . حالا اگر من اصلاً از خواهم نترسم خوب دقت كنيد از قيامت و از مار و از عقرب از نمي‌دانم نيش مار كه اينها خصوصيات اخلاقي خودماست آخرت به ما مي‌گويند مار به ما بر مي‌گردد. در روايت داريم در آخرت عقربهاي هست كه به اندازه شتر مي‌مانند وقتي انسان را مي‌زنند بقدري انسان آتش مي گيرد كه فقط براي اينكه خودش را خنك كند خودش را در مس مذاب مي‌اندازه خودش را مس در حال جوشيدن را در نظر بگيريد انسان خودش را مي‌اندازد توش از اين نيش يك ذره راحت شود خدايي كه در دنيا حيوانات خيلي بزرگي را نشان داده ، وال نشان داده ، نهنگ نشان داده درست كردن يكدانه . شما مي‌توانيد بزرگترين خرچنگ دنيا چقدر هست كي مي تواند بگويد؟ بزرگترين خرچنگ خرچنگ كه ديده‌ايد . خرچنگ كه مي‌شناسيد. بزرگترين خرچنگ دنيا چقدر هست. بزرگترين خرچنگ دنيا اينقدر هست كه يك اسب آبي را يكجا مي بلعد . توجه كرديد مي‌تواند يك اسب آبي را يكجا بگيرد. 4 متر فقط پنهاي اين خرچنگ است توجه كرديد . بنابراين هيچ تعجب نكنيد يك عقرب اينجوري خدا بيافريند . شايد تو طبيعت باشد و ما سراغ نداشته باشيم . اينها اخلاق انسان است توضيح دادم برايتان جلسه گذشته امام صادق (ع) مي فرمايد : حيوانات شكل‌هاي مختلف حيوانات در واقع چي هستن ؟‌شكل‌هاي اخلاق انسانها هستن. فراموش نشود شما هر حيواني را كه مي بيني ، هر حيواني را كه مي بيني بايد توجه بكنيد آدمهايي داريم شبيه همين حيوانات از نظر چي ؟‌از نظر باطن و اخلاق شبيه به همينها ما داريم ، آدمهايي هستن كه اين شكلي هستن يعني عملكردشان ، عملكرد ه همين حيوانات است كه داريم مي بينيم. توجه فرموديد ، خوب ما اگر از اين مار و عقرب‌ها هم كه نترسيم ، از آخرت هم بيم نداشته باشيم ، از بهشت نرفتن و جهنم رفتن ناراحت نشويم لااقل دنيا را كه مي‌خواهيم ، مي‌خواهيم دنياي راحتي داشته باشيم ، دنياي خوبي داشته باشيم ، دنياي آبادي داشته باشيم ، مي‌گويد لااقل به خاطر دنياي خودت اخلاقت را درست كن ، اخلاق خودت را خوش كن . شما اگر بخاطر پول عصباني بشويد ، بخاطر ماديات غصه دار بشوي اوقات خودت و ديگران را تلخ بكني ، به همان مقدار از رزقت كم مي‌شود آسيب مي بيني ، اونهائيكه مبنايشان درزندگي ما « سيت ، در انتخابات و رفتارشان و ارتباطاتشان پول است اونهائيكه مبنايشان اين هست و دوست دارند كه داشته باشند ، لااقل مي‌گويد اخلاقتان را چكار كنيد ؟

درست كنيد اگر بد اخلاقي كني در رزقت سختي و تنگي ايجاد مي شود . حالا مي خواهيم اين هفته يك مقدار راجب خلق و حسن خلق صحبت بكنيم كه از آنطرف هم به اين مسئله برسيم . يك فرمايشي هست كه خيلي زيباست اگر جا بود من 10 ساعت براي شما يعني 10 جلسه راجب اين براي شما صحبت كردم 10 جلسه بلكه بيشتر جا دارد. 3 كلمه هست ولي خيلي حرف دارد از نبي اكرم ( ص ) حضرت مي فرمايد :‌اَلخُلقْ وِ اعْدين . خُلق ظرف دين است . ظرف دين است يعني ببين عبادت‌هاي تو ، نماز و روزه خودت را تو چه ظرفي مي‌ريزي ؟‌گاهي وقتها شما يك ظرف آلوده داريد كه توش بهترين غذاها را مي‌ريزي ، شير مي‌ريزيد خوب آن بهترين غذا يا شير را مي‌شود ، خراب مي‌شود علت اينكه نماز خواند و خيلي از عبادت‌هاي ديگر آن سازندگي وپيشرفت را در افراد ايجاد نميكند اين هستش كه افراد اين نماز و روزه را كجا مي ريزند؟ تو يك ظرف چي ؟ آلوده مي ريزند و اين بدادشان نمي رسد و خيلي كمكشان نمي‌كند. توجه كرديد . هر چقدر خلق انسان نيكوتر باشد ، بهتر باشد دين بيشتر او را پرواز مي دهد. دين او را خوش‌تر ، شادتر ، قدرتمندتر با نشاط‌تر مي‌كند ، در آخرت هم خوشبخت تر مي‌كند . اينقدر مهم هست اين خلق حسن ، خلق نيك خيلي مهم است . هر چقدر اخلاق بهتر باشد دين بيشتر بداد انسان مي‌رسد . بنابراين اگر شما مي‌خواهيد از دينتان بيشتر بهره‌مند شويد و اين نماز و روزه و ذكر ، روضه جلسات ، عبادات ، زيارات ، حج رفتن‌ها ، كربلا رفتن‌ چيزهاي ديگر بداد شما برسد. اولروي اخلاقتان كار بكنيد . اين فوق‌العاده مؤثر هستش روي اخلاقتان . اصلاً اخلاق كه بد مي شود . اينكه حضرت مي‌فرمايد :‌ ضانح رزق . رزق فقط مادي نيست تا ! رزق اعم از رزق مادي و رزق معنوي . رزق معنوي را هم خراب مي كند . توجه كرديد . من به تجربه به شما بگويم گاهي وقتها بعضي از عزيزان مي آيند يك سلسله سيروسلوكها رو انجام مي دهند يك سيري ذكر ، عبادت نمي‌دانم روزه مي‌"يرند خيلي انجام مي‌دهند ، انجام مي‌دهند واقعاً با اين اعمالي كه اينها انجام دادن بايد مثلاً اينها به يك حالت‌هاي زيباي عرفاني ، معنوي ، به يك كشف ،به يك شهود برسند .به يك تمثلات برزخي لااقل برسند چون اخلاقشان بد است روزيشان نمي‌شود. توجه كرديد چه جوري شد ؟ روزي تنگ مي‌شود فقط روي مادي منظور نيست بلكه رزق معنوي هم هست . خواب قشنگ مي‌خواهد ببيند نمي‌تواند ببيند چون خلق آن چي هست؟‌اخلاقش ، اخلاق بد است . حسود است ، بد دهن است ، سوءظن دارد. متكبر است ، مغرور است ، خودبين است خوب اين اينجوري مي شود ، گرفتار مي‌شود . كسي مي‌تواند خوب جذب بكند اين چيزها رو ، خوب دريافت كند ، خوب ارتباط برقرار بكند كه خلقش را پاك بكند ، اين ظرف را بايد پاك بكند . توجه كرديد ، ظرف اگر كثيف باشد شما هر چه هم بريزيد توش فايده‌اي ندارد. مثل ظرف درون مي‌ماند ، ظرف بدن مي‌ماند كه شما وقتي مسموم شديد اولين كاري كه پزشكان مي‌كنند مي‌گويند غذا نبايد بخوري چون هر چقدر غذا بخوري بدتر مي‌شود مسموم تر مي‌شود ، مي‌آيند چكار مي‌كنند اول شستشو مي‌دهند معدن شما را هان ؟‌معده شما را شستشو مي‌دهند تا آن آلودگي‌ها بيايد بيرون تا غذا بتواند جذب شود . در روح هم همينطور هست ، فقط صرف نماز خواند فايده ندارد. شما ممكن است بچه‌هايتان رو عرض كنم خدمتتان كه نماز خوان بار بياوريد ، حجابشات خوب باشد ، نمازشان خوب باشد كافي است كه اخلاقشان بد باشد. همين بد اخلاق بودنشان باعث مي شود اين دين‌داري هم خيلي به آنها كمك نكند. براي همين از علي ( ع ) هست يك حديثي هست كه اين خيلي زيباست اين روايت ، خيلي زيباست انشاءالله همه ما اين را نسب العينمان قرار بدهيم . اميرالمؤمنين (ع)خطاب به كميل مي فرمايد :‌مي فرمايد يا كميل و امر اهلك ان يروح في كسب المكارم و يد لجوا في حاجت من هو نائم . چقدر زيباست . مي‌گويد يا كميل خانواده خودت رو ، و امر دستور بده بخانواده خودت مر يعني دستور بده امر كن به خانواده خودت كه اينكه روزها در پي كسب مكارم باشند ، مكارم اخلاق ، زيبايهاي اخلاق باشند خانواده ات را اينجور دستور بده كمك كن اينكه مي‌گويم يكي از تغذيه‌ها ، يكي از وظايف مرد يا يك زن در خانواده اين هستش كه به خوب بودن اخلاق همديگر كمك كنند ، همديگر را در زيبايي اخلاق چيه ؟ كمك كنند. واقعاً شما نگاه كنيد يك موقع كه ما مريض باشيم خانواده ما به كمك نمي كنند مثلاً ما سرما خورده باشيم هان. زن خاه دارو گياهي درست مي‌كند ، دارو مي‌آورد ، دكتر بخواهيد مي‌برد. مرد همينطور دارو بخواهد تهيه كند ، دارو را به موقع به آدم برسانند . ما وقتي بدنمان نياز پيدا مي كند مريض مي شويم اهل خانه به دادمان نمي رسند ؟‌هان يا ما به داد كسي ديگر نمي رسيم ؟‌ يك كسي مشكل بندي پيدا مي‌كند مريض مي شود زمين گير ميشود . هان كمكش نمي‌كنيم . مي فرمايد در مسئله روح هم زيبايي روح و سلامت روح هم به همديگر كمك كنيد . و تواصوابالصبر و تواصوا بالحق تو حق و صبر هم همينطور هستش . كمك كنيد به اينكه هم خوب باشيم . تعاونوا البرواتقوا. به همديگر تو خوب بون ، تو تقوا رعايت كردن ، تو نيكوكاري كمك بكنيم . كمك هم باشيم. اگر مي بينيد واقعاً مي ‌تواني به تقواي يك نفر كمك بكني ، مي‌تواني تو عفت يك نفر كمك بكني ، مي‌تواني تو دينداري يك نفر كمك بكني ، مي‌تواني تو اخلاق يك نفر كمك بكني مي‌تواني به زيبايي و سلامت يك نفر كمك بكني ، مي‌تواني غمي را برطرف بكني ؟ اين كار را بكن . نه اينكه اين كار را بكني اين كار خوب و مستحبي هست. واجب است اين كار را ما انجام بدهيم بايد انجام بدهيم اين كار را . مي‌گويد به خانواده ات دستور بده روزها به دنبال مكارم اخلاق، بدنبال بزرگواريهاي اخلاق بروند. يعني بايد اخلاقشان را خيلي خوب بكنند ، هان به بچه‌هايتان اينجوري كمك بكنيد . براي همين هم در تربيت بچه‌ مي‌گويند . به بچه‌هاتون صدقه مي‌خواهيد بدهيد خودتان نويد مستقيم بدهيد چون شما ساخته شده‌ايد همينكه مي‌خواهي صدقه بدهي يعني توانستي از اين مال چيه ؟‌بگذري ولي بده دست بچه ها ببرند بدهند . توجه كرديد . يا خود بچه‌ها ببره بده . بچه ياد بيگرد محبت كردن را ، فقراء را ديدن . حالا ببين براي شبش چه مي‌گويد و يد لجوا في حاجت من هو نائم . شبهايشان هم بداد كساني برسند كه مشكل دارند ، خانواده‌ات را امر كن كه در شب نياز كسي كه خفته است برآورد.اينجوري خانواده تربيت بكنيد . كه در روز اخلاقشان را درست كنند. خوب قشنگ بكنند و در شب هم به فكر نيازمندان خفته باشند. همانطوري كه خود اهل بيت اينجوري بودن. در شب بفكر چي باشند ؟‌ نيازمندان خفته باشند. يعني بچه هايتان را براي اين اخلاق، خانواديتان را براي اين اخلاق تربيت بكنيد. اگر مي بيني شوهرت ، مردتان اينجوري هست بهش كمك بكنيد. در خوب بودم ، در مهربان بودن ، در رسيدگي به وضع فقرا و نيازمندان ، در دستگيري كردن ، بخل نورزيد . بچه‌هايتان اگر همچين روحيه‌ي ندارند به آنها بدهند و اگر دارند آنها را تقويت كنيد و بپرورانيد . خودتان هم همينطوري باشيد . روزها به فكر اخلاق، مكارم اخلاق باشيد و شبها به فكر نيازمندان باشيد . اين يعني شبيه خدا ديگه ، اين يعني شبيه خدا بودن هان وقتي مي‌گويد مكرومات اخلاقي ما هدفمان از مكرومتهاي اخلاقي چه بود . ( يك صلوات بفرستيد تصوير بكشم ) گفتم وقتي ما از خداوند آمديم يعني وقتي انا الله و انا اليه راجعون مي‌خواهيم برگرديم ( ميزان ) يعني خداوند سعادت مطلق و ابدي. كمال مطلق و ابدي ديگر خدا ، كمال مطلق و ابدي ، ازلي و ابدي اين خداست . بنابراين شما چقدر مي‌توانيد از كمال مطلق و ابدي بهره‌مند بشوي ، به ميزان كه شبيه كي باشي ؟‌شبيه خدا باشي يعني در اخلاق خودت را شبيه خدا بكني اين خيلي مهم است هان خودت را شبيه خداوند بكني . پس ما در اخلاق به دنبال اين نيستيم كه محبت بكنيم تا به ما محبت بكنند اين مي شود چي ؟‌اين مي‌شود خودخواهي ، اين مي شود حيوانيت . هان خوبي نمي‌كنيم كه بهمان خوبي كنند. هر چند قاعده اين است ، قاعده اين است امام صادق (ع) ( ديروز شهادت ايشان بود يك صلواتي ختم بفرمائيد ) مي فرمايد :‌به والدين خودتان نيكي بكنيد حرمت والدين خود را نگه‌أاريد تا بچه‌هايتان به شما نيكي كنند و حرمت شما را نگه دارند . اين قاعده است . هان خوبي بكنيد خوبي به شما بكنن ازحم ترحم رحم كن تا بهت رحم كنند اين يك قاعده است درست است ولي يك نكته هست اينكه ما نبايد اينجوري معامله‌گر باشيم حضرت مي‌خواهد تأثير اخلاق را به ما بگويد كه اگربدي كني چي مي بيني ؟ بدي مي بيني . تو اگر خودخواه هم هستي مواظب باش به كسي بهت بدي نكند براي اين كار به كسي بدي نكني . ولي اصلاً هدف اين نيست هدف اين هست كه ما شبيه خداوند باشيم . ببين يك روايت برايتان بخوانم ، خيلي اين روايت زيباست و معنيش بزرگ هست و بلند هست و انيگزه انسان را از تمام سطوح حيواني در مي‌آورد و قطع مي‌كند و انسان را با خداوند تبارك و تعالي وصل مي‌كند ببين چقدر زيبا فرمود حضرت جُعُلَ اللهُ سبحانه مكارم الاخلاق سلتاً بينه و بين عباده . خداوند تبارك و تعالي بزرگواري‌هاي اخلاقي را يك ريسمان و پيوند بين خودش و بندگانش قرار داده . توجه كرديد . چه جوري ؟‌دقت كنيد تصوير را توجه كنيد . ما چه جوري مي‌توانيم وصل به خدا شويم ؟ چون خداوند معدن اخلاق است يعني همه قشنگي ها دست كي هست ؟‌خداست ، خدا منبع همه قشنگي‌هاست ، بنابراين شما هر وقت يك خلق قشنگ پيدا مي‌كنيد توي آن خلقتان شبيه كي مي شويد ؟‌شبيه خدا مي‌شويد و وصل بخدا مي‌شويد.

دقت بكنيد وصل به خدا مي‌شويد . حتي يك كافر اگر اعتقاد به خدا نداشته باشد اخلاقش كه قشنگ باشد از طريق اخلاقش به خدا وصل مي‌شود ، پيوند دارد با خدا ، براي همين وقتي پيامبر مي‌خواست دو نفر را اعدام بكند . جبرائيل آمد گفتش ، خداوند مي‌گويد :‌آن يكي را نكش . اون اخلاقش خوب است اخلاقش خوب است يعني شبيه كي هست ؟ شبيه من است اون را نكش اون اخلاقش خوب است با اينكه كافر بود. ولي خوش اخلاق بود . بعد اون طرف گفتش كه براي چي مرا نكشتي ؟‌حضرت فرمود كه :‌خداوند به من خبر داد كه تو اخلاقت خوب است ، خيلي خوش اخلاق هستي . اون هم گفت ‌: هيچ كس از اخلاق من ، از اخلاق درون من و اخلاق دروني خانواده من خبر نداشت پس معلوم هست كه تو هم كي هستي ؟‌تو هم پيغمبر كه مي‌ـواني خبر بدهي مسلمان شد و مومن شد. مي‌خواهم بگويم خوش اخلاقي آدم را به ايمان مي‌آورد ، گاهي وقتها بداخلاقي ايمان را از آدم چكار مي كند ؟‌مي‌گيرد . بد اخلاقي ايمان را مي گيرد ،‌يادتان باشد من اين را ديده ام ، من آدم‌هاي خيلي داغ داغ داغ ،خيلي داغ در مسائل معنوي ديدم كه بعلت بد اخلاقياتشان آخر فاسق و فاجر شدن . گاهي وقتها ديدم به كفر كشيده شدن ، خيلي‌ آدمهاي داغ دارند. من دانشمنداني را سراغ دارم زمان ، بهتان بگويم زمان قبل از انقلاب كساني را سراغ داشتيم كه اينقدر داغ بودن مثلاً به امثال مثلاً رهبر انقلاب يا به امثال شهيد مطري ايراد مي‌گرفتن . اينجوري بهتان بگويم . يعني اونها را آدم ضعيفي مي‌دانستن از نظر دين. الآن كتاب نوشتن دين را مسخره مي‌كنند. توجه فرموديد :‌الآن كتاب نوشتن هان آقايي كه مي‌گفت آنها ضعيف هستن آقاي مطهري دينش ضعيف است ، آقاي خامنه‌اي دينش ضعيف است . اين الآن كتاب نوشته و دين را مسخره كرده است . توجه فرموديد . آدمهاي عصبي بودن . همان موقع هم اينها آدمهاي عصبي بودن بد اخلاق بودن ، اينجوري . ولي من آدمهاي خيلي خوش اخلاقي را ديدم در مسيحيها ، در يهوديها ، در آدمهاي كه بي دين هستن ، در كمونيست ها من ديدم در كمونيست ها ، يك كسي كه به خدا و به ماوراء اعتقاد ندارد . نه مسيح هستن ، لااقل مسيحيها و يهوديها يك ايماني دارند آنها هيچي نداشتن . ولي من ديدم به خاطر خلق قشنگشان ، به خاطر اخلاق خوبشان ، اينها درنهايت چي شدن ؟‌اينها كشيده شدن به دين و ايمان . اين خيلي مهم هست توجه كنيد . لذا حضرت مي فرمايد كه خداوند بزرگواري‌هاي اخلاقي رو مكارم الاخلاق را سبب پيوند خودش و بندگانش قرار داده مي‌خواهم خوب دقت كنيد يعني چي؟‌يعني شما هر جا دو تا موجود مجرد شبيه هم مي‌شوند يعني در واقع چي مي‌شوند ؟ به هم وصل هستن چون ماده ، بين دو تا موجود مجرد يادتان باشد زمان و مكان و ماده حائل نيست فراموش نكنيد . بين دو تا موجود مجرد زمان و مكان و ماده حائل نيست ديديد شما يك دفع هوس پيغمبر را مي‌كنيد توجه كرديد هوس پيغمبر را مي‌كنيد. يكي مي‌گفت آقا من نمي‌دانم چرا يكدفعه اينقدر دلم غصه‌دار مي‌شود.حضرت فرمود : غصه از ماست كه به شما مي رسد ما كه امام شما هستيم ، اصل شما هستيم ، ريشه شما هستيم ، پدر شما هستيم يكجا هايي غصه دار مي‌شويم شماهايي كه شباهت به ما داريد يكدفعه دلتان مي‌گيرد . بين پيغمبر و اويس ، اويس و پيغمبر او در يمن اين در مدينه دندان پيغمبر در جنگ مي افتد ، اويس هم داندانش مي‌افتد. اينقدر شبيه هم هستن. مادرها را ديدي با بچه‌هايشان سنخيط دارند مثلاً بچه‌اش زاهدان است خودش اينجاست بچه‌اش يك حالت بدي بهش دست مي‌دهد مادر هم چي مي‌شود ؟‌چون سنخيط دارند شبيه هستن مادر هم اينجا حالش بد مي شود. بگذريم از دلشورهاي وهمي ، خيالي و شيطاني كه شيطان مي‌اندازد ولي خوب حقيقت دارد. حقيقت دارد. دو نفر كه همديگر را خيلي دوست دارند ، سنخيط دارند . از دور با هم رابطه اينجوري برقرار مي‌كنند. يك رابطه وجود دارد يك اتصال و پيوندي وجود دارد. ولو فاصله زماني و ماني و مادي هست ، اما در واقع هيچ فاصله‌اي وجود ندارد، هيچ فاصله‌اي وجود ندارد پس اخلاق واقعاً پيوند مي‌دهد به محض اينكه يكي از اخلاق قشنگ خدايي را پيدا بكنيد با خدا حقيقتاً شبيه هستي و پيوند داري ، اين باعث مي‌شود چي؟ باعث مي‌شود انسان از جهنم و شقاوت كلي نجات پيدا كند. لذا اينجوري مي‌فرمايد . مي‌فرمايد كه فَسُحبْ اَحُدِكْم اَن يُتَمُسُّكُ بِخُلقٍ متَّصِلٍ‌ بِالله. چقدر زيباست اين توجه بفرمايد . خيلي مطلب دارد اگر بخواهيم راجب اينها صبحت بكنيم ماها بحث علمي دارد. بحث‌هاي علمي و مهم زيبايي دارد ولي ما نمي‌رسيم اينجا براي شما هيمشه را بگويم. مي‌فرمايد كه :‌براي هر كدام از شما همين بسي كه به اخلاقي كه متصل به خداست پيوند بخوريد. چون همه اخلاق‌هاي قشنگ متصل به كي هستن ؟‌خدا. شما هر خلقي را كه پيدا بكنيد جواد باشي ، كريم باشي ، رحيم باشي ، غفور باشي هر چه كه باشي بالاخره به خدا پيوند مي‌خوري. و همين نمي گذارد تو جهنمي شوي . همين نمي‌گذارد تو شقاوت كلي پيدا بكني. ممكن است انسان درد سر و گرفتاري پيدا بكند ولي بالاخره نجات پيدا مي‌كند و اين را هم به شما بگويم هر وقت انسان يك اخلاق قشنگي پيدا مي‌كند اين خودش زمينه هست براي اينكه بقيه اخلاق زيبا را هم چكار كند ؟ خلق‌هاي زيبا را همه بقيه‌اش را چي هست ؟‌پيدا بكند. هميشه اينجوري نيست كه بماند . هر وقت يك خلق زيبا را پيدا كرد حتماً يك زمينه‌اي هست براي اينكه خلق‌هاي قشنگ ديگري را هم پيدا بكند و روايت هم داريم ما اگر شما مثلاً يك اخلاق خوبي پيدا كرديد عرض كنم خدمتتان كه باعث مي‌شود كه اخلاق‌هاي ديگري را هم پيدا كنيد كه راجب اين من حديثهايش را هم خواهم خواند. پس دقت كنيد كه اخلقا ظرف دين است . اينكه يك نفر را دين چقدر مي‌تواند به دادش برسد توجه كرديد. چقدر مي‌تواند كمكش كند بستگي به اين دارد كه چقدر زيبايي اخلاقي داشته باشد براي همين هم سفارش مي‌كنند كه اگر يك مردي آمد خواستگاري يك خانم به خلقش خيلي توجه كنيد. 2 تا چيز 1- اخلاق 2- دينش . فرمود :‌ديگر به هيچ چيز ديگر اين شخص فكر نكنيد اگر خواستيد دخترتان را بدهيد فقط 2 تا چيز خيلي مهم است يكي اخلاق يكي دين. اگر مشكل مالي هم دارد. هم اخلاق و هم دين ه دو اينها رزق را برايشان چي است ؟ رزق را برايشان مي آورد. بعداً خدبهشان بركت مي‌دهد. اما كافي هست آدم پولداري باشد اما خوش اخلاق نباشد. عصبي باشد. آدم پولداري باشد اما بي‌دين باشد. دينش ضعيف باشد. كاهل نماز باشد. اين آخر زندگي را گند مي‌زند و خراب مي‌:ند ببينيد چقدر زيباست حضر مي‌فرمايد كه حْسنْ الخُلقِ يُزيدْ فرزق . از اينجا مي‌فرمايد چه؟ امام صادق (ع) حْسنْ الخُلقْ يُزيدْ فرزِق. خوش اخلاقي رزق را زياد مي‌كند. اگر يك جواني آمد يك مردي آمد ديديد اخلاقش خوب است . دينش هم خوب است . مطمئن باشيد اين دين و اخلاق تمام خيرات دنيا و هم خيرات آخرت را مي‌آورد. اگر مي‌خواهيد دلتان مطئمن شود. دلتان قرض تر شود از پيغمبر برايتان بخوانم صلوات الله عليه حضرت مي‌فرمايد كه :‌حْسنْ الخُلقِ ذَهُبُ بِخَيرِ دْنيا وُ الاخِرُه يعني چه ؟ خوش اخلاقي تمام خير دنيا و آخرت را با خودش مي‌برد. يعني همه را جمع مي‌كند با خودش توجه بفرمايد . خوش اخلاقي حسن خلق تمام خير دنيا و آخرت را با خودش جمع مي‌كند . درست شد. خوب حالا آدم عاقل توي ازدواج تو برقراري پيوند با افراد به چي توجه كند. به خوشگلي و موقعيت مالي توجه مي‌كند ؟‌هان. به چي توجه مي‌كند به خلقش و دينش به اين دو تا مِمُّن تَرزانه خُلقُهْ وُ دينه . جلب است حضرت ‌مي‌فرمايد. اگر دين و اخلاقش خوب باشد همه چيز را مي‌آورد . حالا شما فكر مي كنيد مثلاً ماها توي طلاقهايي كه آمارش وحشتناك است و در كشور ما بالاست بيشتر طلاق‌ها سر مسائل مادي هست واقعاً ، هان نه اينجوري نيست . اگر قريب به اتفاقش سر مسائل اخلاقي مي‌باشد ، سر خلق است . غالباً اينجوري هستش ، به ندرت پيدا مي‌شود سر مسائل مادي باشد. غالباً سر مسئله اخلاق است . خوب امام علي ( ع ) مي فرمايد :‌رْبُّ عُزيزٍ اَزَلَّهْ خُلقْ وُ ذَليلٍ اَعُزَّه خُلقْ اميرالمومنين علي ( ع ) . چه بسيار آدمهاي عزيزي كه يعني تو محبوبيت بودن و خلقشان آنها را ذليل كرد بد اخلاقيشان آنها را چكار كرد ؟‌ذليل كرد ، متنفر شدن اون هفته خوانديم اين مسئله را ديگر كه بداخلاقي چكار مي‌كند؟ بد اخلاقي باعث وحشت نزديكان مي‌شود . هان ، باعث مي‌شود نزديكان آدم ، از آدم وحشت زده شوند . حتي پدر و مادر ، از انسان چي بشود؟ وحشت زده بشود ، همسر آدم از آدم وحشت زده بشود. فرزند از انسان متنفر شود ، يادتان هست كه اين را آن هفته خوانديم ، مي فرمايد :‌چه آدمهايي عزيزي ، آدم‌هاي محبوبي كه خلقشان آنها را ذليل كرده است . مثلاً‌بچه براي پدر و مادر خيلي عزيز است . ولي وقتي اين بچه يواش ، يواش بي‌ادبي مي‌كند نسبت به پدر و مادر ، حرمت پدر و مادر را رعايت نمي‌كند پدر و مادر را اذيت مي‌كند يواش ، يواش پدر و مادر ازش چي مي شوند ؟ با اينكه بچه ذاتاً چي هست ؟ ذاتاً‌ عزيز است و خلي هم عزيز است براي پدر و مادر ولي مي‌بيني ديگر دوستش ندارند. متنفر مي‌شوند ازش ، مادر خيلي عزيز است ، پدر خيلي عزيز است ولي مي‌بيني بعد از يك مدت به خاطر بداخلاق‌هايش يواش ، يواش چي مي‌شود؟ متنفر بچه‌هايشان مي‌شوند. چون در روايت ما هم عاق والدين داريم هم عاق چي داريم؟ عاق فرزندان داريم ، فرزندان هم ممكن است پدر و مادر را چه بكنند ؟‌عاق بكنند. فقط عاق والدين كه نيست. عاق فرزند هم هست. گاهي اوقات اينقدر پدر و مادر اخلاقشان زشت است كه بچه‌ها متنفر مي‌شوند ازشان ، همسر هست دو نفر رفتن با هم ازدواج كردن يك سنخيط‌هاي اوليه‌ي با هم دارند اقتضاء جواني و اول ازدواج و عشق و عاشقي‌هاي خيلي زياد و دلتنگي‌هاي خيلي زياد هست ، خيلي براي هم عزيز هستن. ولي يواش يواش كه با هم مأنوس مي‌شوند با بد اخلاقيهايشان همديگر را چكار مي‌كنند؟ نيش مي‌زنند ، اذيت مي‌كنند بعد مي‌شود رْبُّ عُزيزٍ اَزَلَّهْ خُلْقْ ، خلق‌هايشان ذليلشان مي‌كند خوارشان مي كند و بر عكس وُ ذَليلٍ اَعُزَّهْ خُلْقْ . و چه آدم‌هايي كه از نظر ظاهر ذليل هستن ولي به خاطر اخلاقشان چي مي شوند ؟‌به خاطر اخلاقشان عزيز مي‌شوند آدمهاي خوار. تو يكي از اين جنگها ، يكي از اين پادشاها حمله مي‌كند به يكي از اين كشورها دختر آن پادشاه را كه دختر بسيار زيبا و با كمالي بوده اسير مي‌گيرند ، اسير مي‌گيرد مي‌بردش بعد مي‌خواسته اين دختر را شكنجه روحي بدهد اين دختر خانم را مي‌خواهد شكنجه بدهد كه يكدانه غلام سياهي را اين داستان حقيقي هست . توي درباره بوده غلام سياه توي دربار چكار مي كند . بعد اين زن را مي‌دهد به اين غلام و مي‌گويد اين مال تو. توجه كرديد. بعد اين غلام را بر‌‌مدارد مي‌برد مثلاً يك كلبه‌اي داشته تو يك جايي مي‌برد آنجا بقدري زيبا با اين زن رفتار مي‌كند بقدري باكر است و بزرگواري با اين زن رفتار مي‌كند كه اين زن به شدت عاشق اين مرد مي شود . توجه كرديد . به خاطر اخلاق خوبي كه دارد. و بعد يك زندگي خوب تشكيل مي دهند با هم. داريم در تاريخ كه اينها بچه‌هايي تربيت كردن كه اين بچه‌ها از نظر فضيلت و كمال ، از نظر فضيلت و كمال از بچه‌هاي پادشاه بالاتر بودن توي درس و مسائل علمي بالاتر بودن . اينجوري مي‌شود . آدمهايي هستن كه ظاهراً به چشم چي مي‌آيند ؟ پست مي‌آيند ولي اخلاقشان بقدري زيباست. كه بعد عزيز مي شوند. دختر خانم‌هاي مي‌آيند به من اينجوري مي‌گويند؟ ما مي‌خواهيم با يك آقا پسري زندگي كنيم . مشكل اين هست كه مادر شوهر دوستم ندارد ، پدر شوهرم دوستم ندارد. يا پسرهاي هستن مي‌گويند كه ؟ بغض كردن مي‌خواهند گريه كنند گاهي وقتها ، ناراحت هستن ، مي‌گويم چي شده حالا؟ مثلاً حالا ناراحت هستيد ؟ مي‌گويند ما با فلان دختر مشكل نداريم دو نفري مي‌خواهيم زندگي كنيم ولي پدرش اصلاً از من خوشش نمي‌آيد خيلي بدش مي‌آيد و مادرش هم همينطور . من بهش مي‌گويم اصلاً نترسيد شما بيشترين چيزي كه ازش در اين طور مواقع بايد بترسيد به دختر و پسر مي‌گويم از بيشترين كسي كه بايد بترسيد از خودتان است . مي‌گويند براي چه ؟ مي‌گويم شما وقتي يك اخلاق زشت مثل اخلاق همانها نشان بدهيد و شروع كنيد مقابل مثل كردن مثل اخلاق آنها چي مي‌شويد؟ ذليل تر ميشويد . توجه كرديد . ولي عرضه داشته باشيد درست رفتار كنيد . من يك پدر زني را ميشناختم يك آقايي را يعني مي‌شناسم ، از يك پسري آنقدر متنفر بود كه آمده بود خواستگاري دختر اين آقا 3 سال تمام اين پافشاري مي‌كرد مي‌گفت به اين جنازه دخترم را هم نمي‌دهم ، نمي‌داد و بدش هم مي‌آمد از اين آقا ، بشدت هم بدش مي‌آمد ، از اين پسره ، خيلي ناجور ، بالاخره ما پادرمياني كرديم پسر خوبي هم بود يك مقدار هم اين پدره چيز مي‌كرد ما گاهي وقتها از كسي بدمان مي‌آيد به خاطره خودمان هست ، يعني اخلاق ما بد است كه از بقيه بدمان مي‌آيد . كسي اخلاقش را خوب بكند خيلي از ديگران متنفر نمي‌شود. اصلاً هر چه انسان شبيه خدا مي شود اصلاً‌از كسي متنفر نمي‌شود . كسي كه از ديگران متنفر است تعداد آدمهاي كه منفورش هستن زياد هستن معلوم هست خودش آدم بديي مي‌باشد. كسي كه زياد نارضايتي بدست مي‌آورد ، دلخوري دارد ، زود رنج مي‌باشد ، كينه دارد زياد انتقاد دارد از افراد ،‌هي زياد افراد برايش زير سوال هستن اين معلوم هست خودش مريض است. چون يك آدم سالم براحتي از كسي متنفر نميشود. به راحتي كينه نمي‌گيرد از يك نفر ، خلي مگر چه جور باشد كه از يك نفر بدش بيايد. مگر چي باشد ؟ بعد دخالت كرديم گفتم بابا اينجوري نيست اينقدر غصه نخور ، بالاخره راضيش كرديم . راضيش كرديم چه چيز يعني بالاخره به خاطره حرمت ما و ديد خيلي ناجور مي شود و ديد دخترش هم از اينطرف دوست داشت و با كس ديگر هم ازدواج نمي‌كند پذيرفت. يك چند وقتي از ازدواج اينها گذشت . ما هر وقت زنگ زديم با اين آقا كار داشتيم گفتن با دامادش رفته كجا ، با دامادش رفتن كجا ، با دامادش رفتن كجا ، آخر سر اينقدر شيفته‌ي اين داماد شده كه گفت :‌بين خانه نمي‌خواهيد بيائيد طبقه بالاي خانه خودم بنشينيد. چند سال هم اين داماده بچه خوب متدين يك مهندس بود ولي خوب و متدين بود بعد بشدت شفته اش شد رُبُّ ذَليلٍ اَعُزَّهْ خُلْقْ . چه بسيار آدمهاي ذليلي كه خلقشان آنها را عزيز كرد ، خلقشان . دختر مي‌شناسم كه موقعي كه مي‌خواسته ازدواج كند نه مادرش خوشش مي‌آمده ، مادر شوهره خوشش مي‌آمده ، نه پدر شوهره خوشش مي‌آمده ، نه خواهر شوهرها خوششان مي‌آمده . هيچكدام منفور بودن همه هم مي‌گفتن اه اه اين چي بود رفتي گرفتي؟ خوب ولي بد قاپه همه را هم دزديده ، كاري كرده كه همه شيفته‌اش بشوند همه نه اينكه فيلم بازي كند خلقش اينطور زيباست . توجه كرديد . فيلم بازي نكرده خلقش ، كمالاتش ،‌زيبايهاي اخلاقش به قدري زياد بوده كه همه دوستش داشتن . همه دوستش داشتن . اين فرمول خيلي مهمي هست. حالا من اگر شبيه به اين يك روايتي داريم. اگر پيدا بكنم برايتان از معصوم هستش كه مي‌فرمايد كه :‌شماها نمي‌توانيد مردم را همه را راضي نگهداريد با مال و بخشش و رسيدگيتان اما حداقل مي توانيم چكار بكنيم؟ مي‌توانيد اخلاقتان را زيبا بكنيد ، اگر اخلاقتان را زيبا بكنيد از شما راضي مي شوند حالا حديثش را هم مي رسيم انشاءا... برايتان مي‌خوانم. پس تفسير اين ذَليلٍ اَعُزَّهْ خُلْقْ توجه داشته باشيد كه چه بسيار آدمهايي كه ذليلند يعني منفورند ولي خلقشان آنها را عزيز مي‌كند. اتفاقاً آدمهايي كه خوش اخلاقند توجه بفرماييد . آدمهايي كه اخلاق خوب دارند از اينكه ديگران ازشان بدشان بياد ناراحت نمي‌شوند نه ناراحت مي‌شوند و نه وحشت زده مي‌شوند .توجه كرديد. نه ناراحت مي شوند نه وحشت زده.اينها اعتماد به نفس بالايي دارند همين خلقياتشان باعث مي‌شود همانهايي كه از اينها منفورند بعد از يك مدت چكار كنند ؟ بعد از يك مدت كاملاً شيفته شان مي‌شوند. همانها دوستشان داشته باشند. حداقل ديگر تنفر بله؟‌ نداشته باشند ، بدگويي ديگر نكنند . اين خيلي مؤثر هستش . حالا شما نگاه كنيد همين فرمول كه به اين سادگي من به شماها مي گويم . بسياري از پدر و مادر ها نمي‌توانند رعايت كنند نسبت به بچه‌هايشان . يعني مي‌تواند يك اخلاق خوب به نمايش بگذارد همسرش ازش راضي باشد. فرزندش دوستش داشته باشد. اما مي‌بيني نه . زحمت مالي هم زياد مي‌كشد خيلي پول براي همسرش تهيه مي‌كند براي فرزندش تهيه مي‌كند يك خانم خيلي زحمت مي‌كشد براي خاه و شوهر و زندگيش ولي آخر مي‌بيني شوهره دوستش ندارد. يا مرد را زنش دوستش ندارد. پدرو مادر را بچه‌هايشان رغبت ندارند. براي چي؟ براي اينكه از اينها آن خوش اخلاقي كه بايد داشته باشند نداشتن . بد اخلاقي كردن ، بچه را له كردن ، شخصيتش را خرد كردن ، خوب خيلي مهم هستش . خيلي مهم است خوب يك روايت ديگر از پيغمبر بخوانم بس است مي‌فرمايد كه رسول خدا ( ص ) . اَلاِ سًلامْ حْسًنْ الْخُلْق . اسلام يعني چي هست ؟ مسلمان يعني چي ؟ يعني اخلاقش خوب است . هان . اخلاقش خوب است اگر يك كسي اخلاقش خوب نبود بايد به دين و ايمانش چي كرد ؟‌شك كرد كه دين را خوب نپذيرفته هان. حداقل اسلام اين هستش كه در حديث داريم كه مسلمان كسي هست كه مسلمانهاي ديگر از دستو زبانش در امان باشند ، در آسايش باشند. همين كه در خانواده ،‌در فاميل نيش به هم نزنيم ، اذيت نكنيم ، تحقير نكنيم ، از همديگر بول نگيريم ، ضايع نكنيم همديگر را ، مسخره نكنيم همديگر را ، هان خداي ناكرده حرفهاي كه برنجاند همديگر را نزنيم ، اين مي شود مسلماني اين حداقل مسلماني مي‌باشد. اگر كسي اينجوري نباشد حضرت فرمودن چي هست ؟ آن حديث در مورد آن خانم را آن هفته برايتان خواندم ديگر يادتان هست . چي بود آن حديث . راجب يك خانم حديث خواندم برايتان آن هفته ، كي مي‌گويد اين را كامل براي ما. ( آخرش را نگويد ، همه اش را بگويد ) كي مي‌گويد از خانم‌ها . خوب يك نفر بگويد ديگر . بگويد خواهرها . آفرين خانم عربي . بله آفرين . گفتم فلان خانم روزها روزه مي‌گيرد و شبها نماز مي‌خواند ولي اخلاقش بد است نيش مي‌زند همسايه‌هايش را اذيت مي‌كند هان. پيغمبر فرمود. لاخَيًرُ فيها . خيري در اين شخص نيست . يك جمله هم راجبش فرمود ، فرمود :‌هيُ اَهًلِ نار. اين زن اهل جهنم است .با اينكه نماز و روزه گير است اما اهل كجاست ؟ اهل جهنم است بخاطر بد اخلاقيش بد اخلاقي انسان را جهنمي مي‌كند. چون بايد انسان شبيه خدا شود . والا نماز و روزه اي كه انسان را شبيه خدا نكند چه فايده‌آي دارد. مي‌شود آدم نماز و روزه بخواند ولي شبيه خدا نشود هي هم تو نماز بگويد بسم‌الله الرحمن الرحيم . الحمد الله رب العالمين ، الرحمن الرحيم ولي نه رحمان باشد نه رحيم آن اسم رحمان و رحيم بايد در ما تجلي بكند ، اگر تجلي نكند معلوم هست كه ما نماز نخوانديم در واقع ، چون امكان ندارد كسي نماز به معناي حقيقي بخواند ولي شبيه خدا نشود . و الحمد الله رب العالمين وصلي الله علي محمداً و آل الطاهرين.