انشاءالله خداوند تبارک و تعالی همه طاعات و عبادات عزیزان را، احیا عزیزان را اذکار و ادعیه شان را به کرم خودش به شایستگی بپذیرد و دعاهای عزیزان را به اجابت برساند صلوات ختم بفرمایید.

خوب بحث مان در باره ی نماز به تعقیبات رسید. گفتیم که تعقیبات اهمیتش از خود نماز کمتر نیست به قدری تعقیبات موثر در سازندگی روح انسان و همچنین جبران کاستی های نماز که حضرت می فرماید: تعقیبات جوهره ی نماز است.

چون اگر کسی نمازش قبول نشود سایر اعمالش قبول نیست و اگر در نماز حضور قلب نداشته باشد نمازش مفید نخواهد بود. ما هم که معمولاً این طوری هستیم که اصلاً در نماز حضور قلبی نداریم و کاستی و کمبود دارد نماز مان این کاستیها و کمبود ها و عدم حضور قلب در نماز را می توانیم با تعقیبات جبران کنیم در تعقیبات جبران کردن هم مقداری هم آسانتر است.

بنابراین یک مسلمان زیرک، یک مومن زیرک، به هیچ وجه فرصت بسیار مهم بعد از نماز را نباید از دست بدهد و تا آنجایی که می تواند از تعقیبات نماز استفاده کند حالا در نماز جماعت به گونه هست که خدا انسان رعایت جمع را می کند اگر فرصت بیشتر داشته باشد در نماز های جماعت نهایت استفاده را بکند و وقتش را تلف نکند.

این طرف و آن طرف برنگردد و تمام آن فرصت بین نمازی که امام جماعت می خواند استفاده بکند اگر هم که مجبور هست و نمی تواند نماز را به جماعت بخواند فرادا می خواند در فرادا در منزل خیلی رعایت کند که فرصت بعد از نماز را از دست ندهد و عرض کردم اینجا یکی از کمینگاههای شیطان هست که بعد از نماز یا قبل از نماز به ما عجله را تحمیل می کند شاید اگر ما کاری را هم یادمان رفته باشد یا کاری که برای مان مهم نباشد درست قبل از شروع نماز یعنی اذان و اقامه و در حین نماز و بعد از نماز کارهای روزانه ما را به رخ مان زیاد می کشد که ما نماز را اذان و اقامه اش را خدای ناکرده حذف کنیم یا اینکه نماز را تند بخوانیم بدون آرامش و حضور قلب و یا اینکه تعقیبات را حذف کنیم این چیز خوبی نیست.

از مسائل خیلی مهم که یک نماز گذار یک مومن باید رعایت کند آن است که وقت زنده مفید و طولانی برای نمازش بگذارد حالا نماز های واجب کمتر و نماز مستحبی بیشتر، نماز جماعت کمتر، نماز های فرادا بیشتر و عجله اصلاً نکند بتواند تعادل، آرامش، حضور قلب را بعد از نماز در طول نماز حفظ کند و هی خودش را هول نکند که می خواهم به یک کاری برسم دیر می شود. این قطعاً حربه شیطان است.

شیطان اگر بتواند تعقیبات را اذان و اقامه را از ما بگیرد و در ما ناآرامی ایجاد کند موفق شده و اگر ما بتوانیم به شیطان در نماز غلبه کنیم در تعقیبات، در اذان و اقامه با آرامش و طمئنینه یا حضور قلب انجام بدهیم، هول نشویم بخصوص بعد از نماز با همان آدابی که گفته شد که با من تکرار هم می کنم، آنها را انجام بدهیم و هول نشویم قطعاً به آن کاری را که می خواهیم انجام بدهیم می رسیم و وقت ما، عمر ما، مال ما، ذهن و هوش ما درس ما، کارهای تجاری ما، کارهایی خانوادگی ما برکت پیدا می کند اما اگر از نماز بدزدیم به همه کار ها صدمه می خورد.

فرمودند: دزدترین افراد کسی است که از نمازش می دزدد. بقیه کارهایی که ما نماز را به خاطرش حذف کردیم، اذان را بخاطرش حذف کردیم، اقامه را بخاطرش حذف کردیم، تعقیبات را بخاطرش حذف کردیم و هول بودیم در نماز، ارکان نماز را خوب به جا نیاوردیم. واجبات نماز را خوب بجا نیاوردیم.

کار های ما همه آسیب می بیند و عقب می افتد. البته استثنا در مواقعی مانند حق الناس که من مجبورم کاری را زود انجام دهم یا کسی مریض هست، که ما بحث استثنا ها را کاری نداریم که یک موقعی حق الناس هست، کسی معطل هست، زن خانه داری هست که بچه اش یا شوهرش اذیت می شوند و انتظاری دارند آن فرق می کند.

ما تا اینجا چند تا چیز را بعد از نماز گفتیم، یکی همان سه بار تکبیر که بعد از سلام رو را به هر طرف بر می گرداند و تکبیر می گوید. آیت الکرسی را خدمت تان عرض کردیم که فوق العاده مهم است بعد از نماز که روایات آن را ذکر کردیم. که هر کس آنرا بخواند در حفظ خداوند تبارک و تعالی هست و اگر آیت الکرسی را بخواند بین او دخول در بهشت جز مرگ فاصله ای نیست.

کسی آیت الکرسی را محافظت نمی کند بعد از نماز مگر سه دسته، سه دسته هستند که این عرضه را دارند که محافظت بکنند به آیت الکرسی و آنها نبی و صدیق و شهید است. یعنی کسی محافظت بر آیت الکرسی بکند انشاءالله ملحق می شود به شهدا و انبیاء و به صدیقین. بخصوص کسی که معنی آیت الکرسی را خوب بفهمد که این خیلی موثر و سازنده هست.

قرائت سوره توحید بود که فوق العاده موثر هست ده مرتبه گفته اند سوره ی توحید خوانده شود حالا اگر کسی ده مرتبه نخواند یک مرتبه را بخواند که فرمودند هر کس که سوره توحید را بعد از نماز بخواند خداوند خیر دنیا و آخرت را برایش جمع می کند و او و پدر و مادرش را می بخشد.

بعد از چیزهای دیگری که بعد از نماز هست صلوات بر پیامبر و آلش است که ما هم آیه معروف (انّ الله و ملائکه یصلّون علی النبی) هست که البته واجبش همان ی صلوات هست که انسان می فرستد ولی بدعت اجتماعی اتفاق افتاده که بدعت خوبی هم بوده که صلوات را سه مرتبه می فرستد که خیلی خوب و موثر است.

تسبیحات حضرت زهرا (س) هست که فرمودند بعد از نماز معادل هزار رکعت نماز هست که اینقدر اثر دارد که با حضور قلب و آرامش انسان تسبیحات حضرت زهرا (س) را بخواند. این چیزهایی بود که جلسات گذشته خواندیم.

حالا می رویم به سراغ مباحث بعدی. از جمله چیزهایی که بعد از نماز خیلی لازم و موثر و سازنده است برای قلب و پاکی دل انسان، سبک شدن روح خیلی سازندگی دارد. استغفار هست که نبی اکرم (ص) فرمودند که هر کس (من استغفر دبر کل صلاه ثلاث مرات) هر کس سه مرتبه استغفار کند بعد از نماز و این گونه بگوید (استغفرالله الذی لا اله الا هو الحی القیوم و اتوبو الیه).

فرمود: غفرت ذنوب. گناهانش آمرزیده می شود. اینها را دست کم نگیرید فوق العاده اینها مهم است و تمام این آثاری که گفتند به کسی داده می شود که اینها را با باور بخواند. مثل امشب که شب عرفه است و فردا هم روز عرفه است آن همه پاداش و جزا که گفته شده بیشترین چیزی که شما امشب و فردا به آن احتیاج دارید این است که دعا های تان را با یقین و باور بخوانید و طلبکارانه از خدا بخواهید نه طلبکارانه ای که حقم است بلکه به این معنی که خدایا تو امشب را قول داده ای اجابت کنی.

امشب شبی است که تو کسی از در خانه است بر نمی گردانی هر چقدر گناهانش بزرگ باشد و حاجتش بزرگ باشد. و فردا هم همین طور بنابراین اگر کسی امشب ناامید باشد خودش مریض است. خودش مشکل دارد خودش خدا را کوچک و ناتوان کرده امشب شبی نیست که ما شک داشته باشیم برای اجابت دعاهای مان و فردا هم همین طور بخصوص نباید با تردید و شک وارد دعا شد با یقین و امید با اطمینان دعا کنید.

امشب فردا را البته اگر کسی بتواند این خصوصیت را زمانهای دیگر هم حفظ کند نه اینکه به خودش نگاه کند، نه به شایستگی خودش بلکه به خداوند اطمینان داشته باشد و پشت گرم باشد و خدا هم ببیند این بنده واقعاً روی او حساب باز کرده، خداوند مواقع دیگر هم همین طور خوب، روان و ساده با انسان برخورد می کند و معطلی در کار انسان انشاءالله نخواهد کرد.

حالا مگر موقعی که مصلحتی باشد که آن بحث دیگری است ولی اگر صلاح بنده باشد بدون استثناء خداوند تبارک و تعالی اجابت می کند. بنابراین آنچه که خیلی مهم است در آداب دعا قبلها ما این را مفصل در بخصوص شرح صحیفه سجادیه توضیح دادیم اینکه عزیزان وقتی دعا می کنند با یقین دعا بکنند با امید و اطمینان دعا بکنند.

هی با تردید و نمی شود ممکن است نشود، خداوند اجابت نمی کند. این طور نباشد، اصلاً با بدبینی انسان دعا بکند خیلی بد است. انسان باید خوش بینی زیاد دعا کند و به فضل الهی تکیه داشته باشد لذا همین سه مرتبه استغفرالله الذی لا اله الا هو الحی القیوم و اتوب الیه. و یقین داشته باشد که خداوند تبارک و تعالی گناهانش را می بخشد و حضور قلب انجام می دهد.

یکی از موارد دیگر که فوق العاده مهم است و در سیر و سلوک انسان در سازندگی نفس فوق العاده مهم است و به قدری مهم است که وجود مبارک آقا امام زمان (ع) وجود مقدس آقا امام صادق (ع) گفتند واجب است که انجام شود یعنی در حد واجب آورده اند.

این مسئله را که انجام شود حتماً و آن سجده شکر است. بخصوص با همان توضیحاتی که قبلاً دادیم با معرفت انجام شود. یعنی انسان بداند در نماز مورد منت خداست و او منتی و طلبی نسبت به خدا ندارد. که نماز می خواند. این فکر را برای همیشه از سرش بیرون کند که وضو گرفتن، متوجه قبله شدن، سر نماز ایستادن یک یاری خداوند هست یک منت خداست. یک لطف بزرگ خداست که از ناحیه خدا به ما داده شده و اینکه خداوند اذن داده که من در مقابلش بایستم اذن داده با او خصوصی صحبت کنم اذن داده که سجده کنم، رکوع کنم، قنوت به جا بیاورم.

اذن داده که اسمش را به زبان بیاورم. آن الفاظ را بیاورم یا می توانست کاری کند که من سالهای سال اصلاً به یاد خدا هم نیافتم، می توانست طوری مرا پرت کند به یک گوشه جهنم دنیا که من به هیچ وجه یاد خدا و نماز یاد سجده نیافتم یکی از بزرگترین ( و من اعظم نعم علینا جریان ذکرک علی السنتنا).

امام سجاد (ع) در صحیفه این را دارد که از بزرگترین نعمتهای تو بر بنده که خیلی منت بر سر بنده دارد که انسان باید بیشتر تشکر را بکند این است که خداوند اجازه می دهد یک نفر اسم خدا را به زبان بیاورد و این به همه داده نشده میلیاردها انسان در روی کره زمین هستند که به آنها داده نشده این در موقع مردن خیلی معلوم خواهد شد که اذن دادن یعنی چی؟

در قبر خیلی مشخص می شود در برزخ خیلی مشخص می شود اذن دادن یعنی چی؟ بنابراین انسان باید خیلی از خدا سپاسگزار باشد خیلی شاد باشد. کسی که با ذکر خدا شاد نیست این خیلی نمک نشناس است خیلی اهل کفران است که خدا به او اذن نماز داده و او شاد نیست و خدا نکند نعوذ بالله که خداوند به انسان اذن نماز بدهد و او از نماز ناراحت شود و بخواهد از نماز فرار کند و آن را مزاحم برای خودش بداند نعوذ بالله.

این دیگر خیلی قساوت می خواهد برای قلب انسان، خیلی نفهمی است، خیلی جهالت است. خوب با این نیت و فکر که من بدانم خدا چه نصیب من کرده، هیچ حالتی در حالتهای انسان در طول عمرش مهمتر، حساستر، ظریفتر، سازنده تر از لحظه ای که خصوصی با خدا حرف می زند و در مقابل خدا می ایستد و تعظیم می کند و با سجده سر به پای خدا می گذارد نیست.

ولی ما چون نمی فهمیم اینها را فکر می کنیم مهمترین زمانهای زندگی مان لحظه ای بوده که کنکور قبول شدیم. خواستگاری رفتیم، عروسی کردیم، مسافرت رفتیم، بچه مان متولد شده همه اش حیوانی نگاه می کنیم.

اگر کسی جنبه انسانی اش فعال باشد می داند در طول روز و در طول 24 ساعت لطیف ترین، ظریفترین، حساس ترین، تعیین کننده ترین زمان زمانی است که به نماز می ایستد، اذان، آن هم با آن آداب بسیار با شکوهش، این را خیلی جدی می گیرد و متوجه هست که الان مهمترین لحظه عمر من است، سازنده ترین و تعیین کننده ترین لحظه عمر من رسده و من می خواهم در مقابل حق تعالی بایستم و با حق تعالی سخن بگویم با قدرت مطلق، با رب مطلق با رب العالمین با مالک یوم الدین می خواهم سخن بگویم با بدیع السموات و الارض می خواهم سخن بگویم.

اگر انسان به این خوب دقت کند و توجه داشته باشد بسیار ممنون خدا می شود که خداوند از بین میلیونها و میلیاردها انسان به یک عده ی معدودی این اذن را داده و او را دعوت کرده که نماز بخواند خیلی این شرافت را مغتنم می شمارد.

کسی که از نماز فرار می کند از شرافت فرار می کند، از عزت فرار می کند، از انسانیت و بزرگی فرار می کند. خوب حالا که این نصیبم شده و این توفیق دست داده و لو من سر نماز هم بی ادب بودم، حواسم پرت بود متوجه نبودم، این دفعه در سجده شکر متوجه هستم، حضور قلب دارم می گویم خدایا ما یک نمازی خواندیم که سر تا سرش توهین به تو بود اصلاً از اول تا آخرش حواس مان که نبود چه می گفتیم؟ حواسمان رفت در دنیا، در جهنم و این طرف و آن طرف ولی خدایا همین صورت را که به من دادی تا من بیایم به مسجد وضو بگیرم، بایستم در مقابل تو، و ظاهراً خم شوم همین را هم تشکر می کنم از تو و سر به سجده بگذارد.

حداقل سجده شکر این است که سه مرتبه انسان قلباً واقعاً تشکر کند از خدا. خدایا من تشکر می کنم از تو شکراً لله، شکراً لله، شکراً لله، بیشتر گفت بهتر است. دعاهای دیگری هم هست اگر بتواند اضافه بکند بخاطر تشکر از خدا اذکار قوی تری هست که بتواند انجام دهد.

خوب حالا دقت کنید ببینید امام صادق (ع) چه می فرماید؟ می فرماید: که سجده (الشکر واجبه علی کل مسلم) سجده شکر برای هر مسلمانی واجب است این وجوب را معمولاً علما به عنوان مستحب مؤکد می گیرند می گویند خیلی مؤکد است. خیلی مهم است ولی اگر کسی بخواهد رشد عرفانی کند رشد معنوی کند مثل نماز واجب است.

شما اگر کسی ظرف آبی به دست تان داد تشکر واجب است یا نه؟ خیلی آدم بی ادبی باید باشد که لطفی در حقش می شود و تشکر نکند. خانم منزل هست زحمت کشیده چای درست کرده، شیرینی آورده، سفره ای انداخته، غذایی درست کرده همه اعضای منزل موظفند از ایشان تشکر نمایند بعد از هر سفره، بعد از هر لطفی که خانم منزل می کند انسان لازم است تشکر نماید.

مرد منزل کاری کرده، زحمتی کشیده، بچه های کوچک زحمتی کشیده و کاری می کنند همه باید از همدیگر دائماً تشکر کنند این شکر یک ادب و یک وظیفه واجب است. چطور خداوند با ما بزرگترین نعمتی را که می شود به یک بنده بدهد داده و او را پذیرفته به حضور و هیچ چیز هم از انسان نمی خواهد. همه چیز را به انسان می دهد و انسان با بی ادبی نماز را بخواند و زود فرار کند و برود نه ادب داشته باشید، آرام بنشینید سر به سجده بگذارید چند مرتبه از خدا تشکر کن که خداوند به تو اذن داده این شرافت عظیم این تشرف عظیم را به شما داده.

طرف می خواهد امام زمان را ببیند چهل سال ریاضت می کشد تا بتواند پنج دقیقه امام زمان را ببیند یا خوابش را ببیند یا یک مکاشفه ای بکند برای امام زمان، یک خواب از یک معصوم می خواهد ببیند چقدر باید منت بکشد چقدر باید معطل شود، یک رئیس جمهور را می خواهد ببیند که آیا بتواند یا نتواند و اگر یک دقیقه به او وقت ملاقات بدهند تا آخر عمر ممنون خواهد بود.

یک وزیر یا یک مدیر کل را می خواهد ببیند آقا الله است، تبارک و تعالی است، بدون حاجب، بدون نگهبان، و بدون واسطه بدون دفتر دار، بدون وقت قبلی و بدون معطلی می گوید هر وقت بخواهی من هستم (یا رفیق من لا رفیق له) رفیق است خدا خیلی رفیق است.

(یا کنز من لا کنز له یا خیر من خلابه و هی) ای کسی که آدمهای تنها بهترین کسی است که با او می توانند خلوت کنند یعنی انسان وقتی که می بیند که این فقط خداست که ما را می پذیرد یک مواقعی نزدیکترین کسان ما هم ما را نمی پذیرند، هیچ کس ما را راه نمی دهد. هیچ کس قبول نمی کند. هیچ کس حوصله ما را ندارد. عزیزترین کسان همیشه حوصله شما را ندارند.

یک ساعاتی می توانند بپذیرند شما را، یک ساعاتی به شما می گویند نه. فرزندان تان، والدین انسان، همسر انسان، همیشه نمی توانند شما را بپذیرند اما خدای مهربان است که هر وقت می خواهی می پذیرد بدون حاجب، بدون گرفتاری، بدون معطلی، من با همه وجودم می شنوم هر وقت دوست داشتی بیا. من با همه وجودم می بینمت با همه وجودم تو را در آغوش می گیرم بیا با خودم صحبت کن.

(و اذا سئلک عبادی عنی فانی قریب) من نزدیکم دور هم نیستم که بخواهید مسیری را طی کنید، تلفنی بزنید، زحمتی بکشید همین فقط نگاه کن من پیشت هستم. عجب خدایی، این همه بزرگ، این همه عظیم و این همه هم رفیق، این همه مهربان، هر وقت می خواهی دوست داری بیا با من صحبت کن من همیشه می شنوم و در کنارت هستم. من هیچ وقت در را به رویت نمی بندم.

فردا در دعای عرفه، در ماه رمضان در دعای ابوحمزه اینها را می خوانیم که اگر مردم حتی نزدیکترین کسان من که خیلی مرا دوست دارند گناهان مرا می دانستند چیست؟ هیچکدام مرا قبول نمی کردند با اینکه من آنها را معصیت نکردم تو را معصیت کردم اما همین تویی که تو را معصیت کردم و با تو مخالفت کردم، من به تو بی ادبی کردم اما خود تو این طور نیستی.

تو با من طوری رفتار می کنی خیلی وقتها با اینکه من گناه کردم اما انگار تو خجالت می کشی، این خدا کیست؟ چه خدای خوب و مهربان، چه خدای دوست داشتنی هستی، این خداییست که آدم دوست دارد فدایش شود جانش را فدایش کند. دورش بگردد. برایش به نماز بایستد، برایش ساعتها سجده کند برایش ساعتها به قنوت و رکوع بپردازد این خدای به این خوبی به این مهربان، امشب می خوانیم در دعای کمیل خواندیم:

(الهی من لی غیرک اسئله کشف ضری) خدایا غیر از تو چه کسی را دارم؟ خودمان باور مان نمی شود که به خدا بگوییم (من لی غیرک) اگر کسی قلبش این را باور کند که غیر از خدا هیچ کس او را تحویل نمی گیرد. ما با همه مشکل داریم غیر از خدا اگر کسی این را باور کند خیلی قدر این خدا را می داند با این خدا خیلی می تواند رفیق شود.

افسوس که خدایی به این مهربانی و خوبی داریم و اینقدر از او فرار می کنیم، اینقدر با او غریبه هستیم می گوید: بنده من، من طوری با تو رفتار می کنم که انگار همین یک بنده را دارم ولی تو طوری رفتار می کنی که انگار من اصلاً نیستم من خدای تو نیستم، من دائماً به تو مهرورزی می کنم، دائماً خیراتم را برایت می فرستم تو دائماً گناهت را می فرستی برای من.

ولی با این حال من مشتاقانه منتظر برگشت تو هستم. چه خدایی، چه خدایی! اين خداست كه مي ارزد آدم با افتخار نامش را صدا بزند با افتخار فرياد بزند اسمش را با افتخار بگويد من بنده اين خدا هستم، من سرباز اين خدا هستم، من در حزب اين خدا هستم، من رفيق اين خدا هستم، خدايي كه ما همين امشب كه شب بسيار مقدسي هست با دعوت او به اينجا آمده ايم به ما عنايت ويژه داشت تا اينجا آمديم موانع ما را برطرف كرد، دل مان را هدايت كرد.

هزاران هزار فرشته را فرستاد تا موانع را برطرف كنند تا اين بنده من امشب بيايد اينجا. اگر ما پشت صحنه را مي ديديم كه چقدر فرشته در كار بود تا تك تك ما مشكلات مان تا رسيدن به اينجا حل شود، خيلي شرمنده مي شديم، خدا شاهد است براي هر كدام از ما تعداد زيادي فرشته را فرستاد كه اين بنده من را يك طوري موجبات كارش را فراهم كنيد كه خودشان را برسانند.

مشكلات و گرفتاري ها و كارهايش را، يك مواقعي شيطان به قلبش حمله نكند اگر خواست از طرف قلبش برود نگذاريد، اگر وسوسه اش كرد كه نيايد به او الهام كنيد كه بيايد به دلش بيندازيد. با چه تشريفاتي ما را آوردند تا اينجا در اين مهماني، خيلي تشريفات عظيمي بود ولي ما اينها را نمي بينيم متاسفانه مشركانه به اين حضور خودمان نگاه مي كنيم.

خيلي عادي مي بينيم كه ما بلند شديم آمديم مسجد. اصلاً اين طور نيست بعداً كه از دنيا رفتيم در برزخ به ما نشان مي دهند براي هر يكبارش خداوند چقدر هزينه كرده هر يك بار نمازش، هر يك سجده اش، هر يك ركوعش، هر يك قنوتش چقدر هزينه كرده براي ما، تا ما توانسته ايم انجام بدهيم يك آدم با شعور هست كه وقتي مي خواهد بلند شود مي گويد « بحول الله و قوته اقوم و اقعد».

اين تشكر ندارد، اين شادي ندارد؟ اين مهماني سرمستي ندارد؟ اين افتخار ندارد؟ ما نمي فهميم كه افتخار نمي كنيم، طرف در عمرش دو دقيقه يك رئيس جمهور را ديده چقدر تا آخر عمر عكس مي اندازد و افتخار مي كند و به همه نشان مي دهد. ما آنقدر بيچاره ايم، آنقدر كم معرفتيم يا بي معرفتيم كه خداوند هزاران هزار بار ويژه ما را پذيرفته و ما هيچ وقت به شعف و شادي و افتخار نمي افتيم.

اين اميرالمومنين است كه عرض مي كند: (كفا بي عزاً ان اكون لك عداً و كفا بي فخراً ان تكون بي لي ربّاً). خدايا اين عزت براي من بس است كه بنده ي تو ام. اين افتخار براي من بس است كه تو رب مني. يكبار در عمر مان شد كه از صميم قلب بخواهيم و خدا بگوييم خدايا تشكر مي كنم از تو.

خدايا در اين جهنم دنيا در اين همه عوامل و موانع و شيطاني كه دور قلب مرا گرفتند، اطراف من پر از شياطين هست، تو با لشكر محبت خودت همه را كنار زدي و مرا به اين افتخار رساندي و مرا از ته جهنم درآوردي و به محضر خودت آوردي، هر باري كه حرم مي رويم، هر باري كه مي رويم قرآن را باز مي كنيم نگاه مي كنيم. هر بار كه دست مان مي رود در جيب مان تسبيح در مي آوريم كه شروع بكنيم به ذكر گفتن، چقدر نفهمي كار ما را خراب مي كند آفتي نبود بدتر از ناشناخت. تو بر يار و نداني عشق باخت.

يار را اغيار پنداري همي شادي را نام بنهادي غمي

انسان بفهمد خدا با او چه كار كرده آن هم در محضر معصومين و رسول خدا، نشسته اي در مجلس خدا و خدا دعوتت كرده به جايي كه چهارده معصوم هم حضور دارند. لذا شما مي گوييد: (السلام عليك ايّها النبي) به به . پيغمبر ترا مي بيند اگر ببيني كه مي بيند تو را چه غوغايي مي شود.

لذا شما بعد از ركوع مي گويند بگوييد (سمع الله لمن حمده) خدا مي شنود، شنيده ديديم كه شنيد. اگر كسي اين توفيق به او دست بدهد ببيند كه خدا مي شنود، چه شود،‌ خيلي مسئله بزرگ است كه كسي بفهمد اين را با قلبش معرفت پيدا كند علم نيست.

اطلاعات نيست كه من بگويم شما ياد بگيريد، شهود است ببيند كه آقا من الان تعظيم كردم، به خدا، ‌بعد سرم را مي كنم و مي گويم شنيد (سمع الله لمن حمده). شهود به شنيدن چه معركه ايست، آنقدر شعف انسان را مي گيرد گاهي وقتها، اين سلامها چه غوغايي است، سلام به رسول خدا مي دهي كه چشم در چشم تو نگاهت مي كند.

السلام عليك ايها النبي و الرحمته الله و بركاته. درود بفرستد انسان به پيغمبر اين طوري هم درود بفرستد. (السلام علينا و علي عبادالله الصالحين). سلام خدا بر ما و همه بندگان خوب خدا كه من الان با نمازم در محضر شان هستم بعد هم وقتي بر مي گردي زمين،‌ از معراج مي آيي به همه اطرافيان خودت سلام مي كني به همه آنها مي گويي السلام عليكم.

چون شما از سفر آمده اي، ديگر نبودي پيش آنها، غايب بودي حالا دوباره برگشتي پيش آنها يك سلام مي كنيد. السلام عليكم و رحمت الله و بركاته. وقتي بر مي گردي از سفر اين سفر كه تمام مي شود لذتش، افتخارش با تو هست. بعد مي گويي خدايا چه سفر خوبي بود.

دوباره با سر مي روي، روي سجده مي افتي روي پاي خدا مي گويي خدايا تشكر مي كنم چه سفر خوبي مرا بردي، چه معراج قشنگي بود اين چه دقيقه اي كه من رفتم به معراج. (شكراً لله، شكراً لله، شكراً لله سجده الشكر واجته علي كل مسلم و تتم بها صلاتك)..

نمازت را با آن به اتمام مي رساني. با سجده شكر. يعني انسان اين ادب را دارد و خدا مي بيند كه او چقدر ادب دارد كه فهميد چه اتفاقي افتاده، فهميد خدا كجا برده او را فهميد خدا برايش چقدر هزينه كرده، مي گويد اين بنده مؤدب من است،‌ بنده با شعوريست، مي فهمد كه اين نماز يعني چي؟

مي فهمد و قدر اين نماز را مي داند مي فهمد كه من چه اكرام و انعامي به او كرده ام، چه شرافتي به او دادم لذا ضعفهاي نماز را خوب مي گيرد، كاستي هاي نماز را خوب مي گيرد (تتمّ ) كاشكي فرصت بود و من مي توانستم اين ها را كامل بگويم براي شما.

(تتمّ بها صلاتك) تو نمازت را با اين به تمام مي رساني (ترضي بها ربك) و پروردگار خودت را از خودت راضي مي كني و (رضوان من الله اكبر) ديگر از ا ين بالاتر نداريم كه رب از انسان راضي شود. انسان سر به سجده مي گذارد شكر به جا مي آورد و مي گويد هم نمازت تمام شد و هم خدا راضي شد.م

(و تعجب الملائكه عنك) و ملائكه به تعجب مي افتند، عجب بنده ي بافهمي است. عجب بنده ي با شعوريست. چه بنده خوبي است. چقدر مي داند فيلم بازي نكنيم مستحب است وارد شده كه انسان بعد از نماز سر به سجده بگذارد سه مرتبه حداقل و 5 مرتبه يا 7 مرتبه يا بالاتر بگويد شكراً لله.

نه بفهم كه چه كار مي كني. با ادب با معرفت سر به سجده بگذار با، بار منت خدا سجده خدا را به جاي بياور بگو خدايا من خيلي ممنوتم خيلي لطف در حقم كردي نه اينكه اگر يك مشكل اقتصادي براي تو پيش آمده، يك مشكل خانوادگي پيش آمده يا كمي مريض شدي بگويي در اين مريضي و گرفتاري اين ديگر چي است؟

نماز را بخوانيم زودتر چون نخوانيم به جهنم مي رويم بخوانيم برود پي كارش اين خيلي بد است. نه بگويد خدايا در اين گرفتاري ها تو مرا مي پذيري. باز يك فرصتي هست كه من از فكر اين گرفتاري ها در بيايم،‌ و بيايم با معشوق اصلي حرف بزنم. بفهمم كه بقيه گرفتاريها، گرفتاريهاي حيوانيت و طبيعت و دنيا است. من بايد كجا بروم؟ چه كار بايد بكنم؟

(و ان البد اذا صلّي ثم سجده سجده الشكر فتح يا الله، يا الله، يا الله فتح رب تعالي الحجاب بين العبد و بين الملائكه) مي گويد وقتي بنده نماز خواند و به سجده شكر افتاد خداوند باز مي كند در بين او و ملائكه يعني حجاب بر طرف مي شود، در باز مي شود حالا ببين خدا چه كار مي كند؟

(فيقول يا ملائكتي انظر الي عبدي) خدا مي فرمايد اي ملائكه من بنده ام را نگاه كنيد چه نازي مي كند خدا به اين بنده اش، بنده ام را ببينيد (عبداً قربتي و اتمّ عهدي ثمّ سجده لي شكراً علي ما انعمت به عليّ) چيزي را كه براي نزديكي او به خودم گذاشتم انجام داد به من تقرب جست به من نزديك شد عهدم را پيمانم را كه همين نماز هست كامل كرد بعد از من تشكر كرد، تشكر يعني وامدار بودن، يعني آدم خودش را بدهكار بداند، خودش را مديون بداند.

شما نگاه كنيد چقدر نماز مي خوانند و از خدا طلبكارند. نماز شب مي خوانند خيلي طلبكار مي شوند، فاسد و قسي القلب مي شوند با نماز شب، روزه مستحبي مي گيرند از خدا خيلي طلبكار مي شوند. چهار تا آيه قرآن مي خوانند طلبكار مي شوند چون اينها بي ادبند. بي معرفت هستند، اين خيلي بد است، هر چه نماز بيشتري مي خواني بدهكارتري، هر چه خدمت بيشتري مي كني بدهكارتري، هر چه بيشتر خرج مي كني بدهكارتر هستي، هر چه بيشتر ذكر مي گويي بدهكارتري، هر چه شب بيشتر بيدار مي ماني چون بيشتر نگهت داشته، بيشتر به تو فيض رسانده، بدهكارتري.

اين كه انسان بفهمد بدهكار خداست اگر بفهمد بدهكار خداست اين بنده ي خيلي خوبي است، واقعاً بنده ي رشد يافته اي است (ثمّ سجد لي شكراً علي ما انعمت به عليّ) آن چيزي را كه به او نعمت دادم شكرش را به جاي آورد. چه صحنه، صحنه ي قشنگي است.

(ملائكتي ماذا له) حالا شما فرشته ها به من بگوييد من با اين بنده ام چه كار كنم؟ با اين بنده ي به اين خوبي من چه كار كنم؟ چه به او بدهم؟ خدايا چه به ما بدهي؟ دادي ديگر همين نماز بود چه چيزي از اين بالاتر ديگر چه مي خواهيم؟ ما بايد چيزي به تو بدهيم كه نداريم جان مان را بخواهيم بدهيم كه از ما نمي گيري ما بايد چيزي به تو بدهيم كه ما را پذيرفتي خدا مي گويد نه.

من اين طوري راضي نمي شوم اين قدر نعمت مرا دانست من بايد حتماً به او چيزي اضافه بدهم، نماز خواند. ملائكه چقدر با حال هستند (فتقول الملائكه يا ربّنا) در اين ربّنا چقدر عواطف ملائكه هست مي گويند پروردگار ما اي پروردگار ما ملائكه، رحمتت را براي اين بنده مي خواهيم. (يا ربّنا رحمتك ما ذا له رحمتك) رحمتت را براي بنده مي خواهيم.بقيه انشاءالله براي جلسه بعد.

والحمدلله رب العالمين و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين.