تحمل بعضي از چيزها كه مكروه ما است و براي ما سخت است از جهاتي مفيد و خوب است و قدرت و حوصله ما را بالا خواهد برد و سعه‌صدر به ما مي‌دهد و هم كفاره گناهان خواهد بود و در بعضي از موارد درمان تكبر است. در روايت داريم مؤمن اختيار هرچيز را دارد جز عزتش را چون اين عزت الهي و خدايي است حق ندارد كه عزت ايماني و بعنوان يك مؤمن دارد خدشه‌دار شود، تواضع خوب است ولي به عزت ايماني نبايد لطمه بخورد.

در جهت تكميل بحث كظم‌غيظ چند روايت بيان مي‌كنيم:

نبي اكرمصلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم مي‌فرمايد: شديد بودن و قوي بودن كسي است كه قدرت داشته باشد وقتي عصباني شد آن را كنترل كند. يك نكته تربيتي در اين است و آن اين است كه يك جاهايي كه طرف مقابل از شما انتظار غضب دارد و مي‌خواهد كه شما جوش بياوري و پرخاش كني اگر بتواني به اين غلبه كنيد و با غلبه با طرف برخورد كنيد مطمئن باشيد كه اثر تربيتي زيادي روي افراد خواهيد گذاشت يعني با شكستن غضب خودت طرف مقابل را مي‌شكني پيامبرصلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم از اصحاب سؤال فرمودند كه قوي كيست؟ پاسخ دادند كه قوي كسي است كه پشت او به خاك ماليده نشود و حضرت فرمود بلكه كسي است كه بتواند شيطان را در قلب خودش بزند و به او حمله كند يعني وقتي كه غضب بر چهره او نشسته بتواند با ياد خداوند متعال و به وسيله حلم آن غضب را سركوب كند و خاموش نمايد.

پيامبرصلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم از كنار گروهي عبور مي‌كردند و ديدند كه آنها با تكان دادن سنگهاي بزرگ زورآزمايي مي‌كنند كه بفهمند چه كسي قدرتش از ديگران بيشتر است و فرمود كه مي‌خواهيد به شما بگويم شديدترين و قوي‌ترين شما كيست؟ گفتند بله فرمود كسي است كه در موقع رضا و خوشنودي و خوشحالي اين خوشحالي او را وارد بر كار باطلي و گناهي نكند. اين حديث پيامهاي زيادي دارد يك وجه آن اين است كه بخاطر رضا و خوشنودي خودتان داخل در گناه نشويد، وجه ديگر آن اين است كه ذوق‌زده نشويد و كنترل داشته باشيد و زهد مي‌تواند انسان را نگهدارد كه عليعليه‌السلام در مورد زهد فرمود آيه‌اي به اين مناسبت در قرآن نداريم جز يك مورد كه آنهم كلمه زهد در آن نيامده است، بخاطر چيزي كه به شما داده شده، موقعيت، ثروت ذوق‌زده نشويد يعني بخاطر شادي زياد از صراط مستقيم و حد اعتدال خارج نشويد و به گناه كشيده شويد و نقطه مقابل اينكه بخاطر چيزهايي كه از دست داديد تأسف و غصه نخوريد چون در نظام اسلامي هيچ رفتني ضرر نيست چون معادل قيامتي دارد و در ادامه روايت مي‌فرمايد موقعي عصباني مي‌شود عصبانيت او وي را از قول و حرف حق خارج نكند موقع غضب خيلي‌ها رو وجدان خود پا مي‌گذارند و چيزهايي را نبايد در مورد بعضي از افراد بگويند مي‌گويند.

خيلي مهم است كه وقتي از كسي بدمان مي‌آيد ولي اگر قرار است در جايي خوبي و فضائل او بگويم كتمان نكنيم و خدايي فضائل او را بگوييم. تمرين زياد احتياج دارد كه وقتي رضايت ما جلب شد اين رضايت ما را به‌سوي باطل نكشاند و موقعي كه غضب كرديم از قول حق خارج نشويم. عليعليه‌السلام فرمود: هركس بخواهد غيظ خود را به ناحق تشفي دهد خداوند يك پستي و خواري را به او به حق بچشاند. خيلي وقتها انسانها به امتيازاتي كه مي‌خواهند حتي امتيازات شرعي خودشان مي‌رسند اما از طريق غير حق و خداوند ه اين راضي نيست. حق محور همه چيز است، خداوند مي‌فرمايد: فقط بايد به حق رسيد. عليعليه‌السلام مي‌توانست به حق خود برسد اما از غير حق، در شوراي 6 نفره به او گفتند قرآن و سنت پيامبر و روش شيخين، او مي‌توانست به دروغ بگويد باشد و بعد از گرفتن خلافت به روش خود عمل مي‌كرد يعني يك دروغ حضرت مسير تاريخ را عوض مي‌كرد و او به حق خود مي‌رسيد ولي او اينكار را نكرد و نمي‌كرد.

مثلاً كسي در حق شما ظلمي كرده است غضب شما را مي‌گيرد؛ حال اگر بخواهيد با ظلم غضب خود را فروبنشانيم يعني با يك عمل ناحق، اغلب مقابله به مثل‌ها همينطور است او اينكار را كرده من هم اينكار را مي‌كنم. مثلاً كسي فحش و ناسزا مي‌دهد گفتند يا بايد بگويي خودت هستي يا همان چيز را در نهايت به خودش بگويي، يكي به شما گفت فلان، شما مي‌گويي: فلان و بهمان اين اضافه كرده يعني پا را از حق فراتر گذاشتن. رسول اكرم صلي‌الله‌عليه‌وآله مي‌فرمايد: براي جهنم دري است و كسي از آن وارد نمي‌شود مگر اينكه غضب و خشم خودش را با معصيت خدا آرام كرده باشد.

والحمدلله‌رب‌العالمين.