اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ بحثمان در تأمین عاطفی به بحث احترام و در بحث احترام به احترام به همسر رسید در سوره نساء آیه 19 درباره ادب رفتار با همسر میفرماید که(عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى‏ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً) با همسرانتان با نیکی رفتار کنید اگر که از همسرتان خوشتان نمیاید.@ (فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ) اگر همسرانتان دلپسند شما نیستند چه بسا شما از چیزی خوشتان نیاید و خداوند در آن برای شما خیر کثیری قرار داده این بحث بحث مفصل و پردامنهای هست ما هم در این وقت کم نمیتوانیم به همه ابعاد این مسأله برسیم که خیلی وقتها چیزهایی را ما خوشمان نمیاید(وَ عَسى‏ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ).@ در آیه دیگری میفرماید خیلی وقتها هست که شما چیزهایی را خوشتان نمیاید برایتان خوب است این به انسانشناسی اسلام و قرآن برمیگردد که انسان از نظر ساختار شخصیتی به گونهای هست که بسیاری از موارد از چیزی خوشش نمیاید ولی آن چیز به نفعش هست و برایش خوب است.@ تصمیم خداوندی هست که انسان را خلق کرده روح انسان را خلق کرده با تمام ابعاد وجودی انسان آشناست میگوید شما خیلی وقتها از چیزی خوشتان نمیاید به نفعتان هست حالا اینجا این ادب خیلی ادب بزرگی هست میفرماید ممکن است همسران شما دلپسند شما نباشند.@ اولاً بدانید که در این همسری که دلپسند شما نیست خداوند خیر کثیری قرار داده خیلی چیزها هست که انسان دلپسندش نیست و خداوند خیر کثیر در آن برای انسان قرار داده حالا الان فرصت هم نداریم این را بگوییم که اگر یک خانم یا یک آقا دلپسند خانم و آقا نبودند چه خیراتی دارد.@ این یک بحث اخلاقی خیلی خوبی هست در بحث انسانشناسی مفصل ما این را توضیح دادیم که اگر مثلاً همسر ما فرزند ما یا خیلی از شرائطی که ما دوست نداریم در زندگی، از آن خوشمان نمیاید ناراحت هستیم بدانیم که اینها چه فوائدی میتواند برای ما داشته باشد.@ در همان حالی که ما خوشمان نمیاید چقدر مبارک هستند چقدر سود نصیب انسان میکنند چقدر سعادت میتوانند نصیب انسان بکنند چقدر برای انسان سازندگی دارند این بحث مفصلی است که حالا در جای دیگری ما این بحث را کردیم اینجا الان فرصتش را نداریم بگوییم.@ سقراط جملهای از آن مشهور است میگوید که اگر شما زن خوب گیرتان بیاید خوشبخت میشوید اما اگر زن بدی باشد حداقل فیلسوف میشوید یعنی بالأخره گوشهگیر میشوید یکجا مینشینید لااقل درستان را میخوانید و کار علمی میکنید و فیلسوف میشوید.@ خیلی وقتها شوهر بد یک زن را میفرستد در دامن خدا، مثل فرعون که آسیه را در دامن خدا انداخت تا رفاقت با خدا و صمیمیت با خدا بالا برد یک زن بد گاهی یک مرد را قدرتمند و موحد میکند که حالا میگوییم چون وقت کم است این خود این بحث ده پانزده جلسه بحث مفصل میطلبد که الان فرصتش را نداریم.@ کاری با این قسمت نداریم که اگر ما خیلی وقتها ممکن است همسرمان خدای نکرده دلپسند ما نباشد برایمان خیر کثیری دارد فوائد زیادی دارد اما الان بحث در این باره نیست بحث این است که اگر همسر شما دلپسند شما نیست حق نداری به آن بیاحترامی بکنی حق نداری به آن بیادبی بکنی.@ حق نداری به آن ابراز کنی که من از تو خوشم نمیاید یا خدای نکرده نعوذ بالله ابراز تنفر بشود این خیلی جنایت بزرگی هست(عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ) با نیکی رفتار کنید با همسرانتان، البته آیه خطاب به مردهاست در مورد زنها، ولی فرقی نمیکند.@ در جای دیگر برای خانمها هست نسبت به آقایان، اگر از خانمت خوشت نمیاید اگر از فرزندت خوشت نمیاید اگر از پدر و مادرت خوشت نمیاید به هر دلیلی حق بیادبی نداری احترام یک خط قرمز است شما نمیتوانی پایت را روی خط قرمز بگذاری نمیتوانی از اینجا رد بشوی.@ نه همسر نه فرزند و نه پدر و مادر کسان دیگر هم همینطور شما حق نداری به یک نفری ممکن است شریکت باشد رئیست باشد در اداره، کارمندت باشد این خیلی بد است خیلی بیادبی است ظلم است که یک نفر ما از قیافهاش خوشمان نمیاید.@ یا اصلاً احساس میکنیم با این جور نیستیم از روز اول که دیدیمش احساس کردیم که نمیتوانیم با این هماهنگ بشویم با این رفیق بشویم اصلاً با هم سنخیت نداریم همه اینها درست اینها در درون انسان هست اما حق ابرازش را نداری حق نداری با آن چپ بیفتی.@ حق نداری طردش بکنی حق نداری نانش را ببری حق نداری علیهاش بدگویی بکنی حق نداری با آن بدرفتاری بکنی حق نداری به آن بیحرمتی بکنی باید احترامش را رعایت بکنی نه فقط او بلکه کسانی که اساساً از دین شما نیستند حتی از کفار هستند حرمت دارند.@ این را خیلی باید توجه کنید ادب خیلی بزرگی هست این آیه، آیه 19 سوره مبارکه نساء که کراهت قلبی ما نسبت به شخصی دلیل نمیشود که نسبت به او بیادبی بکنیم و بدرفتاری بکنیم نه تنها این بلکه قرآن چیز بالاتری میگوید نیکی باید بکنید خوبی باید بکنید نسبت به آن مهرورزی باید بکنید.@ نه تنها بیادبی نکنید بلکه باید به او خوبی بکنید شما به محض اینکه پذیرفتی که نقش همسر را بازی بکنی یا به اجبار یا با عشق، بالأخره در این زندگی رفتی وقتی پذیرفتی که این نقش را بازی بکنی در این نقش باید نسبت به خداوند مدیون و بدهکار هستی.@ یعنی خدا از تو میخواهد که باید با شخصی که از بندگان من و از خانواده من چون گفتیم خلق عِیال خدا هستند با خانواده من ازدواج کردی موظف هستی وظائفی را که نسبت به او داری رعایت بکنی و یکی از آن وظائف رعایت ادب و احترام و نیکی کردن مهرورزی کردن که بعد انشاء الله جلسات آینده در مورد مهرورزی مطالبی را خدمتتان عرض خواهم کرد.@ امام صادق(ع) درباره ضرورت اکرام و احترام نسبت به همسر فرمایش خیلی زیبایی دارند میفرماید که(مَن اتَخَذَ إمرَأۀً فَلیُکرِمهُ) هر کس زن میگیرد باید اکرامش بکند حالا نقطه مقابل هم هست هر کس شوهر میکند باید احترام بگذارد فرقی نمیکند.@ معصومین این را هم فرمودند احادیثش هم برایتان مقداریش را در جلسات گذشته خواندم یعنی ازدواج هر کس بکند یکی از وظائفش احترام طرف مقابل هست(فَلیُکرِمهُ) باید اکرام بکند طرف مقابل، اگر عرضه نداری اگر نمیتوانی این کار را نکن.@ زندگی این نیست که من بگویم مثلاً همسر یک کارکرد دارد ما باید با همه کارکردهای همسرمان کار کنیم مثلاً مرد فکر میکند زن فقط کارکرد جنسی یا خدماتی دارد زن فکر بکند که مرد فقط کارکرد اقتصادی یا پشتیبانی دارد ولی بخواهد چیزهای دیگرش را رعایت نکند نمیشود وقتی قبول کردی که فلان کس همسرت باشد باید همه حدود را در موردش رعایت بکنی.@ بارها عرض کردم که احترام و محبت حق طبیعی است مثل آب و هوا و غذا حق طبیعی هست باید رعایت بشود. دوست داشتم فرصت بود از سیره بزرگان بخصوص از بین بزرگان نزدیکترین شخصیت معاصر به ما حضرت امام امت(س) برایتان بخوانم یک جمله فرمایشی از همسر بزرگوار ایشان نسبت به رفتار حضرت امام(س) عرض بکنم.@ ولی مسائل خیلی هست در مورد ایشان زیاد است من چند جمله از ایشان عرض میکنم به نقل از مجله آشنا خرداد 73 صفحه 58 ایشان میفرماید در مورد رفتار امام همسر بزرگوارشان اینطور میفرماید که امام به من خیلی احترام میگذاشتند و خیلی اهمیت میدادند.@ این کلمات خیلی مهم است احترام گذاشتن و اهمیت دادن که در این باره من بعداً توضیح میدهم ایشان در اوج عصبانیت یعنی یک موقعی یک مسألهای ناراحتشان کرده بود ذهنشان را مشغول کرده بود نسبت به یک مسألهای ناراضی بودند هرگز به من بیاحترامی و اسائه ادب نمیکردند.@ تا من وارد اتاق میشدم او جای خود را به من تعارف میکردند و تا من سر سفره غذا آماده نمیشدم او غذا نمیخورد و به بچهها هم میگفتند صبر کنید تا خانم بیاید چقدر زیبا، ما الان خانم زحمت کشیده ساعتها غذا را آماده کرده مرد میرود مینشیند قشنگ تکیهاش هم میدهد.@ آنهایی هم که مثل ما کمردرد دارند حتماً باید یک بالشی چیزی بگذارند خوب تکیهشان را میدهند سفرهشان را هم میاندازند خانم در آشپزخانه است هنوز نیامده ما غذایمان تمام شده با بچهها غذا را تمام کردیم و تا من سر سفره غذا آماده نمیشدم او غذا نمیخورد یعنی احترام عملی است فقط حرف نیست.@ شما دقت کنید احترام در رفتار، گفتار و عمل باید باشد در همه مراحل اینطور نبوده که از نظر زبانی حالت محترم به خودش بگیرد و در عمل این کار را نکند واقعاً در عمل این احترام را نشان میداد این چیزی است که خیلی از ما متأسفانه حتی اگر دوست هم داشته باشیم انجام بدهیم قبول هم داشته باشیم رویمان نمیشود.@ یعنی حیای به قول امام معصوم(ع) احمقانه یک حیای کاذب یک حیای دروغین باید این حیا را کنار بگذاریم و این ادبها را در زندگی بیاوریم احترام گذاشتنها را در زندگی بیاوریم و به بچهها هم میگفتند که صبر کنید تا خانم بیاید یعنی عملی، جایگاه خانم را مرد خیلی باید بالا ببرد همانطور که زن باید جایگاه پدر را خیلی بالا ببرد.@ یکی از دوستان صمیمی ما میگفت از اساتید میگفت ما همیشه در خانه غذای خوب، میوه خوب زمانی میخوریم که پدرمان بود میگفت همهمان میفهمیدیم ما اگر خدمتی از مادرمان به ما میشود به طفیلی پدرمان هست اینطوری احترام به پدر را عملی یاد میدهند.@ و به بچهها هم میگفتند صبر کنید تا خانم بیاید تا وقتی که او در خانه بود نمیگذاشت به زحمت بیفتیم و در جارو کردن خانه یا شستن لباس و کارهای منزل همکاری میکردند و یا از بچهها میخواستند به مادرشان کمک کنند در سیره معصومین(ع) هم همین بود.@ کمک کردن در کارهای منزل که از صفات صدیقین شمرده شده آدمهای بسیار بزرگ، یک کسی در خانه کار بکند کمک همسرش میتواند کاری بکند کاری انجام بدهد در کارهای منزل کمک بکند. پس دقت بکنیم که ما وقتی که سخن از احترام میگذاریم فقط ادب نیست به این معنا که راجع به ادب که میگوییم فقط کلامی نیست.@ بحث کلام و گفتار در عمل و رفتار هم این باید ظهور بکند در شخصیت آدم که دارد به طرف مقابل احترام میگذارد بفهماند به طرف مقابل که تو برای من عزیز هستی محترم هستی در نگاه من جایگاه بلندی داری. حالا چند مورد هست که من توضیح میدهم.@ این مواردی هست که چون بحثمان عرض کردم فرصت نداریم متأسفانه برای هر کدام از اینها ما چند ساعتی وقت نیاز داریم شاید انشاء الله این توفیق شد که در دوره دوم انشاء الله بحث را تکمیلتر کنیم این دوره را به هر حال وقت کمی داریم تمام بکنیم شاید انشاء الله فرصتی شد در دوره بعد یک مقدار بحث را تخصصیتر خدمتتان عرض کردیم.@ مصادیق احترام را میخواهم بگویم این خیلی مهم است که مصادیق احترام چی هست هر چند مثالهای متنوع زدیم در این مدت چند مثال دیگر هم من خدمتتان عرض میکنم پرهیز از سخنان زشت و تحقیر و توهین که این را توضیح دادیم.@ به کارگیری کلمات مؤدبآمیز و محبتآمیز این دو مرحله است رعایت ادب و رعایت عواطف در هر دو باید باشد حرف سبک حرف زشت حرف تحقیرآمیز نباید بزنیم شوخی هم همینطور در شوخی خیلی زن و مرد باید دقت بکنند که در شوخیهایشان توهین نباشد.@ امیر المؤمنین(ع) میفرماید(کُلَّما تالَتِ الصُحبَۀُ تَأکَدَتِ الحُرمَۀ) هر مقدار معاشرت و مصاحبت یک نفر طولانیتر بشود با کس دیگری 5 سال 10 سال هر چه طولانیتر باشد(تَأکَدَتِ الحُرمَۀ) احترام گذاشتن تأکید بیشتری میشود ما الان متأسفانه در بین دوستان میگویند ما با هم نداریم خیلی با هم رفیق هستیم فحشهای رکیک به هم میدهند.@ هر کس صمیمیتر هست فحش رکیکتر میدهیم این خیلی بد است اینطور نیست شما باید این فرهنگ را کنار بگذارید که ما با هم خیلی نداریم خیلی با هم رفیق هستیم خیلی با هم مثل یک روح هستیم در دو بدن و هر چه از دهانشان در بیاید به هم میگویند در شوخیها هم همینطور، شوخیها خیلی حرمت دارد.@ بخصوص شوخیها باید خیلی رعایت بشود در بین افراد شوخی بدنی بخصوص شوخی بسیار خطرناکی هست(لِکُلِّ شَیءٍ بَذرٌ وَ بَذرُ العَداوَۀ المِزاح) امیر المؤمنین(ع) میفرماید برای هر چیزی تخمی هست و تخم و بذر دشمنی شوخی کردن است بسیاری از افراد در شوخی کردن در حریم همدیگر وارد شدند همدیگر را تحقیر کردند.@ مسخره کرده از همدیگر عیبگیری کردند همدیگر را رسوا کردند شخصیت طرف خورد شده میگوید من قصدی نداشتم به خدا میخواستم شوخی کنم بعد طرف را تمام شخصیتش را خورد کرده در مقابل خانوادهاش، به مردها توصیه میشود که به همسرتان در مقابل خانواده خودتان و خانواده همسرتان احترام بگذارید.@ به زنها توصیه أکید شده که در مقابل خانواده خودتان و خانواده همسرتان به همسرتان احترام زیاد بگذارید بخصوص در مقابل خانواده همسرمان به همسرمان باید احترام خیلی زیادی بگذاریم این آثار و برکاتی دارد که الان من فرصت هم ندارم در این باره توضیح بدهم.@ خیلی این کار برکت دارد پس شوخی اگر میشود باید دقت کنیم وارد این حریمها اصلاً نشویم حالا شوخی بدنی کلاً سعی کنیم شوخی بدنی نداشته باشیم اگر هم شوخی بدنی میخواهیم بکنیم باید به ظرفیت طرف مقابل نگاه کنیم.@ خیلی لطیف باید باشد این شوخی بدنی اگر هم قرار باشد که یک موقع خدای نکرده بیحساب کتاب و افسارگریخته شوخی بدنی صورت نگیرد. چند سال پیش یکی از این دوستانمان را دیدیم رفتم در منزلشان گفتم با فلانی کار دارم، گفتند بیمارستان است، گفتم بیمارستان برای چی؟ گفتند چاقو خورده رفتیم بیمارستان ملاقات گفتم چی شده؟@ گفت بله فلانی آمد بغلم کرد شوخی شوخی یک چاقو کرد در کمرمان، همین میخواسته شوخی بکند همینطوری دید رفت چاقو چندتا هم بخیه خورده بود. شوخی بدنی خیلی باید دقت کنیم بدن اذیت نشود حتی بدن اگر سرخ بشود دیه دارد.@ دقت بکنیم که اگر قرار است شوخی بدنی هم باشد خیلی لطیف باید باشد این شوخی که واقعاً محبت را اضافه بکند و صمیمیت را اضافه بکند و این هم یک آدم عاقل و مسلط بر خودش میخواهد که این کار را انجام بدهد. این چیزها را ما باید حرام کنیم در خانواده مثل شراب مثل قمار مثل نعوذ بالله زنا اینها باید حرام بشود.@ اینکه کلمات بد اصلاً به کار نبریم یکی از موارد محبت و احترام این هست که عیبهای همدیگر را نبینیم یعنی لغزشهای همدیگر را ندید بگیریم از آن بگذریم.@ در حدیث داریم بدترین آدمها کسانی هستند که لغزشها و عیبهای دیگران را در حافظه خودشان نگه میدارند تا به موقع همدیگر را رسوا کنند یعنی الان به خانم هیچی نمیگوید ذخیره میکند قشنگ یادداشت هم میکند از همدیگر سند میگیرند بعد به روی همدیگر میزنند این کار خیلی کار زشتی هست.@ انسان را خیلی دور میکند از خداوند تبارک و تعالی، قرآن میفرماید که شما اگر میخواهید که خدا شما را ببخشد شما باید اهل(وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا) اهل عفو و صفح باشید صفح یعنی اساساً ندید گرفتن اصلاً رد شوید اصلاً انگار نبینید.@ میگوید ما اگر بخواهیم خدا در مورد گناهانمان ما را رسوا بکند و دانهدانه گناهانمان را به رخمان بکشد بعد بگوید بخشیدم، خدا اول به رخمان بکشد بعد بگوید بخشیدم یکی از بزرگواریها و یکی از کرامتها و یکی از نعمتهای بزرگ الهی در حق انسان این هست که خداوند میفرماید من بندهام را خجالتزده نمیکنم.@ مؤمن را حتی گناهانش را از ذهن خودش هم پاک میکنم که شرمنده نشود حالا این کار خوب است که خدا با ما بکند اگر خدا گناهان ما را به رخ ما بکشد بخواهد مؤاخذه بکند لغزشهای ما را گناهان ما را بخواهد به رخمان بکشد بعد هم بخواهد ما را تنبیه بکند ما از خدا جور دیگری انتظار داریم.@ خدا میگوید از من هر جور انتظار دارید با شما رفتار بکنم با بندگان من همانطوری رفتار کنید اینکه فکر میکنید من یکطور با شما رفتار کنم شما یکطور دیگر با بندگان رفتار کنید این نه غلط است همچین توقعی نداشته باشید اگر بندهای را رسوا کنی عیبش را ببینی حالش را بگیری به رخش بکشی و سرزنشش بکنی.@ قبل از مردنت کاری میکنم همان اشتباه را تکرار بکنی و آبرویت برود همان اشتباه را به سرت میاورم کسی را سرزنش نکنید زخمزبان به کسی نزنید لغزشهای همدیگر را ندید بگیرید رد شوید از همدیگر به قول معروف بول نگیریم که فکر کنیم خیلی امتیاز گرفتیم.@ کسی که میبیند باخته کسی که عیب را میبیند کوچک میشود دور میشود از خدا، ما قرار است زندگی کنیم که شبیه خدا بشویم ما قرار است زندگی کنیم اسمهای خدا در ما تجلی بکند آنوقت میبینی یک مرد میشود بچه، یک زن میشود بچه، از این بچههایی که از همدیگر ایراد میگیرند با همدیگر لج میکنند.@ آن میگوید تو بودی، این میگوید تو بودی، آن میگوید تقصیر تو بود این میگوید تقصیر تو بود چهارتا نمونه آن میگوید چهارتا نمونه این میگوید میبینی 30 سالشان است 40 سالشان است ولی رفتار کاملاً بچگانه است.@ ما حتی نباید نگاه کنیم اگر همسرمان این عیب را دارد ما خودمان این عیب را نداشته باشیم عُقده نکنیم که این حال من را گرفت چندتا نکته از من ذخیره کرده بود من هم با چهارتا بیشتر حالش را بگیرم این خوب نیست چون تو از شبیه خدا شدن و رسیدن به هدف خلقت دور میشوی از انسانیت دور میشوی.@ ما قرار نیست که ببینیم اگر رفتار همسرمان هر کاری کرد ما هم مثل آن بشویم ممکن است آن ضعیف باشد نخواهد رشد بکند و این دلیل نیست من خودم را بخاطر همسرم نگه دارم و از رسیدن به هدف خلقت از شبیه خدا شدن از رسیدن به سعادت ابدی محروم بکنم.@ پس این نکته خیلی مهم است دوست داشتم خیلی وقت بود فرصت داشتیم یک ساعتها چندین جلسه فقط در مورد همین عیب و ایراد گرفتنها گفتن عیبها رفع عیبهای همدیگر اینها بحث مفصلی دارد در رفتار که ما متأسفانه فرصت نداریم انشاء الله بماند برای یک فرصتی که خداوند انشاء الله ایجاد بکند.@ کمک در کارها، اینها را در مهرورزی توضیح دادیم مباحث مهرورزی البته در تلویزیون نگفتیم جای دیگر، ببینید ما باید طرف مقابل را مثل خودمان ببینیم یعنی حواسمان باشد اولاً ما یک سیستم و یک مجموعه هستیم کمک به طرف مقابل کمک به خودمان است بعد هم خودمان را جای او بگذاریم این قاعده را قاعده انصاف میگویند.@ که از نشانههای یک انسان حقیقی است که همیشه در برخورد با دیگران خودش را جای طرف مقابل میگذارد ببین دوست داری طرف مقابل با تو چطوری رفتار بکند تو هم همانطوری رفتار کن و او را خودت ببین.@ اگر میبینی شوهرت کار زیادی دارد فشار زیادی دارد سختی کار او را بفهم او را درک کن و سعی کن خودت را جای او بگذاری و هر چه میتوانی از بارش کم کن یک مرد وقتی میبیند بار یک خانم زیاد هست کار دارد گرفتار است درکش بکن میایی خانه میبینی بچه کوچک دارد بچه کوچک تمام وقت یک زن را میگیرد.@ حالا اگر وضعیت خانه یک مقدار به هم ریخته بود غذا آماده نبود اصلاً غذایی طبخ نشده بود زشت است آدم اصلاً به رو بیاورد یا این را ببینی مهمانی هست تو هم مهمانها را دعوت کردی دوستانت را دعوت کردی 30 نفر 40 نفر 15 نفر دوست دعوت کردی.@ تو هم دعوت کردی دوستان تو هستند فامیلهای تو هستند یا اصلاً فامیلهای خودش فامیلهای همسر تو هستند دعوت کردند در خرید ما کمک بکنیم اصلاً مرد موظف است برود بیرون خرید بکند تا میشود انسان نباید به خانمش بگوید شما برو خریدها را شما انجام بده.@ یک موقعی ضرورتی پیش میاید وقتی مرد میتواند باید خودش خرید بکند نباید خانم را به زحمت بیاندازی اینکه حضرت میفرماید زن گُل هست پهلوان نیست یعنی مراعات این گُل بودن و لطافتش را بکنید کار سنگین به عهدهاش نگذارید تا جایی که میشود البته، تا جایی که امکان دارد این گُل مراقبت میخواهد مواظبت میخواهد لطافت دارد ظرافت دارد.@ حالا اگر خرید خواست شما نتوانستید مشکلی پیش آمد خانم فداکاری کردند رفتند این کار را کردند آدم این را ببیند درک بکند تشکر بکند کارهای خوبش را، که حالا تشکر کردن یک بحث دیگری هست که بعد صحبت میکنیم و در کار منزل در مهمانداری در پذیرایی از مهمان در جمع کردن سفره در پهن کردن سفره در ظرف شستن در خیلی از چیزهای دیگر.@ یکی از خانمهایی که همراه حضرت امام(س) در پاریس بود میگفت یک شب مهمانهای ما در پاریس برای امام مهمان زیاد آمد میگفت من آنجا از مهمانها پذیرایی میکردم شب دیدم ساعت 10 ـ 11 شب بود امام آمد در آشپزخانه گفت امروز مهمانها زیاد بوده من باید کمک شما ظرفها را بشویم.@ یک رهبر را دقت کنید یک مرجع یک امام رفتارش را دقت کنید میگوید امروز مهمانها زیاد بود وظیفه من هست بیایم کمک شما ظرفها را بشویم ببینیم یعنی همیشه حواسمان به همدیگر باشیم همدیگر را نگاه کنیم.@ زن کاملاً حواسش به مرد باشد که مرد اگر جایی کمک احتیاج دارد میتواند کاری بکند باری از همسرش از شوهرش بردارد این کار را بکند زن ببیند فرزندان را ببینیم فرزندان پدر و مادر را ببینند همینطور مراقب هم باشیم چقدر خوب است یک خانواده اینطوری که همه اعضای خانواده مراقب همدیگر باشند که ببینند اگر میتوانند کاری بکنند بکنند.@ چون این کمک در واقع کمک به خودت است این قدمی است در شبیه خدا شدن این قدمی است در راه انسان حقیقی شدن حتی از طرف مقابل هم نباید انتظار پاداش و تشکر داشته باشیم ما این کار را میکنیم برای اینکه در واقع به خودمان داریم این کار را میکنیم.@ (إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها) اگر کار خوب بکنید به خودتان کردید و اگر بد بکنید به خودتان کردید ما نباید برای خوب بودنمان در خانواده این توقع را داشته باشیم که ببینند و از ما تشکر کنند خوب بودن خودش زیباست خودش قشنگ است.@ همین که ما برویم به سمت اینکه اخلاق خدا را پیدا کنیم کافی است برای ما بالاترین پاداش هست. مشارکت در حل مشکلات یکدیگر، اگر ببینیم همسرمان فضای ذهنش مشغول است دغدغه دارد ناراحتی دارد کمک بکنیم چند وقت پیش من به یکی از خانمها از نزدیکان خودمان بود از اقوام خودمان بود.@ یک کار علمی داده بودم که انجام بدهد خودشان خواسته بودند که اگر نیازی به کمکشان داشته باشم از آنها کمک بخواهم من هم از آنها کمک خواستم گفتم که این کارها را انجام بدهید یک مقدار زیادی فیشنویسی بود باید انجام میدادم بعد یک مقدارش را انجام دادند.@ بعد گفتند من یک مشکلی دارم معذرتخواهی کرد گفت دیر شده من انشاء الله این را به شما میرسانم چند وقت بعد دیدم که این فیشها را آوردند وقتی که نگاه کردم دیدم که خط خودش نیست فهمیدم که همسرش کمکشان کرده چقدر خوب است این کار، همسر ببیند که همسرش یک مسئولیتی را قبول کرده ولو مسئولیت واجبی هم نبود یک کار مستحبی هم بود.@ ولی یک موقع هست همسر ما یک وظیفه واجبی هم دارد شغل دارد همسر ما بیرون دارد کار میکند خانم آقا کار میکنند یک مسئولیتی دارند ما بتوانیم کمک بکنیم کمک میکنیم مشکلاتی دارد از هر جهت بتوانیم برویم این مشکلات را برداریم یعنی نزدیکتر از زن و شوهر چه کسی به همدیگر که به همدیگر تکیه کنند و از همدیگر در مشکلاتشان کمک بخواهند.@ خیلی بد است که یک زن با داشتن شوهر بخواهد به کس دیگر تکیه بکند یک مرد با داشتن همسر بخواهد از کس دیگری کمک بگیرد. یک آقایی را دیدم خیلی ناراحت به من مراجعه کرد برای مشاوره یکی از دلخوریهایش از خانمش این بود میگفت میداند من قسط دارم قسط دارم برای خانهای که مال خودش است.@ خودش در این خانه نشسته اتفاقاً من سند این خانه را به اسم همین خود خانمم زدم سند خانه را به اسم خانه زدم به ایشان هدیه کردم بعد میداند من قسط دارم پول هم دارد به من میگوید به من ربطی ندارد برو از هر جا دلت میخواهد تهیه کن من به تو پول نمیدهم چقدر این کار بد است.@ اصلاً باید بین زن و مرد این حرفها باشد من و تویی وجود دارد خیلی این کار بد است مشورت در تصمیمگیریها، احترام گذاشتن به همدیگر یکی از مصادیقش مشورت در تصمیمگیریهاست زنها یک سلسله حریم خصوصی دارند مثلاً در کارهای اقتصادی کار کرده خودش اختیار مالش را دارد به آن ارثی رسیده اختیار مالش را دارد میخواهد تصمیم بگیرد.@ مردها یک سلسله حریم خصوصی دارند که میتوانند تصمیم بگیرند یک سلسله حریم مشترک هم دارند ادب اقتضا میکند حتی در مسائل خصوصی هم ما مشورت بکنیم یعنی خانم بگوید مثلاً به همسرش بگوید این مبلغ پولی که به من رسیده ارث رسیده به من یا کار کردم یا عیدی دادند پاداش دادند مثلاً صلاح میدانید چکار کنیم.@ بانک پسانداز کنیم برویم سهام بخریم چکار بکنیم مشورت خیلی کار خوبی هست نظر خواستن احترام به نظر گذاشتن هم خانم نسبت به آقا و هم آقا نسبت به خانم با همدیگر مشورت کنند بخصوص در کارهایی که مربوط به همه اعضای خانواده است.@ (المُؤمِنُ یَأکُلُ بِشَهوَۀِ أهلِه) مؤمن با میل خانوادهاش میخورد نه فقط خوردن خیلی از کارهای دیگر مؤمن هم همینطور هست با میل خانوادهاش است لذا مشورت میکند کجا برویم مسافرت امسال کجا برویم صلاح میدانید کجا دوست دارید برویم اگر قرار است ده روز بیرون برویم با همدیگر تبادل نظر کنیم.@ بچهها چه میگویند خانم چه میگوید آقا چه میگوید و من دیدم وقتی که یک کسی این کار را انجام میدهد چقدر نتائج خوبی دارد چند وقت پیش یک پدری را دیدم با یک پسر، پسر 10 ساله چند بار من این صحنه را از این پدر و پسر دیدم پدر میگفت کجا برویم غذا بخوریم؟@ خانمشان نبود آمده بودند تهران از شهرستان، به پسر میگفت امشب شام چه بخوریم؟ پسر میگفت هر چه شما بگویی، پدر میگفت عزیزم من دوست دارم تو بگویی تو مهمان من هستی بابا جان هر چه دوست داری بگو برویم با هم غذا بخوریم، پسر میگفت هر چه من دوست دارم قبول است؟ گفت بله.@ گفت من میگویم هر چه پدرم خورد، ببینید هر چه پدرم خورد من آن را دوست دارم که شما دوست دارید، چطور میشود یک بچه 10 ساله میلش را ذوب میکند و این صفت ایمانی قوی را دارد که با میل پدرش بخواهد بخورد رفتار دیگرشان هم من دیدم.@ میگوید برایت شلوار چه بخرم بابا؟ هر چه پسندیدی بابا، هر چه صلاح دانستی بخر، کفش چه بخرم؟ هر چه صلاح دانستی، بچه 10 سالهاش است پسر 10 ساله، دخترها که زودتر از پسرها هم بالغ میشوند هم زودتر از پسرها عاقل میشوند میبینی یک دختر 6 ـ 7 ساله برخورد رشیدانه خیلی عالی را دارد، چرا؟@ چون پدر اینطوری تربیتش کرده اینطوری به آن احترام گذاشته با آن مشورت کرده چقدر هم خوب است که وقتی مشورت میشود هر کس ببیند که طرف مقابل چه دوست دارد حالا نه اینکه وقتی بگوییم هر کس طرف مقابل تصمیم نگیرند.@ بالأخره یک تصمیم باید گرفته بشود ولی بالأخره رعایت بشود در مرحله اول به اینکه به نظر دیگران هم احترام بگذاریم خودمان را ذوب کنیم در نظر دیگران، تشکر کردن از زحمات همدیگر، این خیلی مهم است که کارهای همدیگر را ببینیم من توصیه میکنم هم خانمها هم آقایان یک فهرستی از زحماتی که فرزندانشان و همسرشان میکشند در منزل تهیه کنند.@ ببینند یک خانم چند نوع زحمت دارد در یک خانواده، خیلی وقتها من به عنوان یک مرد اعتراف میکنم که ما نمیتوانیم همه ابعاد فشارها و زحماتی که روی همسرمان هست حتی ببینیم چه برسد به اینکه تشکر کنیم.@ و خیلی وقتها فکر میکنیم که عادی است باید هم باشد وظیفهاش است اینطور نیست خانمها هم همینطور، نوع زحمات و دردسرها و فشارهایی که شوهرشان باید تحمل کنند را ببینند یک فهرستی تهیه بکنند این باعث میشود که ما وقتی که ببینیم اول از این وظیفه تشکر را انجام میدهیم بعد در عواطف و احساسات ما هم خیلی تأثیر دارد.@ وقتی آدم میبیند که همسرش این همه زحمات را دارد تحمل میکند این همه سختیها را دارد تحمل میکند این همه فداکاری دارد میکند با روی باز با روی خندان دارد تحمل میکند علاقه افزوده میشود و این شرط طبیعی یک زندگی است که هر چقدر زمان زیاد میگذرد علاقه افزوده میشود.@ که بعد انشاء الله در مهرورزی آنها انشاء الله توضیح خدمتتان خواهم داد تشکر را به زبان بیاوریم هر بار سر سفره نشستیم همه اعضای خانواده باید همینطور باشند تشکر کنند من خیلی از خانوادههای محترم را میبینم که اینطوری هست مرد تشکر میکند از خانم.@ خانم دست شما درد نکند زحمت کشیدید و بچهها هم یاد بگیرند که از مادرشان تشکر کنند نیایند طلبکارانه سر سفره بنشینند صد جور هم ایراد از مادر بگیرند قورقور کنند و نقنق کنند و بلند میشوند میروند یاد بگیرند که از مادرشان و زحمات مادرشان تشکر کنند.@ خانم هم متقابلاً من دیدم خیلی از خانمها مؤدبانه تشکر میکنند میگویند آقا دست شما درد نکند شما زحمت کشیدید وسائل را تهیه کردید منزل آوردید خیلی خوب خیلی عالی آن از این تشکر میکند خیلی خوب است که این باشد این حریمها لازم است و باید باشد شما نگاه کنید یکی از صحنههای خیلی بد در وضع حمل هست.@ یک خانمی زحمت کشیده نُه ماه با سختی قرآن میگوید(حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً) حملش با سختی وضعش هم با سختی، به قدری این وضع حمل سخت است که در حدیث داریم که اگر کسی مادری خانمی در اثر وضع حمل بمیرد شهید شده ثواب شهدا را دارد.@ بعد مثلاً یک مرد بیاید چون بچه دختر نبوده قورقور کند پسر نبوده قورقور بکند تشکر نکند این خیلی مهم است که یک مرد بداند که زنش چه تحملی کرده اصلاً موقع وضع حمل هدیه بخرد حتماً، سعی کند هدیه بخرد و در اولین برخوردی که بعد از وضع حمل با همسرش میکند با هدیه روبهرو بشود از او تشکر بکند.@ البته این هدیه پاداش زحمات یک زن نیست همچنین پاداش زحمات یک مرد را فقط خدا میتواند جبران بکند و خدا میدهد ولی ما وظیفه تشکر داریم(مَن لَم یَشکُرِ المَخلُوق لَم یَشکُرِ الخالِق) کسی که از مخلوق تشکر نکند شکر مخلوق را به جا نیاورد شکر خالق را به جا نیاورده.@ وظیفه است واجب است ما از همدیگر تشکر بکنیم. خودآرایی برای همدیگر، خودآرایی یکی از وظائفی هست که جزء موارد لازم واجب ضروری هست که زن و مرد برای همدیگر خودآرایی داشته باشند.@ مراقبت کردن از شخصیت هم در خانه و بیرون از خانه، احترام به نظرات و انتخابهای همدیگر، احترام به خانواده همدیگر، احترام به دوستان و بستگان همدیگر، بزرگداشتهای مناسبتهای شخصی مثل روز تولد تناسبها مشترک مثل سالگرد ازدواج، هدیه دادن به همدیگر.@ اینها همه از مصادیق احترام است کاشکی فرصت بود راجع به اینها دانهدانه میتوانستیم توضیح بدهیم افسوس که یک همچین فرصتی را نداریم.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@