اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ بحثمان در تأمین عاطفی به موضوع احترام رسیده بود مقداری از این بحث را جلسه گذشته تقدیم کردیم خدمت عزیزان امروز هم انشاء الله ادامهاش را عرض خواهیم کرد در مورد فرزندان احترام به فرزندان توضیح دادیم که ما روش تربیتی والدین به سه دوره هفت سال اول دوم و سوم تقسیم میشود.@ اما چیزی که در همه این سه مرحله ثابت باید باشد احترام و عواطف هست من مقداری امروز میخواهم راجع به یک مرحله بسیار حساس خدمت عزیزان عرض بکنم البته این مسلم هست که ما باید احترام و تأمین عاطفی و معنوی را هر چه میتوانیم از سن پایین شروع بکنیم این خیلی مؤثر هست.@ اما حالا یک موقع هست یک خانوادهای رعایت نکرده در مورد هفت سال اول و دوم در هفت سال سوم مسأله خیلی حساس هست یک مسألهای وجود دارد که اگر به این توجه نکنیم خیلی میتواند خطرساز باشد هفت سال سوم یعنی 14 تا 21 سال هفت سالی هست که دوران وزارت فرزندان و دختر و پسر هست.@ یعنی دختر و پسر نقش مشاور پدر و مادر را دارند این نقش آنها را برای مراحل بعدی زندگیشان آماده میکند دختری که در کارهای منزل و مسائلی که مربوط به خانواده هست طرف مشورت پدر و مادر قرار میگیرد نظرش محترم شمرده میشود اطلاعات کسب میکند تجربهآموزی میکند.@ این برای مرحله بعد از 21 سال چه بسا گاهی وقتها دخترها در 18 سال 19 سال 20 سال خواستگار دارند برای بعد از 21 سال معمولاً که الان بیشترین خواستگاریها و ازدواجها بعد از این سن هست آماده میشوند اگر نیاز بچهها به احترام، محبت و مقبولیت در 14 تا 21 سال تأمین نشود.@ پسر بعد از اینکه از خانواده جدا میشود حالا وارد دانشگاه میشود یا به سربازی میرود یا ازدواج میکند دختر هم همینطور یا وارد دانشگاه میشود یا ازدواج میکند در زندگی بعدی و مراحل بعدی زندگی احتمال شکستشان خیلی زیاد هست.@ یعنی ما باید به آنها قدرت، پختگی و آمادگی کامل بدهیم برای جدا شدن از خانواده، اگر الان ما به آنها احترام نگذاریم خدای نکرده به آنها توهین بشود شخصیت منفی بدهیم همیشه زیر سؤال ببریمشان همیشه از کارشان ایراد بگیریم همیشه اَنگ نادانی و بیتجربهگی و دست و پاچلفتی بودن و چیزهای دیگر به آنها بزنیم.@ و یک کاری کنیم که خودشان پیش خودشان لکهدار بشوند خودشان پیش خودشان کوچک بشوند تحقیرهای ما روی اینها تأثیر بگذارد در سربازی نمیتوانند از پس سربازی خوب بربیایند در دانشگاه در روابطی که با دانشجوهای دیگر برقرار میکنند به شدت شکست میخورند.@ دختری که ارضاء عاطفی و شخصیتی در خانواده نشده در دانشگاه خیلی زود فریب میخورد ما الان آمار بسیار بالایی داریم از شکستهای روابط دوستانه دختر و پسر، روابط دوستی دختر و پسر که بیشتر دودش در چشم دخترخانمها میرود یا محبتهایی که خطرساز هستند خیلی زود گرفتارش میشوند.@ چه دختری که با کمبود از خانواده وارد محیط دانشگاه شده چه پسری که با کمبود وارد محیط دانشگاه شده محیط سربازی و کار شده یعنی وارد اجتماع کلاً به شدت آسیبپذیر هستند و دچار خطراتی میشوند که بعضاً به راحتی قابل جبران نیست.@ این نکته نکته خیلی حساسی هست که فرزندان ما در 14 تا 21 سال مثل آب مثل هوا مثل خوراک مثل همینهایی که دارم عرض میکنم یعنی نیاز واجب و ضروریشان احترام محبت و مقبولیت هست چون وزیر است وزیر یعنی شما باید به آن اعتماد بکنی به آن کار بسپاری باید به آن اعتماد بکنی.@ مسئولیت به آن بسپاری بگویی قبولت دارم زیر سؤال برای من نیستی از نظر بسیار مورد احترام هستی به آن محبت بکنید تا خلئی نداشته باشد بیرون جذب محبتها و احترامهای دیگران نشود که با احترام خیلی ضعیف یک محبت ضعیف شخصیتش له بشود و خودش را بسپارد به طوفان حوادث که بعد بازتابش به خود خانواده برمیگردد.@ یک نکته خیلی مهم که در این رابطه باید عرض کنم این هست که خانواده ما چه بخواهیم و چه نخواهیم خانواده از حالت فردی خارج شده یعنی هیچ کس نمیتواند بگوید من یک رفتاری میکنم فقط به خودم مربوط است هیچ کدام از رفتارها، گفتارها، حالتهای یک شخص فردی نیست در خانواده.@ یعنی ما حریم خصوصی بسیار بسیار ناچیز اگر نگوییم اصلاً نداریم بسیار بسیار ناچیز هست در خانواده، همه چیز انسان تأثیر در اعضای خانواده میگذارد مثلاً کلمه عقد را شما نگاه کنید میگوییم دختر و پسر را با هم عقد کردیم یعنی گره زدیم از این به بعد بیماری هر کدام، شکست هر کدام، خوشحالی هر کدام، نشاط هر کدام، موفقیت هر کدام در طرف دیگری هم تأثیر میگذارد.@ یک سیستم دوقسمتی که به هم مرتبط هستند بعداً هم بچه به آن اضافه میشود و آن بچه میکند یک سیستم سه قسمتی سه پایهای بعد بچههای دیگر همینطوری میایند یک سیستم تشکیل میشود یک نظام و یک مجموعه تشکیل میشود که:@

یعنی اینطور نیست که شما بگویید من هر کاری دلم خواست در خانه میکنم ولی آنها باید درست عمل کنند بنابراین شما به محض اینکه کوتاهی بکنید یا پدر و مادری کوتاهی بکنند در تأمین احترام، عواطف و مقبولیت در این سنین یا حالا سنین پایینتر به محض اینکه کوتاهی بکنند بازتاب این به کل اعضای خانواده برمیگردد.@ یک اشتباهی که اکثر افراد میکنند این هست که فکر میکنند که اگر توهین کردند به همسرشان به فرزندشان یا به کس دیگری توانستند خودشان را تخلیه بکنند و طرف را خوار کردند اینطور نیست شما به محض اینکه به یک نفر توهین بکنی بازتاب این به همان صورت خواری در عمل دامن خود ما را هم میگیرد.@ شما وقتی بچهات را تحقیر بکنی خودت را در واقع تحقیر کردی همسرت را تحقیر بکنی خودت را تحقیر کردی اینطور نیست که اگر همسر ما تحقیر شد در زندگی ما بازتاب نداشته باشد همسری که تحقیر بشود تأمین احترام تأمین عواطف نشود نسبت به آن در رفتارش عکسالعملهایی به طور طبیعی ظهور خواهد کرد که خطرش متوجه همه اعضای خانواده هست.@ شما بچهتان وقتی تحقیر بشود وقتی احترام لازم و محبت لازم نبیند از یک جایی باید این را تأمین بکند تأمین این کمبودها بسیاری از موارد خطراتی را برای همه اعضای خانواده درست میکند وقتی میایی مشاوره میگویی چرا دختر من با فلان پسری که اصلاً به خانواده ما نمیخورد خیلی سطحش پایینتر از خانواده ما هست.@ عاشق او شده به شدت و میگوید با غیر از این هم ازدواج نمیکنم باید بدانید چرا دختر جذب یک همچین آدمی شده شما میایی میگویی دخترش را برده مشاوره، میگوید دختر من الان میخواهد با یک آقایی که میداند معتاد است میداند اعتیاد دارد 17 سال این شخص معتاد بوده میداند معتاد است پایش را کرده در یک کفش میگوید میخواهم با این ازدواج کنم.@ چرا اینطوری شده که اینقدر اصرار دارد با یک آدم معتاد ازدواج بکند میداند فردا زندگی خودش در خطر است بچههایش در خطر هستند ولی چرا اصرار دارد چه کمبودی داشته که یک همچین شخصیتی توانسته او را جذب بکند.@ و توی مادر توی پدر نتوانستید به فرزندتان اینقدر تسلط داشته باشید که یک مسأله به این بدیهی را تفهیم بکنید که ازدواجهایی که با آگاهی هست قبل از ازدواج من بدانم طرف معتاد هست در معرض خطر هست طرف اخلاقش بد است طرف فساد اخلاقی دارد یک همچین ازدواجی را تن بدهد.@ یک موقع هست بعد از ازدواج مرد میافتد در اعتیاد و بعضی از خطرها، خانمها باید روشهایی را در پیش بگیرند که این مسیر را برگردد و اصلاح بشود ولی یک موقع است یک خانم میداند که این شخص الان اعتیاد دارد فردا فرزند خودش خود این خانم در خطر هست از جهات مختلف.@ چطوری میشود که حرف پدر و مادر و عقل و همه چیز را کنار میگذارد و حاضر است با این شخص ازدواج بکند خب یکجا مشکل داشته که الان دارد به این سمت میرود بعد هم میگوید اگر با این ازدواج کردم کردم اگر نکردم با هیچ کس دیگر هم حاضر نیستم ازدواج کنم.@ پس در 14 تا 21 سال ما باید بچهها دختر و پسر را آمادهاش بکنیم برای آینده، کارهای بزرگ، باید تأمینشان بکنیم بهانهگیری، گیر دادن به بچه، نقاط ضعفش را بزرگ جلوه دادن، سیاهنمایی، اینها بسیار خطرناک هست و انتقال محبت احترام و مقبولیت باید در عمل صورت بگیرد نه اینکه دائماً زیر سؤال ببریدش از آن سؤال بکنید.@ چی شد کجا رفتی با چه کسی حرف زدی تلفنت را باید بیایم کنترل کنم ببینم تلفن همراهت را، بده ببینم در این تلفن چی داری، یکسره وقتی ببیند تحت فشار و مراقبت هست اینکه در واقع شما در عمل هیچ احترام و مقبولیتی را منتقل نکردید.@ میخواهم این را عرض کنم که احترام و مقبولیت و عواطف باید در عمل نه فقط در گفتار بلکه در عمل باید به بچه منتقل بشود. روایتی هست از امیر المؤمنین(ع) بسیار زیبا برایتان بخوانم(إنَّ مَکرَمَۀً صَنَعتَها إلی أحَدٍ مِنَ النّاس إنَّما أکرَمتَ بِها نَفسَک وَ زَیَّنتَ بِها إرضَک فَلا تَطلُب مِن غَیرِکَ شُکرَ ما صَنَعتَ إلی نَفسِک) فوقالعاده زیباست.@ میفرماید که آن اکرام و احترامی که تو به کسی از مردم میگذاری در واقع داری آن احترام را به خودت میگذاری به خودت برمیگردد(وَ زَیَّنتَ بِها إرضَک) آبروی خودت را با این احترام گذاشتن و اکرام کردن به دیگران حفظ میکنی آبروی خودت را حفظ میکنی.@ یک خانم یک آقا باید بداند که هر چقدر به خانواده خودش احترام بگذارد به فرزند خودش احترام بگذارد محبت بکند در واقع دارد به خودش این کار را انجام میدهد بچهای که احترام ببیند محبت ببیند بازتاب زیبایی از این محترم بودن از این محبوب بودن منتقل میشود به خود خانواده و جامعه و خود پدر لذتش را میبرد.@ به محض اینکه شما بچهات را زیر سؤال میبری اذیتش میکنی به آن توهین میکنی بیاحترامی میکنی کم میگذاری نسبت به محبت کردن برای بچه این دچار حالتهایی و رفتارهایی میشود که دوباره برمیگردد آبروی خودت را میبرد.@ لذا حضرت میگوید شما در واقع وقتی که دارید به کسی احترام میگذارید دارید به خودتان احترام میگذارید به هر کس محبت میکنید دارید به خودتان محبت میکنید بعد یک نکته فوقالعاده لطیفی را حضرت میفرماید(فَلا تَطلُب مِن غَیرِکَ شُکرَ ما صَنَعتَ إلی نَفسِک) میگوید اگر به کسی احترام میگذارید و محبت میکنید منت نگذارید دارم به تو احترام میگذارم دارم به تو محبت میکنم.@ از کسی پاداش نخواهید توقع شکرگزاری و جبران هم حتی نداشته باشید چون این کار یک وظیفه است که ما انجام میدهیم نتیجهاش هم به خودمان برمیگردد(فَلا تَطلُب مِن غَیرِکَ شُکرَ ما صَنَعتَ إلی نَفسِک) تو داری محبت را به خودت میکنی در واقع، این احترامی که داری میگذاری به خودت داری احترام میگذاری.@ پس برای چی توقع داری که دیگران ببینند برای همین هم احترام گذاشتن ما و محبت کردن ما نباید مشروط باشد این خوب نیست یعنی ما نباید در مقوله احترام گذاشتن و مهرورزی خودمان را با بقیه مقایسه بکنیم که اگر یک نفر ضعف دارد ما هم یکدفعه بددهان بشویم.@ شما به محض اینکه بددهان بشوی نسبت به فرزندت، خشن بشوی یک آتش را در خانواده به پا کردی یعنی این بالأخره دامن تو را خواهد گرفت چون شما یک سیستم هستید یک نفرید در واقع، اساساً منی در خانواده وجود ندارد همه ما هستیم.@ بنابراین تکروی و خودخواهی و خودمحوری به همه سیستم به همه اعضای خانواده لطمه میزند پس برای اینکه ما آدمهایی باشیم که به دیگران احترام بگذاریم و محبت بکنیم لازم نیست که ببینیم طرف مقابل با ما چگونه رفتار میکند که آن چون بیادبی کرد من هم دهانم را باز کنم هر چه میخواهم بگویم.@ چون بچه یک موقع بیادبی کرد همسر یک موقع خدای نکرده بیادبی کرد من هم متقابلاً بیادبی بکنم، خیر اینطوری نیست اگر کسی آتشی افروخت فرزند من همسر من آتشی افروخت اگر من بخواهم مقابل به مثل بکنم این آتش را چند برابر کردم شعله را بالا کشیدم.@ پس این را دقت بکنیم ما باید یاد بگیریم به دیگران احترام بگذاریم کسانی که واجب هستند تأمین عاطفی بکنیم نسبت به آنها تأمین بکنیم و ضعف آنها ما را ضعیف نکند در این رابطه در بحث محبت به همسر نیکی کردن به همسر و احترام به همسر باز توضیحاتی خدمتتان خواهم داد.@ روایت دیگری هست از نبی اکرم(ص) در مقابل آن فرمایشی که از خود حضرت خدمتتان عرض کردم یعنی تکمیل میکند فرمایش جلسه قبل را در جلسه قبل حدیثی از ایشان نقل کردیم که فرموده بود خدا لعنت کند پدر و مادری که موجب میشوند بچهها نسبت به آنها بیادب بشوند.@ (رَحمَِ اللهُ والِدَاً أعانَ وَلَدَهُ عَلی بِرِّه) خدا رحمت کند پدری را که فرزندش را کمک میکند به نیکی به پدر و مادر یعنی طوری رفتار میکند که فرزند جز احترام و نیکی راه دیگری را نسبت به والدین در پیش نمیگیرد باید کمک بکنیم از خدا کمک بخواهیم(إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ) و همین مقدار هم که جذب فیض انشاء الله میشود به دیگران هم منتقل بکنیم.@ امام سجاد(ع) در دعایی که مربوط به تربیت فرزندان هست از خداوند اینطوری میخواهد(وَ أعِنّی عَلی تَربِیَتِهِم) خدایا به من کمک کن که بچههایم را تربیت کنم اینکه انسان از کانون قدرت و عظمت و محبت بخواهد با کسی که نمیخواهد خیلی فرق دارد.@ کسی واقعاً میخواهد دستش را بالا میبرد عاجزانه به خداوند عرض میکند خدایا تو کمکم کن قدرت به من بده که من بتوانم بچههایم را تربیت بکنم مغرور به سوادمان، به تحصیلاتمان به تخصصمان نشویم که نه من درس خواندم دانشگاه رفتم.@ حوزه رفتم دوران تربیتی را طی کردم خودم مشاور هستم خودم استاد هستم خودم میتوانم، نه از خدا واقعاً بخواهیم(لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا وَ لا مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً) خدایا من از خودم هیچی ندارم(لا حول و لا قوۀ إلا بالله العلی العظیم).@ خدایا تو کمک کن من بچههایم را تربیت کنم تو کمک کن من قوی باشم در تربیت فرزندانم تو کمک کن من ضعیف عمل نکنم من خرابکاری نکنم اگر خرابکاری کردم تو جبران کن اینجا حضرت میفرماید که خدا رحمت کند پدری را که فرزندانش را به نیکی کردن بر خود کمک بکند یعنی طوری رفتار بکند که فرزند نسبت به پدر و مادر جسور و بیادب نباشد.@ خود پدر باید اینطوری رفتار بکند شما اگر میخواهید بچه نسبت به شما بیاحترامی نکند باید به آن بیاحترامی نکنی اگر میخواهی به تو محبت بکند باید به آن محبت بکنی اگر میخواهی درکت بکند درکش کن کمکش بکن که اساساً یاد بگیرد.@ و این را بارها عرض کردیم که بچهها آینه پدر و مادر هستند آینه کامل و تمامنمای پدر و مادر هستند اگر میبینی آنطوری هست برای اینکه اینطوری دیده بنابراین اگر میخواهی وقتی نگاه به آینه فرزندت میکنی چیز خوبی را ببینی پس خوب باش من وقتی که آلوده بروم جلوی آینه آینه من را آلوده نشان میدهد.@

بسیاری از چیزهایی که ما از فرزندانمان نمیپسندیم حتی از همسرمان نمیپسندیم خودمان عاملش شدیم حالا روشت را تغییر بده تا عکسالعمل بهتری ببینی این یک فرمایش کلی هست در آموزههای اسلامی که شما خودت را تغییر بده تا دیگران هم تغییر کنند.@ تا وقتی که خودت را تغییر ندادی از دیگران توقع خوب بودن نداشته باش شما باید خودت قوی بشوی تا انتظار داشته باشی که آنها بتوانند به تو کمکی بکنند و آنها هم مقداری بهبود پیدا بکنند. بحثی هست در مورد والدین که من حالا این را هم خدمتتان عرض میکنم بعداً قرار است یک بحثی را راجع به احترام پدر و مادر بگوییم.@ فرمایشی هست از پیامبر که میفرماید همانطور که فرزند نباید نسبت به والدین بیاحترامی بکند و عاق میشود پدر و مادر هم نباید به بچه بیاحترامی کنند پدر و مادر هم عاق میشوند ما همانطور که عاق والدین داریم عاق فرزند هم داریم بعداً انشاء الله در این باره صحبت خواهم کرد.@ تا اینجا این مرحله را عرض کردیم که بچهها از 14 تا 21 سال به شدت به احترام، مقبولیت و محبوبیت نیاز دارند برای همین هم پیامبر خیلی سفارش میکند در مورد جوانها فرمایشی دارد(أوصیکُم بِالشُّبانِ خَیرا) سفارش میکنم توصیه میکنم که به جوانها نیکی بکنید این خیلی مهم است که ما موقعیت سنی بچههایمان را درک کنیم و بدانیم در چه وضعیتی هستند و از این جهت تأمینشان بکنیم.@ خود پیامبر هم در عمل همین کار را میکرد شما ببینید اکثر فرماندهان و مسئولینی که پیامبر نصب میکرد جوان بودند و به آنها احترام میگذاشت شخصیت میداد مسئولیتهای سنگین مسئولیتهای مهمی را به آنها میسپرد و قبولشان داشت واقعاً جوانها را باور داشت.@ وارد بحث احترام به همسر بشویم عرض کردم نیاز به احترام و محبت مثل نیاز به آب و هوا و غذاست یعنی همانطور که ما قانوناً و شرعاً موظفیم یک مرد موظف است تأمین بکند تأمین مادی بکند نسبت به خانوادهاش و در درجه بعد یک زن این وظیفه را دارد با کیفیتی که قبلاً توضیح دادیم یکی از نیازهای حیاتی و اساسی که به هیچ وجه نباید در آن کسی کوتاهی بکند تأمین عاطفی هست.@ که با همین مراتبی که خدمتتان عرض کردم ترک ظلم و بیادبی، رعایت احترام و رعایت عواطف مهرورزی کردن. من خیلی تأکید میکنم به این مسأله که واقعاً اگر دختر و پسری این را در خودشان نمیبینند قبل از ازدواج سعی کنند یک دورههایی را ببیند مهارتهایی را در این زمینه کسب بکنند بعد وارد ازدواج بشوند.@ ما اگر این پختگی را نداشته باشیم یک جنایت کردیم یک ظلم خیلی بزرگ که به راحتی هم قابل جبران نیست همانطور که اگر یک نفر رانندگی بلد نباشد برود پشت اتومبیل بنشیند و در خیابان راه بیفتد به همه ظلم کرده به خودش و همه یک ظلم و جنایت را کرده.@ در حق اجتماع خودش دختر و پسری که عُرضه تأمین عاطفی و معنوی را ندارند باید اول این را در خودشان ایجاد کنند چون بعداً هم به خودشان هم به خانوادهشان هم به نسلشان و هم به اجتماع خیانت میکنند و ضربههای زیادی را به اجتماع وارد میکنند.@ نکته خیلی مهم این هست که همانطور که عرض کردم ما اگر بخواهیم به فرزندانمان احترام گذاشتن به خودمان نیکی کردن به خودمان را وفاداری نسبت به خودمان را یاد بدهیم باید اول این را نسبت به همسران اِعمال کنیم یکی از اشتباهاتی که صورت میگیرد در خانوادهها این هست که ناآگاهانه جبهه تشکیل میدهند.@ اعضای خانواده یعنی پدر پشت فرزندان علیه مادر سنگر میگیرد مادر پشت فرزندان علیه پدر سنگر میگیرد فرزندان هم به نوبه خودش پدر و مادر را سنگر قرار میدهند این کار اساساً بیهوده است یعنی هیچ کس نمیتواند به خواسته شخصی خودش در این کار برسد.@ یعنی هیچ مردی نباید فکر بکند که اگر توانست بچهها را طرفدار خودش بار بیاورد وظیفهاش را انجام داده و بعد هم موفق خواهد بود در آینده، اینطور نیست در آینده شکست میخورد شما اگر توانستی بچهها را طرفدار خودت بکنی علیه همسرت یا یک خانم توانست بچهها را طرفدار خودش بکند علیه شوهرش یا یک بچه توانست پدر و مادر را سنگر قرار بدهد که با زیرکی این کار را انجام میدهند.@ و خیلی از پدر و مادرها به سادگی در این دام بچهها میافتند همه شکست خوردند یعنی اصلاً به نفع هیچ کس نیست مجموعه شکست میخورد این را حالا خوب توجه بفرمایید به این نکته، بنابراین ما اگر میخواهیم شما به فرزندتان محبت بکنید احترام بگذارید ولی به مادرش توهین بکنید و بیمحبتی بکنید.@ وقتی با مادرش این کار را انجام میدهید بچه اینها را یاد میگیرد توقع دارد بچه که تو به پدرش احترام بگذاری بچه به محترم بودن و محبوب بودن پدرش نیاز دارد بچه به محترم بودن و محبوب بودن مادرش نیاز دارد نیاز حیاتی دارد.@ ما اگر فکر کنیم که خیلی زرنگ هستیم به بچه محبت بکنیم احترام بگذاریم خریدهایش را تأمین بکنیم نیازهایش را تأمین بکنیم ولی به مادرش توهین بکنیم بچه رشد خوبی نمیکند مضاف بر اینکه اگر پدر و مادر به همدیگر بیاحترامی کنند.@ حرمت همدیگر را رعایت نکنند بخصوص جلوی بچهها در واقع دارند به بچهها بیحرمتی کردن به خودشان را یاد میدهند یعنی وقتی که یک مادر جلوی پدر بر اثر بیادبی زن له بشود یک مادر جلوی فرزند بر اثر بیادبی پدر له بشود.@ دیگر شخصیتی برایش نمیماند در مقابل فرزند، فرزند میبیند اینها شخصیتهای له شدهای هستند ممکن است در سنین کودکی و نوجوانی این کار را نکند ولی وقتی به جوانی رسید قدرت پیدا میکند جرأت پیدا میکند خیلی خیلی راحت به پدر و مادر خودش توهین میکند خیلی راحت پدر و مادر خودش را له میکند.@ بیوفایی میکند بیادبی میکند نمکنشناسی میکند این را باید دقت کنیم ما حتی اگر سختترین مشکلات را با همسرمان داشته باشیم نباید پشت سنگر بچهها برویم نباید پناه ببریم به فرزندانمان، خیلی وقتها مادر به شدت از دست پدر عصبانی هست میخواهد تخلیه بکند مینشیند خودش با بچه درددل میکند.@ پدرتان اینطوری است پدرتان این کار را کرد ببینید پدرتان چکار کرد پدر عصبانی هست ولی چون ضعف دارد ضعف شخصیتی دارد نمیتواند این سکان کشتی زندگی را خوب در دستش نگه دارد تعادلش را از دست میدهد بعد مینشیند به بچهها بدگویی مادرشان را میکند.@ برای اینکه بگوید حق با من است من خوبم و آن بد است ولی نمیداند که دارد با بچه چکار میکند نمیداند که چه ظلمی دارد در حق خودش میکند هم فرزند و هم خودش، شما میدانید اگر بچه اعتمادش را نسبت به پدر و مادر از دست بدهد ارادتش را از دست بدهد محبتش را از دست بدهد چه اتفاقی برایش میافتد.@ چقدر بچه از درون له میشود چقدر مچاله میشود ما نمیدانیم خیلی وقتها با بچههایمان داریم چکار میکنیم خیلی این ضربه ضربه بزرگی هست بنابراین توجه بکنیم که احترام به همسر احترام به فرزندان است محبت به همسر محبت به فرزندان است اینها یکی هستند.@ اینطور نیست که شما بتوانی با زیرکی تفکیکش بکنی اگر به حساب خودت به خیال خودت تفکیک کردی حقیقتاً اینطوری نیست چون همه شما یک سیستم هستید بچهها زمانی پدر و مادر برایشان بزرگ میشوند و حرمت را یاد میگیرند که اگر بچه آمد خواست علیه مادر یک چیزی بگوید پدر زود جلویش را بگیرد و سر جایش بنشاند.@ اصلاً اجازه ندهد به مادرش توهین بکند اگر آمد پیش مادر یک چیزی گفت مادر اجازه ندهد زن و مرد پشت به پشت هم باشند همدیگر را کاملاً پشتیبانی بکنند و پوشش بدهند نگذارند بچه در اینها نفوذ بکند و اینها را علیه همدیگر تحریک بکند حتی اگر همسر من اشتباه هم کرده من نباید جلوی فرزندم با آن برخورد بکنم.@ چون ظاهراً الان میخواهم برخورد بکنم که چرا بچه اینطوری شده ولی باطناً دارم یک شخصیتی را که این بچه تا آخر عمر به آن نیاز دارد را خورد میکنم جلوی فرزند نباید برخورد بکنیم این را یادتان نرود مضاف هم اینکه ما وقتی که به همسرمان بیادبی میکنم بچهها هم این را یاد میگیرند.@ ولی این بیادبی باعث عاق والدین شدن بچهها میشود باعث عقوق میشود عقوق هم یعنی بچه در واقع نابود شده یعنی شما عملاً با توهین کردن به همسرتان با رعایت نکردن عواطف و محبت نسبت به همسرتان بچهتان را عاق والدین کردید مادر را له کردید.@ بچه هم یاد میگیرد فردا به مادر توهین میکند پدر را له کردید پدر را تحقیرش کردید بچه هم یاد میگیرد فردا به پدرش توهین کند این عاق والدین هست ممکن است یک زن و مرد چون در مقام مساوی قرار دارند در زندگی به همدیگر یک چیزهایی بگویند یک حرفهایی بزنند و جبران بشود.@ اما اینطور نیست که اگر فرزند همان رفتار را با مادر کرد یا با پدر کرد به راحتی قابل جبران بشود فرزند با والدین همسان نیستند بعداً در بخش بعدی انشاء الله توضیح خواهم داد در مورد والدین اصلاً همسان نیستند حرمتشان در همه شرائط حتی اگر پدر و مادر ظالم باشند واجب است مقصر باشند واجب است یک مسیر یک طرفه است.@ در هر صورت فقط جایی شما میتوانید به فرزند اجازه دادند که پدر و مادر را نافرمانی کند نه توهین کند چه پدر و مادر کافر باشند و اصرار داشته باشند که بچه معصیت خدا را بکند به خدا شرک بورزد(وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى‏ أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما) اگر اینها تلاش کردند که تو را مشرک کنند اطاعتشان نکن.@ اما(وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً) باید در زندگی در دنیا لااقل احترامشان را داشته باشی حتی اگر کافرند و با خدا هم جور نیستند و اصرار دارند که تو هم بیدین بشوی میگوید حق توهین به پدر و مادرت را نداری خدا دارد میگوید خدا میگوید اگر پدر و مادرت به تو گفتند که خدا را رها کن مشرک بشو کافر بشو اطاعت نکن اما بیادبی هم حق نداری بکنی.@ فکر نکنید اگر ما مذهبی بودیم پدر و مادرمان مذهبی نبودند یا کافر بودند یا دین دیگری داشتند کسی حق دارد به پدر و مادرش توهین بکند پدر و مادر از آن جهت که پدر و مادرند محترم هستند همین جدای از این که چه دینی داشته باشند محترم هستند.@ بنابراین حد فرزند با پدر و مادر غیر از حد دوتا همسر نسبت به همدیگر هست حقوقشان خیلی فرق میکند این را باید رعایت کنیم که بچهها را خدای نکرده به این سمت نکشانیم وقتمان تمام شد انشاء الله بقیه بحث را جلسه بعد تقدیم میکنیم.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@