اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@ بحثمان در اقتصاد خانواده به قناعت رسیده بود درباره قناعت آثار دنیاییش را توضیح دادیم به سراغ آثار آخرتی قناعت رفتیم و این نکته را تأکید کردیم که آثار آخرتی قناعت تأثیر مستقیم و فوری و سریع در زندگی دنیایی ما دارد نه اینکه وقتی میگوییم آثار آخرتی یک مسئله نسیهای باشد که حالا بعداً اگر ما قانع بودیم در آخرت به چه چیزهایی خواهیم رسید خیر.@ بلکه اگر ما درباره آثار آخرتی صحبت میکنیم همان آثار در دنیای ما در روح ما ظهور خواهد کرد این نکته را عرض کردیم که ما چون یک حیات علاوه بر حیات دنیایی یک حیات ابدی داریم علاوه بر آینده مشکوکمان که آینده دنیایی هست معلوم نیست چقدر طول بکشد.@ این آینده مشکوک به قول علی(ع) فرمود(ما مَضی مَضی) آنچه که گذشته گذشته(وَ ما سَیَأتیکَ فَأَین) آنکه قرار است بیاید کجاست معلوم نیست آن که تو اسمش را گذاشتی آینده واقعاً بیاید(ما مَضی مَضی وَ ما سَیَأتیکَ فَأَین قُم فَغتَنِمِ الفُرصَۀَ بَین العَدَمَین).@ قُم یعنی قیام کن کمرت را محکم ببند و از حالت نهایت استفاده را بکن مغتنم بشمار بین این دو عدم گذشته و آینده مشکوک، بین این دو تا تو حال را وقت داری که از آن استفاده بکنی ما واقعاً نمیدانیم چقدر زنده خواهیم بود ولی آن که هستیم باید شاد و آرام و خوش و خوشبخت زندگی بکنیم.@ یک آینده قطعی و مسلم هم داریم که با وفات شروع میشود تا قیامت و بعد از قیامت هم ادامه دارد که مراحلش را خدمتتان عرض کردم ما در این مرحله قطعی حیاتمان یعنی حیات ابدی هم باید شاد و خوشبخت باشیم و آخرت ما را دنیای ما میسازد.@ وقتگذاریهایی که در دنیا برای آماده کردن روحمان برای زندگی در نظام آخرتی میگذاریم اختصاص میدهیم این وقتها را، اینکه در قیامت، قیامت را قرآن میفرماید 50 هزار سال است (كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ) امام صادق میفرماید در قیامت 50 تا سؤال میکنند یعنی هر هزار سال یک سؤال در مورد انتخاب ارتباط یا رفتاری از انتخابها و ارتباطات و رفتارهای دنیایی ما.@ یکی دو تا از سؤالهای مهم آخرت که شاید از همه سؤالها مهمتر باشد سؤال درباره عمر و جوانی است نبی اکرم(ص) میفرماید در قیامت هیچ بندهای قدم از قدم برنمیدارد مگر اینکه باید به دو سؤال جواب بدهد آن دو سؤال چیست؟@ حضرت میفرماید چگونگی گذران عمر و جوانی جوانی با اینکه جزء عمر هست جداگانه سؤال میکنند اینکه سؤال میکنند معنایش این هست که ما باید حتماً از جوانی و عمرمان در راه خاصی استفاده بکنیم در هدف خاصی استفاده بکنیم برای رسیدن به هدف خاصی استفاده بکنیم.@ اگر ما آزاد بودیم که عمر و جوانیمان را هر طوری صرف بکنیم دیگر سؤال معنایی نداشت بنابراین این دنیاست که ابدیت ما را میسازد اینقدر دنیا قیمت دارد که یک ابدیت را میسازد علی(ع) فرمود(بَقیَۀُ العُمر لا قیمَتَ لَها قَد یُدرَکُ بِها ما فات وَ یُحیَ بِها ما مات) بقیه عمر را اصلاً نمیشود برای آن قیمت گذاشت.@ کسانی که دنیا را از تولد تا مرگ معنا میکنند میگویند وقت طلاست و الا این یک توهین است به وقت و عمر که بگوییم وقت طلاست با چند دقیقه دنیا میشود میلیونها سال آخرت را خرید آنوقت بگوییم طلا است میفرماید قیمت ندارد اصلاً(لا قیمتَ لَها) چرا؟ (قَد یُدرَکُ بِها ما فات وَ یُحیَ بِها ما مات) هر چه گذشته را میشود جبران کرد با بقیه عمر.@ یعنی اگر شما 40 سال اشتباه رفته باشی با آن باقیمانده عمرت میتوانی جبران بکنی اگر اصولش را بلد باشی که در شرح حدیث عنوان بصری ما مفصل این را توضیح دادیم که اگر ما 40 سال 50 سال اشتباه رفتیم چطوری جبران بکنیم.@ اینقدر قیمت دارد که تو میتوانی همه اشتباهاتت را جبران بکنی(وَ یُحیَ بِها ما مات) هر چه مُرده میشود زنده کرد این خیلی قیمت دارد عمر و جوانی و دنیای ما بنابراین اگر ما آمدیم یک همچین چیزی که اینقدر قیمت دارد و میشود با آن یک ابدیت را بسازیم همه را در دنیا مصرف کردیم.@ صرف کمالات جمادی و نباتی و حیوانی و فرصتی برای عواطف مهرورزیها دوستیها و معنویت آخرت اخلاق الهی پیدا کردن رسیدن به هدف خلقت نگذاریم شروع مرگ است ضمن اینکه دنیای خوبی نخواهیم داشت هرگز مردنمان هم شروع غصه ماست.@ وفاتمان هم شروع یک غصه خیلی زیاد یک غصه طولانی و ابدی، ما باید از دنیا برای آخرت استفاده بکنیم آخرتی که هر لحظه ممکن است به سراغ ما بیاید چند ساعت دیگر چند روز دیگر چند ماه و چند سال دیگر قناعت میاید به انسان توانایی میدهد که از دنیا برای ابدیتش استفاده بکند.@ کسی که قانع است کسی که حریص نیست دنبال چشم و همچشمی نیست دنبال مسابقه گذاشتن با دیگران نیست دنبال یکسره بالا بردن کیفیت دنیاییش نیست میرسد به مسائل عاطفیش به مسائل آخرتیش و میتواند بهرهها و لذتهای آخرتی خودش را زیاد بکند.@ علی(ع) میفرماید که(ما زادَ فِی الدُنیا نَقَصَ فِی الآخِرَۀ) هر چه در دنیایتان زیاد بشود در آخرتتان کم میشود یعنی پایتان حساب میکنند اینطور نیست که شما دنیا را هر طوری خواستید با سطح لذت بالا بگذرانید بدون قناعت و با حرص زیاد و با تنوعطلبی دائماً هی بخواهید از لذتهای دنیا استفاده بکنید و نعمتهای دنیا و تأثیر در آخرتتان نگذارد.@ صریح فرمایش پیامبر هست که شیرینی دنیا تلخی آخرت را دارد چون همه انسانها از نظر لذت و عذاب از نظر مصائب و لذتها مساوی هستند خدا به هیچ وجه انسانها را با چند جور سهم نیافریده بعضیها لذتهایشان را در دنیا میبرند تمام دردسرهای آخرت برایشان میماند.@ بعضیها در دنیا به اندازهای که بتوانند دنیایشان را با آرامش بگذرانند میگذرانند از لذتهای دنیا خوب استفاده میکنند هیچ اشکالی هم ندارد ولی هرگز سهم آخرتشان را از دست نمیدهند سهم ابدیشان را هرگز حاضر نیستند از دست بدهند این عین بیعقلی و جهالت هست.@ (مَن عَمَرَ دارَ اِقامَتِهِ فَهُوَ العاقِل) هر کس که خانه اقامت خودش را آباد بکند فقط او عاقل است، چه کسی عاقل است؟ کسی که ابدیتش را آباد بکند چه کسی جاهل است؟ کسی که ابدیتش را از دست بدهد شوخی نیست چند دقیقه فکر بکنید ابدیت 80 بار فقط در قرآن به ما تصریح کردند مسئله ابدیت را در روایات که الا ماشاء الله.@ نباید واقعاً ما به این ابدیت فکر بکنیم شوخی است؟ اویی که میگذارد ما لذتهای آخرتیمان از دستمان نرود و به دست بیاوریم هم در دنیا لذت ببریم و شیرین باشد دنیایمان هم آخرتمان را از آن استفاده بکنیم قناعت هست ببینید چه گنج بزرگی هست قناعت.@ یعنی زیادهطلبی هوسبازیها زیادهخواهیهای انسان را کنترل میکند و انسان در سایه این کنترل شدن وقتش باز میشود برای خودسازی برای سازندگیهای عاطفی و بالا بردن مهرورزیها در زندگی و برای افزایش معنویت، آخرت سعی ویژه میخواهد یعنی برای آخرت ما باید تلاش مستقل و ویژه بکنیم.@ کدام کمال هست که تلاش مستقل و ویژه نخواهد کدام رتبه و درجه هست که تلاش مستقل و ویژه نخواهد؟ در سوره اسراء میفرماید(وَ مَنْ أَرادَ الْ‏آخِرَةَ وَ سَعى‏ لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ) سوره اسراء آیه 19 هر کس که آخرت را بخواهد و سعی متناسب با آخرت بکند نه سعی، سعی کافی نیست.@ مثل اینکه کسی بیاید بگوید در کنکور سعی کردم ولی قبول نشدم اگر سعی متناسب با کنکور را هر کس بکند قبول میشود ولی صرف سعی کردن کافی نیست من سعی کردم ولی در درسم قبول نشدم در فلان پایه نه سعی کافی نیست سعی باید متناسب با هدف باشد حتماً.@ آخرت و ابدیت سعی ویژه خودش را میخواهد تلاش مستقل و شایسته فضای آخرت را میخواهد شایسته شرائط زیستی آخرت را میخواهد شما به آن تناسب تلاش بکنید و با دنیاداری و حرص در دنیا و چشم و همچشمی و اسراف و مصرفگرایی و هوسهای ساعتی کسی نمیتواند برای آخرت کسی وقتی ندارد برای ابدیت و آخرت.@ اصلاً میشود یک امر کاملاً فراموش شده کما اینکه در اکثر زندگیها ما داریم میبینیم ما حتی وقت نداریم 5 دقیقه با خدا حرف بزنیم حوصله خدا را نداریم نماز هم اگر میخوانیم برای رفع تکلیف هست.@ ولی دوستی و رفاقت و صمیمتی بین ما و خدا و بین ما و ماوراء طبیعت برقرار نمیشود چرا؟ چون همیشه کار دنیا داریم همیشه عجله و کار دنیا کار کار کار ولی وقتی میگوییم سازندگی عاطفی چی سازندگی آخرتی چی نمیرسیم.@ (وَ مَنْ أَرادَ الْ‏آخِرَةَ وَ سَعى‏ لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ) اگر کسی اراده بکند آخرت را یعنی بخواهد واقعاً از صمیم قلب با صدق نیت آخرت را بخواهد حتماً بخواهد خوشبخت بشود حتماً بخواهد وفات قشنگی داشته باشد وفات خیلی زیباست وفات تولد به ابدیت است تولد به بهشت است فرمودند عروسی است مثل عروسی شادیآور است (عُرسُ المُؤمِن).@ لحظه بسیار باشکوهی است لحظه انتقال انسان به سرای ابدی با استقبال ملائکه با استقبال انبیاء بخصوص با استقبال ائمه(ع) خیلی لحظه باشکوهی است اگر کسی واقعاً این را بخواهد (وَ سَعى‏ لَها سَعْيَها) برایش تلاش مخصوص خودش و شایسته خودش را بکند و مؤمن باشد (فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً) سعیشان مشکور است یعنی خداوند به این سعی نتیجه خواهد داد.@ اما اگر ما بیاییم همه سرمایه را بگذاریم برای دنیا هی یکسره بخواهیم این کمالات جمادی و نباتی و حیوانی را بالا ببریم دیگر چه فرصتی برای آخرت هست چه موقع آدم میتواند ابدیت را بسازد این دنیا که یک دنیای محدود هست خیلی خیلی محدود کوتاه زمانش اگر قرار باشد تمام عمر جوانی ما را بگیرد پس ما برای ابدیتی که انتهاناپذیر است چقدر میتوانیم وقت بگذاریم.@ (آه مِن قِلَّۀِ الزاد وَ طولِ الطَریق) امیرالمؤمنین(ع) میفرماید آه از کمی توشه و طولانی بودن راه، یک صراط ما داریم سه هزار سال راه چند برابر عمر دنیاست این نور میخواهد خوراک میخواهد این تجهیزات و امکانات میخواهد حقیقی این مسیر مسیر اعتباری که نیست آخرت حقیقی است دنیاست که اعتباری و خواب است.@ آنچه که خیلی جدیت دارد آخرت و ابدیت است اهل آخرت وقتی به دنیا نگاه میکنند میگویند سراب بود(كَمْ لَبِثْتُمْ قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ) چند وقت در دنیا بودید میگویند ما یک روز یک نصف روز در دنیا بودیم یک سراب یک خواب برای آن ما تمام سرمایه ابدیمان را داریم در این دنیا مصرف میکنیم جوانی و عمرمان را.@ یک خانه را بکنیم دو تا اتومبیلمان چند تا بشود وسائل و ابزار خانهمان زیاد بشود کیفیت خوراکها را دائماً بالا ببریم لباسها را بیشتر بکنیم همه دارایی دنیا همین است بنابراین اگر کسی واقعاً میخواهد بهره آخرتیش از بین نرود باید بداند که اینجا را کاملاً در دست داشته باشد.@ جلوی زیادهخواهی و مصرف زیادی را بگیریم مصرف به اندازه خیلی خوب است نعمت است عبادت است و ثواب هم دارد لذت به اندازه ثواب دارد اصلاً ما در حدیث داریم کسی که عُرضه ندارد در دنیا لذت ببرد و لذتهای دنیایی را ببرد برای آخرت هم نمیتواند بهرهبرداری بکند از آخرت برای کارهای آخرتیش هم نمیتواند قدرتمند عمل بکند.@ فرمودند یک سوم وقتتان را به لذات حلال بگذرانید حلال به اندازه به اندازه کسی لذت دنیا را انکار نمیکند این لذت دنیا باید باشد نعمت دنیا باید باشد رفاه باید باشد شادی و آرامش باید باشند.@ اما اینها باید وسیلهای باشند برای ساخت شادی و لذت ابدی ما نه اینکه ما زیادهروی بکنیم در آنجا از بهره آخرتیمان کم بشود هر چقدر اینجا زیادهروی بکنیم آن طرف بیشتر کم میاوریم.@

هر لذت اضافه غیر ضروری با قیمت آخرتی پایمان حساب میشود وقتی شما میروی در یک رستوران غذا بخورید به جیبت نگاه میکنی بله غذاهای پنج هزار تومانی ده هزار تومانی آنجا هست ولی شما به جیب خودت نگاه میکنی.@ حالا یک کسی بیاید به کارمند بگوید که چرا شما پنج نفر هستید چرا نرفتید غذاهای هفت هشت هزار تومانی سفارش بدهید میگوید من ندارم یک همچین مبلغی را آن مقدار که دارم در این رستوران غذا میخورم بیشتر هست اما اگر خواست بیشتر بپردازد وسط برج کم میاورد و باید برود قرض بگیرد.@ لذا میگوید من به اندازهای که میتوانم به آرامشم به عزتم لطمه نخورد غذا میخورم اینجا مصرف زیاد نمیکنم غذاهای آنچنانی هم نمیخورم اینجا پایش هزینه دنیایی حساب میشود اگر اینجا کم هم بیاورد برود قرض هم بگیرد پایش دنیایی حساب میشود.@ اما در لذتهای دنیا در افزونطلبی حرص زدن زیادهخواهی تجملات مسابقه گذاشتن با دیگران شما هر چه از دیگران جلو بزنی از ابدیتت با مقیاس ابدی کم میشود خیلی توجه بفرمایید به این نکته با مقیاس ابدی از ما کم خواهد شد.@ یعنی بعداً اینقدر افسوس ده تومان از پولهایی که بیخود هزینه کردیم میخوریم آن طرف خوبها افسوس میخورند بدها که بماند یعنی اینقدر خوبها هستند در آنجا میگویند ای کاش ما پنج دقیقه از آن وقتها را یک طور دیگر مصرف میکردیم ده تا یک تومانی از آن پولها را یک طور دیگر مصرف میکردیم اینجا به دردمان میخورد.@ اینطور نیست دنیا همه چیزش روی حساب کتاب است(كُلُّ شَيْ‏ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ) همه چیز ریاضیات دارد خلقت، افسوس نخوریم که یک عده خیلی وضعشان خوب است در دنیا بخوربخور راه انداختند خیلی دارند لذت میبرند نه اینطور نیست دلمان باید برایشان بسوزد نه اینکه خودمان را کوچک بکنیم افسوسشان را بخوریم.@ چون او تمام سهم آخرتش را دارد همین جا مصرف میکند شما قرار است یک اردو بروید بعد میبینی یک نفر شکمو باشد در اتوبوس تمام غذاهایش را بخورد کسی نمیرود به این بگوید خوش به حالش چقدر دارد میخورد الان چون به محض اینکه رسید فضای اردو که فضایی هست که بیشتر به خوردن مزه دارد آنجا میبینید او فقط باید به دستان شما نگاه بکند.@ این که قرآن وضعیت گدایی بعد از مرگ و گدایی در قیامت و صراط را چقدر به ما تذکر میدهد(انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ) یک مقدار به ما نگاه بکنید ما از نور شما بگیریم(قِيلَ ارْجِعُوا وَراءَكُمْ فَالَْتمِسُوا نُوراً) برگردید بروید از دنیا نور بیاورید نور اینجا کسی به کسی نمیدهد.@ چند بار قرآن فرمود: (لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى) هیچ کس بار کسی را تحمل نمیکند آنجا، پدر مادر خواهر برادر اصلاً آنجا انساب وجود ندارد (فَلا اَنساب) قرآن میگوید اصلاً آنجا نسبت نیست که بگویی بابا جان بیا یک ذره کمک من بکن یکی از گناهان من را تحمل بکن یک ذره از نورت به من بده یکی از ثوابهایت را بده اصلاً آنجا خبری نیست.@ به این روایت شیرین توجه کنید امیرالمؤمنین(ع) (ما اِلتَذَ اَحَدٌ مِنَ الدُنیا اِلاّ کانَت لَهُ یَومَ القیامَۀِ غُصی) هیچ لذتی در دنیا کسی نمیبرد مگر قیامت غصهاش را میخورد که چرا اینجا مصرفش کردم لذت حلال و لذت اندازه را نمیگویم لذت اندازه باید باشد غصه هم ندارد آخرت خیلی هم خوب است لذت اضافی.@ اینطور نیست که اگر توانستی لذت بالاتر بگویی حالا که میتوانم لذتچرانی بکنم نفسچرانی بکنم هی بیشتر لذت ببرم پس این کار را بکنم نه اینطور نیست اگر بیحکمت باشد و به اندازه نباشد زیادهروی باشد آن طرف غصهاش را میخوری.@ حضرت یک لباس خوب به او دادند دید این لباس خیلی خوب است سریع این را انفاق کرد گفت این برود برای آخرت، ما بهترینها را همین جا مصرف میکنیم بدردنخورها را میخواهیم بفرستیم آخرت دست دومها آنهایی که خودمان نیاز نداریم آنهایی که خودمان دوست نداریم.@ اینها را میخواهیم بفرستیم آخرت بعد از یک مدت میبینیم همه این چیزهایی که خودمان بدمان میاید از آن فرستادیم آنجا برای ابدیتمان جان ندارد کمکمان بکند ولی حضرت وقتی یک نعمت و لذت خوب گیرش میامد میگفت این حیف است اینجا مصرف بشود باید برود آخرت برای آنجا باید ذخیره بشود.@ آدمهای عاقل همین کار را میکنند یکبار دیگر بخوانم(ما اِلتَذَ اَحَدٌ مِنَ الدُنیا اِلاّ کانَت لَهُ یَومَ القیامَۀِ غُصی) پس چشم ندوزیم به اینهایی که دارند تندتند در این دنیا میخورند و کیف میکنند بگوییم بهبه خوش به حالشان اگر کسی گفت خوش به حالش خودش را خوار کرده.@ نگاهش غلط است خوش به حال کسی که خدا برایش چنان زندگیش را تدبیر کرده که اینجا زیاد لذت نبرد اینجا زیاد نداشته باشد خوش به حال این معلوم است خدا ذخیره کرده برای ابدیتش بنابراین غصه ندارد کسی که دارد ذخیرهسازی میکند دیگر خودکمبینی ندارد عقده شدن ندارد غصه خوردن ندارد.@ بنابراین چون اگر قناعت نداشته باشیم بهرههای ابدیمان را از دست میدهیم این فرمایش مهم را امیرالمؤمنین(ع) فرمودند(اِنتَقِم مِن حِرصِکَ بِالقُنوع کَما تَنتَقِمُ مِن عَدُوِّکَ بِالقِصاص).@ میگوید همانطوری که اگر کسی آمد در حق تو جنایت کرد دشمنی آمد پدرت را کشت به خودت آسیب بدنی زد کسی از اقوام تو را از بین برد میروی با قصاص از او انتقام میگیری از حرص خودت با همین کینه به وسیله قناعت انتقام بگیر.@ چون هر وقت که این شعله حرص انسان برافروخته میشود و انسان را به زیاد خوردن سر سفره زیاد پوشیدن لباس غیر معقول پوشیدن اشرافیگری پُز دادن و افتخار مسابقه گذاشتن با دیگران میکشاند نمیدانی که چه جنایتی دارد این حرصت به سرت میاورد.@ نمیدانی چه چیزهایی دارد از ابدیتت کم میشود نمیدانی چقدر دنیایت را دارد خراب میکند هر وقت افتادی در همچین مسابقاتی بدان ضربه خوردی از این نفس زیادهطلب خودت بنابراین در دنیا هم فرصت لذت بردن از دنیا را هم از دست میدهی حرص هم دنیا را خراب میکند هم آخرت را خراب میکند.@ زیادهخواهی و مسابقه گذاشتن و چشم و همچشمی هم دنیا را نابود میکند هم ابدیت را نابود میکند لذا باید انسان انتقام بگیرد اگر یک موقعی نفسش زیادهروی کرد غذا میخواست بخورد سیر شده بود باز زیادی خورد خوب خوابت را زیاد میکند مریضیت را زیاد میکند به جسمت هم لطمه میزند.@ از بهره عبادت هم کم میکند از درس خواندن هم میافتی چرتت میگیرد نمیتوانی درس بخوانی تو چقدر صدمه میزند میگوید از آن انتقام بگیر فردا را روزه بگیر کمتر به او بده که دفعه دیگر اینطوری بلا سرت نیاورد.@ چند از دانشمندان به من گفتند ملاقاتشان کردم میگفتند در بعضی از کشورها جاهایی هست که میروند غذا میخورند لذت میبرند جمع میشوند غذا میخورند بعد سیر میشوند نمیتوانند بخورند لذت ببرند این غذاهایی را که میبینند اذیت میشوند.@ میروند بعد از غذا کاری میکنند که حالشان به هم بخورد جا باشد دوباره بیایند لذت ببرند یعنی تولید لذت دائماً هی متنوع کردن سطح لذات را ما بالا ببریم انواع و اقسام لذات اصلاً اصالت لذت میگوید دنیا همین است باید کیف کرد.@

داری بهره ابدیتس را از دست میدهی لذا میگوید حتماً با کینه از آن انتقام بگیرید از حرصتان هر وقت حرص شما شعلهور شد حتماً با قناعت از آن انتقام بگیرید و الا این نفس زیادهخواه را اگر رهایش بکنید تا جهنم میبرد سیر هم نمیشود تا جهنم میبردت.@ چون عرض کردم از نظر ساختار وجودی ما بینهایتطلبیم اگر تربیتش نکنیم و با معشوق اصلی قانعش نکنیم و با معشوقهای فرعی و دروغین میخواهد بینهایتطلبی خودش را ارضا بکند بنابراین تا آخر عمر آرام نخواهد شد.@ امام صادق میفرماید در همین رابطه به آنچه خدا قسمت تو کرده قانع باش و به آنچه دیگران دارند چشم مدوز و آنچه را که بدان نمیرسی آرزو نکن زیرا کسی که قانع باشد سیر میشود و کسی که قانع نباشد سیر نمیشود.@ بعد حضرت میفرماید(وَ خُذ حَظَکَ مِن آخِرَتِک) بهره خودت از آخرتت را بگیر از بدنت بگیر از روح خودت بهره خودت را بگیر حق تو است که ابدیت شاد باشی حق توست که در زمان مُردن با جشن و سرور از این دنیا بروی با جشن تولد به ابدیت از این دنیا بروی.@ حقت هست که تا قیامت در شادی و سرور باشی حقت هست که قیامت در امنیت و آرامش زیر سایه خدا باشی حقت هست که با اکرام و تکریم وارد بهشت ابدی بشوی و بالاتر از بهشت حتی حقت هست بنابراین حقت را از دنیایت بگیر.@ (اِنَّ اللَیلَ وَ النَّهار یَعمَلانِ فیک فَعمَل فیهِما وَ یَأخُذانِ مِنک فَخُذ مِنهُما) شب و روز دارند بر تو عمل میکنند پس تو هم بر شب و روز عمل بکنند و دارند از تو میگیرند چه چیزی را از ما میگیرند شب و روز ابدیت ما را دارند میگیرند یعنی دارند ما را به آن لحظه نزدیک میکنند اگر آماده نباشیم شروع اول وفات اول بدبختی است.@ دارد از تو میگیرد تو هم از او بگیر ما چه چیزی بگیریم او دارد عمر را از ما میگیرد و فرصت سازندگی را از ما میگیرد ما باید یک ابدیت را از او بگیریم(خُذ حَظَکَ مِنَ الآخِرَۀ) بهره آخرتیت را دریافت کن نگذار این جوانی و عمر مفت مصرف بشود بعد از اینکه تمام شد تو هیچی در دستت نباشد.@ مولوی داستان زیبایی دارد میگوید یک بنده خدایی شبها میخواست برود بنایی بکند روزها نمیتوانست بنا به دلائلی نمیتوانست بنایی بکند شبها بنایی میکرد مدتها رفت شبها بنایی کرد در زمین و ساختمان تمام شد یک روز که تمام شد آمد ببیند که چکار کرده دید اشتباهاً تمام آن چیزهای را که ساخته در زمین همسایه ساخته اشتباهی هیچ چیز در زمین خودش نیست این را خسران میگویند.@ ما همه چیز را نباید در زمین همسایه که بدن ما و دنیای ما و طبیعت ما هست بسازیم باید در زمین اصلیمان زمین خودمان که تا ابدیت با ما هست زمین نفس خودمان بسازیم برای این باید سرمایهگذاری بکنیم این اصلا با حرص جور در نمیاید.@ اگر ما واقعاً میخواهیم به ثروت ابدیمان برسیم باید با قناعت دوست باشیم اثر دیگر قناعت را خدمتتان عرض کنم آسان شدن حساب روز قیامت چون شما در دنیا بیشترین تولیدت مربوط به ابدیتت بوده تولید دنیایی خیلی نداشتی بنابراین حساب کتاب هم کم است.@ در روایت داریم قیامت نسبت به حرام عقاب هست و جهنم نسبت به حلال هم حساب کتاب است هر چه تو خودت را پخش و پلا بکنی هر چه تمام قوایت را تقسیم بکنی در دنیاهای مختلف در کمالات جمادی متنوع کمالات نباتی متنوع کمالات حیوانی متنوع فردای قیامت باید دانه دانه جواب بدهی.@ مرحوم ابن فهد در عدۀ الداعی این حدیث صحیح و معتبر را آورده که روز قیامت قیامت قرآن میفرماید پنجاه هزار سال است امام صادق فرمود که برای هر یک صحنه از صحنههای زندگی شما هزار سال فرصت هست از شما بازجویی میکنند.@ مثلاً هزار سال در رابطه با رفتار با همسر و فرزند و اینها هزار سال برای ارتباط با پدر مادر و اقوام هزار سال برای نحوه ارتباط با قرآن هزار سال برای نحوه ارتباط با امام زمان هزار سال برای ارتباط با نماز این قطعی است شوخیبردار نیست ابن فهد میگوید ساعت به ساعت را سؤال میکند.@ خوش به حال کسی که وقتی حالا نحوه سؤال چطوری هست تبعاتش چطوری است الان فرصت نیست برایتان بگویم فقط همین را بگویم ابن فهد میگوید وقتی که انسان ساعت به ساعتش بررسی میشود و ساعتهایی که مفت تلفشان کرده در دنیا برخورد میکنند به او میگویند این ساعت را تو تلف کردی.@ میگوید چنان حسرت و عذاب درونی به این دست میدهد که اگر این عذاب را بین همه بهشتیان تقسیم بکنند بهشتیان دیگر از بهشت هیچ لذتی نمیبرند و برعکس وقتی ساعتهایی را به او نشان میدهند که در اطاعت خدا و در راه درست اطاعت و عبادت فقط آن جنبه که اکثراً میفهمیم از آن نیست.@ کار کرده خانمی کار منزل کرده به شوهرش رسیده آقایی به منزل رسیده کار درست کار معقولی که خدا خواسته کرده وقتی این را میبیند میگوید اینقدر به من شادی دست میدهد که این شادی را وقتی تقسیمش میکنند بین جهنمیان دیگر جهنمیان دردی احساس نمیکنند خیلی مهم است گذران عمر خوب مصرف کردن عمر.@ میفرماید قناعت باعث میشود روز قیامت حساب انسان آسان باشد چون قوایش را جوانی و عمرش تقسیم نکرده در یک عمر فقط کمالات دنیایی چون دانه دانه باید حساب پس بدهد سبکبال خیلی سبکبالها و سبکبالها موفق و شادند.@ میگوید آقا من هر چه عمر داشتم درست مصرف کردم معطلی ندارم این که قیامت 50 هزار سال معطلی دارد و برای بعضیها فرمود به اندازه چهار رکعت نماز عصر است معطلیشان برای این است چون آنهایی که به اندازه چهار رکعت نماز عصر معطل میشوند آنجا از عمرشان خیلی خوب استفاده کردند.@ لذا معطلی هم ندارد قیامت پنجاه هزار ساله برای آنها معطلی ندارد همان چند لحظه میروند در بهشت برای بعضیها تصریح شده بدون حساب میروند در بهشت خوب زندگی کردند خیلی قدر جوانی و عمرشان را خوب دیدند قشنگ زندگی کردند قدر عمر و جوانیشان را خوب دانستند.@ (اِقنَعَ بِما اُتیتَ یَخِفُ عَلَیکَ الحِساب) رسول خدا(ص) به آنچه که داده شده به هر چیزی که به تو دادند به هر قیمتی که به تو دادند قانع باش تا اینکه حساب قیامت برای تو سبک باشد (یَخِفُ عَلَیکَ الحِساب) معطلیت کمتر هست اینجا حساب آسانتر است.@ یک داستان داریم که ایشان یک پولی را دادند به سلمان و ابوذر گفتند بروید خرج کنید بعد بیایید توضیح بدهید بعد که میخواستند توضیح بدهند گفت روی سنگ داغ بایستید و توضیح بدهید سلمان رفت روی سنگ داغ و گفت همه را صدقه دادم آمد پایین.@ ابوذر رفت گفت اینقدرش را اینطوری خریدم اینقدرش اینطوری خریدم باید توضیح میداد دیگر باید روی سنگ میماند تا توضیح بدهد پایش میسوخت قیامت اینطوری است اینکه در روایت داریم زمین قیامت یک پارچه آتش است اینطوری است آنجا معطلی دارد.@ خوش به حال کسی که معطل نمیشود آنجا از عمرش خوب استفاده میکند امام سجاد(ع) در دعای مکارم عرض میکند به خداوند(وَ استَفرَغَ الیَومِ فی ما خَلَقتَنی لَک) خدایا اوقات من را طوری فارغ بکن فراغت طوری ببخش برای هدفی که من را برایش خلق کردی فارغ کن یعنی عُرضه داشته باشم از عمر و جوانیم برای هدف خلقتم استفاده بکنم.@ (وَ استَعمِلنی بِما تَسئَلونی غَداً عَنه) من را به کاری وادار کن که فردای قیامت میخواهی از آن سؤال بکنی انسان وقت بگذارد برای آن پنجاه تا سؤال زندگی بکند با آن پنجاه تا سؤال زندگی بکند درست و زندگیش جواب آن پنجاه تا سؤال باشد.@ برویم به سراغ آثار بعدی هست پس یکی از آثارش سبکی حساب قیامت هست یکی از آنها رضایت خداست امام صادق(ع) میفرماید(مَن رَضیَ مِنَ الله بِالیَسیر مِنَ المَعاش رَضیَ الله مِنهُ بِالیَسیرِ مِنَ الاَبَد) کسی که در معاش به کم راضی است یسیر یعنی آن حداقلی که کفاف میدهد آسان خرج است سختگیر نیست.@ یعنی اهل تشریفات نیست خدا هم به عمل کم او قانع هست زیاد به او سخت نمیگیرد چون دنیا را خیلی سخت نگرفت میگوید خدا هم آخرت را به او سخت نمیگیرد ولی کسی که برای دنیا هی شرائط میگذارد و سخت میگیرد آخرت هم خدا به او سخت میگیرد و وای به حال انسان که خدا بخواهد به او سخت بگیرد.@ خدا بخواهد به انسان سخت بگیرد موشکافی بخواهد بکند لذا در دنیا خیلی موشکافی نکنید برای لذتها برای نعمتها برای بهرهبرداریها هی شرائط سخت نگذاریم یک ازدواج میخواهد بکند برای جهیزیه سختگیری میکند برای مهریه سختگیری میکند برای اینکه زودتر بروند سر خانه سختگیری میکند.@ برای ارزاق خانه سختگیری میکند با همسر سختگیری میکند پسر میخواهد برود زن بگیرد الان سنش تمام آن دورانی را که باید در جوانی از ازدواج لذت میبرد خراب کرده برای اینکه سختگیر است میگوید حتماً من باید اتومبیلم حاضر باشد خانهام حاضر باشد چنین باشد چنان باشد.@ ازدواجش را به تأخیر میاندازد هم گناه میکند هم واقعاً حق خودش را به خودش نمیدهد از دنیا و تبعات دیگر دارد چرا سخت بگیریم برای ازدواج چرا سخت بگیریم برای شوهر دادن برای شوهر کردن برای زن گرفتن برای زن دادن چرا سخت بگیریم.@ اگر سخت بگیرید خدا به شما سخت میگیرد این هم مجموعه آثار دنیایی و آخرتی قناعت برای همین هم ما میفهمیم که چرا حضرت علی(ع) درباره قناعت فرمود که(اَلقِناعَۀُ سَیفٌ لا یَمدوح) قناعت یک شمشیری هست که هیچ وقت کُند نمیشود اگر کسی شمشیر قناعت دستش باشد تمام مشکلات دنیایی و آخرتی خودش را میتواند برطرف بکند.@ و رسول خدا فرمود(خیارُ اُمَتی اَلقانِع وَ شِرارُهُم اَلطامِع) بهترین افراد امت من آدمهای قانع و بدترینشان آدمهای طمعکار و حریص هستند حالا این معنای این روایتها را بهتر بفهمیم.@ و اینکه پیامبر باز فرمود(اَلقِناعِۀُ مالٌ لا یَنفَع) قناعت ثروتی هست که هیچ وقت تمام نمیشود اگر کسی به این ثروت برسد هم دنیای شاد و آرامی خواهد داشت و هم آخرت(نِعمَ الحَظ اَلقِناعَه) علی(ع) فرمود چقدر بهره خوبی است قناعت این را من تندتند میخوانم چون فرصت دیگری نداریم.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@