شرح زیارت جامعه کبیره؛ جلسه 69 25/06/1397

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی أعدائهم أجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@

سلام و صلوات و درود و رحمت و خیرات و مغفرت و برکات الهی بر همه شما عزیزان و بینندگان عزیز شبکه الهی ولایت. بحثمان در شرح زیارت جامعه کبیره به این فقره رسید که «و منتهی الحلم». اهل بیت (علیهم السّلام) انتهای حلم هستند مکانی است که حلم در آخرین مرحله و اوجش در اینها وجود دارد و به اینها ختم می‌شود.@عرض کردیم در جلسه گذشته ما به چند جهت باید روی این موضوع کار بکنیم یکی اینکه موضوع حلم یک صفت مهم در خانواده آسمانی ماست ما اگر بخواهیم به مقام اهل بیت برسیم باید به این صفت متصف باشیم.@شما وقتی که در زیارت عاشورا می‌گویید: «اسئله أن یبلغنی المقام المحمود لکم عندالله» من از خدا می‌خواهم که من را به همان مقامی که شما نزد خدا دارید برساند اگر یک کسی صادق باشد و شوق مقام اهل بیت را داشته باشد شیفته مقام اهل بیت باشد.@این شخص باید حلم را در خودش پیاده کند حلم خیلی مهم است و صفات دیگر را هم همینطور، چون هر چقدر شما در تعداد صفات شبیه می‌شوید به معصومین، نقطه اتصالتان به آنها بیشتر می‌شود یعنی ابعاد شخصیتی شما، شباهتهای شخصیت شما هر چقدر بیشتر می‌شود نقاط ارتباطی‌تان، صله شما بیشتر هست وصل شما بیشتر هست این خیلی مهم است.@گاهی وقتها ممکن است انسان در فراز و نشیبها چندتا از خصوصیتهای خوبش نابود بشوند وقتی که تعداد زیادی صفتهای خوب داشته باشد مثل یک چتری هست که دهها طناب هست، دارد در آسمان پاره می‌شود این طنابها دانه دانه، ولی چون تعداد طنابها زیاد هست نهایتاً با دوتا سه تا طناب خودش را پایین به سلامت می‌رساند.@ولی وقتی کسی که شباهتهایش به معصومین کم است در فراز و نشیب زندگی، حوادث زندگی آنها را از دست بدهد دیگر نقطه اتصال به معصوم ندارد، این است که از موقع وفات و عالم برزخ دوست دارد دستش را به معصوم برساند چیزی ندارد به معصوم متصل بشود.@چون اتصال آن جای اتصال توهمی نیست تخیلی نیست یک اتصال حقیقی است باید واقعاً چیزی در قلب ما متصل به آنها باشد که ما را به آنها وصل کند این را خوب دقت کنید دارم چه می‌گویم، خیال‌زدگی نیست باید یک چیزی در قلب ما باشد عواملی باشند در قلب ما که شباهت داشته باشد به خصوصیات اهل بیت، ما را متصل کند نگه دارد.@اگر جهنم، فشار قبر، حوادث دیگر، گرفتاریهای دیگر، اینها ممکن است چهار تا ده تا را قطع کند دو تا چیز بالأخره پیدا بشود از اتصالات که ما را نجات بدهد باعث نجات ما بشود.@لذا روی صفات مختلف باید کار کنیم اما مسئله حلم فقط این نیست که خانواده آسمانی ما حلیم هستند ما هم باید حلیم باشیم این خیلی مهم است این یک بُعد لزوم مسئله حلم هست که آنها وقتی «منتهی الحلم» هستند ما هم باید این صفتها را در خودمان ایجاد کنیم.@یک آدم پرخاشگر، عصبی، زودرنج، حساس شباهتی به معصوم ندارد این آدم اتصال به معصوم ندارد آنها در اوج حلم هستند این زودرنجی دارد عصبانی هست نق و غر می‌زند دائماً در خانه، شوهرش از او حساب می‌برد که اگر من الان فلان چیز را نگویم این قهر نکند ناز نکند دعوا نکند اعصابم را خورد نکند.@یا زنش ناراحت است از اینکه اگر الان فلان مورد بشود این نترکد، منفجر نشود، بدش نیاید، به او برنخورد، ببینید این همه‌اش نقاط اینطوری دارد نقاط جهنمی دارد این آدم، سر هر چیزی بالأخره یک چیزی به او برمی‌خورد، خانواده‌تان، دایی‌ات، عمه‌ات، عموات اینطوری گفت، خودت اینطوری گفتی، آنجا سر سفره اینطوری شد.@یعنی همیشه یک موضوعی برای ناراحت شدن، غصه خوردن، دق خوردن، نگران شدن، رنجیدن دارد خب این بیشتر شبیه جهنم است تا شبیه بهشت، حلم آدم را بهشتی می‌کند شبیه بهشت می‌کند آن کسی که کنار تو قرار می‌گیرد آرامش دارد احساس امنیت دارد احساس آرامش دارد وقتی که کنار تو قرار می‌گیرد حالا هر کس که می‌خواهد باشد.@یعنی از شر تو در امان هستند از سوءظنها و پرخاشگریها و زودرنجیها و عصبانیتها و دلخوریهای تو در امان هستند، می‌دانند تو یک شخصیتی هستی محکم هستی قدرتمند هست به راحتی چیزی به تو برنمی‌خورد این معنای بهشت را می‌دهد.@ائمه اینطوری هستند ما هم باید در این صفت شبیه به آنها باشیم این یک نکته. نکته مهم دیگری هست این هست که فقط این نیست که آنها یک صفت دارند ما در این صفت شبیه آنها باشیم به آنها اتصال داشته باشیم؛ حلم، خویشتنداری در مقابل هیجانات، زودرنجیها، عصبانیتها، و حساسیتها صفتی هست که اگر کسی نداشته باشد اصلاً هیچ حرکتی به سمت خانواده آسمانی‌اش ندارد.@این را خوب توجه بفرمایید که دارم چه می‌گویم. حلم یک چیزی هست که اگر نداشته باشید فرمود: «الحلم نظام أمر المؤمن» آن نظم کل کار یک مؤمن با حلم است، نداشته باشی نه شوهر، زن، پدر، مادر، فرزند، مدیر، زیردست خوبی هستی هیچی، نه بنده خوبی هستی حتی، هیچ بنده خوبی برای خدا نیستی اگر حلیم نباشی.@حج می‌روی همه‌اش باطل می‌شود، نماز می‌خوانی همه‌اش باطل می‌شود، امام رضا می‌روی همه را هدر می‌دهی، حلم یک چیزی هست که اگر نباشد شما بروی امام رضا، امام رضا به جای اینکه تحویلت بگیرد لعنتت می‌کند خود امام رضا فرمود در دروس قلبی داشتیم.@فرمود اگر یک شیعه‌ای دریده است بقیه را می‌دَرَد، بقیه را تحقیر می‌کند بقیه را می‌بُرد، می‌تواند خاطر دیگران را ناراحت بکند من نفرین‌اش می‌کنم وقتی یک کسی که اینقدر منفور امام باشد چطوری می‌تواند با این خانواده محشور بشود لذا ما چاره‌ای نداریم جز اینکه واقعاً حلم را قالب کنیم به زندگی خودمان، به همه امور زندگی خودمان.@ما حق عصبانیت و پرخاشگری و نق و غر نداریم حق اینکه چیزی به ما بربخورد، حق نیش زدن و سرزنش کردن نداریم حق اینکه حال کسی را بگیریم نداریم بالأخره باید تمرین هم بکنیم همانطور که ساعت قبل گفتم حلم آموختنی است باید آموزش ببینید و باید هم تمرین بکنیم این مهم است تمرین کردنش.@دوتا نکته را پس بگویم، گفتم الان احادیثش را برایتان بخوانم؛ یکی اینکه اگر حلم نداشته باشیم هیچی برای ما نمی‌‌ماند دوم اینکه حلم تمرین کردنی هست؛ ساعت قبل گفتیم حلم چیست؟ آموختنی است، آموختن یعنی روش دارد تمرین کنید شکست دارد اُفت و خیز دارد.@در مورد اینکه هیچی برای ما نمی‌ماند اول بگویم، جالب این هست که از امام رضا هم هست ما اسم امام رضا (علیه السّلام) را آوردیم روایت از خود امام رضا (علیه السّلام) هست. این خیلی مهم است همینطوری هم می‌توانید شما حفظش کنید «لا یکون الرجل عابدا حتی یکون حلیما» سه تا کلمه آنطرف، سه تا کلمه هم اینجا، شرط، جزای شرط.@شخص عابد نیست یعنی عبادتی برایش نمی‌ماند، نمی‌توانیم بگوییم این عبادت کرده اگر کسی می‌خواهد اهل عبادت باشد عبادتش بماند، تمرکز می‌کند بماند، ذکرش بماند، زیارتش بماند، حجش بماند، کربلایش بماند، برایش بماند به عنوان یک امر عبادی، نمازش تأثیر داشته باشد رویش، اثر بگذارد «لا یکون الرجل عابدا حتی یکون حلیما» تا اینکه حلیم باشد.@یعنی بردبار باشد، بتواند جلوی حمله احساساتش را بگیرد این شرط است یعنی بیخود زحمت نکش چشمت را ببندی و بگویی که حالا عیب ندارد اگر عصبانی هستیم فحش می‌دهیم زودرنج و حساس هستیم می‌رویم با دعا و نماز و زیارت درستش می‌کنیم، اینطوری نمی‌شود هیچی اصلاً برایت نیست.@آن کسی که تو می‌گویی بروم زیارتش درست می‌شود، خودش دارد می‌گوید تو اگر اینطوری نباشی اصلاً پذیرفته نیستی چون شخصیت این آدم نیش دارد، دارد می‌دَرَد و می‌رود.@مثل اینکه الان من بلند شوم اربعین بروم خب اربعین خیلی ثواب عالی دارد ثواب زیادی دارد در روایت هم داریم که اگر کسی برود تمام گناهانش آمرزیده می‌شود ولی خب من اگر اربعین بروم و بعد در راهپیمایی مثلاً دوتا چاقو اینطوری به دستم بگیرم بکشم به مردم بروم برسم آنجا آمرزیده هستم؟ تو داری همه را می‌دَری و می‌روی، داری همه را ناراحت می‌کنی.@با حق الناس با دعا و زیارت و اینطور چیزها حق الناس برطرف نمی‌شود ما در مقوله حلم، که حضرت فرمود یک پرده پوشاننده است تو را از حق الناس نجات می‌دهد تو را از آلوده شدن و دریدن مردم نجات می‌دهد این را ما باید داشته باشیم.@در روایت داریم برای بنده هیچ عملی نمی‌ماند مگر اینکه سه خصلت داشته باشد یکی این هست که: «حلم یرد به جهل الجاهل» یکی از سه چیزی که اگر کسی نداشته باشد سه پایه اصلی که اگر نداشته باشد تمام اعمالش از بین می‌رود زحماتش از بین می‌رود.@مثل یک بچه مثلاً شش ماه در شکم مادر هست سقط شود، شش ماه زحمت کشیده ولی بالأخره سقط شد، چرا شش ماه، خب حالا هفت ماه، هشت ماه، الان در ماه نُهم سقط شده، چطوری سقط شده، بالأخره عامل سقط آنقدر قوی بوده که در ماه نُهم بچه افتاده یعنی نُه ماه زحمت هدر رفته بچه دیگر به دنیا نمی‌آید مُرد، تمام شد سقط شد.@حلم اینطوری است حلم نمی‌گذارد موفق وفات تو سالم وارد برزخ بشوی، سالم متولد بشوی به نظام برزخی اگر نداشته باشی‌اش، این خیلی مهم است «حلم یرد به جهل الجاهل» اگر کسی حلمی نداشته باشد که جهل افراد جاهل را بتواند از خودش عبور بدهد بالأخره اطراف ما افراد زیاد هستند جاهل هستند.@جاهل نه بمعنی اینکه حالا یک آدمی صددرصد دیوانه و بی‌شعوری باشد، بالأخره یک جهلهایی دارد همه ما یک جهالتهایی داریم یک جاهایی جهالتهای ما موجب آزار دیگران می‌شود همه ما هم داریم اگر حالا با یک جاهلی برخورد کردیم اگر حلم نداشته باشیم «یرد به جهل الجاهل» یعنی یکطوری این را عبورش بدهد، نگذارد آن جهل داغونش بکند برگرداند.@حلم چون پرده ساتر است علی (علیه السّلام) چه فرمود؟ فرمود حلم پرده ساتر است «قطاع ساتر» یک پرده ساتر است این را دارد وقتی به آن می‌خورد برمی‌گردد، یک ضدضربه دارد یک سپری دارد وقتی می‌خورد برمی‌گردد.@الان خانمت، پدرت، مادرت، همسرت، خانواده همسرت یک کسی دارد در یک موضعی هست یک موضع‌گیری خاصی کرده خواستگار است نامزد است خانواده خواستگار است یک رفتاری کردند وقتی به تو می‌خورد باید برگردانی اگر به تو خورد و تکانت داد پرتت کرد خب پس پرت شدی اگر افتادی به فحاشی و بدگویی و غیبت و تهمت و انتقام و اینطور چیزها پس افتادی و سقوط کردی این یک نکته.@نکته بعد این هست که حلم تمرین دارد هم آموزشی است هم تمرین دارد نگاه کنید «ان لم تکن حلیماً فتحلم» روایت امیرالمؤمنین (علیه السّلام) هست روایت مشهوری هم هست در همان دوره حلم هم توضیح دادیم «ان لم تکن حلیماً» اگر حلیم نیستی «فتحلم» خودت را به حلم بزن ادای آدمهای حلیم را در بیاور.@در روایت داریم کسی که ادای گروهی را در می‌آورد خودش را شبیه هر گروهی می‌کند نزدیک است که از آنها باشد در روایت داریم لباس دشمنان من را نپوشید غذای دشمنان من را نخورید کسی که خودش را به شکل دشمنان اهل بیت در می‌آورد از نظر پوشش، می‌گوید این شخصیتاً این شبیه شدن او را از آنها می‌کند.@یواش یواش این طرز لباس پوشیدن این طرز خانه، این طرز چینش خانه دکوراسیون خانه، طرز مهمانی رفتن، طرز غذا خوردن یواش یواش تو را از آنها می‌کند، می‌گوید ادای دشمنان من را در نیاورید در لباس آنها نروید چیزی را شبیه به آنها انجام ندهید چون شبیه شدن به آنها شما را تهدید می‌کند از آنها شدن شما را تهدید می‌کند.@نقطه برعکسش هم هست؛ شما خودتان را شبیه انبیا و ائمه در بیاورد اینطوری ادا در بیاورد دائم کار کن در لباس پوشیدن، در حرف زدن در راه رفتن، در سلام و علیک کردن در مهمانی در هر چیزی، بعد می‌بینی که یواش یواش شد جزء خلقیات تو، یعنی بی‌زحمت این اتفاق می‌افتد فقط تو خواستی یکطوری خودت را شبیه به آنها بکنی.@شباهت چه در ظاهر و چه در باطن تأثیر بسیار بسیار زیادی دارد. شما الان می‌خواهید تمرین بکنید الان به شما بگویم مثلاً می‌خواهید در تمرینهای عبادی، می‌خواهید الان نماز بخوانید ببینید بزرگان دین حضرت زهرا چطور نماز می‌خوانده.@مثلاً سجاده به این اندازه، انسان عطر بزند تمرکز داشته باشد توضیح دادم در اردوهای اسماء الله، جنس سجاده، رنگ سجاده، تسبیحی که دارید همه اینها مؤثر است عطری که روی آن سجاده استفاده می‌کنید لباسی که موقع نماز می‌پوشید.@یک خانمی همینطوری با چادر مشکی که بیرون بوده برود به نماز بایستد تا اینکه نه این چادر را در بیاورد یک لباس نماز بپوشد مقنعه‌ و چادرش را عوض کند یک آقا عبا روی دوشش بیاندازد قبا بپوشد نماز بخواند تأثیر دارد، می‌فهمد که این شباهت ظاهری یک سلسله قدرت برای انسان می‌آورد یک سلسله سپر برای انسان درست می‌کند همین شباهت ظاهری، کار دیگری نه.@حالا انسان وقتی که در حلم «فتحلم» یعنی تمرین می‌کند که حلیم باشد این آدم وقتی که کسی پیشش نیست اگر یک کسی در حقش ظلم بکند بچه‌اش شیطانی بکند ممکن است بلند شود برخوردهای خیلی بدی بکند ولی مثلاً جلوی یک کس دیگری خجالت می‌کشد این کار را نمی‌کند این را خوب دقت کنید که چه دارم می‌گویم جلوی یک کس دیگری خجالت می‌کشد این کار را نمی‌کند.@می‌گوید الان نمی‌توانم داد بزنم جلوی فامیل و مهمان، این وجود این فامیل و مهمان دارد به این کمک می‌کند که این چکار کند؟ تحلم کند یعنی خودش را به حلم بزند همین تمرین را انجام بدهد.@مضافاً اینکه کسی که توحیدش قوی است اگر بخواهد عصبانی بشود پرخاشگری بکند کسی را داغون بکند حواسش هست که یک عالم فرشته دارند نگاهش می‌کنند اهل بیت دارند نگاهش می‌کنند امام زمان دارد نگاه می‌کند خدا دارد نگاه می‌کند.@اصلاً آدم وقتی که حس می‌کند که این همه آدم دارند نگاهش می‌کنند در محضر آنهاست بعد خودش متوجه می‌شود که من چطور می‌توانم فحش بدهم به کسی، عصبانی بشوم یک نفر را تحقیر کنم و خیلی کارهای دیگر، هر کاری کلاً، این دارد، وقتی همین تصور، تصور نه اینکه خیال کنیم دارند نگاه می‌کنند، واقعاً دارند نگاه می‌کنند ما نمی‌بینیم.@اینکه بگوییم مثلاً خیال کن دارند تو را می‌بینند، نه، واقعاً دارند همه می‌بینند ما هیچ جا اصلاً چیزی به اسم خلوت، خلوت دروغ است معنا ندارد خلوتی وجود ندارد تو هر جا هستی فرشته‌هایت با تو هستند امام زمان هست خدا هست اهل بیت دارند می‌بینند.@اصلاً یکی از اسمهای پیغمبر شاهد است همه جا شاهد است، حالا شما فکر کن الان می‌خواهی جلوی پیغمبر با زنت چطوری برخورد کنی، پیغمبر در خانه شما نشسته، می‌خواهی با خانمت، شوهرت چطوری حرف بزنی با بچه‌هایت می‌خواهی چطوری رفتار کنی با خانواده همسرت می‌خواهی چطوری رفتار کنی جلوی رسول الله، جلوی اهل بیت، همه 14 معصوم دارند شما را نگاه می‌کنند.@الان در یک جایی که همه 14 معصوم نشستند تو چطوری می‌خواهی مثلاً، در خانه چطوری می‌خواهی برخورد کنی با زنت، با شوهرت، با بچه‌هایت؟ یکذره فکر بکن. توحید آدم را می‌سازد انسان هر چقدر توحیدش را قوی‌تر می‌کند توانایی و قدرتش برای متصف شدن به صفات الهی قوی‌تر می‌شود اسماء الهی را بهتر جذب می‌کند قوی‌تر جذب می‌کند.@حالا ان‌شاءالله که فعلاً آخر مرداد هستیم ان‌شاءالله از هفته دیگر یکی دو هفته که ثبت‌نام را برای اردوی فروردین شروع می‌کنیم که عزیزانی که می‌خواهند اردوهای اسماء الله بیایند اردوهای توحید، دیگر این شش ماه خودشان را آماده کنند برای فروردین.@هر چقدر شما زحمت می‌کشید روی توحید کار می‌کنید متصف شدن قوی‌تر است. الان شما وسواس، عصبانیت، افکار منفی داری اگر بخواهی یکسره با خود وسواست بجنگی نیرویت تمام می‌شود یکسره می‌خواهی با افکار منفی‌ات بجنگی نیرویت تمام می‌شود.@به جای اینکه بخواهی این مشکل را حل بکنی ریشه را حل کن توحیدت حل بشود اصلاً دیگر نه افکار منفی داری نه وسوسه داری نه وسواس سراغت می‌آید اصلاً نمی‌توانی وسواسی باشی اصلاً نمی‌پذیرد روحت دیگر یک همچین چیزی را.@آن کسی که وسواسی هست عصبی هست پرخاشگر است زودرنج است حسود است این توحیدش ضعیف است توحید را قوی بکند اصلاً خجالت می‌کشد که این مثلاً یک همچین کاری بکند.@دارد وضو می‌گیرد می‌خواهد آب بریزد اصلاً اجازه نمی‌دهد ذهنش معصوم است بسته است جلوی خدا در محضر خدا، خدا می‌گوید یک بار آب، نهایتاً دو بار، سومی را معصیت من را کردی اگر بیشتر از دو بار بریزی دیگر مثلاً مگر می‌تواند آب بریزد همین دو بار تمام، غلبه می‌کند توحید خیلی مهم است.@من یادم هست پدرم یک موقعی سردرد داشت دائم ما او را دکتر بردیم اینطرف و آنطرف، اسکن مغز و آمپول و... سردردهایش اصلاً خوب نمی‌شد حالا پدر ما هم یک آدم (خدا حفظ کند، اگر پدرتان از دنیا رفتند خدا رحمتشان کند، اگر آنهایی که هستند خدا حفظشان کند) یک آدم فوق‌العاده قدرتمند، شاد، آرام، سردردهایش زیاد بود فشار عصبی نبود بنده خدا که بگویند آدم عصبی بوده فشار عصبی داشته، نه.@آخر سر بعد از مدتها یکجا داشت درددل می‌کرد پیش یک پزشکی، به پدرم گفت دهانت را باز کن ببینم، پدرم دهانش را باز کرد، گفت برو این دندانت را بکش، پدرم رفت این دندان را کشید سردردهایش خوب شد تمام شد؛ یعنی سر معلول بوده، ریشه کجا بوده؟ در دندان.@استادمان هم همینطور، استاد ما چند سال بنده خدا قلبش درد می‌کرد ما هم همه شاگردان دوستش داشتیم اصلاً تحمل درد این را نداشتیم برایمان خیلی سخت بود، خیلی بی‌تابی می‌کردیم جلز و ولز می‌کردیم که این را یکطوری استاد ما درد نکشد اذیت نشود حداقل خودمان محروم نشویم.@ولی هر کاری کردیم نشد، این دکتر و آن دکتر، آخر باز هم همین اتفاقی که برای پدر ما افتاد افتاد، یک پزشک زیرکی پیدا شد به استاد ما گفت این دندان و آن دندان تو مشکل دارد.@از این دندان مشکل‌دارها هم نبود بعضی وقتها آدم مشکل پیدا می‌کند درد دارد، این خوب است درد یعنی اینکه مشکل هست، ولی یک موقعی نه عفونت دارد مشکل دارد ولی دردی هم ندارد این تشخیص داد گفت این دوتا دندانت را درست کن استاد ما رفت دوتا دندانش را درست کرد قلب دردش خوب شد تمام شد.@پس ببینید یک جایی هست شما می‌خواهید بروید در بخش شریعت یک کسی ضعیف است احکام شرعی را می‌خواهد رعایت کند خمس، زکات، نماز، حجاب، هر چیز، نمی‌کند.@یا در حوزه طریقت و اخلاق ضعیف است وسواس دارد بداخلاقی دارد زودرنجی دارد نگرانی دارد عصبی است پرخاشگر است همه را داغون می‌کند، این باید چه چیزی را حل کن در این دوتا؟ کدام را؟ هیچ کدام را، باید چه چیزی را حل کند؟ حقیقت را حل کند یعنی باید برود عقائدش را حل کند ریشه در عقیده است.@این اگر برود روی معاد کار کند پیوند بخورد روحش با قبر، قیامت، برزخ، بهشت، بخصوص بهشت، یکذره با بهشت روحش انس بگیرد اصلاً یک روح بهشتی مثل یک عروسی می‌ماند که تمام وجودش یک لباس فوق‌العاده زیبا و سفید پوشیده لکه اصلاً نمی‌پذیرد اصلاً لکه قبول نمی‌کند.@یک آدمی که با بهشت، اینکه ما دوره بهشت داریم می‌گوییم سی‌دی بهشت را کار کن نه اینکه بگویید حالا آن موقع بعداً چه می‌شود، می‌گوییم حالا بعداً بهشت می‌رویم یا می‌بینیم، نه بهشت اگر کسی اینجا بیاورد در خانه، با آن انس بگیرد در این بهشت، روزی چند بار تمرین دادیم آنجا، تمرین کند دائم برود بهشت و برگردد، ببیند و برگردد.@این آدم اصلاً وقتی بخواهد یکی از این چیزها را بپذیرد روحش قبول نمی‌کند آنقدر نظافت و نزاحت و پاکی دارد اصلاً روح قبول نمی‌کند اگر یک موقع حسودی بکند مثل یک لکه است که روی لباس عروس افتاده زود نشان می‌دهد زود می‌رود تمیز می‌کند نمی‌تواند، این اصلاً حیا می‌کند حسادت کند از حسادت احساس بدتر از فحشای ظاهری به او دست می‌دهد.@ما اگر نعوذبالله یک موقعی به یک فحشای ظاهری مبتلا بشویم چه حسی داریم مشروبی بخوریم انسان آلوده‌ای بشود یک فحشای ظاهری، آدمی که توحیدش قوی می‌شود آدمی که تمرین می‌کند و اعتقاداتش را قوی می‌کند این آدم اگر حسادت به او دست بدهد عصبانیت به او دست بدهد در فلان کار، از صد تا فحشای ظاهری برایش خجالت‌آور و ننگ‌آورتر است.@غصه‌اش خیلی است برای همین اصلاً به سمتش نمی‌رود به راحتی از صحنه‌هایی که می‌تواند جهنمی‌اش بکند فرار می‌کند و از آدمهایی هم که بوی جهنم می‌دهند فرار می‌کند یا اگر کنارش هستند و مجبور است با آنها زندگی کند سپر دارد با سپر هست.@مثل کسی که الان من در خانه مجبور هستم با این زندگی کنم سرما هم خورده بچه‌ام است مثلاً سرما خورده، نمی‌توانم که او را از خانه بیرونش کنم، می‌نشیند با او غذا می‌خورد سر سفره، با هم مسافرت می‌رویم با هم هستیم یک ماسک می‌زنیم تمام شد، این آدم قطاع دارد حالا دیگر اصلاً آسیب نمی‌بیند.@ما توحیدمان، اعتقاداتمان، بخصوص توحید، توحید اگر قوی نشود سایر آن چهارتا اعتقاداتی که در آموزشها می‌گویند البته اینها نیست چهار تا نیست خیلی مسائل مهمتر از اینها هست ولی حالا رسم شده مشهور شده که اصول دین پنج تا هست توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد.@خب حالا اگر کسی توحیدش قوی بشود آن چهارتا هم خیلی قوی می‌شود به شرطی که بلد باشد یعنی توحید یاد بگیرد، نه مثل اکثر این کتابهایی که الان ما می‌بینیم کتابهای آموزش عقائد، توحید را که یاد می‌دهند ما ته‌اش چیزی دستمان نمی‌آید یعنی یک چیز فلسفی است فقط می‌گویند خدا هست، همین، خب حالا باشد.@نه توحید به این معنایی که تو بتوانی او را ببینی شهود بکنی در یکتایی لا إله إلا الله بتوانی بگویی و همان شهادتی که خدا می‌گوید تو هم بگویی این را تمرینهایش را در اردوها گفتیم نسیم حیات 1، 2، 3، اردوی فکر، اردوی ذکر، اینها را توضیح دادیم کار سختی هم نیست یکذره تمرین و تمرکز می‌خواهد بعد می‌بینید که نه ما هم می‌توانیم اینطور باشیم.@پس اگر اعتقاداتمان قوی بشود هم در طریقت قوی می‌شویم نمی‌خواهد زور بزنیم هم در چی؟ شریعت قوی می‌شویم. ما الان این کار را نمی‌کنیم ما الان بچه‌مان نماز نخواند فقط درگیریم و پدرش را در می‌آوریم که این نماز نمی‌خواند و این روزبه‌روز برای اینکه نماز نمی‌خواند، حالا روزه نمی‌گیرد حالا حجاب ندارد هیچ وقت هم به نتیجه نمی‌رسد فقط تنفرها و دوری‌های ما از بقیه زیادتر می‌شود.@چون مشغول ظواهر هستیم اصلاً ریشه ندارد شما ریشه را به بچه‌ات بده این بچه خودش هم اخلاقش خوب می‌شود هم شریعتش خوب می‌شود زور هم نمی‌خواهد بزنید.@الان این عزیزی از مهمانهای ما که اینجا بودند با پسرشان 30 سال است می‌گوید ما در آلمان داریم زندگی می‌کنیم پسرش هم آورده بودند من همینجا داشتم برایش برنامه آماده می‌کردم می‌گفت پسر من آنقدر پاک است که منِ پدر پشت سر این نماز می‌خوانم.@کجا زندگی کرده، کجا تولد پیدا کرده، کجا بزرگ شده؟ در یک جایی که محیطش بینهایت فقیر است از نظر معنوی و فطری، بینهایت فقیر است ولی این قوی و قدرتمند بار آمده ریشه که درست می‌شود همه چیز درست می‌شود.@پس روی توحید باید کار کنید بخصوص توحید تا بقیه اعتقادات درست بشود آنها درست بشود اخلاقیات هم درست می‌شود اگر درست بشود اگر درست کار کرده باشیم روی اعتقادات؛ اخلاقیات درست می‌شود شریعت درست می‌شود اینها خیلی راحت است مسیرش را باید طی کنیم درست برویم، نرویم درگیر بشویم با آن مسئله صرفاً، این خیلی کمکی نمی‌کند.@برای همین خیلی از عزیزان به ما می‌گویند که ما رفتیم در برنامه برای شما فلان چیز را نوشتیم مثل کسی که گفته من سرم درد می‌کند من گفت دندانت را برو بکش، چه ربطی دارد، ربط دارد من که دارم برای شما برنامه می‌نویسم می‌دانم شما باید چه چیزی را حلش بکنید.@نگویید که من سه تا سؤال نوشتم ولی یک چیزهایی نوشتید که ربطی به برنامه و سؤالات من ندارد، من می‌دانم که ربط دارد بالأخره تشخیص می‌دهیم که این ربط دارد شما آنها را کار کن بعد می‌بینی که مشکلاتت خیلی خیلی نامحسوس، اصلاً با آن درگیر نمی‌شوی حل می‌شود.@من نسبت به مشکل شما، می‌گویید من عصبی هستم خب من برای شما غضب، حلم، مهرورزی، کینه نوشتم اینها راجع به عصبانیتت واقعاً هم خیلی خوب است ولی این فقط یک مرحله درمان است از یک مرحله دیگر مرحله ریشه‌ای‌تر هم درمان ما داریم آن هم باید انجام بدهیم به آن سمت هم باید ما برویم.@باز نگاه کنید «من لا یتحلم لا یحلم» چقدر قشنگ است، اگر تمرین حلم نکنی حلیم نمی‌شوی پس تمرین کن. رانندگی بدون تمرین کسی راننده می‌شود؟ کسی بدون تمرین خطاط و نقاش می‌شود؟ نه، در صفات اخلاقی هم شما باید آن صفت را تمرینش بکنید تمرین کن بعد می‌بینی که خوب در می‌آید.@حجاب را تمرین کنید حجاب را به بچه‌هایتان یاد بدهید تمرین کنند نماز و روزه را تمرین کنند بعد می‌بینید بچه‌هایی که قبل از اینکه به سن تکلیف برسد مثلاً بلند شده کل ماه رمضان روزه کله‌گنجشکی گرفته تمرین کرده از صبح تا ظهر، وقتی که به سن تکلیف می‌رسد برایش راحت است چون تمرین روزه کرده.@برای همین هم می‌گویند قبل از اینکه به سن تکلیف برسد بچه را امر کن به نماز، به واجبات، تمرین کنند، نه امری بکنی که بالای سرش بایستی با شمشیر، نه امر کن از او بخواه این را انجام بدهد، نداد هم به او سخت نگیر، 2 درصد، 5 درصد، 20 درصد، 30 درصد، 50 درصد، عیبی ندارد همان هم خوب است.@همین تمرین، این دختر مثلاً شش سالش هست می‌بینی خودش دوست دارد چادر سرش کند یا مادر به او می‌گوید یک لباس محجوب، این بچه الان چادر سرش کرده بلند شده آمده حرم، در حرم خیلی محجوب.@الان بیرون آمده در مهمانی می‌بینی چادر را در می‌آورد با یک لباس آستین کوتاه و یک دامن، نمی‌توانی به بچه بگویی زشت است اینطوری نکن، این الان تمرین کرده، رفته حرفم دو ساعت تمرین حجاب کرده کافی است الان باید بی‌حجاب بگردد و بازی کند.@سطح توقع تو از کسی که هنوز مکلف نیست آنقدر زیاد نکن که او دیگر نتواند آن بار را بکشد، بله مکلف شد چرا، ولی هنوز قبل از تکلیف اینقدر به این بچه فشار نیاور مدارا کن ولی تمرین لازم است تمرین بکنیم.@حضرت فرمود اگر تمرین حلم نکنی حلیم نمی‌شوی اگر بخواهی عصبی نشوی تمرین کن که عصبی نشوی، پاکی و پاکدامنی تمرین می‌خواهد اینطوری نیست کسی که چشم هرز دارد فکر آلوده دارد یکدفعه خوب بشود آهسته آهسته این هرزی و آلودگی ذهنی از او دور می‌شود.@یک کسی که بیماری دیگری دارد هر بیماری فرقی نمی‌کند یکدفعه کَنده نمی‌شود آهسته با تمرین کَنده می‌شود. یک موقع ما داشتیم با یک سیگاری صحبت می‌کردیم راجع به سیگار، او هم مثلاً می‌خواست بگوید من خیلی قوی هستم، درآورد له کرد این پاکت سیگارش را، من دیگر نمی‌کشم، این یعنی می‌کشم.@تمرین کن یواش یواش سیگارت را کم کن جایش قلیان بکش خوب است یک چیز دیگر تریاک بکش آن را تعطیل کن حالا از شوخی گذشته کمش کن حالا مثلاً یک پاکت می‌کشیدی آن را 17 ـ 18 تا بکن آهسته آهسته.@با تمرین می‌شود بعد یک موقع طرف به خودش می‌آید می‌بیند که مثلاً تمام شده رفته پی کارش، چقدر ما آدمهای موفق داریم در تمرین عادتهای بد، تمرین در ترک عادتهای بد تمرین لازم هست تمرین را یادمان نرود.@ببینید تمرین را چطوری حضرت به ما یاد می‌دهد «قد یتزیا بالحلم غیر الحلیم» گاهی وقتها آدم غیربردبار به صفت بردباری مزین می‌شود یک جاهایی از خودش یک چیزهای قشنگی نشان می‌دهد می‌گوییم خیلی آدم اینطوری بود ولی من اصلاً از او انتظار نداشتم در آن صحنه خاص خیلی خودش را قشنگ نشان داد تمرین می‌کند موفق هم می‌شود.@بعد جالب است که شما باید درست در همان صحنه خاص که این بچه توانست آن کار را بکند تشویق بشود بزرگ بشود تکریم بشود گفته بشود صفتهای قشنگش یکسره تبلیغ بشود تا این توانایی‌هایش بالا برود.@نه اینکه خب حالا هنر کردی تو حالا روزی ده دفعه گند می‌زنی خراب می‌کنی حالا یک بار این کار را کردی لوس نشو این برای یک آدم نادان است اینطوری حرف زدن یکبار موفق شده همان یک بار بزرگش کن تشویقش کن به او جایزه بده بزرگ می‌شود.@ دیگر چی؟ «من أحسن أفعال القادر أن یغضب فیحلم» یکی از بهترین کارهای انسان قدرتمند این هست که عصبی بشود و حلم بورزد قدرتمند است.@عصبی شده حالا الان عصبانیت پیدا کرده بروزش نده استفراغش نکند روی دیگران، قادر یعنی این، یعنی این آدم قوی هست که می‌تواند اگر عصبانی شد خودش را نگه دارد می‌تواند بروز ندهد قدرت می‌آورد همینطوری آدم شبیه خدا می‌شود.@ شما هر باری که حلم می‌ورزی بخش زیادی از جهنم را خاموش می‌کند تا آدم یواش یواش می‌رسد به یک جایی که همه جهنمش خاموش می‌شود آرام می‌شود سکونت پیدا می‌کند تسکین پیدا می‌کند درست می‌شود.@یک روایت دیگر بخوانم کافی است زیاد است مباحثش را در خود بحث سی‌دی حلم کار کنید آنجا توضیح دادیم آنها را کار کنید.@از امیرالمؤمنین (علیه السّلام) «لَیْسَ‏ الْحَلِیمُ‏ مَنْ عَجَزَ فَهَجَمَ وَ إِذَا قَدَرَ انْتَقَمَ، إِنَّمَا الْحَلِیمُ مَنْ إِذَا قَدَرَ عَفَا وَ کَانَ الْحِلْمُ غَالِباً عَلَى أَمْرِهِ» چقدر زیباست، می‌فرماید آدم حلیم کسی نیست که وقتی به او فشار می‌آید به عجز می‌رسید شروع می‌کند به حمله کردن و هجوم بردن.@غیبت می‌کند، فحش می‌دهد، دری وری می‌گوید، می‌زند، می‌شکند، پرده‌دری می‌کند، سخن‌چینی می‌کند، این اینطوری نیست آدم حلیم کسی نیست که وقتی مورد ضعف قرار می‌گیرد به هجمه بیافتد و حمله می‌کند و آن موقعی که توانایی دارد انتقام می‌گیرد.@می‌گوید من الان رئیس نیستم مدیر نیستم نمی‌توانم، الان یکدفعه مدیر می‌شود، می‌گوید پوستی از اینها بکَنم، نه، الان قدرت دستش آمده یک مقامی، پستی، چیزی دستش آمده، به این حلیم نمی‌گویند اگر کسی به فکر انتقام، اصلاً کینه‌ای حلیم نیست کسی که کینه در دلش هست یک جهنم با خودش دارد می‌برد.@آدم بهشتی کسی است که وقتی می‌تواند انتقام بگیرد انتقام نگیرد کار بد مردم را جبران نکند بلکه چی؟ «احسن الی من أساء إلیک» به آن کسی که به تو بدی کرده خوبی کن این تمرین احتیاج دارد.@عرض کردم ما باید در زندگی‌مان برگردیم ببینیم ما تا حالا چند بار به کسی که به ما بدی کرده خوبی کردیم، برعکس، این یک چیز شرافت است این یک انسانیت است این یک مقام حقیقی است، نه اینکه بروی ارشد بگیری بعد احساس عُقده به تو دست بدهد که بروم دکترایم را بگیرم که پزی با آن بدهم این خانه را خریدم برویم یک خانه بالاتر بخرم، یک مدل اتومبیل خریدم یک مدل اتومبیل بالاتر بخرم خودم را تسکین بدهم با اینها آدم تسکین پیدا نمی‌کند با اینها آدم شرافت پیدا نمی‌کند.@این شرافت است که بگوید من تا به حال چند بار شده اگر یک کسی بدی کرده من خوبی کنم من دعایش کنم؟ چند بار شده برای کسی که به من بدی کرده استغفار کنم، بروم بنشینم برایش استغفار کنم، این قدرت است این قدرت حقیقی است این شباهت پیدا کردن حقیقی به خداست، کسی که این تمرینها را نکند باب غیب به روی او باز نمی‌شود.@اصلاً آنطرف نه خوابهای خوب می‌تواند ببیند، نه انس خوب می‌تواند پیدا کند نه نماز می‌تواند بخواند محال است یک کسی بتواند اینطوری نماز بخواند نماز نمی‌تواند بخواند این آدم، نه اینکه صورت نماز را به جا نیاورد اقامه نماز نمی‌تواند بکند چیزی از نماز گیر این آدم نمی‌آید هیچی گیرش نمی‌آید.@حالا یک کسی که برای کسانی که به او بدی کردند استغفار می‌کند به کسی که به او بدی کرده خوبی می‌کند عفو می‌کند کینه به دل نمی‌گیرد این وقتی که می‌آید نماز هم بخواند خیلی درها به رویش باز می‌شود معنویتش معنویت به معنای واقعی اهل معنا و باطن و غیب می‌شود انسی دارد رفت و آمدی دارد ارتباطی دارد چون سنخیت پیدا کرده اینطوری با آن طرف.@حالا نگاه کنید حلیم را چطوری تعریف می‌کند: «إِنَّمَا الْحَلِیمُ مَنْ إِذَا قَدَرَ عَفَا» «انما» یعنی فقط، فقط حلیم کسی است که وقتی که قدرت پیدا می‌کند عفو کند اگر قدرت پیدا کرد عفو کند.@«وَ کَانَ الْحِلْمُ غَالِباً عَلَى أَمْرِهِ» و بردباری و حلم در واقع غلبه کند بر جمیع کارهایش «علی أمره» یعنی یک آدمی هست که در همه کارهایش این حلم را دارد حالا یک موقعی هم پایش می‌لغزد آن بخشیده است.@اما غالب (دقت کنید علی (علیه السّلام) می‌گوید): غالب حلم، غالباً این آدم اگر از او بپرسی که این آدم چطور آدمی هست از اطرافیان سؤال کنی به زنش بگویی به شوهرش بگویی به بچه‌هایش بگویی، می‌گویند همسر ما، پدر ما، فرزند ما، برادر ما، آدم صبوری است آدم خویشتنداری است آدم خوش اخلاقی است آدم مهربانی است.@بقیه همه می‌گویند غالباً اینطوری است حالا یک موقعی هم یک همچین چیزی از او در برود کسی اصلاً نمی‌بیند اصلاً کسی نمی‌بیند خب خیلی گوهرهای فراوانی هست در بحث حلم اصلاً آدم می‌بیند همه‌شان جذاب هستند شکر خدا ما حالا اینها را کامل یک بار برای شما گفتیم آنها را دیگر مراجعه کنید به همان مباحث.@ این صفت را خیلی جدی بگیرید این صفت را «و منتهی الحلم» جدی بگیریم هر کس واقعاً عاشق خانواده آسمانی‌اش هست به عشق خانواده آسمانی‌اش خودش را قوی می‌کند که به آنها ملحق بشود هر چقدر شوق داری به خانواده آسمانی‌ات، دلتنگ خانواده آسمانی‌ات هستی تلاش کن که ان‌شاءالله شبیه به آنها بشوی.@

و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@