اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله ربّ العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ سلام و صلوات و درود و رحمت و خیرات و مغفرت و برکات الهی بر همه شما عزیزان. بحثمان درباره راههای علمی درمان غمها بود که تقریباً اولین مورد که درباره تفکر و فهم درباره اموری که قابل شادی و غم هستند بود که یک روایت کوتاهی از امام صادق(ع) باقیمانده آن را عرض کردیم برویم سراغ مورد بعدی.@ ایشان در وصف جناب لقمان(ع) میفرماید لقمان اینگونه بود که(لَم یَفرَح بِشَیءٍ اِن عَطاهُ مِن اَمرِ الدُنیا وَ لا حَزِنَ مِنها عَلی شَیءٍ قَطُوا) لقمان شخصیت بزرگی بود در روایت داریم که خداوند او را مخیر کرد بین نبوت و حکمت و او حکمت را برگزید.@ آنقدر شخصیت لقمان بزرگ هست که خداوند تبارک و تعالی خیلی از حرفهایی را که همه انسانها باید تا قیامت بفهمند و عمل کنند در قرآن کریم از زبان لقمان برای ما نقل کرده امام صادق(ع) فرمود قرآن به در بگو دیوار بشنو است فرهنگش وقتی میخواهد سخن بگوید اینگونه است.@ مثلاً خطابش به پیامبر است اما در واقع دارد با ما صحبت میکند پیامبر را نصیحت میکند اما در واقع دارد ما را نصیحت میکند داستان تعریف میکند از گذشتهها از داستانهای حضرت آدم تا عیسی ولی در واقع دارد با ما سخن میگوید وقتی هم که از زبان لقمان سخن میگوید یعنی با ما دارد سخن میگوید.@ حالا لقمان شخصیت بسیار برجسته و بزرگی است که یک کسی مثل امام صادق(ع) میگوید لقمان اینگونه بود یعنی تو اینگونه باش چون در نماز هر روز میگویی(اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ) ما را به راه اینطور افراد هدایت بکن او که تو میخواهی شبیه او باشی او که تو میخواهی سطح و قیمتت مثل او باشد اینگونه عمل میکند.@ که اگر چیزی از دنیا را به دست میآورد برایش سرمستی نمیکرد شنگولی نمیکرد سرمست نمیشد که حالا یک چیزی را به دست آورده(وَ لا حَزِنَ مِنها عَلی شَیءٍ قَطُوا) و هیچ گاه بر چیزی از دنیا هم غمگین نمیشد یعنی اگر چیزی از دنیا از دستش میرفت اینقدر خودش را بزرگ میدانست مهم میدانست که برایش غم نخورد.@ این آن نکته رمز بحث شادی و غم این هست که شخص برسد به یک قمیتی از خودش که بداند دنیا برای او آفریده شده و او برای دنیا آفریده نشده اگر فهمید دنیا برای او آفریده و دنیا کوچکتر از اوست کمتر از اوست دیگر در آن غصه ندارد.@ آن موقعی که انسان خودش را نمیشناسد و شناخت غلط از خودش دارد مثلاً یک شناخت زنانه یا مردانه دارد فکر میکند یک خانم یا یک آقا است غصههایش رنگ دنیایی پیدا میکند و دنیا از او بزرگتر میشود که دیگر غصه ندارد که بفهمد زن و مرد نیست زنانگی و مردانگی بخشی از شخصیت اوست بخش حیوانی شخصیت اوست و او انسان است.@ اگر این را فهمید دیگر حیفش میاید برای دنیا غصه بخورد یعنی احساس بیشخصیتی میکند وقتی غصه میخورد وقتی به غم میافتد احساس میکند چقدر لکهدار شده خودش میفهمد که غم یک فحشا است یک منکر بسیار بزرگی هست که انسان دچار آن میشود.@ دیگر اصلاً خجالت میکشد غصه بخورد خجالت میکشد غمگین بشود برای چیزهای دنیایی، همه آن چیزهایی هم که ما برایش غصه میخوریم ممکن است برایش غصه بخوریم خداوند تبارک و تعالی به دوستانش داده و بیشترش را به دوستان خودش داده.@ از انبیاء اولیاء صدیقین تا به ما بگوید ببینید اینهایی که شما میخواهید قیامت با آنها محشور بشوید با این بزرگی اینها همه این گرفتاریها را داشتند همه این سختیها را داشتند ولی غصه هم نخوردند آدمهای باشخصیت و بزرگی بودند پس شما هم برای دنیا غصه نخورید اگر خوردی خودت را کوچک کردی اگر غصه خوردی بیشخصیتی کردی.@ چیزی هم به دست آمد شنگولی نکن چون وقتی شما یک چیزی را به دست میآوری با مسئولیتها و سؤالاتش میاید مثلاً یک کسی ثروتمند میشود الان خیلی سرمست است که پول زیادی دارد اما این پول زیاد که دارد میاید با هزاران مسئولیت میاید معلوم نیست واقعاً برایت مبارک باشد.@ دانشگاهی کسی قبول میشود دکترا میگیرد معلوم نیست واقعاً مبارک باشد رئیسجمهور میشود نماینده مجلس میشود شاید از همین طریق جهنم برود در حمله سمت راست یادتان هست گفتیم شیطان چهار تا حمله دارد حمله سمت راستش خوبیها و کمالاتی هست که گیر انسان میاید.@ بسیاری از انسانها هستند که به خاطر خوبیها و کمالاتشان به جهنم میروند دریافت میکنند ظرفیت ندارند بیظرفیتی میکنند و از آن طریق به معصیت میافتند پس معلوم نیست واقعاً اگر یک چیزی از دنیا گیر ما آمد حتماً به نفعمان هست الان خیلی خوشحال میشویم.@ طرف شش هفت سال نذر میکند که بچهدار بشود بچه که بزرگ میشود میگوید انشاالله بروی زیر تریلی هجده چرخ انشاالله جز جگر بگیری کاش تو را نداشتم مثلاً 15 سال 20 سال 30 سال گذشته میگوید عجب بچه نحسی بود بچه نامبارکی بود.@ ما واقعاً نمیدانیم که از نعمتهای دنیایی که نصیب ما شده واقعاً به نفع ما هست یا نه لذا میگوید اگر به نفعتان شد اگر چیزی نصیب شما شد سرمستی نکنید بدانید یک مسئولیت دارد اگر غم آمد چیزی را از شما گرفتند به خدا نزدیک شدید بهره آخرتی دارد اما اگر چیز خوشحالکننده آمد و اگر نعمت آمد حتماً معلوم نیست به نفعت باشد شاید نقمت باشد.@ یک بحث دیگری هست تا الان که بحث کردیم در مورد درمانهای علمی در مورد فهم عواملی که لیاقت غصه دارند یا ندارند مورد دوم بحث معرفت الله هست چون یک بحث مبسوطی هست میگذاریم برای یک موقع دیگر چون در بحث اسماء الله در این مورد مفصل صحبت کردیم که شناخت الله یک منشأ بسیار قدرتمند برای تولید شادی در انسان هست و برطرف شدن غمها.@ اگر کسی الله را به معنای واقعی بشناسد که چقدر به او نزدیک است و در کنارش هست نسبت و رابطه خودش با الله را بشناسد اصلاً خودش را کوچک نمیکند که بخواهد به غصه بیفتد و همیشه با داشتن الله خیلی خوشحال و سرمست است.@ مورد سوم را میگوییم شناخت ماهیت دنیا هست یکی از عواملی که خیلی کمک میکند که انسان غصه نخورد این هست که جایگاه خودش را بشناسد و توقعش از دنیا را تنظیم بکند این خیلی خیلی مهم است.@ یک روایت از نبی اکرم(ص) (اَیُّهَا النّاس هذِهِ دارُ طَرَحٍ لا دارُ فَرَح وَ دارُ الطِواع لا دارُ السِواع فَمَن عَرَفِها لَم یَفرَح لِرَجاءٍ وَ لَم یَحزَن لِشَقاءٍ) آی مردم بدانید اینجا جای غم است سختی دارد چون ما بینهایتطلب هستیم یک مشت آدم بینهایتطلب ریختند در یک جای محدود همه چیزش محدود است بالاخره زندان است.@ (اَلدُنیا سِجنُ المُؤمِن وَ اَیُّ السِجنٍ جاءَ مِنهُ الخَیر) دنیا زندان مؤمن است و کدام زندان هست که آدم در آن خوش بگذراند بالاخره زندان است ما همه بینهایتطلب هستیم اما در جاهای محدود قرار داریم همه چیزمان محدود است.@ ماهیت دنیا را بدانیم که دنیا جای خوشی نیست یک کسی بخواهد در آن خوشی بکند فرح میگوید فرح یعنی سرمستی خوشی، محدودیت زیاد دارد بالاخره حوادث هست محدودیتها هست و اینها هیچ کدام به ضرر انسان نیست به نفع انسان است چون باشگاه است.@ شما وقتی باشگاه میروید باشگاه جای راحتی نیست در باشگاه باید تلاش بکنی بدوی بزنی بخوری تمرین بکنی عرق بریزی سختی بکشی ولی در این چرا مردم پول میدهند اینطور جاها میروند.@ یک کسی بگوید شما مگر عقلت کم است که میروی باشگاه که آنجا هم تو را بزنند هم عرق بریزی همه خسته بشوی میگوید برای این که در این کار برای من سلامتی و نشاط هست درست است سخت است اما پشت این سختیها برای من نشاط است دیگر کسی بدش نمیاید.@ میفرماید که بدانید دنیا دار فرح است ماهیت دنیا ماهیت عبوری است(دار ممرٍ) محل گذر است یعنی پل است یعنی شما در آن مسافر هستید وقتی شما مسافرت میروید توقعتان از جایی که هستید خیلی زیاد نیست خانه نیست میگویید حالا میرویم خانه خودمان به اندازه کافی حمام میروم غذای درست و حسابی میخورم الان مسافرت است سفر این سختیها را دارد.@ ما دنیا دار قرارمان نیست دار قرار ما از وفات به بعد است که ما منتقل میشویم به عالم آخرت به برزخ تازه آنجا شروع زندگی جاودانه ماست زندگی ابدی و آخرتی ما شروع میشود انشاالله خرابش نکرده باشیم.@ پس اینجا محل گذر است رحم است بارها گفتیم دنیا رحم ماست رحم یعنی شما باید یکسره تلاش بکنی برای تولد خودت را آماده بکنی همیشه در حال تلاش باید باشی یکسره باید اندامزایی بکنی یکسره باید قوه بگیری یکسره باید اسمسازی بکنی برای شرائط زیستی بهشت.@ وظیفه اصلی ما در رحم این هست ما حیوان نیستیم که بگوییم حالا آمدیم اینجا شوهر بکنیم زندگی یعنی شوهر کردن و بچهداری و بچهها را بزرگ کردن ما آمدیم اینجا زن بگیریم ما آمدیم اینجا یک پستی بگیریم ما آمدیم اینجا بگردیم تفریح بکنیم این نیست این اشتباه است وقتی ما میگوییم یک زن یا مرد هستیم همینطوری هم برداشت میکنیم.@ میگوییم یک زن یا مرد خوستهاش چیست آرزوهایش چیست آرمانهایش چیست؟ همینها است ولی یک انسان اینگونه نیست یک انسان یک بخشی به نام زنانگی و مردانگی دارد که آن هم باید در دنیا برایش یک فکری بکنیم اما نه اینکه اینقدر به این فکر آباد کردن بخشهای جنسی خودش برسد که از بخش ابدی و جاودانه خودش و از کودک عزیز روان خودش غافل بشود.@ یعنی یادش برود که یک آدم است و به زودی میخواهد وارد برزخ بشود و باید مناسب برزخ تربیت شده باشد شکلش شکل انسانی شده باشد این خیلی اهمیت دارد که ما این را باورمان بشود وقتی باورمان شد آن موقع هست که واقعاً آن کانون شادی و آرامش متصل به قلب ماست.@ (وَ دارُ الطِواع لا دارُ السِواع) اینجا یک خانه پیچ در پیچ است یک خانه سرراست و دلخواه نیست خیلی سختی دارد پیچ در پیچ دارد بالا و پایین دارد شما هیچ نعمتی از نعمتهای دنیا را سراغ دارید که وقتی میاید با دردسر نیاید؟ با دلشوره نیاید با اضطراب نیاید با سختی نیاید با دغدغه نیاید؟ شما هر چیزی را که از نعمتهای دنیا دریافت میکنید شروع از دست دادنش هست.@ خودت، عمرت، جوانیت، فرزندانت، همسرت، خانهات، ثروتت هر چه به دست میاوری به یک ریاستی میرسی به یک موقعیتی میرسی به هر چیزی که داری میرسی یعنی یک زمانی قرار است قطع بشود و در مسیر هم تا قطع بشود کلی خون دل برای آدم دارد دنیا اینطوری است ساختار دنیا این است اگر کسی خوب آن را بشناسد دیگر توقعش از اینجا زیاد نیست.@ یعنی میداند اگر الان من یک آدمی هستم که مجرد هستم در خانه هستم با پدر مادر یا بدون پدر مادر هستم دارم زندگی میکنم به محض اینکه ازدواج کردم با یک آدم با خیلی از اختلافاتی که با من دارد روبرو هستم با خانوادهاش و ایل و تبارش روبرو هستم این دری از سختیها ارتباطات رفت و آمدها دغدغهها و در عین حال شادیها و آرامشها را هم روی من باز میکند.@ الان اتومبیل ندارم راحت هستم مسیرم را خودم میروم میایم ولی وقتی اتومبیلدار شدم درست است یک نعمت میاید اما از فردا دغدغههای اتومبیلرانی با آن هست خطر تصادف خطر مرگ خطر هزینههای خیلی بالای کمرشکن که الان میاید.@ (فَمَن عَرَفَها لَم یَفرَح لِرَجاءٍ) پیامبر میفرماید اگر کسی دنیا را خوب بشناسد دیگر با یک امیدی شاد نمیشود مثلاً وقتی یک چیزی به او میگویند راست میگویی، چقدر چیزها هست ما به آنها میرسیم ذوق هم میکنیم بعد میاید و میگذرد و تمام میشود دردسرهایش هم برایمان میماند.@ میگوید آقا من بچه میخواهم خوشحال شدم بچهدار شدم بعد میبینی که بچهداری هم به همین راحتی نیست بچه حالا آمد بعد چی از همان نیامده برای پدر مادر دردسر درست میکند مادر را چقدر تا معرض مرگ میبرد بعد وقتی هم به دنیا میاید سختیهای خودش را دارد دلشورههای خودش را دارد بالا و پایین شدنهای خودش را دارد برای مادر برای پدر برای دیگران.@ پس یک ذوقزدگی نیست که ما بچگانه ذوقزده بشویم مثلاً الان خواستگار آمد یا فلان کسی که میخواستی با او ازدواج بکنی جور شده که با او ازدواج بکنی بعد که ماجرا شروع میشود میبینی که چه ماجراهایی همین داستانی که من برایش چقدر ذوقزده شدم دارد.@ یک نکته را قبلاً عرض کردم اینکه اکثر آدمها از گذشته خودشان انتخاباتشان حتی نعمتهایی که به آنها رسیده پشیمان میشوند نشان میدهد که از اول هم نباید ذوقزده میشدند یک وظیفه است آدم میرود جلو یک کاری میکند انجام میدهد ولی باید ببینیم بعدش چه خواهد شد.@ (وَ لَم یَحزَن لِشَقائِن) غمگین هم نمیشود با یک ناراحتی و مشکلی و رنجی اندوهگین نیست چون گفتم رنج وقتی میاید دو جور است یا رنجهایی هست که خودمان باعث آن شدیم ربطی به خدا ندارد ربطی به کسی ندارد خودم اشتباهاتی را کردم که حالا گرفتار آن شدم.@ بیفکریهایی کردم بیتجربهگیهایی کردم مشورت نکردم عجله کردم خودم برای خودم دردسر درست کردم یا اینکه نه در اختیار من نبوده بالاخره در این دنیا سر من آمده خدا میگوید چه خودت کرده باشی چه من کرده باشم اول از این که کفاره گناهانت است هم اینکه برایت ثواب و خوشی معادل آخرت برای تو دارد.@ پس چیزی از دست ندادی و غصهای هم نداری این را ما باور کنیم که درصد بالایی از توشه آخرتی ما رنجهایی هست که در دنیا بردیم رنج یک ثروت است رنج مثل کاری هست که یک کارگر کرده یک کارگر یک ماه کار کرده یک نفر بیکار بوده رفته در خانهاش لم داده آن یک نفری که رنج دیده رفته سر کار آخر ماه حقوق طلب دارد چون رنج کشیده و آن که کار نکرده بیکار بوده چیزی طلب ندارد.@ لذا اگر در دنیا کسی مریضی داشت از خدا طلب دارد یک کسی طلاق داشت یک کسی فردی از او فوت کرد یک کسی درد داشت یک کسی در فضای غمگینی قرار گرفت یک کسی محرومیتهای اقتصادی داشت ورشکستگی داشت از خدا طلب دارد پس چیزی از دست نرفته خوشحال هم هست چون در دنیا به او همچین چیزی گذشته سهمش باقی است دیگر عجلهای هم ندارد.@ این یادتان نرود که حضرت فرمود همیشه غم و شادی بلا و نعمتها بین آدمها مساوی است حالا یک کسی دارد الان میخورد من چه عجلهای دارم الان بخورم بدوم حالا من هم به این برسم، چه خانهای دارند چه ماشینی دارند حالا چه خانهای دارند چه ماشینی دارند نوبت من هم میرسد او دارد سهم لذتش را اینجا میبرد من هم سهم لذتم باقی ماند و کسی که اینجا لذت بیشتری میبرد آنطرف سختیش هم بیشتر است.@ شیرینی دنیا تلخی آخرت دارد سهمت کمتر است اگر کسی اینجا سختی دارد شیرینیهایش باقیمانده من الان چه چیزی را از دست دادم من الان باید برای چه چیزی غصه بخورم اگر کسی واقعاً ماهیت دنیا خوب بشناسد میفهمد که ارزش غم و شادی به این شکل را ندارد.@ باز علی(ع) (مَن عَرَفَ الدُنیا لَم یَحزَن لِلبَلوا) میفرماید اگر کسی دنیا را شناخت با گرفتاریش غصه نمیخورد گرفتاریها همیشه گفتم که شما باید گرفتاریهایتان را در دلتان نریزید در ذهنتان نگه دارید بله من الان یک مسئلهای در بیرون از خانه داریم این در فضای ذهنم هست که یک همچین مشکلی دارم باید حلش بکنم.@ باید با آرامش بروم به سمت حل کردن مشکل در دلم نریزم در دلم نیاورم چون در دلم بیاورم خودم هلاک میشوم نابود میشوم بقیه را هم خراب میکنم چطور میگویند یک مرد وقتی آمد وارد خانه شد غصههایش را نیاورد بریزد بیرون کنار بگذارد در خانه وقتی میاید به عنوان یک مرد فقط وارد بشود.@ مسائلش را نیاید بیان بکند مسائلش را همان بیرون حل بکند نیاید درد دلهایش را شروع بکند بگوید و بریزد و حال همه را خراب بکند غصه مال ذهن است نه مال دل، در دل ریختی مثل یک کسی هست که آمده غصههایش را آورده در خانه تعریف کرده فضای خانه که فضای کانون آرامش و شادی است را گند میزند خراب میکند فضای دل قبلاً در بحث شاه و طوطی مفصل خواندیم:@

خلوت دل مال تو و خدا و آخرت و ابدیتت است مال خانواده آسمانیت و غیب و فرشتهها و انبیاء هست دلت را خراب نکن وقتی به جای الله آسمان غیب بهشت برداشتی در دلت یک مشت مشکلات حیوانی دنیایی ریختی دیگر فرصتهای عاشقی از دست میرود بعد خیلی آدم پشیمان میشود که من چه فرصتهای قشنگ عاشقی داشتم همه را خراب و ضایع کردم.@ به خاطر حرص و جوشهای الکی به خاطر دنیا خرابش نکنیم هر مشکلی هر سختی پیش آمد این را باید یاد بگیریم که در گوشه ذهنمان بگذاریم نه در دلمان بگذاریم آنطوری مشکلاتتان زودتر حل میشود ولی اگر نشستی برایش عزا گرفتی یا برایش غصه خوردی آن مشکل چند برابر میشود.@ باز علی(ع) (مَن عَرَفَ الدُنیا لَم یَحزَن عَلی ما اَصابَهُ) هر کس دنیا را بشناسد بر مصیبتهای آن اندوهگین نمیشود بچه است این چیزها را دارد طبیعی است حرص و جوش ندارد ما الان کسانی را داریم تحصیلات بالایی دارند ولی اینقدر نمیفهمند که این بچه از ضعف به دنیا آمده و حالا باید به قدرت برسد پس باید تلاشش را بکند.@ میگوید بچه لجباز است این بچه من را اذیت میکند اصلاً بچه لجبازی ندارد دو سال دو سال و نیم موقع نبوغ بچه است از دو سال شروع میشود بیشتر میگویند از سه سال بچههای معمولی از سه سال، بچههای خاص تقریباً دو سال دو و نیم سال شروع میشود با پدر مادر مخالفت میکنند خودم خودش هم میزند همه چیز را خراب میکند.@ این شروع کرده شخصیتسازی دیگر ناراحتی ندارد میخواهد استقلال پیدا بکند خودش میخواهد حرکت بکند خودش میخواهد از پله بالا برود شما مدام جلویش را میگیرید این بدنش ضعیف میشود شخصیتش ضعیف میشود عضلاتش ضعیف میشود این باید بالا برود زمین بخورد به در و دیوار بخورد باید زخم بردارد باید به خطر بخورد.@ شما مدام میگویی این نرود آنجا اینطوری بشود یک بچه بیعرضه ضعیف میآورید بعد هم که مدرسه میرود میبینید در مقابل خیلیها کم میاورد در اجتماع میترسد بیعرضه است و این تا سالهای سال برای بچه همینطوری میماند.@ این بچه بگذار برود بیرون بگذار جای شلوغ برود بگذار بزنندش بگذار بخورد بگذار بزند بگذار حرف بشنود حرف بزند کتک بخورد بالا و پایین بشود سختی بکشد روح جمعی پیدا بکند تا این بچه خوب پروریده بشود آنوقت مینشینی غصههای الکی میخوری.@ این بچه کارش هست خدا به او دستور داده که با تو مخالفت بکند معصومانه دارد با تو مخالفت میکند این غصه خوردن ندارد که باید اجازه بدهی حوصله بکنی این دارد شخصیتسازی میکند هر چه که من میگویم گوش نمیکند پس من دیگر ناراحت هم نمیشوم تازه خوشحال هم میشوم.@ پیامبر فرمود فرزندانتان اگر شیطنت ندارند حتماً خودتان آنها را شیطان بکنید به آنها شیطنت بیاموزید اگر بچهای شیطنت نداشته باشد حرف گوش کن مثبت باشد این بدرد نمیخورد این فردا هزار تا بلا سرش میاید این باید یاد بگیرد جلوی تو بایستد حرف تو را گوش نکند خودت به او یاد بده و لذت ببر من الان دارم به او میگویم.@ اگر یک موقع خیلی حرف گوش کن و مثبت است باید تو را ترس بردارد ببین مخالفت میکند میتواند با شجاعت حرف بزند یک ذره به ما برمیخورد به غرور حیوانیمان برمیخورد که من پدرش هستم من مادرش هستم ولی دارد استدلال میکند دارد حرف میزند دارد حاضر جوابی میکند.@ دارد منطقش را با شجاعت میگوید دارد دفاع میکند از خودش دارد درد دلش را میگوید دارد رازش را میگوید بگذارید بگوید پس چرا در سر بچه میزنید چرا ناراحت میشوید پرورش بچه بیرون رفتن بچه دردسرهای خودش را هم دارد وقتی رفت بیرون ممکن است هزار تا خطر هست همینطوری قوی میشود.@ اما تو اگر رفتی این را میخواستی پاستوریزه بار بیاوری میخواستی مراقبش باشی این فردا بزرگ بار نمیاید وقت شوهر کردنش هست اما لوس است به درد شوهرداری نمیخورد چهار روز میرود عقد میکند نامزد میکند میبینی که با پسر هزار دفعه دعوا میکند چون شخصیت ندارد.@ این دختر سفت نیست محکم نیست قوی نیست عقلانیت ندارد استقلال ندارد آبدیده نیست سختیکشیده نیست حرف شنیده نیست تو نگذاشتی کسی به او حرف بزند تا معلمش به او حرف زده دویده رفتی یقه معلم را گرفتی چرا به بچه من اینطوری گفتی بگذار معلم بگوید بگذار چهار تا هم سر فرزندت بزند عوضش قویتر بار میاید.@ آی به بچه من توهین شده حالا هیچی، فردا رفت خانه شوهر شوهر چهار تا حرف به او زد مادرشوهر چهار تا حرف به او زد میبینی اصلاً نمیتواند برای همین الان در کشور ما با اینکه طلاق بیشترین ضررش برای خانمهاست ولی 70% درخواستهایش مال خانمها است.@ چون ما دختران و زنهایی تربیت کردیم که نمیتوانند زندگی بکنند شل و سست و لوس هستند پسران ما هم که خیلی افتضاح آنها را شل بار آوردیم گفتیم بچهام اذیت نشود بچهام شاد باشد بچهام راحت باشد.@ بگذار بچه بفهمد من الان ندارم باید با اتوبوس بروی و بیایی پول ندارم پول سرویس تو را بدهم برو و بیا جایمان تنگ است فعلاً ندارم فلان چیز را برایت بخرم الان آماده نیستم بعداً، چرا دختر خالهام موبایل دارد پسرخالهام تبلت دارد ما بدویم تا آنها خریدند یکی بخریم بدهیم دست فرزندمان، این بچه بعداً نمیتواند شخصیت قوی داشته باشد.@ این بچه الان هم که زن گرفته مرد نیست میتواند برود ده جا کار بکند پول در بیاورد ولی چون تنبل است از پدر مادر مفتخوری را یاد گرفته حالا خیلیها هستند که مفتخوری از پدرزن مادرزن میکنند دیگر آنها بدتر یا مفتخوری از خود زن میکنند تو هم باید بروی کار بکنی تو هم برو پول در بیاور.@ از این بدتر الان مردانی هستند که اصلاً خودشان کار نمیکنند زن را سر کار میفرستند شما برو در بیاور ده تا کار هست که برود انجام بدهد اما نمیرود انجام بدهد میگوید من برای یک میلیون دو میلیون تومان پول بروم 8 ساعت یک همچین کار سختی را انجام بدهم.@ حالا سخت هم نیست برای این خیلی سخت است این کار را دوست ندارم ما الان یک مشت مردهای زندار داریم که در واقع مرد نیستند این کار را دوست ندارم از این کار خوشم نمیاید یک روز این کار یک ماه این کار دو ماه این کار همینطوری اصلاً نمیتواند کار انجام بدهد.@ تا هم میگوید دو بیشتر است یا سه اعصابش خورد میشود یا پدر را تَلَکه میکند پدر را جدا تَلَکه میکند بعد میاید سراغ مادر، مادر را تَلَکه میکند بعد میرود سراغ بقیه بعد، یک دفعه به خودت میایی میبینی که یک بچه زن دادی الان یک دفعه صدایش درآمده که این آقا پسر تو ده تا پانزده تا بیست تا چک کشیده و نمیتواند پاس بکند.@ حالا تو هم میخواهی جلوی آبروریزی را بگیری حالا بروم خانهام را بفروشم برای فرزندم که فرزندم از زندان در بیاید دوباره همان اشتباهات تکرار میشود او برود غلطهایش را بکند با تنبلیها و مفتخوریها و بیحوصلگیهایی که داشته تو هم برو زندگیت را بفروش که فرزندم اینطوری نشود.@ لذا گفتم یک بیماری خیلی خطرناکی در کشور ما بالاترین درجهاش هم هست فرزندسالاری هست یعنی بچهها واقعاً سوار پدر مادر هستند چون ما با فرهنگ دینی با این فرهنگ بچهها را تربیت نمیکنیم که دنیا جای سختی است باید آدم سختیهایش را بکشد.@ ازدواجها تأخیر میافتد من باید حتماً پنجاه میلیون جهیزیه داشته باشم تا بروم من باید حتماً یک باشگاه بگیرم تا بتوانم پانصد نفر را شام بدهم حالا ندارم پس حالا ازدواجمان تأخیر بیفتد دختر عقد کرده خانه پسر است این چه کاری است چهار تکه پسر بخرد چهار تکه خانواده دختر بخرند بگذارند روی همدیگر از یک جایی شروع بکنند.@ مگر قدیمیها، خود ما از کجا شروع کردیم شما به یک نسل عقبتر برگردید ببینید همه آنها صاحبخانه بودند همه ماشین داشتند همه خانه مستقل داشتند؟ نه، باید سختیهای خودش را بکشند تا بتوانند زندگی بکنند و الا تا میگویی دو بیشتر است یا سه افسردگی میگیرند.@ الان چقدر سطح افسردگی ما بیماریهای روحی روانی ما بالا شده چقدر خودکشیهایمان زیاد شده چرا طلاقهایمان زیاد شده برای اینکه آدمهای ما ضعیف شدند زن و مردمان ضعیف شدند سختی نکشیدند.@ من همین چند وقت پیش رفته بودم اروپا آلمان و فرانسه و هلند و بلژیک بودم به دانشجویان دوره دکترا در همه این چهار تا کشور با آنها جلسه داشتم بعد به منازلشان هم میرفتم سر میزدم بعد میدیدم آنجا اینها دارند درس میخوانند خانهها 17 متر 19 متر 20 متر 22 متر اینطوری، پولدارهایشان مثلاً خیلی وضعشان خوب بود 22 متر 23 متر فضا داشتند که باید چند سال آنجا باشد درس بخواند.@ جلسهای که با آنها داشتم مشترک از همه آنها سؤال کردم گفتم خداوکیلی شما اگر در کشور خودتان میخواستید دکترا بخوانید با این امکانات میساختید؟ یک نفر جواب نداد من اینجا میساختم، در آنجا مجبور است با سختی زندگی بکند.@ در پاریس زندگی میکند میگوید من الان باید یک روز در میان حمام بروم و یک روز در میان حق دارم گازم را روشن بکنم چون اگر من بخواهم هر روز غذا درست بکنم یا حمام بروم باید هزینه خیلی وحشتناکی را بپردازم هزینه آنجا خیلی گران است.@ حالا در کشور خودت مفت میخوردی جای وسیع پدر مادر در خدمتت بودند همه امکانات ولی درس نمیخوانی حالا وقتی آنجا میروی میبینی کسی که نیست بیاید کمک بکند حالا میبینی چقدر راحت سختیها را هم تحمل میکند سالهای سال در جای کوچک زندگی میکنند محدود چون داریم درس میخوانیم.@ همان درس را تشریف میآوردی همین جا میخواندی خیلی بهتر راحتتر با حوادث کمتر با هزینههای کمتر با آسیبهای کمتر آسیبهای روحی روانی معنوی آخرتی، اینجا میگوید نه اینجا زندگی سخت است اینجا داری زندگی میکنید به این راحتی، همه چیز راحت دارد به دستتان میرسد میرود آنجا باید گران سخت، دنیا این کارها را دارد این سختیها را دارد.@ در روایت داریم حضرت فرمود چیزهای محال را نخواهید گفت آقا چیزهای محال چیست؟ گفت در دنیا دنبال آسایش مطلق و راحتی مطلق نباشید از این خبرها نیست من راحتی را در بهشت گذاشتم مردم در دنیا دنبالش میگردند شما دست به هر انتخابی بزنی سختیهای خودش را دارد.@ بهترین همسر بهترین شغل ثروت موقعیت اجتماعی هر چه داشته باشی در ساختارش سختیهای خاص خودش را دارد اصلاً این را از ذهنت بیرون کن که من میخواهم یک زندگی راحت داشته باشم اصلاً چیزی به اسم راحتی را خدا میگوید من اینجا خلق نکردم آرامش هست آرامش زمانی است که تو بفهمی انسان هستی وقتی انسان شدی دیگر غصه نداری آن موقع آرامش و شادی هم در دنیا سراغ تو میاید.@ سختیهایت مال بخش حیوانیت است خوشیهایت هم مال بخش انسانیت هست راحت هستی زینب کبری فرمود(و ما رأیت الا جمیلا) راحت است شاد است و آرامش دارد با اینکه آن همه مصیبت دیده پس این رمزها را اگر ما فراموش بکنیم هم دنیایمان را پر از رنج میکنیم هم آخرتمان را هم قبرمان را پر از آتش و فشار قبر میکنیم پر از مار و اژدها هم دنیایمان خراب میکنیم.@ باز وجود مقدس امیرالمؤمنین(ع) (اِذا فاتَکَ مِنَ الدُنیا شَیءٌ فَلا تَحزَن) اگر چیز از دنیایت از دستت رفت غصه نخور چون برای تو در آخرت مانده دیگر غصه چه چیزی را میخوری. همین چند روز پیش یک خانمی آمده بود میگفت بچه سقط کردم الان مدتی هست غصه دارم میخورم فرزندم سقط شده دیگر حال و حوصله خدا را ندارم حال و حوصله نماز را ندارم.@ خیلی حرف زشتی است یک کسی به خاطر دنیا حوصله خدا را نداشته باشد به خاطر بخش حیوانیش عزادار باشد دیگر حوصله بخش انسانیش را نداشته باشد این یعنی خیلی خودنشناسی است یک کسی برای دنیا بگوید که حالا که این مصیبت برایم پیش آمد حوصله نماز ندارم حوصله قرآن ندارم حوصله خدا را ندارم حوصله معنویت را ندارم.@ گفتم حالا میخواستی این بچه به دنیا بیاید که چه بشود حالا فکر کن این بچه تو هم مثل بقیه بچهها به دنیا میآمد حالا آن سیری که همه رفتند را تو هم میرفتی تو که الان سنی نداری دوباره باردار میشوی او که بهشت رفت.@ فرمود بچه سقط شده به بهشت میرود آنجا در بهشت، بهشت را بزرگتر و آبادتر میکند برای پدر مادرش تا بیایند مگر بد شد! حالا اگر این بزرگ میشد حتماً بهشت میرفت یا نمیرفت؟ معلوم نیست الان رفت بهشت الان به نفع تو شد یک شهید دادی به نفع تو شد چرا باید غصه بخوریم هر چیزی که از دست رفت آخ نگو.@ لذا فرمود اگر یک کسی مصیبت سراغش آمد روی پایش زد دیدید بعضیها روی صورتشان یا روی دستشان میزنند یا یقه پاره میکنند فرمود اینطوری اجرت را از دست میدهی خرابش نکن وقتی از دست رفت یعنی رفت سرمایهگذاری شد در آخرتت برای جاودانگیت پس ناراحت نشو.@ آنهایی که زیرک بودند نمیگذاشتند خدا از آنها بگیرد آدمهای زیرک اصلاً معطل خدا نیستند بایستند خدا زوری از آنها بگیرد یک چیزی ذخیره بکند برای بدبختیهای آن موقعشان خودشان زودتر میدهند راوی میگوید علی(ع) با هِن و هِن و عرقریزان وقتی یک قنات کنده بود همینطوری از دل خاک از چاه بیرون آمد دستش بیرون بود نگذاشت بدنش کامل بیرون بیاید گفت یک قلم و کاغذ بیاورد من این را زود وقفش کنم در راه خدا، زیرک است.@ آنهایی که زرنگ هستند معطل نمیشوند تا کسی از آنها بگیرد زودتر خودشان بخش اعظمش را میفرستند برای آخرت خودشان ولی یک کسی که آخرت را باور ندارد وقتی به او میگویی بفرست برای آخرتت میترسد با اینکه خدا میگوید اگر برای آخرتت بفرستی من در دنیا همان را با چندین برابر بیشتر به تو میدهم باز میترسد.@ چون ایمان به خدا ندارد اعتماد به خدا ندارد میگوید اگر من این را بدهم از من کم میشود خدا میگوید من قول میدهم الان بانکها را دیدید که میدهند الان بانکها و بیمههای ورشکسته را نگاه کنید پولهای مردم را خوردند هر روز مردم صف جلوی این بانکها و بیمهها پولمان کجاست.@ ولی این اعتماد دارد به همان بانک رفته پولش را سرمایهگذاری کرده حالا یک بانکی بیاید بانک مرکزی تضمینش بکند میگوید اگر شما بدهید ما مثلاً سالانه 20% به شما میدهیم خدا میگوید نه شما اگر بدهید من از 100% تا 700 برابر به شما میدهم به بانکی اعتماد دارد به خدا اعتماد ندارد میترسد بدهد واقعاً میترسد برای خدا این کار را بکند.@ انگار خدا گداست خدا که گدا نیست میگوید اگر بدهید من برای خودتان نگه میدارم بدهید برای شما پرورش بدهم بدهید برای شما بسازم بدهید تا برای شما جاودانهاش بکنم ما میترسیم پس اگر یک چیزی رفت بگذار برود رفت ذخیره شد.@ مگر الان یک کسی پولهایش را برمیدارد یک طوری پنهان میکند زندگی سادهای دارد که میگوید حالا برای بعد خوشحال است همین که در حسابش پر پول است اگر کسی هم به او گفت فقیر و گدا هستی به او برنمیخورد چون خودش میداند که فقیر و گدا نیست در حسابش دارد بقیه خبر ندارند من که ذخیره کردم من بورس رفتم ذخیره کردم طلا دارم زمین خریدم ذخیره کردم پس خوشحال است.@ میگوید خوب شد این پولها دستمان نبود رفتیم یک زمینی خریدیم یک کاری کردیم بده دست خدا خدا برایت میسازد هم دنیایت آباد میشود هم آخرتت آباد میشود هر دو آباد میشود نه اینکه دنیایت خراب بشود فقط آخرتت آباد بشود خدا میگوید من نمیگذارم دنیایتان هم خراب بشود آبادترش میکنم پس برای چی میترسی اگر یک چیزی از دست رفت دیگر غصه نخور.@ رفتی در خیابان تصادف شد فرصت خوبی است الان زدند ماشینت دو میلیون خسارت خورد یک فرصت خوبی است اعصابت اگر خراب بشود باختی بیا پایین با آرامش چه شده بالاخره بررسی کن بیمه داری نداری خسارت گردنت افتاد پول هم نداری بدهی بالاخره باید یک طوری درستش بکنی.@ ولی اگر بنشینی غصه بخوری با غصه این دو میلیون تومان حل نمیشود خسارت وارد شده حالا که وارد شد پس با غصه خرابش نکن یک چیزی در خانه شکست یک چیزی از بین رفت یک چیزی که میخواستی به آن برسی نرسیدی ولش کن.@ کدام بخشت دوست داشت به آن برسد؟ بخش حیوانیت دوست داشت به آن برسد گور پدر بخش حیوانی حالا همیشه که نباید هر چه خواست به او بدهی چون پرروتر میشود هر دفعه سفارشاتش بیشتر میشود اگر بخش آخرتیت هم خواست نرسیدی باز هم غصه نخور میگوید خیلی دوست داشتم کربلا بروم نشد.@ دو نفر بودند اتفاقاً در این سفر با ما همراه بودند میخواستند با ما بیایند نیامدند بعد گفتیم چرا نیامدید؟ گفت همان شبانه دزد ماشینم را زده پاسپورت و مدارکم را همان شب برده برایت ذخیره شد یک کربلا پایت نوشتند مقبول هم نوشتند.@ حالا آنهایی که رفتند معلوم نیست به نفعشان باشد چون الان رفتند بعد ممکن است منت بگذارند ریاکاری بکنند ممکن است عبادتها حرام بشود ولی تو که نرفتی غصهاش را نخور خدا میداند که تو دوست داشتی بروی.@ لذا فرمود هر موقع بندهام مریض میشود دوست داشت عبادت بکند میگویم فرشتهها برایش عبادت را بنویسید بیشتر از آن موقعی که اگر سالم بود انجام میداد بیشتر از آن موقع به او بدهید پس برای چی میخواهی یقه خدا را بگیری مریض شدی دوست داشتی کربلا بروی دوست داشتی مکه بروی نتوانستی بروی مستطیع نبودی خدا برایت مینویسد که مستطیع نبودی.@ بزرگان دین هم همینطور ما الان مکه که میرویم میگویند که یکبار دیگر بروید مُحرم بشوید به نیت امام حسن عسکری چون ایشان حج نرفته امام است حج نرفته ما مرجع تقلید داریم حج نرفته حاجآقا نبوده نتوانسته برود ما چقدر از این امامزادهها داشتیم نتوانستند ازدواج بکنند شوهر مناسب گیرشان نیامده.@ یکی همین بانوی بزرگمان حضرت معصومه خواهرانش هیچ کدام نتوانستند ازدواج بکنند مردانشان همینطور نتوانستند ازدواج موفق بکنند بالاخره سختی بوده زندان بوده همه چیز آنها هم داشتند خدا اول اینها را به اولیاء خودش میدهد پس اگر رفت تا اتفاقی افتاد مواظب باش امتحان داری میشوی.@ رفتی دیدی غذا سوخت اشتباه میکنی اگر غصه بخوری سوخت تمام شد الان میفرستم برود بهشت، سپردی دست دخترت، مادر باید دختر را از سن 14 سال به بعد خانم بار بیاورد پسر را هم باید آقا بار بیاورد به پسرتان باید مسئولیتهای بزرگ مردانه بسپارید از 14 سال به بالا به دختر هم همینطور.@ یک دختر باید خانهداری را یاد بگیرد حالا به او گفتی قورمه درست بکن آمدی دیدی قورمه را خرابش کرد اگر عصبانی بشوی باختی این باید تمرین بکند قورمه پختن را یاد بگیرد غذا را یاد بگیرد کار خانه را یاد بگیرد پس دیگر اگر خرابش کرد نق نزن سر این بچه، این بچه دست و پا چلفتی بار میاید او را ترس برمیدارد اعتماد به نفسش را از دست میدهد خرابش نکن.@ شوهرت میخواست کاری انجام بدهد خراب شد مثل مار و اژدها نشوید بیفتید به جان شوهر همینطوری اعصابش را خورد بکنید سرزنش بکنید مردها هم همینطور، صد بار به تو گفتم، اصلاً حرف نزن سرزنش نکن هیچ کس را نباید سرزنش بکنیم.@ لذا در روایت داریم هیچ وقت پیامبر از او کلمه ای کاش ای وای شنیده نشد آخ ای کاش ای وای هر چه شده قرار بوده همین بشود شده، پس اگر رفت کجا رفته؟ در بهشت رفت، رفت جهنمهای تو را خاموش بکند رفت بهشتهای تو را بسازد پس غصه چه چیزی را میخوری الان باید برای چه چیزی ناراحت بشوی از دست رفت از دست نرفته.@ اگر پول را گذاشتی بانک گفتی از دستم رفت ای وای من یک میلیارد تومان پولم را بانک گذاشتم بدبخت شدم بیچاره شدم نه آنجا که سودش هم دارد روی آن میاید هیچ وقت اینطوری میگویی رفته در آخرت دارد برای تو میسازد الان غصه چه چیزی را میخوری.@ این مال نادانیهای ماست مال این هست که ما خودمان را یک موجود جاودانه نمیدانیم آخرت را باور نکردیم ابدیت را باور نکردیم به خدا اعتماد نداریم خودمان و یک دنیای کوچک و فسقلی برایش غصه میخوریم هر چه که از دستمان برود انگار که تمام شخصیت ما این وسط له شده.@ و هزار هزار بار باید توجه بکنیم که ما شخصیتمان بخشهای دنیایی و زمینیمان نیست که اگر یک آسیبی به آنها رسید احساس بیشخصیتی بکنیم او کنکور قبول شده من کنکور قبول نشدم بنشینم غصه بخورم که بیشخصیت شدم من ضایع شدم.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@