أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ بحثمان درباره حسنه بود جلسه گذشته خیلی فشرده درباره حسنه صحبت کردیم این جلسه درباره ثواب که ارتباط خیلی زیادی با حسنه دارد انجام میدهیم حسنه یعنی کار خیر و نیک، ثواب به معنای پاداش هست.@ در اسلام به ما توصیه زیادی شده که به ثواب توجه بکنید همانطور که عرض کردم در برنامه سیر و سلوک هم یکی از قدمهای ابتدائی این هست که انسان امید به ثواب خداوند داشته باشد و برای ثواب کار بکند و اشتیاق به ثواب الهی و پاداش الهی داشته باشد ما یک اجر داریم یک ثواب داریم ثواب در مقابل اعمال صالح به مؤمنین داده میشود.@ کارهایی را که خداوند تبارک و تعالی خواسته اگر مؤمنین انجام بدهند آن کارها پاداش آخرتی و الهی خواهد داشت یک موقع هست یک کاری کلاً حسنه است و کافر هم انجام بدهد خداوند برای او یک اجری در نظر میگیرد هر جا خوبی ظهور پیدا بکند عاملش هر کس که باشد عامل ظهور آن خوبی اجر میبرد.@ مثلاً شما نگاه کنید مرحوم فیض در کتاب النکاح بهجۀ البیضاء در مورد فوائد ازدواج که صحبت میکنند یکی از آن فوائد این هست که میفرماید ازدواج از آن جهت که همراهی با هدف خلقت انسان هست هماهنگی با نظام خلقت هست خودش اجر دارد زن و مرد برای خدا ازدواج نمیکنند برای رضای خدا ازدواج نکردند.@ برای تأمین نیازهای خودشان رفتند ازدواج کردند اما از آن جهت که به گسترش نسل انسان کمک میکند در نزد خدا یک کار خوب و مثبت است هر کار خوب و مثبتی نزد خداوند اجری دارد حتی اگر آن را یک کافر انجام دهد.@ اگر یک کافر محبتی بکند به انسانهای دیگر به حیوان به گیاهان کار خیری انجام بدهد که نتیجهاش به مردم برسد کار مثبتی انجام بدهد خداوند برای آن کافر هم پاداش در نظر میگیرد و ثواب الهی برای اعمال نیک اعمال صالحی هست که مؤمنین انجام میدهند.@ اولین آیه از سوره مبارک کهف آیه 46 (الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلاً) میفرماید مال و فرزند زینت حیات دنیا هستند اما کارهای صالح باقیات الصالحات کارهایی که ماندگار هست، باقیات صفت هست باقی ماندگان، ماندگارهای نیک، اعمال صالحی که میماند ماندگار هستند.@ کارهای ماندگاری که این صفت را دارند که صالح هستند، باقیات موصوف صالحات صفتش، اینها نزد خداوند از نظر ثواب و برای دل بستن و امیدوار بودن بهتر هست البته انسان میتواند از مالش باقیات الصالحات درست بکند میتواند فرزندش برایش باقیات الصالحات باشد فرزند خیر فرزند خوب اصلاً فرزند کلاً، آثار انسان جزء باقیات انسان هست.@ حالا چه سیئاتش چه صالحات، فرزند انسان، آثار انسان، شاگردان انسان، اینها جزء باقیات انسان هستند قرآن میفرماید(إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى‏ وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ) ما هر چیز را که شخص جلوتر فرستاده و آثار انسانها را مینویسیم حالا میخواهد این آثار آثار خوبی باشد میخواهد آثار بدی باشد.@ یک موقع هست انسان در زندگی یک سلسله آثار بد از خودش گذاشته گناهی را ترویج کرده پایهگذاری کرده کار زشتی را، تربیت ناصحیحی را، انحرافی در دیگران ایجاد کرده این آثاری هست که باقی میماند این تا وقتی اثر هست گناهش و آن تولیدات تلخش برای انسان میرود انسان اینطور نیست که وقتی مُرد نامه عملش بسته بشود دیگر قفل بشود دیگر هیچ خبری نباشد.@ خیر انسان وقتی مُرد نامه عملش کاملاً باز است از طریق فرزندانش از طریق کارهایی که کرده و اثر بوده کتاب خوبی نوشته کتاب بدی نوشته تولید خوبی داشته تولید بدی داشته اقتصادی میخواهد باشد یک موقع میبینی یک محل فساد و کارهای فاسد را پایهگذاری کرده این برایش میماند.@ همینطور که دارند انجام میدهند گناه میکنند گناهش برای او هست بچههای بدی را تربیت کرده از خودش گذاشته نسل بد و گناهکاری را از خودش گذاشته این همینطور برایش گناه میبرد یکسره پرونده باز است اینکه در روایت داریم که نامه عمل انسان در سه چیز باز میماند در فرزند در آثار علمی و در کارهای خیر.@ مثلاً پلی ساخته، درمانگاهی ساخته، به مسجدی کمک کرده اینکه من غالباً توصیه میکنم به عزیزان وقتی حرم میروید حتماً هر جلسه ولو یک مبلغ خیلی کم هم داشته باشید در حرم حتماً پول بیاندازید چون شما با این کارتان در عبادات حرم تا قیامت سهیم میشوید یک سهم انسان خریداری میکند.@ در حرمها در مساجد، حسینیهها، انسان مسجدی میروید دیدید در مسجد کمک جمع میکنند انسان هر چقدر میتواند دستش به جیبش باشد بدهد و سهیم باشد اینها برای انسان میماند شما از اینجا میروید اما مسجد پایدار هست آثار مسجد، انسانهایی که در این مسجد پرورش پیدا میکنند نورانیتها، آثاری که در اینجا ایجاد میشود همه برای شما میماند.@ شما آنجا سهام دارید هر چه بیشتر بهتر، حالا اینطور نیست که انسان بگوید من که پولدار نیستم بروم حسینیه بسازم مسجد بسازم درمانگاه بسازم نیاز نیست شما پولدار باشید پول کمی هم داشته باشید کار کمی هم انجام بدهید کافی هست.@ شما یک ریال هم که در مسجد سرمایهگذاری کرده باشید این یک ریال با مقیاس آخرتی فردا برای شما خیلی میشود همان یک ریالش هم در مقیاس آخرت زیاد میشود چون با مقیاس ابدیت خدا اعمال را میگیرد.@ بنابراین خیلی است انسان در حرمها، مراکز خیر، مراکزی که از آن آثار و خیرات و برکات هست سرمایهگذاری کند سهیم باشد و باقیات الصالحات برای خودش به جا بگذارد فرزند خوب باقیات الصالحات هست، علم، کتاب خوبی، آموزش قرآنی به کسی داده معلم قرآن است آموزش قرآن داده قرآن در سینه خیلیها مانده.@ آنها هم به نوبه خودشان به دهها و صدها نفر آموزش قرآن دادند این معلمی که آموزش قرآن داده همینطور نسل در نسل برای او وقتی شاگرد تربیت میشود در واقع شاگردان او هستند و انسان به این وسعت و به این بلندا به لطف خداوند تبارک و تعالی پرونده اعمالش باز است.@ این هم از الطاف خداوند هست که برای انسان کاری کرده که انسان در مقیاس ابدی با عمر 50 سال 60 سال حساب نشود وقتی از دنیا میرود بتواند در عمر 50 سال 60 سال سرمایهگذاریهایی کرده باشد که تا بینهایت تا قیامت برای ما آثار داشته باشد ما الان همه ما سر سفره شهدای کربلا هستیم هر کاری بعد از کربلا شده همه ما مدیون آنها هستیم برای آنها هم دارد حساب میشود.@ شهدای جنگ، شهدای انقلاب اسلامی همه در کارهای ما سهیم هستند بدون اینکه از اجر ما چیزی کم شود چون ما مدیون آنها هستیم سر سفره شهدا نشستیم رزمندگان به خصوص علمای اسلام سر سفره آنها نشستیم.@ خداوند برای همه آن علما، شهدا، کسانی که زحمت کشیدند پدر و مادر ما که به هر حال زمینههای دین را برای ما فراهم کردند معلمین ما خداوند برای آنها اجر و ثواب در نظر میگیرد لذا قرآن خیلی انسانها را تشویق میکند که سرمایهگذاری کنید برای خودتان هست.@ و این نگاه خیلی مهم است در ثواب که انسان حواسش باشد که کاری که دارد انجام میدهد نه منتش را سر مردم بگذارد نه سر خدا، چون آثارش به خودش برمیگردد برای خودت است داری سرمایهگذاری میکنی کسی که پول بانک میگذارد سودش را میگیرد این سر چه کسی منت میگذارد؟@ سر هیچ کس، خودت پول گذاشتی خودت هم داری سودش را میبری. ما یک زندگی ابدی داریم یک قیامت پنجاه هزار ساله داریم یک برزخ بسیار طولانی داریم تا قیامت و نمیدانیم چقدر طول میکشد تا برزخ چقدر طول میکشد؟@ چند صد سال چند هزار سال تا قیامت طول میکشد دوران برزخی ما، همه اینها ما نیاز به توشه داریم تمامش نیاز به آذوقه و زاد راه داریم هر چقدر شما پسانداز کنید به نفع خودتان هست هر چقدر بیشتر بهتر.@ این خیلی مهم است که قرآن ما را دعوت میکند به پایهگذاری سرمایهگذاریهای آخرتی سرمایهگذاریهای ابدی، (وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ) میگوید نزد پرودگارت اینها بهتر است(ثَواباً) از نظر اجر بهتر هستند نمیخواهد بگوید بچه خوب نیست مال خوب نیست اصلاً رد نمیکند میگوید مال و بنون زینت حیات دنیا هستند اما باقیات الصالحات بهتر هستند.@ انسان میتواند از فرزندش باقیات الصالحات درست کند از مالش بهترین باقیات الصالحات را برای خودش بسازد(عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلاً) أمل یعنی آرزو، امید، شما بهتر میتوانید به باقیات الصالحاتتان امید داشته باشید به آنها امید داشته باشید اگر قرار است انسان امیدواری هم داشته باشد به باقیات الصالحات امیدوار باشد.@ اینکه این کارها را کرده بنیانگذاری کارهای خیر را کرده از خودش چیزهایی را گذاشته بعد از مردن او آثار خیلی زیادی از او باقی میماند که دائماً برای او اثر دارد.@ من یک نمونه را عرض کنم بینید اثرش چقدر زیاد است راجع به شهدا میگوید رسول خدا(ص) به رزمندههایی که در رکاب پیغمبر بودند حضرت چه میفرماید، اثر شهید را شما نگاه کنید این شهدایی که اسمشان الان در کوچهها و خیابانهای شما هست آدمهای بسیار بزرگی هستند.@ یعنی این مملکت و آثاری که از این مملکت دارد در دنیا پخش میشود تراوش میشود در همه جای دنیا از نورانیت و معنویت و هدایت همه مدیون شهدا هستند یک شهید خیلی خیرات و آثار زیادی دارد البته شهدا هم با هم یکسان نیستند به اندازهای که خونشان مؤثر بوده اینها قدرتشان فرق میکند.@ (وَ یُشَفِّعُ الرَّجُلُ مِنهُم فی سَبعینَ ألفً مِن أهلَ بَیتِهِ وَ جیرَتِه حَتّی إنَّ الجارَین یَتَخاصَمان أیُّهُما أقرَبُ جِواراً فَیَقعُدُون مَعی وَ مَعَ إبراهیم عَلی مائِدَۀِ الخُلد فَیَنظُرُون إلَی اللهِ تَعالی فی کُلِّ یَومٍ بُکرۀً و عَشیا) عجب شرابی رسول خدا توزیع کرده انسان واقعاً با این فرمایشات مست میکند انسان را مدهوش میکند.@ ببین چقدر زیباست راجع به شهید و رزمنده میگوید خوش به حال کسی که روح جهاد دارد فرقی نمیکند زن باشد یا مرد، کسی که روح شهادت و روح جهاد بر او حاکم باشد خیلی نزد خدا این شخص بزرگ است میفرماید که(وَ یُشَفِعُ الرَّجُلُ مِنهُم).@ شفاعت میکند هر کدام از این رزمندگان در مورد هفتاد هزار نفر از خاندان و فامیلها و همسایگان خودش، قدرت شفاعتی دارد چه آبرویی خدا به این میدهد، حالا چرا میگوید هفتاد هزار نفر، مثلاً اگر بشود هفتاد و یک هزار نفر یا هفتاد هزار و یک نفر خدا به او اجازه نمیدهد میگوید نه سهمیه تو هفتاد هزار نفر است؟ چرا کلمه هفتاد هزار را آورده؟@ میخواهد برای ما کثرت را بیان کند چون آثار خون شهید اینطوری است خون شهید وقتی ریخته میشود شهدای ما میلیونها و دهها و صدها میلیون نفر از آنها بهرهمند میشوند از آثار کارشان.@ کما اینکه من و شما این امنیتی که الان داریم این عزتی که در دنیا داریم رفاهی که داریم شما فکر کنید اگر این شهدای ما نبودند دشمنان در این مملکت چه میکردند و ما چه وضعیتی داشتیم چه آنهایی که قبل از انقلاب بودند، البته آنهایی که قبل از انقلاب بودند بسیار باعظمتتر از آنهایی هستند که بعد از انقلاب بودند.@ چه آنهایی که بعد از انقلاب بودند چقدر اینها عظمت دارند چقدر اینها بزرگ بودند ما الان داریم دهها میلیون نفر از زحمات این شهدا استفاده میکنند یک شهید اینقدر قدرت شفاعتی دارد میدانید دارد ما را به کجا دعوت میکند میگوید شما خودتان هم باید همینطور بشوید.@ آدمهای کوچک و پست نمانید آدمهای ذلیل و ضعیفی نمانید آدمهایی باشید با اندیشه بزرگ کما اینکه قبلاً هم روایتش را خواندم که شیعیان ما همیشه کارهای جلیل و بزرگ را دوست دارند و انجام میدهند آدمهای کوچکی نمیمانند البته این احتیاج به خون دل خوردن و زحمت دارد که به موقع خودش در موردش صحبت خواهیم کرد.@ (حَتّی إنَّ الجارَین یَتَخاصَمان أیُّهُما أقرَبُ جِوارً) میگوید اینها وقتی شروع میکنند به شفاعت در قیامت، همسایهها با هم دعوا میکنند که خانه ما نزدیکتر بود دو متر به اینها، ما خانه اولی بودیم آنها میگویند ما خانه چندمی بودیم در یک محله یک شهید این همه میتواند کار بکند چقدر یک شهید عزت دارد و خدا چقدر به او عزت میدهد قیامت خودش لنگ نیست.@ میگوید خودت که لنگ نیستی هیچی، هر کس را که دوست داری با خودت ببر چه عزتی چه احترامی، انسان صحنه قیامت که همه ترس و هول آنجا دارند این آدم آنجا ترس ندارد مجاهد بوده بسیجی بوده ولو مرده با سرطان مرده با تصادف مرده فرقی نمیکند مجاهد است.@ آماده است برای شهادت، همیشه برای شهادت آماده بوده مهم این نیست که بعداً هم شهید بشود یا نه، صورت خارجیاش برای خدا اهمیتی اصلاً ندارد آماده شهادت بوده آماده جانبازی در راه اسلام، انقلاب در راه امام در راه خدا بوده دین خدا، زیارت عاشوراخوانهای واقعی و حقیقی، آنهایی که وقتی میگفتند(إنّی سِلمٌ لِمَن سالَمَکُم وَ حَربٌ لِمَن حارَبَکُم) آدمهای راستگویی بودند از صدق حرف میزدند.@ خودش که گیر نیست هیچ، میگوید تو امروز هر کس را در این صحنه محشر دلت میخواهد انتخاب کن ببر خیلی عظمت است حالا از اینجا به بعدش خیلی مهم است(فَیَقعُدُون مَعی وَ مَعَ إبراهیم) رزمندگان با من و ابراهیم مینشینند(عَلی مائِدَۀِ الخُلد) سر سفره جاودانگی مینشینند اینها با من و ابراهیم بر سفره جاودانگی مینشینند.@ حالا چکار میکنند بر سر سفره جاودانگی؟ (فَیَنظُرُون إلَی اللهِ تَعالی فی کُلِّ یَومٍ بُکرۀً و عَشیّا) با من و ابراهیم مینشینند به خدا نگاه میکنند صبح و شب به خدا نگاه میکنند در روایت داریم(الشَّهیدُ یَنظُرُ إلی لِوَجهِ الله) شهید به وجه خدا نظر میکند.@ حالا این داستان وجه خدا هم بحث مفصلی دارد که یک مقدارش را از نظر نگاه و دید و اسم الظاهر در اردوی دوم اینها را مفصل توضیح دادیم که اینها چطوری به رب خودشان نگاه میکنند یکی از مسائل خیلی مهمی که در مورد انسانهای خَیِر وجود دارد همین هست که در روایت تأکید کرده که اینها ناظر به خدا هستند.@ (فَیَنظُرُون إلَی اللهِ تَعالی فی کُلِّ یَومٍ بُکرۀً و عَشیّا) صبح و شب به خدا نگاه میکنند با من و ابراهیم بر سر سفره جاودانگی مینشینند و به خدا نگاه میکنند آدم میفهمد که چقدر کلاه سرش رفته وقتی که موقعیت هشت سال دفاع مقدس را از دست داده چه چیزهایی را از دست داده و چقدر نادان بودند آنهایی که ماندگار شدند.@ خودشان خودشان را نگه داشتند گفتند نرویم بمانیم، چه به دست آوردن آنهایی که نرفتند و ماندند، اینکه خدا دارد ما را دعوت میکند به پاداش خودش به ثواب خودش، آدم باید به این کارها امید ببندند اگر دوست داشتنی هست اینها را دوست داشته باشد.@ یک روایتی هست از امیرالمؤمنین(ع) (ثَوابُ عَمَلِکَ أفضَلُ مِن عَمَلِک) ثواب کار تو پاداش کار تو از خود کار تو خیلی بزرگتر هست یعنی خدا اصلاً شرمنده کسی نمیماند هر کاری کردی برای خدا، خدا پاداشش را به بهترین وجه به تو میدهد آنقدری که خودت متحیر بمانی خدا اصلاً شرمنده کسی نیست هر کاری کردی من بهترش و ماندگارش را به تو میدهم.@ تو موقت در دنیا در رحم مادر در رحم دنیا انجام دادی پنج دقیقه بود ده دقیقه بود یک ساعت بود دو ساعت بود من یک چیز ماندگار به تو خواهم داد که حالا مصادیق را انشاء الله وارد بشویم میخواهیم یک مقدار جلوتر برویم در بحث اخلاص انشاء الله که ساعت دوم بحث میکنیم آنجا میخواهیم مصادیق را بگوییم.@ انسان باید دقت بکند که شما ممکن است یک کار کوچک برای خدا بکنی اما یک اثر بسیار باعظمت و ماندگار برای شما خواهد داشت بیچاره آنهایی که هیچی ندارند و آنهایی که کارهایی میکنند و بعد پشیمان میشوند یک عده کار خیر میکنند و بعد پشیمان میشوند میگویند اشتباه کردیم کار خیر کردیم از کار خیرشان پشیمان میشوند میگویند کاشکی نمیکردیم اینها خیلی بدبخت هستند.@ حالا در زمینه همین حدیث این آیه خیلی بیشتر به ما میچسبد(ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ) آن چیزی که پیش شماست نابود میشود اما آن چیزی که پیش خداست میماند شما یک عالم کارهای خیر کردی الان هم فراموش کردید دیگر عذابی هم برایتان ندارد.@ نماز خواندید حجاب را رعایت کردید روزه گرفتید جهاد رفتید جبهه رفتید تابستان کار خیر کردید صدقه دادید انفاق کردید بخشش کردید باقیات الصالحات داشتید دیگر دردی هم ندارد تمام شد رفت خدا کند که آدم یادش برود چیزی در ذهن انسان نماند اصلاً انسان یادش برود.@ ولی میگوید پیش شما کارها از بین میرود ولی پیش خدا(وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ) پیش خدا همه چیز میماند بعد میفرماید(وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ) سوره مبارک نحل آیه 96 (وَ لَنَجْزِيَنَّ) چند تا تأکید دارد؟@ سه تا، لام، دوتا هم نون تأکید، حتماً حتماً حتماً ما جزا میدهیم به کسانی که صبر کردند صبر در میان کارها هیچ چیزی به اندازه صبر پاداش ندارد که سه شاخه بود صبر بر معصیت، صبر بر طاعت، صبر بر مصیبت، اجر میدهیم به کسانی که صبر کردند(بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ) بهتر از کاری که انجام دادند بالاتر از صبری که کردند بالاتر از زحمتی که کشیدند و تحملی که کردند ما به اینها اجر خواهیم داد.@ لذا هیچ چیز انسان هدر رفته نیست یک پدر بد داری تحملش کردی یک مادر بد داری تحملش کردی یک همسر بد داری تحملش کردی یک فرزند بد داری تحمل کردی به وظائفت عمل کردی دوست بدی داشتی تحمل کردی همسایه بدی داشتی صبر کردی به هر حال به وظیفهات عمل کردی این خیلی مهم است.@ عبادت خدا بوده طاعات الهی بوده صبر کردی خیلی فرق دارد وضعیت یک بانویی که تمام عمرش حجاب را رعایت کرده از این حجاب سختی دیده گرما دیده سختی کشیده تحمل کرده به هر حال سخت است با یک کسی که آزاد بوده هر طوری دلش خواسته رفتار کرده اینها با هم یکجور نیستند.@ او اهل عذاب است و این اهل پاداش الهی است و خداوند به بهترین وجه برای انسان جبران میکند کارها را هم نباید انسان با هم قاطی بکند ممکن است یک نفر معصیت کار هم باشد یک کاری را رعایت بکند برای خدا.@ گناهکار باشد اما برای خدا حجاب را رعایت بکند نماز هم نخواند کسی نماز نخواند کافر است اما به امام حسین احترام گذاشته رفته عزاداری امام حسین هم شرکت کرده یک کسی نگوید که این کار نکرده این کار هر چند کاری هست که ثوابی برایش نیست از نظر ثوابها و پاداشهای ویژه اهل بهشت و عمل صالح اجر دارد اجرش نزد خدا هست هیچ کار خیری بیاجر نیست.@ میگوید خدا بالأخره شبیه تو بودم یا نه، من حالا نماز نخواندم روزه نگرفتم حالا اعتقاد نداشتم ولی شبیه تو بودم یا نبودم، رحیم بودم مهربان بودم به یک گربه مهربانی کردم به یک سگ مهربانی کردم به یک جوجه مهربانی کردم برای یک آدم کار خوب انجام دادم به یک پیرزن به یک پیرمرد به یک ناتوان به یک مریض، هیچی نزد خدا گم نمیشود.@ برای همین ما نباید آدمها را یکسره تاریک ببینیم مثلاً حالا اگر یک نفر از نظر ما بیایمان است کافر است و فاسق است دست خالی است نه ممکن است خیلی کارهای خوبی انجام بدهد و خداوند تبارک و تعالی به خاطر آن کارهایش برایش اجر در نظر بگیرد خوب بودن اهل خیر بودن حسنه داشتن برای انسان خیلی غنیمت است(وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ) اجر صابرین را خداوند بهتر از آنچه که انجام دادند به آنها عطا خواهد کرد.@ در رابطه با ثواب اینکه خیلی ما را دعوت کردند که به ثوابها اهمیت بدهیم از ثوابها غافل نشویم ثواب را دست کم نگیریم نگوییم ما از این ثوابها زیاد کردیم خدا همینها را که کردیم به ما بدهد، نه این حرف حرف بیادبانه است.@ انسان باید دائماً نسبت به ثواب حریص باشد چون یک برزخ در پیش خواهیم داشت برزخ یک روز و دو روز و صد سال و هزار سال نیست به توشه نیاز داری میخواهی خودت در آن فضا زندگی بکنی به نور به توشه انسان احتیاج دارد مسیر شوخی نیست هر چه انسان ثواب جمع بکند باز هم لازم است باز هم میارزد هر چقدر جمع کند.@ برای همین میفرماید شما از ثواب نگذرید کارها را هم گفتم با هم قاطی نکنیم مثلاً دو نفر با هم مساوی هستند اما یک نفر که انگشتر عقیق دستش هست ثواب عقیق جداست میگوید سنت بوده خدا گفته ثواب دارد.@ انگشتر عقیق، دستم کردم حملش کردم با خودم، مراقبش بودم این یک ثواب دیگر دارد هر دو با هم مساوی باشند میگوید انگشتر عقیق دارد ثواب دارد برای ثوابش عطر زدم قبل از نماز عطر زدم قبل از نمازم مسواک زدم اینها خیلی مهم است یک مسواک چقدر ثواب نماز را بالا میبرد اگر کسی بتواند کوتاهی بکند از دست خودش رفته.@ نباید آنهایی که نسبت به این چیزها دقیق و حساس هستند یکجور دیگر نگاه کنیم، نه آن خیلی آدم زیرکی است دارد جمع میکند او آدم هوشیار و عاقلی است میفهمد آخرت یعنی چی لذا نسبت به همه چیز توجه دارد به ثواب کارها.@ یکی از چیزهایی که توصیه میکنم حتماً به آن توجه بکنید این کتاب شریف مرحوم صدوق هست که به نام ثواب الأعمال عقاب الأعمال انسان یاد بگیرد ثوابها را بشناسد چه کارهایی ثواب دارد چه لباسی بپوشد چه رنگی بپوشد ثوابش چقدر است جلوی آینه برود شما که جلوی آینه میروی موهایت را شانه میکنی ذکرش هم بگو ثواب دارد دعایش هم بخوان ثواب دارد.@ شما که داری وضو میگیری دعای وضو هم بخوان صلواتش را بفرست سوره(انا انزلنا) را بخوان ثواب وضو جدا، دعایش جدا، ذکرش جدا، سورهاش جدا، صلواتش جدا، شما که بیکار هستی نشستی دهانت را بجنبان ذکر بگو ثواب دارد، چقدر دارد، ما نمیدانیم.@ در اتوبوس هستی در تاکسی هستی در خانه هستی مشغول کار دیگری هستی این زبان را بجنبان به کار بگیر زبان ذاکر از عظیمترین نعمتهای الهی است تسبیح دستت بگیرد میگوید تسبیح چیه دستم بگیرم، خوب است دستت بگیر استفاده کن ریاکاری نباشد حقهبازی نباشد آدم دستش بگیرد.@ ما حتی ذکر داریم شما صبح این تسبیح را از جیبت در میاوری این تسبیح را از جیبت در میاوری ذکر میگویی(اَللّهُمَّ إنّی أصبَحتُ أسَبِحُکَ وَ أحَمِدُکَ وَ أحَلِلُکَ وَ أکَبِرُکَ وَ أمَجِدُکَ عَدَدَ ما عُدیلُ بِهِ سَبحَتی) خدایا من تو را تسبیح میکنم تحمید میکنم تحلیل میکم تکبیر میکنم تمجید میکنم به اندازهای که تسبیحم را دارم میگردانم.@ حالا این اول صبح دعا را خوانده تا شب ذکر هم نمیگوید ولی همین که دستش دارد تکان میخورد به او ثواب میدهند همین تکان دست تسبیحبازی، همین با تسبیحش بازی میکند چون با خدا قرارداد بسته خدایا من انگشتم را روی هر دانه گذاشتم برایم ثواب بنویس.@ دارم با تو قرارداد میبندم به اندازهای به تعدادی که دستم روی تسبیح رفته من ثواب دارم من الان دارم به تو میگویم خدایا(أسبحک) تسبیحت میکنم(عَدَدَ ما عَدیلُ بِهِ سَبحَتی) به تعدادی که دارم تسبیحم را میگردانم ثواب دارد این چقدر خوب است.@ این با تسبیح بازی میکند از زیر دستش رد میشود هیچی هم نمیگوید دارد معامله اقتصادی میکند دارد تلویزیون تماشا میکند دارد با یک کسی صحبت میکند حواسش نیست برایش مینویسند چه خدایی داریم چه خدای رفیقی.@ صبح بیا با هم قرارداد ببندیم آدم چقدر باید بیعُرضه باشد که دست خالی بشود صبح به صبح این را بخوان تسبیح دستت باشد حالا آنها که این دعا را میخوانند و ذکر هم میگویند آنها که این دعا را میخوانند تمرکز دارند قلبشان کار میکند این خیلی مهم است.@ کارهای ابتدائی را دارم عرض میکنم میخواهی بخوابی به جای اینکه فکرهای بد بکنی فکرهای خراب و نگران کننده داشته باشی در رختخواب بخواب خدا را در رختخواب و آغوش خودت دعوت کن شروع کن با خدا حرف بزن اینقدر ذکر بگو اینقدر با خدا حرف بزن چقدر این زیباست یا تو میخواهی بخوابی برو یک وضو بگیر بخواب.@ حالا آنها که شرعاً عذر ندارند وضو داری برو بخواب، نمیتوانی یک تیمم کن بالأخره بخواب تا صبح این بنده خدا دارد خُرخُر میکند برایش عبادت مینویسند این با طهارت به رختخواب رفته بخواب در رختخواب ذکرهایت را بگو با خدا حرف بزن تا خوابت ببرد.@ ثواب یک چیز خیلی مهمی هست که به ما توصیه شده به ثواب توجه کنیم به ثواب اهمیت بدهیم اینها را دست کم نگیریم آدم وقتی شب اول قبر میافتد به تاریکی و غربت و تنهایی آنوقت میفهمد دست خالی بودن یعنی چی، تنها بودن یعنی چی، کم آوردن یعنی چی، کم داشتن یعنی چی.@ خدا شاهد است یک موقعی آدم میبیند هفت هشت روزی از مردنش گذشته هیچی ندارد خالی شد همان روزهای اول هر چه موجودی داشت تمام شد به قول آن بنده خدا میگفت اگر شما میدانستید ما مُردهها اینجا چه وضعیتی داریم استخوانی که جلوی سگ میانداختید به نیت ما میانداختید که به ما چیزی برسد.@ خیلی فقر آنجا کشنده است خیلی کم آوردن آنجا دردناک است و آن کسی که رفته دارد به ما خبر میدهد امیرالمؤمنین که تمام مسیر را رفته روی قله آخرت ایستاده به ما که داریم میاییم میگوید(آه مِن قِلَۀِ الزّاد وَ طُولِ الطَّریق) آه از کمی توشه و طولانی بودن راه.@ لذا خودش خیلی آدم حریصی بود امیرالمؤمنین(ع)، هیچ کس به اندازه حضرت علی کار اقتصادی نکرد تولید ثروت نکرد باغ، قنات ایجاد میکرد وقف میکرد ایجاد میکرد صدقه میگذاشت برای فقرا، اگر آدم بداند آنجا چقدر کم میاورد دائماً به کار است.@ مثل یک جنین را شما نگاه کنید چطور جنین نُه ماه دائماً به کار است اصلاً انگار استراحتی ندارد تا لحظه تولد دارد کار میکند به ما هم گفتن مثل جنین باشید در رحم مادر، پر کار، پر تلاش، مشتاق ثواب انسان باشد اینها را هم دست کم نگیرد انسان گناهان را هم بشناسد هم ثواب الأعمال را بخوانیم هم عقاب الأعمال را.@ میگوید این آب به این قشنگی خدا آفریده از این لذت ببر به عنوان اینکه کار خداست به آن نگاه کن همین که به آن نگاه کنی به عنوان اینکه کار خداست خدا برایت یک اجر عظیمی مینویسد به یک گُل نگاه کن به بچهات نگاه کن به همسرت نگاه کن به پدر و مادرت به عنوان نعمتهای الهی نگاه کن.@ هوایی که تنفس میکنی این چایی که آوردن جلویت گذاشتند میتوانست کوفتت بشود و نخوری قندی که داری میخوری غذایی که دارد لقمه به لقمه از گلویت پایین میرود شکر کن نگاه کن دقت کن اگر انسان شعور اینها را داشته باشد من دارم راه میروم دارم نفس میکشم تنگی نفس ندارم اسپری لازم نیست بزنم.@ اینکه سرفه نمیکنم اینکه هی پِلک نمیزنم اینکه لَغوه ندارم دارم مینویسم اینکه آرام نشستم ستون فقراتم نشکسته آنهایی که مثل بنده ستون فقراتشان شکسته میدانند نشستن روی زمین دو رکعت نماز خواندن چقدر لذت دارد و آدم چقدر محروم میشود مثل بقیه میتوانم مسجد بروم نماز بخوانم میتوانم خم شوم میتوانم راست شوم میتوانم ورزش کنم میتوانم بدوم.@ اگر انسان این را بفهمد حواسش باشد خدایا من میفهمم خدایا ببین من میبینم که تو داری با من چکار میکنی من از تو تشکر میکنم یک موقع است انسان سرش را روی مُهر میگذارد میگوید شکراً لله.@ خدایا من نماز را میفهمم که در شبهای احیا گفتیم کسی که بعد از نماز شکر الهی را به جا میاورد چقدر در نزد خدا اجر دارد خدایا من میفهمم تو با من چکار کردی و من را پیش خودت دعوت کردی و با طهارت اجازه دادی به زبان و قلب من که اسم تو را بیاوریم به من اجازه دادی که در مقابل تو خم شوم چه لطفی از این بالاتر.@ به من اجازه دادی روی پای تو بیفتم به من اجازه دادی تو را در آغوش بگیرم خدایا، این کم چیزی است؟ و من از تو تشکر میکنم خدایا، به من اذن اذان و اقامه دادی به من اجازه صلوات دادی به من رغبت تسبیح دادی فهم اینها هم اجر دارد که انسان بفهمد هر کاری که میکنی ما نه ما ناشکریم(إنَّ الإنسانَ کَفُور) انسان کفور است.@ یعنی وقتی به او میگویند اوضاع چطور است فقط بدیها و تلخیها و سختیهای زندگیاش را میبیند نمیگوید خدا رو شکر تلخی دارم خدا رو شکر سختی دارم خدا رو شکر مشکل دارم خدا رو شکر یک سوهان اعصابی به نام پدر و مادر به نام همسر دارم یک سوهان روحی به نام خواهر و برادر به نام همسایه و دوست دارم که من را اذیت میکنند که اگر اینها نبود من چه چیزی را میخواستم با خودم در قبر ببرم.@ اذیتهایی که انسان میشود برای انسان توشه است من خودم به رفقا همین را میگویم دوستان جانبازمان که یک موقع همدیگر را میبینیم نوعاً حال آنها بدتر از من است میگوییم ببینید من خدا شاهد است برای خودم هیچی سراغ ندارم فکر میکنم فقط موقع مردن دردهایمان به دردمان میخورد.@ عبادتهایمان که باید از آنها استغفار کنیم کار خیری هم که نداریم تقوا و ایمان درست و حسابی هم که نداشتیم همین شاید درد به دردمان بخورد یکذره درد خیلی خوب است انسان اینقدر لجوج و عنود و کفور و ناسپاس نباشد فردا میبینی در آن بدبختیهای شب اول قبر به بعد در تاریکیهای برزخ اذیتهایی که شدی به دادت میرسند.@ همانها که به خاطرش به سر خدا غرغر کردی همانها که به خاطرش رابطهات را با خدا خراب کردی میبینی همانها به دردت میخورد اذیتها و آزارها که دیدی اینها ثروت خیلی زیادی برای انسان هستند اذیت و آزار و فحشها و تحقیرهایی که شنیدی غیبتهایی که از تو شده آبرویی که از تو ریخته شده برای آدم میماند.@ دقت کنید فرمولش را بگویم از امیرالمؤمنین(ع) (الثَّوابُ بِالمَشَقَۀ) میزان ثواب به میزان سختی کار است هر چه سختی بالاتر ثواب بیشتر، قاعده داده پس چرا غرغر کنیم چرا نق بزنیم چیزهایی که دست خودمان نیست من که پدرو مادرم را خودم انتخاب نکردم محیط زندگیام را خودم انتخاب نکردم.@ حالا یک بیماری به من رسیده ارثی هم هست دارم اذیت میشوم این ثروت بزرگی است چرا ما نقاش را سر خدا بزنیم اذیت میشوی ساخته میشوی اذیت میشوی پاک میشوی اذیت میشوی بزرگ میشوی اذیت میشوی یاد میگیری مثل من غفور و بخشنده باشی یاد میگیری مثل من رحیم باشی.@ فلان کس اذیتت میکند روایتش را بخوانم ببینید چقدر زیباست امیر المؤمنین(ع) میفرماید(شَیئان لا یُوذَنُ ثَوابَهُما العَفو وَ العَدل) دو چیز هستند که هموزن آنها چیزی نیست یکی بخشیدن دیگران عفو یکی عدل، عدالت، ببخش عفو کن ندید بگیر، کینه به دلت راه نده دل خودت را آلوده نکن دل چرکین نشو رنجیده نشو آزرده نشو.@ همان دو فرمول بزرگی که آن مرد خدا به همه داده و دیگر بالاتر از این هم کسی حرفی نزده مرنج و مرنجان، نرنجیدن خیلی ثواب دارد و نرنجاندن هم همینطور. در روایت بعدی میفرماید(ثَوابُ العَمَلِ عَلی قَدرِ المَشَقَۀِ فیه) ثواب کار به اندازه سختی آن کار است به اندازه رنج و زحمتی هست که در آن کار هست.@ به سختی نان در میاوری در روایت داریم کسی که به سختی قرآن یاد میگیرد ثوابش بیشتر از کسانی هستند که خوش حافظه هستند زود یاد میگیرند خیلی هنر نکرده حافظهاش قوی بوده حافظه قوی را که خودش برای خودش درست نکرده مادرش باهوش بوده پدرش باهوش بوده ژنتیکی یک حافظه قوی به او رسیده زود قرآن را حفظ کرده یک حدیث را حفظ کرده.@ اما یک نفر که رفته با زحمت قرآن خواندن را یاد گرفته با زحمت دین را یاد گرفته با کُندی ذهن دین را یاد گرفته هی تکرار کرده تا یک آیه حفظش بشود این خیلی اجر دارد بقیه مطلب را راحت میفهمند این دیر میفهمد این باید چند بار تکرار کند بقیه راحت حرف میزنند این لکنت زبان دارد بقیه راحت راه میروند این نه میلنگد.@ بقیه راحت غذا میخورند این مشکل دارد بقیه راحت میبینند این مشکل دارد بقیه در یک هوای متعادل راحت هستند این سردش است این خیلی گرمش میشود خودش هم کوتاهی نکرده بقیه میتوانند مسافرت بروند این نمیتواند برود بقیه پول دارند این ندارد کوتاهی هم نکرده در بیپولی خودش، بقیه صاحبخانه بودند این مستأجر بوده کوتاهی نکرده.@ یک موقع هست خودش کوتاهی کرده آن یک بحث دیگر است یک موقع هست کوتاهی نکرده که مستأجر است بقیه زیبا بودند این آن زیبایی را نداشته بقیه قدشان بلند بوده این آن قد را نداشته بقیه هیکلشان خوب بوده این آن هیکل را نداشته دست خودش هم نبوده و هزاران چیز دیگر، مطلق رنجها، سختیها.@ بقیه شوهر خوبی داشتند این شوهر بد داشته بقیه زن خوب داشتند این زن بد داشته بقیه پدر و مادر خوبی داشتند پدر و مادر این خوب نبودند آزار و اذیت میکردند و خیلی چیزهای دیگر، اینها ثروت انسان است برای انسان میماند.@ اینکه انسان خودش را ببرد جایی پاستوریزه بکند که هیچی به او نرسد هیچ سختی نداشته باشد بچههایش، خانوادهاش و مشارکت هم در درد دیگران نکند این خیلی راه به جایی نمیبرد(حَلاوَۀُ الدُّنیا مَرارَۀُ الآخِرَۀ) شیرینی دنیا تلخی آخرت را دارد.@ (وَ مَرارَۀُ الدُّنیا حَلاوَۀُ الآخِرَۀ) تلخی دنیا شیرینی آخرت را دارد تلخیهایی که خودمان برای خودمان ایجاد نکردیم به خاطر رعایت حقوق الهی، به خاطر رعایت حقوق مردم، به احترام حقوق مردم، دست خودمان نبوده قضایی بوده به سرمان آمده و خودمان هم این را ایجاد نکردیم هر تلخی هر سختی برای انسان اجر دارد.@ خدا میگوید در مملکت من به شما سخت گذشته و من حالا برای شما جبران میکنم نگاه ما باید عوض بشود به سختیهای زندگی به تلخیهای زندگی باید عوض بشود خوش به حالش که میگویی خیلی بد است آدم به کسی بگوید خوش به حالش.@ نه چرا خوش به حالش، من سختی دارم وقتی به آخرت آنطرف میرویم او به ما میگوید خوش به حالش. یک موقعی یک خوردنی من برای دوتا بچه برده بودم دوتا بچه کوچک بودند یکی از آنها نبود این یکی که بود گفتم این برای تو، این هم برای برادرت.@ خیلی خوردنی خوشمزهای هم بود بعد تشکر کرد و نخورد میدانستم این شکمو است خیلی دوست دارد بخورد اما نخورد، به او گفتم برای چه نمیخوری؟ گفت او یک ساعت دیگر میاید میخورد من دلم میسوزد جلوتر از او خوب نیست او بایستد بخورد من نگاه کنم من که الان میخورم لذتم را میبرم.@ فکر را نگاه کنید، ولی او یک ساعت دیگر بیاید بخورد من باید نگاهش کنم من هم تحمل نگاه کردن را ندارم صبر میکنم او بیاید با هم بخوریم که من دلم نسوزد حالا شما خیلی وقتها به خیلی از آدمها میگویید بهبه چه وضعی، چه مکنتی، چه دارایی، چه خانوادهای، چه امکاناتی، همه چیزشان خوب است در برزخ میروی.@ حالا آنها میگویند بهبه خوش به حال این، انشاء الله جلسه بعد روایتش را برایتان بخوانم در مورد بهشت، بیشتر ببینید که اینها چطوری هستند بهشتان و جهنمیان چطوری هستند آنها که در دنیا برخوردار بودند چطوری هستند پس نگوییم خوش به حال کسی، ای کاش خوب نیست انسان بگوید و خوش به حال فلانی، هر چه خدا برای من رقم زده به نفع من رقم زده.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@ در مورد حجاب مردان مردها هم مثل زنها حجاب بر آنها واجب است و هر چقدر میتوانند بهتر است که بدنشان را بپوشانند اینکه در رساله آمده که فلان چیز برای مرد اشکال ندارد دلیل نمیشود که بیحرمتی بکند و یا رعایت نکند بله خیلی چیزها هست که اشکالی ندارد ولی مرد بهتر هست که رعایت بکند و بپوشاند بدنش را از نامحرم.@ در مورد دعاها و چیزهایی که در درس گفته شد مراجعه کنند به مفاتیح یا همان کتاب ثواب الأعمال و عقاب الأعمال هست. گریه کردن برای شهدا آیا آثار دارد؟ برای شهدا یادشان، گریه کردن برای شهدا خیلی مهم است و اجر دارد حتی یاد شهدا به فرموده مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی کمتر از شهادت نیست اینقدر اهمیت دارد.@ انسان میتواند با اعمال صالح و استغفار حتی آثار گناهان هم از بین ببرد. اگر که شما میگویید هیچ کار خیری بیپاداش نیست حتی برای بینماز، چرا پیغمبر فرمود اگر نماز پذیرفته شود سایر کارها پذیرفته میشود و اگر نماز پذیرفته نشود سایر کارها هم پذیرفته نمیشود؟@ سؤال خوبی است قبلاً این را در شبهای احیا توضیح دادیم اگر کسی کار خیرش میگویم پذیرفته نمیشود این یک ملاک هست برای ارزیابی خود شما، در روایت داریم کسی که میخواهد بداند نمازش قبول شده یا نه.@ یک نفر الان به شما میگوید تشنهام است آب میخواهم یک لیوان آب میبری به او میدهی چند درصد موارد ما اگر یک لیوان آب بدهیم دست یک نفر تشنگیاش برطرف میشود؟ نزدیک به 100%، احتمالش خیلی ضعیف است شما به یک نفر آب بدهید بگوید ببخشید یک لیوان دیگر آب برای من بیاورید دومین لیوان را بدهی.@ بگوید ببخشید یک لیوان دیگر آب به من بدهید معمولاً شاید هیچ کس در عمرش همچین تجربهای نداشته باشد یک نفر از او سه لیوان چهار لیوان آب یکجا خواسته باشد ولی شما توقع دارید اگر یک کسی یک لیوان آب خورد دو لیوان آب خورد سه لیوان آب خورد تشنگیاش برطرف بشود.@ اگر خورد تشنگیاش برطرف نشد شما به وضعیت این شک میکنید میگویید یا بیماری استسقاء دارد یا یک مرضی دارد مثلاً قندش بالاست که هر چه آب میخورد یکسره میخواهد آب بخورد آنهایی که قند دارند آب زیاد میخورند به او شک میکنی و الا اگر آب خورده باشد باید تشنگیاش برطرف شده باشد.@ پیغمبر میفرماید اگر کسی میخواهد بداند نمازش و عباداتش قبول شده ببیند فحشا و منکرات دارد یا ندارد نمازش توانسته او را از فحشا و منکرات دور کند یا نه، اگر با نماز هنوز علاقه به فحشا و منکرات دارد این آدم نمازش قبول نشده.@ در واقع میخواهد به شما بگوید(إن قُبِلَت قُبِلَ ما سِواها وَ إن رُدَّ رُدَّ ما سِواها) میگوید اگر شما میخواهید اثر بگذارد باید نمازت را جذب کرده باشی اگر نمازت را جذب بکنی حتماً بقیه اعمالت هم جذب میشود و به تو کمک میکند ولی اینطور نیست که اگر یک نفر کار خوب کرد زحمتی کشید خدا اجرش را ندهد.@ نه خدا کافر هم باشد کار خوب بکند میگوید خدایا من در این مملکت تو کار کردم کافرم میخواهی جهنم ببری ببر ولی من کار خیر کردم خدا هم میگوید درست است اجرت با من، اصلاً اجر کسی ضایع نمیشود.@ خوردن چای برای بدن ضرر دارد؟ نه هر چیزی که خدا آفریده ضرر ندارد هر چیزی که خدا آفریده منفعت و سود برای انسان دارد فقط باید اندازهها رعایت بشود بعضی وقتها ساختار یک بدن طوری هست که آن یک ماده خاص فعلاً برایش خوب نیست مثلاً چربی زیاد دریافت کرده نباید بعضی از چیزها را بخورد.@ قند زیاد دریافت کرده شیرینی نباید بخورد ضرر دارد یعنی برای تو جذب نمیشود مضر است بدنت را اذیت میکند و الا هر چیزی که خدا آفریده چای انواع و اقسام خواص دارد هم برای دندان و قلب و اعصاب خوب است انواع چایها هست قابل استفاده است انسان استفاده بکند یا هر چیزی که خدا آفریده برای انسان آفریده بیحکمت نیست.@ اینکه شما میبینید بعضیها از میوهها از گیاهان بدگویی نمیکنند اینها نمیفهمند که خدا حکیم است اینها را برای ضرر نیافریده مثلاً میگویند بادمجان ضرر دارد بادمجان خیلی جاها آثار خوبی دارد انواع و اقسام و خواص ضد سرطان دارد مثلاً به حضرت گفتند نخود لوبیا میگویند باد میاورد نخورید باد میاورد.@ حضرت میفرماید باد نمیاورد خدا به هر حال یک چیزی آفریده برای بدن نیاز است بادهای شما را دفع میکند یعنی بادهایی که از چیزهای دیگر در بدن شما ایجاد شده خاصیت این این است که باد بدن شما را خالی میکند که به نفع شماست هر وقت شما میخورید بادهای مضر از شما خارج میشود بنابراین ما نباید فکر کنیم که نخود و لوبیا باد آور است نه بادآور نیست دفع کننده باد است.@ یک موقع کسی نمیتواند روزه بگیرد نگیرد اشکال ندارد خداوند ثوابش را به او میدهد اگر کسی نمیتواند روزه بگیرد کفارهاش را بدهد ثوابش هم خدا به او میدهد.@ در مورد زلزله من هم شنیدم از بزرگان از کارشناسان شنیدم که به هر حال این احتمال هست احتمالش هم کم نیست که زلزله ایجاد بشود انسان باید دعا بکند دعاهایی هست برای دفع آن، اول از این توبه بهترین کار هست توبه و استغفار، صدقه دادن.@ ولی به هر حال کارها و وظائفی هست که هر کسی برای خودش دارد باید انجام بدهد در مورد زلزله که خداوند این بلا را به حق امام زمان به حق شهدا به حق خون شهدا از این مملکت دفع بکند. در مورد مسائل آخرتی خوش به حالت بد نیست اگر حسادت نباشد بد نیست غبطه باشد خوب است غبطه یعنی من هم دوست دارم مثل تو باشم ای کاش من هم مثل تو باشم.@ حسادت نه ما میخواهیم طرف ساقط بشود از آن چیزی که دارد. ما یک موقعهایی هست بعضی از افراد در حق ما بدی میکنند بدی آنها هم به ما ربطی ندارد ما نمیتوانیم جلوی بدی آنها را بگیریم یعنی شما نمیتوانید به پدرتان بگویید پدر به من بد نکن گناه دارد من ثواب میبرم تو گناه میکنی.@ پدر ممکن است نفهمد حالا یکبار هم به او بگویی بد نیست یک بنده خدایی از او غیبت کرده بودند رفت به طرف هدیه داد گفت خیلی ممنون از من غیبت کردی اگر بدانی چقدر از من بلا دفع کردی با این غیبتت، بله خیلی بلا دفع کرده.@ میدانید چقدر بار تحمل میکند یک نفری که غیبت میکند بعداً در آخرت چقدر گناهان این را به او میدهند یک تکههای اینطوری بد نیست اما به ما ربطی ندارد که طرف مقابل دارد گناه میکند ما به هر حال هم میتوانیم طرف را ببخشیم هم به خاطر اذیتی که داریم میشویم اجر خودمان را میبریم.@ محرومیتهایی که باعث بشود ما بعضی از استعدادهایمان شکوفا نشود خداوند همه را جبران خواهد کرد خداوند بلایی نمیدهد که ما به ازا نداشته باشد در مورد انسان.@ اینکه در نماز میگویند باید حضور قلب داشته باشید در ادعیه در چیزهای دیگر سر جای خودش، اما اینکه انسان زبانش عادت به ذکر بکند ولو حضور قلب هم نداشته باشد خیلی ارزش دارد ذکر زبانی به هر حال درجهای از ثواب را دارد.@ انسان با انگشتانش تسبیح بگوید خیلی خوب است خیلی بهتر هست بتواند تمرکزی داشته باشد که بتواند با انگشتان خودش بگوید خیلی خوب هست چون بالأخره بدن روز قیامت شهادت میدهد.@ خانمها استفاده از عطر اگر به این نیت باشد خودشان بدانند که اگر استفاده کنند نامحرم بویش را استشمام میکنند اشکال دارد اما اگر نه برای همسرشان استفاده کردند در خانه استفاده کردند قصد بدی هم نداشتند حالا احتمالاً ممکن است یک موقعی در بیرون از منزل هم بویی داشته باشد آن دیگر اشکالی ندارد اما اگر میدانند که اگر استفاده کنند بویش به نامحرم میرسد این اشکال دارد حرام هست حرام زیادی هم هست یعنی حرمتش خیلی زیاد است.@ در مورد امر به معروف و نهی از منکر ما از عمل یک شخص برائت میجوییم و به او میگوییم که این کار خوب نیست انجام نده و این کار خوب است انجام بده بدون اینکه از خودش بدمان بیاید و از خودش متنفر باشیم.@ وقتی داریم به شخص امر به معروف و نهی از منکر میکنیم خودمان را بهتر از او ببینیم اگر خودمان را بهتر از او ببینیم این خیلی بد است ولی نه چون وظیفه داریم باید بگوییم و میگوییم این اشکالی ندارد غیر از سرزنش است.@ خدا شراب را نیافریده شراب جزء مصنوعات بشری است خدا انگور را آفریده خیلی هم خوردنش خوب است خرما آفریده ولی بشر هست که از خرما و انگور شراب درست میکند ما هستیم که خرابش میکنیم.@