« به نام خدا»

برنامه ی روشنا از شبکه جام جم

موضوع برنامه: رسالت و شخصیت امام حسین (ع)، رسالت ما و نهضت امام حسین (ع).

مجری: ما می خواهیم به بهانه ی ارائه برنامه ی روشنا در دهه ی اول محرم بیشتر توجیه بشویم که انصافاً و واقعاً عزادار حقیقی کیست؟ وظیفه ی همه ی عزاداران واقعی امام حسین (ع) چه هست، در مورد موضوعات مختلف صحبت می کنیم قبل از طلیعه ی فرمایش استاد بزرگوار من خیلی سریع و مختصر عرض کنم ما می خواهیم راجع به این موضوعات صحبت کنیم، رسالت ما و نهضت امام حسین (ع) و همچنین راجع به این مباحث، مصیبت عظیم چه هست؟ مصیبت اعظم چه هست؟ مصیبت عظیم شهادت امام حسین (ع) هست و مصیبت اعظم هم فقدان جامعه از رهبری مثل از دست دادن آقا امام حسین (ع) هست، وظیفه ی ما در برابر مصیبت عظیم چه هست و همچنین در برابر مصیبت اعظم، دلایل عزاداری از لحاظ قرآن و سنت، درباره ی این موضوع هم خیلی جالب هست حتماً صحبت خواهیم کرد، درباره انگیزه های قیام آقا امام حسین (ع) بحث می شود، روشهای برخورد امام حسین (ع) با دشمنها، مواضع امام و همچنین نصایح امام (ع) و روش هدایت امام در طول هدایت به سمت کربلا درباره ی کتاب میهمان و کارشناس محترم برنامه هم صحبت خواهیم کرد که عنوانش هست عزادار حقیقی، مراتب پنج گانه ی سیر و سلوک عزادار و محتویات این کتاب که بیشتر جویا خواهیم شد، در خدمت شما هستیم استاد هر طور که صلاح می دانید آغاز کنید.

استاد: اگر بخواهیم انشاء الله یک بحث مفیدی را در این زمانها تقدیم کنیم، چینش را از پایه به این شکل بچینیم که یک نهضتی اتفاق افتاده است در یک گوشه ای از جهان در سال ۶۱ هجری قمری و خُب حالا ما یک دنیا با این سر و کار دارند پیشاپیش عرض کنم که غیر از ما شیعیان، بیش از شیعیان، بیش از جمعیت شیعیان، جمعیت سایر مکاتب دنیا، اعم از مذاهب و مکاتب اسلامی، اعم از اهل سنت، مسیحی ها، یهودی ها، سیک ها، هندوها، بودایی ها در سراسر جهان برای سید الشهداء (ع) عزاداری می کنند و خداوند تبارک و تعالی اینگونه تقدیر کرده است که نامِ مقدس سیدالشهداء (ع) از آغاز خلقت تا پایان خلقت تا قیامت و همچنین در گستره ی زمین این نام پر آوازه باشد، برای همین شخصیت امام حسین (ع) یک شخصیت بین المللی هست، تمام مذاهب، مکاتب نسبت به ایشان ارادات دارند و در بین شیعیان هم خُب به هر حال چون رابطه ی مستقیم دارند و ایشان را امام خودشان و پدرِ خودشان می دانند عزاداری هایی بر قرار می شود، مجالسی برقرار می شود، سالیانه میلیاردها ساعت وقت و میلیارد ها تومان پول صرف این مجالس می شود و این مجالس دستور دین ما هست، دستور خود معصومین و اولیاء دین هست، دلایل قرآنی آن هم همانطور که فرمودید امروز عرض می کنیم، سئوال این هست که برخورد ما با نهضت امام حسین (ع) چگونه هست؟ بزرگترین برخورد که ما می بینیم مسأله ی برقراری مجالس سیدالشهداء (ع) هست که جنبه های علمی، هنری، روحی، روانی و معنوی دارد، جنبه های سیاسی و اجتماعی دارد، در واقع این مجالس در تمام ابعاد زندگی بشر تأثیر گذار و تأثیر پذیر بوده است از همه ی توانمندی های روح بشری، ابتدا در مورد این مسئله صحبت می کنیم که برقراری این مجالس، عرض ارادتهایی که ما به اهل بیت (ع) داریم حالا نه در خصوص عزاداری بلکه در جشنها و میلادها و مناسبتهای اینها چرا لازم هست، اول از این لازم هست و بعد چرا لازم هست در این باره صحبت کنیم بعد ببینیم حالا آن که در خارج اتفاق می افتد یعنی آن چیزی که ما الان داریم می بینیم در جامعه اتفاق می افتد چه جامعه ی شیعه و چه جامعه ی غیر شیعه و چه جوامع غیر اسلامی اتفاق می افتد چقدر با هدف رهبرانی که توصیه کردند این مجالس برقرار باشد هماهنگی دارد و آیا آن هدفی که آنها فرمودند ما عزاداری کنیم برای آن از دل این مجالس تأمین می شود یا نمی شود؟ یعنی در واقع یک آسیب شناسی کنیم در این قضیه، نکات مثبت، نکات آسیب را هم بشماریم که بعد آرام آرام از دلِ اینها به این نتیجه برسیم که خُب حالا وظیفه ی ما در قبال این نهضت چه هست؟ اگر قرار هست که ما ذکر مصائب کنیم، چون این مصیبت گذشته است سال ۶۱ اتفاق افتاده است، چه فایده ای دارد که ما از یک واقعه ی تاریخی درگذشته است استفاده کنیم؟ آیا به کارِ حالِ ما خواهد آمد یا نه؟ و آیا به کارِ آینده ی ما هم خواهد آمد یا نه؟ سودِ این در چه هست؟ آیا واقعاً آنطوری که در بعضی جاها مشهور هست که امام حسین (ع) کشته شد تا گناهان ما بخشیده شود مثلِ مسیح که معتقد هستند که به صلیب کشیده شد به کفاره ی گناهان امت مسیح، آیا فقط یک بهانه ای هست که ما عزاداری کنیم و مورد مغفرت قرار بگیریم؟ یا مجالس بهانه ای هست برای کسب بر آورده شدن حاجات؟ یا نه اساساً یک کار برد به روز، قدرتمند برای حالِ ما و آینده ی ما در این عزاداری ها برقرار هست، این را باید انشاء الله تحلیل و بررسی کنیم.

مجری: اصلاً حتماً در برنامه ی روشنا من خودم خیلی علاقه مند هستم به عنوان یک بچه مسلمان، خودم را عرض می کنم سوء تفاهم نشود، گاهی وقتها مخصوصاً عزیزانی که خارج از کشور در کشورهای مختلف هستند بعضی از کسانی که لذت نمی برند از اینکه ایرانی هایی که مقیم آن کشور هستند همچنان ارادت دارند به امامها و پیشوایان دینی شان، مخصوصاً که در ماه محرم که عزاداری می کنند می آیند با طرح بعضی از سئوالات، بعضی از توجیحات دوست دارند که اینها را از مسیرِ اصلی، یعنی هموطن های ما را از مسیرِ اصلی شان خارج کنند بدشان نمی آید حالا یا شیطنت های خودشان هست که حالا مخالف دینِ ما هستند، یا هر چیزِ دیگری به هزار و یک دلیل، همچین برایشان خوشایند نیست می بینند این اتحاد با اینکه از هموطنهای خودشان در ایران دور هستند همچنان برقرار هست با اینکه مقیم این کشور هستند، من علاقمه مند هستم به بهانه ی ارائه ی برنامه ی روشنا حداقل در دهه ی اول حتماً با فرمایش حضرت عالی و طرح موضوعات مختلف و سئوالات مختلف برخی از این شک و شبهات هم انشاء الله برطرف بشود، حالا از کجا شروع کنیم؟

استاد: از دلائل قرآنی شروع کنیم که ما حداقل به سه دلیل در قرآن موظف هستیم که این مجالس را برپا کنیم و خودِ همین دلائل قرآنی سمت و سوی مجالس را هم برای ما مشخص می کند که اگر این مجالس قرار هست که برپا شود چرا و با چه محتوایی باید برقرار شود، اولین دلیلی که در این باره هست آیه ی مودّت هست، ما حدود پنج آیه در قرآن داریم که مسلمانها را امر کرده است به اینکه اگر می خواهید جواب مثبتی به رسالت پیغمبر (ص) بدهید باید مودّت خاندانش را داشته باشید و پاسخ مثبت به رسالت پیامبر (ص) را قرآن به عنوان اجر، اجر رسالت معرفی می کند، اجر یعنی ما به ازاء یعنی کسی که می خواهد این رسالت را بپذیرد، دین پیغمبر (ص) را بپذیرد باید چه کار کند؟ قرآن می فرماید پذیرش رسالت پیامبر (ص) منوط به پذیرش ولایت اهل بیت (ع) و مودّت اهل بیت (ع) هست، « قُل لا اَسئَلُکُم علیه اجرً الالمودّتَ فی القربی» بگو من از شما اجری نمی خواهم مگر اینکه مودّت خاندانم را داشته باشید یعنی شما اگر بخواهید به دعوت من پاسخ بدهید، پاسخ مثبت به این هست که شما مودّت خاندان من را داشته باشید که این را در برنامه های قبلی در بحث مهدویت هم توضیحاتی در موردش دادیم بحثِ ضرورت متخصص معصوم (ع)، ما جامعه ی انسانی برای حرکت به سمتِ سعادت دنیا و آخرت همیشه به یک متخصص معصوم نیاز داریم، یعنی دانش داشته باشد که بتواند جامعه را بر اساس نظام دنیا و ابدیت رهبری کند، مودّت یعنی چه؟ مودّت غیر از محبت هست، همانطور که اول بحث عرض کردم ما در همین کشورِ خودمان، عزیزانِ کلیمی، مسیحی و سایر مذاهب دیگر برای اهل بیت (ع) عزاداری می کنند، شما اگر تاسوعا و عاشورا سری بزنید به مناطق اینها در همین تهران خودمان، در شهرستانها، اهل سنت در کردستان مراسم تعذیه خوانی، مقتل خوانی دارند، و مراسم اصلاً به اسم سیدالشهداء (ع) برقرار هست، اینها قطعاً از روی دوستی و محبت هست اجباری برای این کار ندارند، یا در کشور بزرگی مثل هند که خیلی بیشتر از جمعیت شیعیان آنجا عزاداری هایی از سوی سایر مکاتب و مذاهب هست و به احترام سیدالشهداء (ع) تعطیل رسمی می شود و بزرگداشت زیادی نسبت به دسته جات عزاداری امام حسین (ع) برگزار می شود، پس ما نمی توانیم بگوییم که دعوت قرآن صرفاً یک محبت هست، محبت را همه دارند نسبت به امام حسین (ع)، آنچه که قرآن روی آن تأکید کرده است مودّت هست، مودّت یعنی محبتی که اثرش در عمل ظاهر می شود، یعنی اگر نمونه ی قرآنی آن را هم که بخواهیم ببینیم، بین زن و شوهر قرآن یک مودّتی را معرفی می کند، « وَ مِن آیاتِهی اَن خَلقَ لَکم مِن اَنفُسِکُم ...» بین زن و شوهر دو تا شخصیت می شوند یک نفر، یعنی یک روح در دو بدن هستند، فدای هم می شوند، برای هم هستند و بینشان فاصله ها کاملاً از بین می رود، هر کدام حاضر هستند برای طرف مقابل فداکاری کنند حتی تا جایی که زوجین حاضر هستند جانشان را فدای طرف مقابل کنند، اینکه قرآن کریم مودّت اهل بیت (ع) را خواسته است خودِ قرآن می فرماید که این خواستِ ما، این اجری که ما خواستیم به عنوان مودّت به خاطر خودِ شما هست، « قُل ما سَئَلتَکُم مِن اَجر فَهوَ لَکُم» آنچه که ما به عنوان اجر از شما خواستیم برای خودِ شما و به نفعِ خودِ شما هست نه اینکه اهل بیت (ع) به این مودّت نیاز داشته باشند، شما به این مودّت نیاز دارید، چرا؟ چون اهل بیت (ع) همان متخصصانِ معصومی هستند که در جای پیغمبر (ص) و به جای پیغمبر (ص) هستند و می توانند همان مسیرِ پیغمبر (ص) را ادامه بدهند و رسالت را در خطِ صحیحِ خودش ادامه بدهند، خُب مودّت یعنی دوستی، دوستی ای که در عمل ظاهر شود، بنابراین بزرگداشت مجالس اهل بیت (ع) یکی از کمترین آثار و مصادیق مودّت هست، ما مجالس اهل بیت (ع) را بر قرار می کنیم، هزینه و مدیریت می کنیم، وقت می گذاریم برایش به خاطر ظهور آن مودّت، این کمترین کاری هست که ما می کنیم چرا می گوییم کمترین کار؟ به خاطر اینکه غیر شیعیان هم حداقل مودّتشان را از طریقِ برگزاری همین مجالس در واقع نشان می دهند به اهل بیت (ع)، این یک دلیل خیلی مهم هست، پس اقتضای مودّتی که قرآن بر ما واجب کرده است برگزاری این مجالس هست، حداقل این هست، دلیل دوم هم اگر بخواهیم دلیلِ دیگری از دلایل قرآن بگوییم ذکر ایام خدا هست، یاد ایام الله هست، یک روزی به نام عاشورا می آید، ماه محرم می آید و ما تعظیم می کنیم این ماه را، یوم الله یعنی روزِ خداوند، چون همه ی روزها که روز خدا هست اما چرا بعضی روزها را ویژه گفته اند یوم الله، به خاطر اینکه خداوند در آن روزها یا به نعمت یا به نغمت و عذاب برای بنده گان خدا بیشتر تجلی می کند مثلاً وقتی که مردم بی لیاقتی می کنند، داستان طوفان نوح که اتفاق می افتد این یوم الله هست و خداوند را همه آنجا می بینند اما به قهر و غلبه و غضب، روز تولد اهل بیت (ع) هم روز یوم الله هست، چرا چون خداوند به نعمت اینها را به مردم هدیه می کند وجود مقدس معصومین (ع) را، حالا اگر مردم بی لیاقتی کردند خداوند معصومین را از مردم می گیرد و مردم را از معصوم محروم می کند، امام باقر (ع) فرمود هر وقت مردم بی لیاقتی کنند و خداوند غضب کند بر آنها، آنها را از نعمت ما که ما متخصص معصوم هستیم محروم می کند، بنابراین بزرگداشت ایام تولدها و وفاتها یکی از مصادیق ایام الهی هست، بزرگترین و قوی ترین مصداق یوم الله ها، روزهای تولد و شهادت هستند، بنابراین اگر ما بخواهیم به این دستور قرآنی هم عمل کنیم که به یاد روز های خدا باشیم، بهترین روز برای روزهای خدا همان روزهای تولد و شهادت اهل بیت (ع) هست، این دو مصداق.

مجری: با توجه به فرمایش جناب عالی بنابراین اقتضای مودّتی که قرآن کریم به ما واگذار کرده است برگزاری مجالس عزاداری هست، حالا در مورد تعظیم شعائر در ادامه فرمایشتان بفرمائید

استاد: دو دلیل را گفتیم یکی مودّت بود، یکی یاد ایامِ الهی، تعظیم شعائر هم دلیل سوم هست که « وَ مَن یُعَظم شعائر الله و ...» هر کس که شعائر، علامتهای خدا را بزرگ بدارد و احترام بگذارد این حاکی از تقوا و پاکی دلِ اوست، شعائر، جمع شعیره هست به معنای علامت، هر چیزی که انسان را به یاد خدا بیاندازد علامت خداست، کما اینکه قرآن کریم هم تمام موجودات عالم را آیه معرفی می کند، و از ما خواسته است به هر چیزی که نگاه می کنیم یاد خدا بیافتیم، قرآن هم می فرماید: « اَینما تُوَلّو فَثَمَ وَجه الله» هر جا روی کنید آنجا چهره ای از چهره های خداست، ولی گاهی وقتها هست که ما این تقوا را نداریم شاید ما باید اینگونه تربیت بشویم اما کار دارد که این تربیت صورت بگیرد که ما به هر چیزی نگاه کنیم.

به دریا بنگرم دریا تو بینم به صحرا بنگرم صحرا تو بینم

ولی آن چیزی که آرم و مارک خدا روی آن خورده است خیلی راحت تر ما را به یادِ خدا می اندازد مثلاً شما فرض بفرمائيد یک روحانی را که می بینید آدم به یاد معنویت و خدا می افتد، مسجد، حرم را می بینید، پرچم را می بینید اسم اباعبدالله و اهل بیت (ع) را می بینید هر چیزی که ما را به یاد خدا می اندازد اینها جزء شعائر الهی هستند، قرآن می فرماید اگر یک انسان به شعائر الهی احترام بگذارد، به علامتهای خدا احترام بگذارد این حاکی از یک پاکی خاصی در دل او هست، « فَاِنَها تَقوَ القلوب» یعنی در واقع یک آئينه هست برای انسان شناسی ما ببینیم همانطور که در سئوال قبلی در رابطه با بعضی از کسانی که در خارج هستند هر چند اندک هم هستند در مقابل سیل عظیم ارادتمندان به سیدالشهداء (ع) که دوست ندارند این چیزها را این یک ملاک هست برای اینکه ببینیم که آیا ما چقدر سنخیت با خدا داریم؟ چقدر انسان هستیم؟ چون انسان اگر کسی را دوست باشد و عاشق کسی باشد علامتها و نشانه های او را هم دوست دارد، نمی شود یک کسی بگوید من خدا را دوست دارم، اهل بیت (ع) را دوست دارم اما هر چیزی که ما را به یاد او می اندازد را دوست ندارم، حتی در اسم گذاری ها هم این مسئله خیلی مهم هست، شما ببینید در بحث اسم گذاری ها انسان همیشه دوست دارد اگر قرار هست روی یک چیزی اسم بگذارد از محبوب ترین کسانش اسم بگذارد که همیشه به یاد آن محبوب باشد، بعضی ها را می بینید که در اسم گذاری های فرزندانشان آنقدر عاشق خدا و اهل بیت (ع) و انسانهای برجسته ی تاریخ هستند از اینها اسم می گیرند و اسم می گذارند، بعضی وقتها نه، درست نقطه ی مقابل، از آن ارزشهای مقابل این ارزشها اسم گیری می کنند، پس این بحث علاقه و علامت خودش یک بحث روانشناسی و انسان شناسی خیلی مهم است، ما چقدر به عشق، انسان هستیم؟ چقدر به هدفِ خلقتمان نزدیک هستیم؟ چقدر در راستای هدف خلقتمان از علائم آن هدف که «الله» هست استفاده می کنیم و لذت می بریم؟ قرآن می فرماید هر کس که علامتها و نشانه های خدا را بزرگداشت کند این نشان دهنده ی پاکی و تقوای دل او هست، حالا سئوال این هست که بزرگترین نشانه های خدا روی زمین چه هستند؟ قطعاً آنکه بیشتر انسان را به یاد خدا می اندازد، هر چقدر یک موجودی از اسم های خدا، صفات خدا بیشتر برخوردار باشد آن علامت قوی تر هست، لذا تعظیمش هم واجبت تر و لازم تر هست، خداوند تبارک و تعالی نشانه های بالاتر از معصومین (ع) خلق نکرده است، چرا؟ چون اینها انسانهای کامل هستند، تمام صفات خدا را غیر از یک صفت که خدا خالق هست و آنها مخلوق هستند، تمام صفات خدا در معصوم (ع) هست، تمام اسماء و صفات خدا در معصوم (ع) هست، بنابراین بزرگترین علامتهای خدا هستند، بزرگترین نشانه هایی هستند که انسان وقتی آنها را می بیند انگار به خدا نگاه می کند، چون تمام صفات خدا را در روی زمین دارند، به همین جهت در قرآن به آنها می گویند خلیفة الله، یعنی جانشین خدا، مظهر خدا که آئينه های تمام نمای خدا هستند بنابراین اگر ما بخواهیم به همین آیه هم عمل کنیم و بفهمیم که چقدر تقوای دل داریم و حتی تقوای دل تحصیل کنیم و پاکی، باید به شعائر الهی احترام بگذاریم و آنها را بزرگداشت داشته باشیم، لذا احترام به عاشورا، احترام به کربلا، احترام به شهدای کربلا، احترام به محرم از باب تعظیم به شعائر الهی بر ما واجب و لازم هست.

مجری: حالا یک مبحث دیگری را عرض می کنم و دوست داریم که راجع به آن توضیح بفرمایید به نظر حضرت عالی برگزاری مجالس عزاداری در واقع چه اثراتی می تواند داشته باشد؟ چرا اینقدر تأکید شده است به برگزاری این مجالس؟

استاد: سئوال خیلی دقیق تنظیم شده است؟ وقتی که ما فهمیدم که این مجالس واجب هست حالا همین دلیل خیلی خوب هست ببینیم که چرا واجب هست، و چرا اینقدر تأکید شده است در اسلام، در قرآن که ما این جلسات، این جمع ها را برقرار کنیم؟ شما نگاه کنید در دنیا هر موقع که بخواهند یک جریان فکری، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، هنری ایجاد کنند باید برای آن مجلس تشکیل بدهند، جلسه تشکیل می شود، سمینار و کنگره تشکیل می شود، متینگ تشکیل می دهند تا بتوانند پیام را به جمع برسانند چون اثر که در جمع وجود دارد در کار فردی وجود ندارد حرکت های جمعی هست که قدرت ایجاد می کند و منشأ تحولات بزرگ می شود، خُب باید ببینیم که این مجالس در چه جهتی هست، این مجالس درست در راستای فلسفه ی وجودی خود پیغمبر (ص) و اهل بیت (ع) هست، فلسفه ی وجودی پیغمبر (ص) و اهل بیت (ع) چه هست؟ هدایت انسانها به سمتِ کمال مطلق، آنها وسیله ای هستند به سمتِ خداوند که ما را به آن سمت می برند قرآن هم از آنها تعبیر به وسیله می کند، « وَبتَقو علیهِ الوسیله» وسیله هایی هستند که ما را به سمت خداوند تبارک و تعالی و هدفِ خلقتمان می برند بنابراین بزرگداشت آنها شرکت در هدف خلقت آنهاست، در واقع وقتی که انسان آنها را بزرگداشت می کند مجلس برای آنها می گیرد این مجالس ما را به شخصیت آنها نزدیک می کند چرا؟ چون محتوای این مجالس تناسب دارد دقیقاً با هدف خلقت انسان یعنی با فطرت انسان که خدا خواهی و عشق به «الله» هست کاملاً تنظیم شده است چه مطالب و معارفی در این جلسات توزیع می شود؟ معارفی که توزیع می شود عبارتند از اصول عقائد چون گفتیم که یک محتوای جمعی دارد، جمع، یک کارِ علمی در جمع صورت می گیرد و آن این هست که ما یک سخنران داریم، گاهی وقتها مجری هست در این جلسات، گاهی وقتها مداح هست در این جلسات، گاهی وقتها سرود خوانی هست، تواشیح هست در این جلسات، گاهی وقتها عزاداری و سینه زنی و دَم خوانی و شور هست در این جلسات، گاهی وقتها پذیرایی هست حتی در این جلسات، انسانها پذیرایی می کنند نذری می دهند چای هست، شربت و غذا هست، یعنی مجموعه ای از فعالیت ها جمع می شود یک جلسه را با محتواها و پیام های گوناگون تولید می کند و هیچ چیز به اندازه ی این مجالس نمی تواند هدف خلقت انسان را تأمین کند.

مجری: میانِ کلامتان شکر، و جالب اینجاست که یکی از اعجاز این جلسات ماندگاری آن در حافظه ی افراد هست مخصوصاً کسانی که مقیم کشورهای دیگر هستند و سالیانِ سال هست که دور هستند از ایران و دقیقاً این جمله شان هست که دلمان لک زده است برای یک قاشق قیمه نذری امام حسین (ع) در ظهر عاشورا،

استاد: بله من حالا چون کشورهای مختلفی می روم یادم هست که در یکی از کشورها مسیحی ها هم آمده بودند در این جلسات شرکت کرده بودند بعد می گفتیم که شما برای چه آمدید می گفتند که ما آمدیم نذری امام حسین (ع) را بگیریم بعد آنها می گفتند که ما درست هست که در (خدا) با شما اختلاف داریم اما در امام حسینمان با هم یکی هستیم، و نکته این هست که می گفتند ما این نذری ها را که می بریم خانه مثل شماها استفاده نمی کنیم شماها خیلی اسراف می کنید ما مثلاً یک غذایی که می بریم چند تا از دانه های برنج ها را داخل غذاهایمان می ریزیم استفاده می کنیم جهت تبرک.

مجری: حالا مگر در خدا با ما اختلاف دارند؟

استاد: در توحید مثلاً یا چیزهایی دیگری که داریم، مثلاً ما توحید را قائل هستیم آنها منشأ های سه گانه قائل هستند مثلاً یا چیزهایی از این قبیل، عرض کنم خدمتتان که پس محتوای مجالس عالی ترین محتوا هست، اصول عقائد در این مجالس هست، سخنران ها از هدف خلقت انسان می گویند، اصول عقائد را می گویند، رسالت را می گویند ولایت و امامت و معاد را می گویند، عدالت را می گویند اینها بهترین معارفی هست که انسان در حرکت به سمت آخرت به آن نیاز دارد، عالی ترین محتواها از طریق مجالس اهل بیت (ع) منتقل می شود شما اگر ببینید در طول تاریخ، قوی ترین انسانها، برجسته ترین انسانها در تاریخ اسلام که نقش ساز بودند، نقش آفرین بودند تا الان، و از الان تا زمان ظهور امام زمان (ع) به بعد از دلِ این مجالس تربیت شدند یعنی ما هیچ دانشگاهی به قدرت این مجالس نداریم اصلاً، دانشگاه های رسمی این قدرت را ندارند که برای ما یک همچین انسانهایی را تربیت کنند، بزرگترین انسانها، شبیه ترین انسانها به حق تعالی و معصومین در این مجالس تربیت می شوند به خاطر نوعِ محتواهای این مجالس، در واقع می خواهم بگویم تشکیل این مجالس یک معجزه است، آنها دقیقاً خداوند تبارک و تعالی و معصومین توجه داشتند که اگر بخواهد خطِ هدایت انسانها، صراطِ مستقیم محفوظ باشد باید بهانه هایی وجود داشته باشد برای اینکه مردم در زمان های مختلف جلسه تشکیل بدهند و در طول زمان طوری جلسه تشکیل بدهند که این جلسات همگانی باشد از بچه کوچک تا بزرگسال بتوانند شرکت کنند تا آن آثار شگرف جلسات را درش بهره مند شوند.

مجری: در ادامه صحبت هایتان بفرمائيد که تأثیر جمع چقدر می تواند مهم باشد؟

استاد: وقتی می گوییم مجالس دیگر هست که کار از فرد خارج می شود و به جمع می رسد من اگر بخواهم این را خوب توضیح بدهم یک حدیث نبوی را که اتفاقاً در برنامه ی خانواده هم این را عرض کردیم از نبی اکرم (ص) می فرمایند: « اِنَ شیطانَ معَ الواحد و هُوَ مِن ...» شیطان همیشه سراغ فرد می رود یعنی اینکه فرد را راحت تر فریب می دهد به هر حال شیطان یک امرِ پذیرفته شده است در همه ی ادیان، همه ی ادیان همینطور اسلام عزیزِ ما، قرآن ما به وجود یک همچین شخصیتی به نام شیطان که به سراغ انسان می رود و او را وسوسه می کند قائل هستند یکی از لوازم خلقت انسان وجود شیطان هست، چرا؟ چون انسان یک موجود مختار هست و باید در تضاد و تقابل بین حق و باطل بتواند راهِ خودش را انتخاب کند تا به آن ارزش برسد اگر تضاد و راه های منفی و وسوسه نباشد و انسان به آنها غلبه نکند، خوب بودن انسان خیلی ارزشمند نیست، اصلاً همه ی ارزش انسان به این هست که راه های مختلفی سرِ راهِ او قرار بگیرد، وسوسه های گوناگونی قرار بگیرد تا بتواند با آن اوج بگیرد.

مجری: به جز شخص با ایمان از جمع هم معمولاً گریزان هست.

استاد: بله، بنابراین در خودِ قرآن کریم هم انواع حمله ها برای شیطان قائل هست، حمله ی جلو، عقب، راست و چپ که حالا خُب مجلس دیگری را می طلبد که درباره ی این مبحث صحبت کنیم، انواع وسوسه های مختلفی را ایجاد می کند نسبت به گذشته و آینده و اعمال و رفتار و مسائل مختلف، به سراغِ انسان می آید، هر انسانی سهمی از این حمله ها دارد در واقع شیطان یک نوع مربی هست به قولِ بزرگان دین که می فرمایند که اگر شیطان نباشد انسان به هیچ درجه ای از درجات انسانی نخواهد رسید، شیطان مثلِ یک واکسن می ماند پیشنهادهای می دهد و انسان با نافرمانی او اوج می گیرد و پرواز می کند، پیامبر (ص) می فرماید که شیطان در فرد خیلی بیشتر تأثیر می گذارد تا روی جمع، یعنی از نظر اثرِ تربیتی وقتی که جمع تشکیل می شود یک روحِ جمعی هم تشکیل می شود، وقتی روحِ جمعی تشکیل شد آثاری که یک جمع دارد فوق العاده قدرتمند تر از این هست که یک فرد می تواند روی یک کسی بگذارد، انسان در جمع مثل یک قطره هست در اقیانوس، در یک دریا که با آنها هست و تأثیر پذیر هست، و مجموعه ی کمالات و فضائل یک جمع، البته در نقطه ی مقابل هم مجموعه ی رذائل یک جمع می تواند روی یک فرد اثر بگذارد، ما الان کاری به بحث ارزشی نداریم، جمع از آن جهت که جمع هست فوق العاده قدرتمند و سازنده هست می تواند تخریب کند، می تواند بسازد، پس این خیلی اهمیت دارد مسئله ی جمع، حالا در مورد مجالس اهل بیت (ع) و عزاداری ها چون جمع، جمعِ با فضیلت ها هستند آنجا انسانها، مؤمنین جمع می شوند، دوستداران و عاشقان جمع می شوند قطعاً محتوا، محتوای خیلی بالایی هست، و همانطور که عرض کردم این محتوا، یک محتوای انسانی هست، محتوایی هست که با هدف خلقت انسان بسیار سازگاری دارد، و هر کس که می خواهد به هدف خلقتش نائل بشود محتوای مورد نیاز خودش را برای حرکت به سمت آخرت و تأمین سعادتش در این مجالس به دست می آورد، همانطور که عرض کردم یکی از محتوا های این مجالس بحث علمی این مجالس هست چون همیشه ما در این مجالس سخنران داریم و اگر نداشته باشیم باید ببینیم که این نقیصه هست حتماً که در بحث آفت شناسی انشاء الله باید این بحث را توضیح بدهیم که سخنران داریم، سخنران چه می گوید در این مجالس؟ در این مجالس اصولِ عقائد می گوید علم را توضیح می دهد، به هر حال پیغمبر (ص) فرمود: « طَلَبَ العلمُ فریضَةٌ علی کُلِ مُسلم» طلب علم بر هر مسلمانی واجب هست به خودِ پیغمبر (ص) عرض کردند منظور از طلب علم که بر هر مسلمانی واجب هست چه هست؟ ایشان فرمودند، عقائد، اخلاقیات، و احکام؛ حلال و حرام، اگر دقت کرده باشیم در طولِ این سالها بیش از هزار سال، در طولِ این مجالس، اصولِ دین، در واقع دین زنده مانده است با این مجالس، می خواهم بگویم فلسفه ی این مجالس این هست که همان دینِ خدا، خدا و راهش در این مجالس زنده می ماند اگر این مجالس نباشد دینی هم وجود نخواهد داشت، این اصلِ کار و همین است که امام امت فرمودند محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است به همین جهت هست، خُب تمام نیازهای انسان از نظر علمی و تربیتی برای سعادت دنیا و آخرت در این مجالس وجود دارد، اینقدر اهمیت و محتوا دارد این مجالس، پس اثرِ جمع را گفتیم، محتوا را هم گفتیم که چه محتوایی دارد این محتوا وقتی که جذب می شود به شخص و افراد جامعه اینها اول از این اگر آسیب هایی دیده باشند در این مجالس پاک می شوند و باز سازی می شود توبه صورت می گیرد شما نگاه کنید در کشورِ خودِ ما نیروی انتظامی اعلام می کند که کمترین بزهکاری ها در ماه محرم، صفر و ماه مبارک رمضان، رجب و شعبان هست چرا؟ آن فلسفه ای که قرآن بر آن تأکید کرده و ائمه (ع) روی آن تأکید کرده اند آن فلسفه در این ماه بیشتر تحقق پیدا می کند، یعنی مجالس اهل بیت (ع)، رونق خیلی بیشتری دارد، مردم فطرتاً به مراکز پاکی، به میکده های فطری بیشتر علاقه مند هستند تا میکده های طبیعی و شیطانی، در آن مجالس می روند و تطهیر و پاک می شوند،‌ تصمیم های قشنگ می گیرند، کارهای بزرگ می کنند، آشتی های بسیار خوبی صورت می گیرد در این مجالس، بنابراین می بینیم که در این مجالس فوق العاده قوی هست، ما اساساً روی زمین دانشگاه هایی قدرتمند تر از این مجالس برای تربیت انسانها و رسیدن انسانها به هدف خلقت نداریم، چون بحثِ علمی اش سرِ جای خودش هست، جدای از بحثِ علمی، بحث های عاشقانه، فطری، محتوایی و دلی و قلبی هم ارائه می شود.

مجری: حالا راجع به کیفیت ارزیابی مراسم عزاداری صحبت کنیم که همانطور که در حین فرمایشاتتان فرمودید بعضی وقتها از یک دیدگاه باید صحبت کنیم راجع به تخریب که ممکن هست با توجه به اینکه می فرمایید شیطان از جمع فاصله می گیرد درست اما گاهی وقتها خودمان در همانجا هم باعث می شویم که شیطان سریع بیاید به سراغمان و آن مراسم عزاداری تبدیل به تخریب بشود خُب این تخریب خیلی بدتر از این هست که خودمان به صورت انفرادی یک تخریبی را به وجود بیاوریم و برعکس حالا محاسنش چه هست بفرمائيد

استاد: عرض کنم خدمتتان که همانطور که فرمودید همانطور که شیطان به خاطر اهمیت این مجالس هر جا که یک مطلب خیلی مهم هست شیطان آنجا بیشتر کمین می کند یعنی حضور بیشتر هست و سرمایه گذاری می کند، شیاطین داخلی و شیاطین خارجی، دشمنان ما، دشمنان داخلی و دشمنان خارجی سرمایه گذاری زیادی روی بی محتوا کردن مجالس عزاداری کردند شما می بینید که در سازمان سیا دقیقاً تسریع می کنند که ما باید از مجالس عزاداری، چون فُکویاما که معرف همه هست همه می شناسند که فُکویاما یک نظریه پرداز بزرگ آمریکایی می گوید که بقای شیعه به دو چیز هست یکی پرچم سرخ حسینی و یکی پرچم سبز مهدوی و در سازمان سیا اینطور طراحی شد که باید ما از خیلی از عوامل استفاده کنیم تا این مجالس را از محتوا بیاندازیم یا حداقل از این مجالس علیهِ خودِ شیعیان و مسلمانها استفاده کنیم این شکی درش نیست که یک همچین کاری می شود و یک همچین بودجه هایی هزینه می شود برای اینکه این مجالس را از اثر بیاندازند، یا موجب وهن این مجالس بشوند این مجالس را کاری کنند که نتیجه ی عکس دارد، با این بخش هم ما فعلاً کاری نداریم الان ما نمی خواهیم وارد این بحث بشویم چون بحث مستقلی می طلبد اما گاهی وقتها ما بیشترین آسیب را از نا آگاهی های خودی ها می خوریم یعنی آنهایی که گردانندگان مجلس هستند، رؤسای هیئت ها، مداح ها، یا گردانندگانِ هیئت ها اگر توجه به فلسفه ی عزاداری نداشته باشند که یک عزاداری به چه دلیل این همه لازم شده است و چرا این همه ثواب برای آن ذکر کرده اند؟ این همه هزینه شده است حتماً قصد این بوده است که از دلِ این عزاداری ها، آدم های خاص با محصولات خاص و افکار خاصی بیرون بیایند.

مجری: و آیا این عزاداری ها مقبول امام حسین (ع) واقع می شود؟

استاد: چه عزاداری ای واقعاً مرضی نظرِ امام زمان (ع) هست؟ مرضی نظرِ امام حسین (ع) هست؟ چون گفتیم که مجالس عزاداری مورد نیاز آنها نیست، قرآن تأکید می کند که مودّت های ما هیچ کدام، آنها اصلاً به عزاداری های ما احتیاجی ندارند، نیازی ندارند ما برای آنها عزاداری کنیم آنها در اوج قرار دارند پس ما اگر الان عزاداری می کنیم و آنها تأکید کردند باید دنبالِ چه محتوایی باشیم؟ مجالسِ عزاداری باید دقیقاً با هدف نهضت امام حسین (ع) که انشاء الله در جلسات بعد به آن می پردازیم که همان تأمین هدف خلقت انسان هست تأمین بشود و تطبیق داشته باشد اگر نتواند پیامِ امام حسین (ع) را به مردم برساند فقط یک مجلس هست که انسان یک عرض ارادتی کند و ذکر بگوید و گریه ای کند نه اینکه اینها بی فایده باشد گفتیم یعنی در جایگاه خودش مُسَلم هست که حتی اگر یک مسیحی، یک غیر مسلمان هم برای امام حسین (ع) عزاداری کند آنها بزرگواری می کنند ثواب را به ایشان می دهند ولی موضوع این هست که مجالس اهل بیت (ع) برای این نیست که ما فقط یک ثوابی ببریم یا مثلاً فرض بفرمایید که به حاجت های خودمان برسیم بلکه برای این هست که هدفِ خلقتِ انسان در این مجالس تأمین بشود، بخصوص در غیاب معصومین (ع)، در غیاب وجودِ مقدسِ امام زمان (ع) این مجالس عزاداری و مجالس اهل بیت (ع) هستند که تأمین کننده ی نیازهای انسانها برای حرکت به سمت خلقت هستند پس آگاهی برگزار کننده گان مجالس عزاداری از هدفِ خلقت انسان، هدفِ حرکت معصومین (ع)، هدفِ سیدالشهداء (ع) از آن واقعه ی بزرگ بسیار می تواند در چینش محتوای مجالس تأثیر بگذارد، ما مثلاً چه سخنرانی را بیاوریم، آن سخنران چه مطالبی را بگوید، چه شعرهایی را بگوییم، مداح ما چه کسی باشد، شما نگاه کنید ما الان شعرهای ذلیلانه ای در این مجالس خوانده می شود بسیار غم انگیز هست واقعاً این شعرها‌، شعرهای موهنی هست که که در واقع آن شأن و جایگاه با عظمت اهل بیت (ع) را تخریب می کند، و خوب نیست که این چیزها گفته شود که حالا اگر فرصت بشود در یک جلسه ی دیگر به اینها هم خواهیم پرداخت.

مجری: ادامه بحث، و ارائه ی چند محبث دیگر در جلسه آینده انشاء الله.