جلسه 054 - انسان‌شناسی (تهران)
شماره جلسه
54
وضعیت پیاده سازی
دارد
متن کامل (خام) ‌ جلسه 054 - انسان‌شناسی (تهران)

بحث درباره اخلاق و خوش اخلاقي بود . ما به عنوان روحي كه در حال حركت به سمت ابديت هستيم و هر زمان هم امكان دارد تولد پيدا كنيم بايد به فكر باشيم كه در نظام چديد زندگي توانايي كامل براي بهره برداري از آن شرايط را داشته باشيم و تولد سالمي داشته باشيم. بدانيم كه حقيقيت ما روح ماست كه متناسب با عالم برزخ و قيامت بايد تربيت شود. پس از عقايد خوب و محكم بودن پايه‌هاي دين به چيزهايي احتياج داريم. پيامبر صل عليه و آله مي فرمايد : خداوند دشمن مي‌دارد عالم به دنيايي كه جاهل به آخرت است.

گاهي مي فرمايد دوست ندارد ولي فرموده دشمن مي‌دارد.

بايد در دنيا بفهمد چكار بايد بكند براي زندگي بهتر ولي جاهل نسبت به آخرت است. انسان بايد اول بداند كجا مي‌خواهد برود تا خود را براي آن آماده كند. اگر آخرت را نشناسد مسلماً تولد سالمي نخواهد داشت ، تولدي توأم با بيماري و درد خواهد داشت.

مسلمانان بيشتر به عمل و عبادت مي‌پردازند در حاليكه خداوند و اسلام به كيفيت و ساختار روح مي‌پردازند. در قيامت هر چه به كسي مي‌رسد به اندازه شعورش مي‌آيد . معرفت ، عقل . كميت وقتي مهم است كه كيفيت مناسبي به سمت ما بيايد . لذا پيامبر فرمود تحصيل علم بر هر مسلماني واجب است. يعني علم به آخرت تا انتخاب درستي صورت بگيرد براي تولد سالم .لذا تحصيل سه علم رهبر مسلماني واجب است. 1. اصول عقايد بايد هر شبهه‌اي وجود دارد از بين برود تا به يقين برسد . هر شبهه‌اي حتي زشت . بايد مطرح و رفع شود مثل بيماري كه بيماري‌هاي قبيح را هم با پزشك مطرح مي‌كند . در امر مداوا حيا معني ندارد. در مورد مسائل روحي هم همينطوره . امير مؤمنان عليه‌السلام :‌هر كس بيماري بدن خود را از پزشك مخفي كند به خود خيانت كرده . در مورد بيماري‌هاي روحي هم اگر بيماري از كسي كه قادر به درمان آن است بيماري خود را مخفي كند خائن تر است . چون جسم از بين مي‌رود ولي روح ابدي است و ما نمي‌توانيم كثيف و سرطاني نگهش داريم. قرآن مي فرمايد :‌هميشه شيطاني درون شماست كه افكار شما را آلوده نگه مي‌دارد. بدن هم آلودگي توليد مي‌كند. بايد تخليه شود مثل ادرار و مدفوع – آلودگي پوست كه با حمام رفع مي‌شود. در مورد روح هم لازم است آلودگي ها تخليه شوند اگر با آلودگي وارد برزخ شود معلوم نيست درمان چقدر طول بكشد پس ما مرتب نياز به درمان و پزشك داريم. نبايد شبهه‌اي را در دل نگه داشت. زشت‌ترين و نامقدس‌ترين افكاري كه شيطان در ما ايجاد مي‌:ند بايد با كارشناس مطرح شود تا ريشه‌يابي كند و درمان كند.

ما اگر سؤال و شبهه‌اي از خدا – معاد – دين ... داشته باشيم بايد رفع شود. هيچ سؤالي نيست كه در اسلام پاسخ داده نشده باشد. مي‌توانيد با استفاده از آدرس‌هايي كه جلسه بعد خواهم داد مطرح كنيد. سايت موسسه هم هست.

علم دوم اخلاق و علم سوم احكام است . اخلاق به قدري مهم است كه امام صادق عليه السلام فرمودند: ‌انسان به خاطر بد اخلاقي به السفل فهم مي‌رود . همه چيز عبادت و اعمال با اخلاق بد از بين مي‌رود. پيامبر صلي الله عليه و آله مي فرمايند :‌سه چيز است كه اگر با كسي نباشد با من نيست با خدا هم نيست يعني سوراخ بزگري در ثواب دان اوست كه سقط خواهد شد و با شمائل خوب متولد نخواهد شد. آن سه چيز :

1. حلم ك خويشتن داري كه بتواند در مقابل جهل انسان‌هاي زبان نفهم خوددار باشد و بهم نريزد و روحيه‌اش خراب نشود. مار و عقرب وقتي روي انسان بيايند اگر تكان نخوري و عكس‌العمل نشان ندهي كاري ندارد و برعكس . انسانهاي احمق – بد اخلاق و جاهل وسايل قوي كردن انسان هستند. در زندگي پيش مي‌آيد. كه با چنين افرادي برخورد كند و حتي بچه در 7 سال اول شاه است و جاهل و قصد مخالفت با بزرگتر ها را دارد و چنين ساختاري دارد ولي برخي والدين با چنين مسئله بد برخورد مي‌كند ، تند مي‌شوند، فحش مي‌دهند و باعث دفن شخصيت فرزند خود مي شوند در حاليكه با همين مالفت‌ها او قصد مطرح كردن خود را دارد و لازم است كه رعايت شود . در مدرسه – خانه – زندگي زناشويي له خواهد شد چون « من » او تثبيت نشده ،‌ريشه نكرده ، گاهي حق با ماست ولي بچه بايد بچه‌گي كند تا رشد كند. ما بايد هماهنگ شويم يا اعضاء خانواده مادر شوهر – زن داداش – پدر ... نفهم هستند . اگر اجازه بدهي رفتارهاي آنها ترا به جوش بياورد هيچ عملي برايت نمي ماند. بايد دارايي داشته باشيم كه در برابر افراد زنان تفهيم اطراف به هم نريزيم و مقاومت كنيم حضرت امير عليه السلام : نصف عقل تحمل است و نصفي بي خيالي . اين دو عنصر به قدري مهم است كه حضرت مي فرمايد عاقل چنين است . مثل مادي كه آوهد و خواهد رفت بايد عكس‌العملي نشان نداد تا رفع شود. بايد تحمل عبور مار و چندش حاصل از آن را داشت. اين صبر ، صبر معمولي نيست . بايد ترس و اضطراب و چندش ان حركت را تحمل كرد و گرنه در قبر اين مار ، ما را خواهد زد. پيش مي‌آيد كه حرف‌هاي غير منطقي مي‌شنويم يا حتي انتقادهاي درست ولي چون حرف حق تلخ است ، تحمل آن مشكل است. نبايد بر بخورد – نبايد جواب بدهيم ، نبايد فكر كنيم ، بايد جواب بدهيم به همه .

« چه بسيار حرفها كه جوابش فقط سكوت است »

اين فكر اشتباه كه نبايد كم بياوريم را بايد كنار گذاشت. عاقل كسي است كه بگذارد ديگران فكر كنند كم آورده . چون اگر جواب بدهد ، همه چيزش ر ااز دست خواهد داد. مي خواهند تحريك كنند ولي نشو. امير مؤمننا عليه السلام مي فرمايند :‌در كوچه به من فحش مي‌دهند. مي گويم با علي ديگري هستند.

« هيچ عقلي مثل وقتي كه انسان خود را به نفهمي مي زند نيست »

مي ماي گوييم نه ما زرنگ هستيم ، نمي گذاريم سرمان كلاه برود . در حاليكه كلاه آخرتي به سرمان مي رود به علت تحمل نكردن .

2.حسن خلقي كه با آن بين مردم راحت زندگي كند .

امير مؤمنان عليه السلام : در رأس هر نيكي ، خوش اخلاقي است.

بعد از اصول عقايد ، اخلاق از همه مهم تر است.

در جنبه‌ جمادي يك سر پناه ف در جنبه گياهي يك بدن سالم ، در جنبه حيواني يك همسر خوب و در جنبه آخرتي ، خوش اخلاقي مهم‌ترين مسئله است.

نبي اكرم صلي الله عليه و آله : حتماً‌چنين است كه بنده با حسن خلقش به عظيم ترين درجات آخرت مي‌رسد در حاليكه از نظر عبادي ضعيف است . ( حداقل )

در آخرت به ميزاني شاديم كه در اينجا شاد و آراميم ( شادي و آرامش فطري )

امام صادق عليه السلام : خداب تبارك و تعالي به بنده‌اش به خاطر حسن خلق ثواب مجاهدي را مي‌دهد كه صبح و شب با اخلاص جهاد كرده است.

به بالاتر از شهادت هم با حسن خلق مي‌توان رسيد . علت : چون خوش اخلاقي زحمت دارد نيش مي‌زنند . حرف تند مي‌زنند ، تهمت ، طعنه .... ولي تحمل مي‌كند.

3. ورعي كه او را از معصيت خدا نجات بدهد. يعني اصرار بر گناه نداشته باشد روايت : اگر كسي گناه كوچكي كند و تكرار كند و اصرار داشته باشد ، اين گناه كبيره است . ثواب داني را سوراخ مي‌كند = اصرار بر گناه حتي كوچك

بايد سوراخ‌ها را ببندد يعني خودش نداند كه گناه خاصي انجام مي‌دهد ( آفت كشي = اصلاحات ) به همين جهت گناه نكردن مهم تر از عبادت كردن است . تخليه مهم‌تر از تحليه است. پزشكي نزد حضرت جعفر آقا مجتهدي ( ره )‌رفته بود. ايشان كه پزشك فرموده بودند : شما با روي خوش با مريض‌ها برخورد كني بهتر از نماز شب خواندن است. چون اهل نماز شب بوده با خستگي طبابت مي‌كرده . عبادتي كه ديگران را اذيت كند ، فايده‌اي ندارد.

مثلاًدر مراسم احياء ، فرهنگ حاكم اشكالات زيادي دارد. نگهداشتن بچه‌ها چندين ساعت كه خارج از تحمل و حوصله‌ي آنهاست ، غلط است . شخصي تعريف مي‌كن كه به احيا رفتم فرزند كوچكم بي‌تابي كرد فكر كردم كه به خانه بر گردم خداوند بيشتر راضي است ، به خانه آمدم و ديدم حضرت صاحب عليه‌السلام در منزل من هستند و به شرف ملاقات ايشان رسيدم .

نبايد عبادت ما باعث له شدن ديگران شود. روايت : بچه‌ها پدر و مادر را خداي خانه مي‌دانند. اگر از خداي خاه متنفر شوند از خداي واقعي به مراتب متنفر‌تر خواهند بود. وقتي به بچه قول مي دهيد عمل كنيم چون او شما را رازق خود مي‌داند ، اگر به قولي كنيد شما را دوست ندارد با خداي حقيقي هم رابطه خوبي برقرار نمي‌كنند علت دوري جوانان از دين به خاطر بداخلاقي ها – افراط‌ها – بي عاطفه‌ بودن والدين است . بچه كوچك كاري ندارد كه شما عاشق امام زمان عليه السلام هستيد ، بايد نيازهايش را رفع كنيد نه اينكه مادر فرزندان را رها كند و به دنبال عبادت برود. فرزند از شما انتظار دارد شما را رازق مي‌داند . حضرت به جواني هنگام رفتن به جهاد فرمودند :‌تو اگر يك شب به والدين خود باشي و انس و الفت با آنها داشته باشي بهتر از سالها جهاد است . ( جهاد فقط مستحبي )

خانم‌ها به جمكران مي‌روند به طور مداوم ، بچه‌ها از درس – تغذيه – مي‌مانند . همسر مي‌ماند و به همين دليل باعث زدگي آنها از مذهب مي‌شود. حضور زن در خانه آرامش بخش است. دنبال اصل باشيم . اگر قرار است دوستي – صداقت – محبت زير سؤال برود. به خاطر كار نبايد روحيه ما خراب شود‌ ، عصبي و تند شويم ، روابط به هم بخورد. اينها بجز مسئله نهي از منكر است جايي كه معصيت الهي مي شود باد اعتراض كرد ، تند هم شد . چون رضايت خدا و پدر و مادر الهي ما اهميت بيشتري از رضايت دوستان و پدر و مادر حيواني ما دارد. پدر و مادر ابدي كجا و پدر و مادر دنيايي كجا. در زيارت عاشورا مي خوانيم با بي انت و امي در حاليكه با شركت در مجالس فسق و فجور پدر و مادر ابدي را فداي پدر و مادر دنيايي مي ‌كنيم تا راضي باشند. كس و كار مهم ما در دنيا خانواده ما ( پدر و مادر – همسر – فرزندان ) نيستند.

نبي اكرم صلي الله عليه و آله : هر كس اخلاقش را خوب كند ، خداوند به او درجه كسي را مي‌دهد كه همه عمرش روزه بوده و شبها نماز شب خوانده . پدري كه براي خواندن نماز جماعت به نياز فرزندش توجه نمي ‌كند فايده‌اي ندارد – ( گناه بد اخلاقي + ثواب نماز را هم ندارد ) اگر به خاطر ديگران نتوانستي به جماعت برسي و بداخلاق نشدي مهم است. هنر همين است كه در لحظه رفتن به ان مراسم والدينت بخواهند نروي و با روي خوش قبول كني . اگر قيافه بگيري و اخم كني هيچ ارزشي نداره . نبايد آنها را شرمنده كرد اگر به زيارت مي‌روي و براي رسيدن به ضريح شور و حال داري خوبه ولي اگر براي رسيدن دست بايد اخلاق را زير پا بگذاري و ديگران را اذيت كني ، نبايد جلو رفت.

قرآن : اي كساني كه ايمان آورده‌ايد در محضر پيامبر صدايتان را بلند نكنيد . در محضر امام در حرم داد زدن زير پا گذاشتن اخلاق است.

حضرت امام ره را توصيه كردند كه در روزهاي خلوت به زيارت حرم بروند ولي ايشان مي‌فرمودند : هر چه مي‌دهند در شلوغيها مي‌دهند ( با رعايت ديگران )

وقتي بچه نياز دارد با او بخوابي از نماز شب بهتره . به همين جهت خانم‌ها از آقايان جلوترند. آقايان ظاهراً امورات مستحبي را انجام مي‌دهند ولي خانم‌ها به زندگي و فرزندان مي‌رسند و جلوترند در حاليكه برخي مردهاي نادان حتي به همين دليل همسرانشان راريز هم مي بينند.

« با حسن خلق كمبود هر عبادتي قابل جبران است. »

مي‌توان با حسن خلق فبيح‌ترين اعمال را از بين برد ( كفاره )

يك لبخند به اعضاء خانواده در جايي كه خنده‌ات نمي‌گيرد ، آتشهاي زيادي را خاموش مي‌كند.

روايت :‌كمترين كاري كه دو نفر وقتي به هم مي رسند انجام مي‌دهند لبخند است.

وقتي حوصله نداري – خسته اي – مريضي با يك لطيفه خانواده را شاد كني.

بهشت = دارالسلام = خانه شادي .روايت : پيامبر صلي الله عليه و آله مي فرمايند بخشي در بهشت هست كه به آن خانه شادي مي‌گويند ، كسي داخل آن نمي شه مگر آنگه بچه را شاد كند.

اگر در مراسمي بچه اي گريه مي‌كند به جاي اينكه از مادرش بخواهيد او را آرام كند شما دعا را رها كنيد و او را آرام كنيد. ( بهتره ) شايد مادر نمي‌تواند ، گرفتار است ، نگذاريد چون با فرزندش به دعا آمده ، شرمنده ديگران شود. « حرمت مؤمن از خانه كعبه بيشتر است ».

امام صادق عليه السلام :‌در حج واجب با يكي از اصحاب نشسته اند كه دوستش مي‌‌آيد و با او كار دارد او مي‌گويد بعداً حضرت مي‌فرمايند مگر برادر مؤمن تو نيست . او مي‌گويد من در حال طواف هستم . حضرت مي فرمايند : بعداً‌ طواف مي‌كني برو و نياز او را رفع كن. كاش حرمت افراد را مي‌دانستيم . زرنگ كسي است كه در يك جمع مسئوليت كارها را بر عهده ميگيرد تا ديگران به زيارت بروند و بحثي براي انجام كارها پيش نيايد.

نبي اكرم صلي الله عليه و آله : سُيد القوم خادمه

روايت : بهترين شما كسي است كه براي خانواده‌اش بهترين باشد . من خود چنين هستم. لازم نيست مداوم در كلاس‌هاي عرفان و ذكر ... شركت كنيم. اگر در خانه خوش خلق باشيم .

روايت :‌خدا معلم ما خواهد شد و ما را به درجه روزه‌داري كه هميشه به قيام ايستاده .

كتاب‌هاي مفيد مطالعه واجب است - طب السلامي

كساني كه بچه دارند - 2222 نكته در تربيت ( در 160 موضوع )

« الحمد لله الرب العامين »