الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنت الله علی اعدائهم اجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.

در دو سه جلسه اخیر درباره نماز صحبت کردیم بحث سبک شمردن نماز استخفاف بالصلوه که این بحث را تمام کردیم و وارد بحث تضییع نماز شدیم. تضییع نمازغیر از سبک شمردن نماز است. درباره سبک شمردن نماز و آثار 15 گانه ای که در زندگی انسان می گذارد و گفتیم که درباره تضعیع نماز 15خصلت و15بلا است که 6 تا در دنیا، 3تا موقع مردن، 3تا در قبر و 3تا درقیامت .این را مفصل صحبت کردیم. تضییع ممکن است انسان اول وقت هم نماز بخواند. امّا ضایع نماز بخواند یعنی نمازش را ضایع کند. با اینکه اول وقت است آن جوری که باید نمازش را به جا نیاورده فرمایشی هست از امیرالمؤمنین(علیه السلام)که می فرماید:«إنّ أسرق الناس من سرق الصلاة» دزدترین مردم کسی است که ازنمازش بدزد. من حالا امروز یک بحث تکمیلی هم دارم بحث تضعیع وتمام کنیم یک سؤال خیلی مهم این است که حالا ممکن است ما نمازمان را خراب بکنیم تضییع کنیم آیا با توجه به عذاب هایی که درباره تضییع نماز هست ما می توانیم یک کاری کنیم که این قضیه جبران شود یانه؟راهی برای جبران تضییع نماز وجود دارد یانه؟ پیامبر (صلی الله علیه و آله) سه قسمت از جهنم را نام بردند. مردم را به 4 دسته تقسیم کردند و گفتند که غیر از یک گروه که به صلاه شان محافظت می کنند.این آیه را حضرت خواند.«قد أفلح المومنون، الذین هم فی صلاتهم خاشعون» این خاشعون اینها هستند که اهل نجات هستند.

سه گروه کسانی بودندکه بعضی وقت ها نماز می خوانند و بعضی وقت ها نماز نمی خوانند.عرض کنم خدمتتان کاهل نمازها بودند که توضیح دادیم. آنهایی که همیشه نماز می خوانند ولی نمازشان را ضایع می کنند گفتیم کدام قسمت ازجهنم برای آنهاست؟ ویل است. «فویل للمصلین الذین عن صلاتهم ساهون» قسمت دوم کسانی که بعضی وقت ها نماز میخوانند بعضی وقت ها نمی خوانندیک قسمت بدتری هست درجهنم به نام غیّ بود درسته دیگر کسانی که اصلاً نماز نمی خوانندکجابود؟ سقر بود. که اینها را توضیح دادیم.حالا این خیلی هم خطرناک است این وضعیت حالابایدمن مسائل تضیع رابخوانم آن ها که نماز را ضایع می کنند گاهی وقتها می خوانند وگاهی وقتها نمی خوانند و اگرهم میخوانندحتی اول وقت اول وقت هم می خوانند نماز را خراب و ضایع می کنند این را راجع بهش صحبت بکنیم. بعدببینیم آیا راه چاره ای دارد. جبرانی دارد یا ندارد؟ راجع این هم صحبت کنیم که این خیلی خیلی مهم است.

روایت بعدی ازخود نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) است: «من لم یتمم وضوئه و رکوعه و سجوده و خشوعه فصلاته...» کسی که وضویش کامل نباشد بد وضو بگیرد ناقص وضو بگیرد در دعا هم داریم« اللهم إنّی اسئلک تمام الوضوء» خدایا من از تو می خواهم که وضو را نصیبم کنی که به تمامه نصیبم شود. خیلی خوب است که انسان به موقع وضو دعاهای وضو را بخواند و این ها اثرات خوبی درپاک شدن خیال از افکار منفی وعرض کنم خدمتتان خیلی ازآثار دیگه ای هستشکه یک وضو خوب با حضور قلب توجه بکندانسان دعاهایش رابخواند دارد. وضو را کامل انجام دهند و دروضو سهل انگای نکنند. اگر مثلاً جاییش رنگ هست رنگهایی که جرم دارند میکروب هست ناخن بلندی دارد که زیر آن چرک و عفونت جمع شده اینها را پاک بکند. مسائل مربوط به وضو را با دقت رعایت بکند. سهل انگاری نکند دراحکام وضو.یک وضو کامل بگیرد. و «رکوعه» رکوعش رکوع کاملی باشد. و«سجوده» سجودش همین طور و« خشوعه» خشوع کاملی داشته باشد. « فصلاته...» اگر کسی این جوری نباشدحضرت میفرماید نمازندارد اصلا انگار که نماز نخوانده است. مبنا راهم جلسه گذشته چی گذاشتیم؟ مبنا برای پذیرش نماز یا عدم پذیرش نماز؟ خودمان.

گفتیم که ببینید شما خودمان هم این نمازرا نمی پذیریم. اگر قراربود یک کسی برای مانماز اینجوری بخواند خود ما ازکسی پذیرش نداشتیم. درروایت بعدی خودپیامبردیگرمن نخوانم طول بکشدگفتندآقا منظوراز دزد نماز چی است؟ فرمود: دزد نماز این است که رکوع یا سجودش را به جا نیاورد یا بعضی ازقسمت ها را خوب انجام ندهد. قرائتش ر ادقت نکند طمأنینه های لازم را انجام ندهد. این دزدی نماز می شود.

درروایت بعدی پیامبر یک تمثیل آورده اند برای اینکه آدم بداند که اگر نمازش را کامل به جا نیاورد چه جوری هست و تضییع بکند؟ فرمود: «إذا صلّی احدکم المکتوبه فلم یتّمم رکوعها و سجودها و تکبیرها و تضرع فیها کان کمثل تاجر لایشفی له حتی بقیه رأس ماله» چرا حضرت می فرمایند نمازمکتوب نماز واجب؟چرافرمود: نمازواجب؟ اگر کسی نماز واجبش را درست انجام ندهد رکوع و سجداه اش را درست به جا نیاورد و تکبیرهایش رانگوید و تضرع حالا حضرت تضرع را هم آورده دراین. می فرماید مثال جالبی هست.این مثل تاجری است که سودی نمی برد و درنهایت بعد از این همه تلاشی که میکند برای خرید و فروش کالا، برو و بیا و جنس بیاور و بفروش با چه خون دل آخرسر فقط چی ماند برایش؟همان سرمایه اولیه اش میماند هیچ سودی نبرده است. یعنی در واقع حرکتی نمی کند، اما چرا نماز واجب؟ برای اینکه نماز مستحبی این احکام را ندارد.نماز مستحبی شما مثلا فرض بفرمائید عجله دارید سوره را در آن نخوانید. عیبی ندارد. رکوعش را کامل به جا نیاورید با سر انجام بدهید. یک کسی میخواهد در اتومبیل نماز مستحبی بخواندنماز شب بخواند وضوهم دارد. همین طور پشت فرمان نماز بخواند باچشمش انجام بدهد با سرش انجام بدهد. یا نه درمسجد نشسته می خواهد حالا نماز مستحبی انجام بدهد آن واجب نیست که شمامثلا فرض بفرمائید قرائت یا قنوت داشته باشد، رکوع و سجده آن حدی که باصطلاح بایدانجام بشود به اندازه سه تاسبحان الله آن که هیچ ولی مثلا حتما باید بین دوسجده کامل انسان بنشیند اینها نه دیگر اینهایش خیلی واجب نیست. می تواند اینها را انجام ندهد. این دزدی ها در نمازمستحبی اشکال ندارد. دزدی هاکجااشکال دارد؟ در واجبات اشکال دارد. درواجب نباید دزدی بکنیم. یک تعبیردقیق تر دارد حضرت که خیلی خطرناکترهم است. یعنی رساتراست. می فرماید: مثل کسی که نمازش را کامل به جا نمی آورد مثل زن بارداری است که نزدیک زاییدن بچه اش سقط می شود. یعنی 9ماه زحمت کشیده بچه را با چه دردوبدبختی و گرفتاری و سختی تحمل کرده موقع زایمان بچه سقط می شود. بعد حضرت می فرماید: نه بچه ای میماند و نه او مادر شده است. 9ماه به عشق مادر شدن این درد را تحمل کرد، دم زایمان بچه سقط شد و مرد هیچی فقط دردو رنجش ماند. می فرماید: کسانیکه نماز می خوانند این جوری هستند. می رود وضویش رامیگیرد در سرما مثلا ازخوابش بلند می شود بعد خیلی چیزهارا رعایت می کند حالامی آیند وضومیگیرد نمازش رامی خواند ولی فایده ندارد. هیچی ضایع کرده نماز را. این تضییع نمازاست. بعد مسأله ضایع شدن نماز را حضرت پیامبرمی فرمایدکه: «من أشراط القیامة إصالت الصلاة» یکی ا زعلائم نزدیک شدن قیامت تباه کردن نمازهااست. یعنی مردم درنزدیکی قیامت خیلی ها اهل تباه کردن چی هستند؟ تباه کردن نمازها هستند. همان طور که در آخر الزمان یک همچین چیزهایی داریم که مردم خیلی به واجبات اهمیت نمی دهند. در روایت بعدی این را دارد. «سئل علامات خروج الدجال »از علی(علیه السلام) سوال می کند دجال کی خروج می کند؟ دجال قبل ازظهور حضرت است دیگر ظهور می کند تا فساد را کاملاً در زمین تکمیل کند بعد حضرت ظهور می کند. دشمن امام زمان (عج) است. می گویند ازعلائم خروج دجال این است که شمامیبینید درجامعه مسلمانها جامعه مسلمین نمازضایع است.«أضاع الصلوه وأضاع الأمانه»نه امانتداری سرشان می شود و نه چی؟ نماز– نمازهایشان خیلی ضعیف و بد و ناقص امانتداری هم سرشان نمیشود. این ازعلائم خروج دجال است. یعنی درواقع وقتی که این جوری میبینیم یعنی دجال آمده است. خب یه صلوات ختم بفرمائید.

روایت بعدی از امام صادق(علیه السلام) است چون طولانی است من دیگه متن عربیش رانمیخوانم. فارسی اش راعرض کنم خدمتتان. می فرماید که همواره خداوندبرای نمازهر کسی فرشته ای راگذاشته که نماز را بالا ببرد. این نماز را بالا می برد اگر نمازش قابل قبول باشد که نمازش را تحویل می گیرند ازاین فرشته. تحویل میگیرن ومیگن حالا آوردی. اما اگر نمازش پذیرفتنی نباشد می گویند برو بزن توی سرش. البته سرش رامن می گویم.حتی صورتش « فینزل بها حتی یضرب بها وجه» بعدوقتی میزند توی صورتش.میگوید وای برتوبا این نمازهایت که هر دفعه من را به دردسر می اندازد. من باید بروم یک دوردیگه برگردم.اینجوری میشود فرشته میگوید که بااین نمازهایت که هردفعه ماراتوی دردسر می اندازی حالا میبینیم که آن آقایی که بعد از سلام نماز یک طرف میپرید حق داشته شیرجه میزد توی سرش نخوردنمازهایش.

تمام شد بحث تضعیع نماز هم تمام شد. آیا راهی دارد که ما اگر نمازمان مثلاً رکوعش ،سجودش تکبیرش قرائتش یک موقعی خراب شد عمداً اگر کسی اینکار را بکند که وای برحالش. همان «ویل» است دیگر. حضرت فرمود: «درکة من درکاةٌ جهنم» اگر کسی عمدانمازش راضایع بکند سهل انگار باشد همیشه یک موقع است استثنائا اینجوری ازش سرمیزندکارخیر وخاصی برایش پیش آمده است ادم یک موقعی اینجوری میشود.یک کسی عادتا اینکاررامیکند آنکه دیگرخیلی خطرناک است. اما حالا اگرخدایی نکرده یک موقعی مااینکارراکردیم راهی دارد؟ می فرمایدکه: راهش این است که بعد از نماز رویت را برنگردانید از قبله همان جوری که نشسته ای تعقیبات نماز را به جا بیاوری. تسبیحات حضرت زهرا (س) مهمترین آن ها تسبیحات حضرت زهرا(سلام الله علیها) هست وسایرتعقیبات. اگر انسان تعقیبات را خوب انجام بدهد و حضور قلب داشته باشد بفهمد. تعقیبات هم راحتتر است. افراد هم به جانشان می چسبد. بشینند بعد از نماز حرکت نکنند و ادامه بدهند. این که می گویم حالا رویشان را برنگردانند نه اینکه حالامثلا فرض بفرمایید بغل دستی میخواهد بهش دست بدهد یا سلامی کند. سلام نکند ودست ندهد این نه. یاتکبیرات سه گانه ماداریم دیگر از آداب نماز تکبیرات سه گانه است که انسان به محض این که نمازش تمام شد حضرت (علیه السلام) فرمود: سه بار تکبیر بگوید: الله اکبر الله اکبر الله اکبرکه مامیگوییم بعدازنماز این از مستحبات و آداب نماز هستش این عیبی ندارد ولی دیگرازآن حالت خارج نشود بنشیند و با کسی حرف نزند و تعقیبات راادامه بدهد وتسبیحات حضرت زهراا ز همه مقدم تر است. نسبت به همه. جلوترهم تسبیحات حضرت زهراانجام بدهد. آن «إن الله وملائکه یصلون النبی...» خیلی خوب هست وبقیه تعقیبات صبح، ظهر، مغرب، عشاء هرکدام تعقبات خاص خودشان را دارند. تعقیبات هم واجب است. مفاتیح هم خیلی آدم لذت میبردآن اوایل مفاتیح که تعقیبات را نوشته. هر آدمی باید به مزاج و مزاغ خودش نگاه بکند. ببیند حالا غیر از تسبیحات حضرت زهرا که همه میخوانند و خیلی هم لازم است و کوتاهی هم کسی نباید بکند درتعقیبات نماز اصلا نباید کوتاهی بکند غیراز تعقیبات حضرت زهرا (س) و آن صلواتی که انسان بعد ازنماز میفرستد. دربقیه موارد حالایک موقع است مثلاً ماه مبارک رمضان است دعای فرج امام زمان است «الله ادخل علی اهل القبورالسرور» که خیلی آن لازم است گفتن هم هرکس این را بخواند با آن شرایطی که توضیح دادم شب های قدر گناهان گذشته حال وآینده اش آمرزیده می شود. این خوب است «یا علی و یا عظیم» است. درتعقیبات نماز در ماه رجب است «یا من ارجوه کل خیر»تاآخر آنهاراآدم بخواند اینها وارده شده است. تعقیباتی که وارد شده است . ولی بقیه موارد تعقیبات نیست بقیه ماهها تعقیبات خاصی ندارد. گهگاهی واردشده است درمفاتیح دراعمال خاص که انسان تعقیباتی انجام دهد. غیر از آن آدم باید نگاه بکند در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشاء ببیند تعقیبات خاصشان چی است؟ مثلاً تعقیب خاص نماز ظهر چی است. تعقیب خاص نماز مغرب چی است. نمازعصرچی است. مثلا نماز ظهر«لا إله إلا الله العظیم الحلیم لا إله إلا الله ربّ العرش الکریم الحمدلله ربّ العالمین» چندتا دعای خیلی عالی بعدش دارد. نماز عصر هست بخواند «استغفرالله الذی لا إله إلا هو الحی القیوم» تا آخر اینها خیلی خوب است. انتخاب بکند هرکس ببیند که چیو بیشتر بهش میچسبد بیشتر باهاش حضور قلب دارد بیشتر با آن تمرکز دارد اینها مهم است. گاهی وقت ها ممکن است یکی ثوابش هم کمتر باشد ولی من با آن راحتتر هستم. این رایادتان نرود. این به پسند خودتان هست.ی ک کسی میبینید چهارقل بهش میچسبد چهارقل رامیتواند بخواندآیة الکرسی رامیتواند بخواند. بعد این کار را بکند. یک کسی میبینید مثلامیتواندتعقیبات رابخواند باتوجه به حضورقلب معانیش هم بلداست بخواند آنهارا بخواند یک کسی ذکردیگری واردشده انجام بدهد مثلاً چیزهایی که خیلی مهم است همیشه مثلا شما بعد ازنماز صبح ونماز مغرب وارد شده است7 مرتبه بگویید که«بسم الله الرحمن الرحیم لا حول و لا قوة إلاابالله العلی العظیم» این در روایت داریم یک میلیون ثواب دارد. کم نیست این. آدم بیفتد در مسیرابدیت و آخرت و شب اول قبر به بعدمیفهمد چقدرکم هم هست زیاد احتیاج داریم ما به این چیزها. کم می آورد همه کم می آورند آن طرف. خوب خوبها هم کم می آورند. بنابراین حالاانجام بهیم بعداز نماز ظهروعصر یا مثلا بعداز نمازعصر 70 مرتبه بعضی از بزرگان فرمودند صد مرتبه استغرالله وارد شده. آن خیلی مهم است بعدازنمازعصر. استغفرالله گناهان انسان را پاک می کند. بعداز نمازعشاء خیلی که تأکیده شده دو رکعت نشسته است مثل نمازصبح که خوانده بشود نماز وتیره یعنی شما بعدازاینکه سلام نمازرادادید تعقیباتتان راانجام بدهید تسبیحات را انجام بدهید یه 2رکعت نماز نشسته بخوانید بنام وتیره روی آن خیلی تأکید شده است.نماز وتیره خیلی تاکید شده است عرض کنم خدمتتان که بعد از نماز مغرب نماز غفلیه وارد شده است. اینها راآدم یادبگیرد و انجام بدهد این ها کامل کننده است. امام سجاد(ع) فرمود: تعقیبات جوهره ی نماز است. این مژده خیلی بزرگی است برای ما یعنی نماز را کامل میکندقوام نمازهست خیلی خوب است. حالا یک موقع انسان خدا ناکرده نعوذ بالله تضییع کرد نمازش را این خطرناک است که اگر قرارباشد آن باشد آن تهدیدی که پیغمبر رحمت للعامین فرمود آن سراغ انسان نیاید. انسان بنشیند بعداز نماز بگوید خدایا من نماز را که خراب کردم ضایع کردم و می خواهم جبرانش بکنم. بنشینید و تعقیبات را انجام دهد. قرآن بخواند یک مقدار قارئت قرآن دارد عرض کنم خدمتتان آن هایی که سلامتی جسمی دارند میتوانندمثلا الحمدالله مشکل کمردرد وپادرد ندارند اذیت نمیشوند اینهامیتوانند نوافل رابخوانند خیلی خوب است قبل از نماز صبح شماالان هم میدانیدکه اکثر مراجع می گویند موقعداذان نماز صبح شما نماز نخوانید وقتی اذان گفتند حداقل 5 دقیقه بعد از اذان صبر کنید و تا 20 دقیقه هم بعضی ازعلما فرموده اند برا ی همین خوب است آدم این قدر وقت دارد بعد ازنمازصبح چکار بکند 2 رکعت نافله نماز صبحش را قبل ازنماز بخواند. دیگر چی؟ از چیزهایی که خیلی کمک میکند به تکمیل نماز اذان و اقامه هست. انسان اذان واقامه بگوید برای نماز. حدیث داریم در رساله هم آمده است که اگرانسان نماز را شروع کرد یادش افتاد اقامه نخوانده می تواند نمازش رابشکندحتی. عیبی ندارد این قدر اقامه مهم است. میتواند نمازش را بشکند اقامه بخواند. بعد دوباره نماز را از نو چکار کند؟ شروع کند. نماز جماعت بخواند و مسائلی از این قبیل. بلاخره اینها خداوندتبارک وتعالی به لطف و کرمش راه هایی قرار داده برای ما که اگرنعوذبالله ما سهل انگاری کردیم سهوا نمازمان ضایع شد. چکار کنیم؟ جبران بکنیم. با تعقیبات با قرآن خواندن اینها جبران بکنیم که دیگر آن تهدید خطرناک ویل شامل حال ما نشود. حال برویم سراغ آثار نمازکه این مژده بزرگی هست این رابرایتان بخوانم شادی آور است برای انسان. چند تا اثر از آثار نمازرابرایتان بخوانیم. اولین اثر ازآثارنمازاین است که نماز کفاره گناهان است. ذهاب و السیئات است. اگرخدایی ناکرده انسان گناهی کرده باشد نمازگناهان آن راپاک می کند.آیه اش رابرایتان بخوانم وبعد حدیث مربوط به همین آیه رابخوانم «وأقم الصلوة طرفی انهار و زلفاً من الیل إنّ الحسنات یذهبن السیئات ذلک ذکری للذاکرین» چقدرزیباست چقدرهم مژده قشنگی است این برای ماکه در دو طرف روز یعنی او ل و آخر روز و نخستین ساعت شب همان مغرب که میخوانیم نماز را به پا دارید. ببینید چقدرجالب میگوید (إن الحسنات) زیرا خوبیها یذهبن السیئات بدی ها را ازبین می برد. این آیه قرآن است که یک موقع کسی نگوید این ازکجاسندش بود سندش قرآن است که نمازبدی ها را ازبین می برد. فرمود: شما این مدت نمازرابخوانیددراین پنج وعده نمازهایتان را بخوانید بعدمیفرماید که که ذلک ذکری للذاکرین) میگوید اگرکسی اهلش باشد این پند را می گیرد. این یک پندی است برای پند گیرندگان. کسی که حواسش باشد از این خوب استفاده می کند. این قدرمهم است و خدا دوست داشته به ما برساند. می گویند سر جلسه امتحان کسی به آدم یکی می رساند. خدا خواسته اینجا به ما برساند تأکید کرده ذلک ذکری للذاکرین. یعنی حواستان باشد چه گفتما. گفتم چی ؟ گفتم إن الحسنات یذهبن السیئات. برای همین هم حدیث داریم خوش به حال کسی که بعد ازهر گناهش یک عمل چی هست؟ یک عمل نیک و صالح هست که این پاک کننده است.

شخصی می گوید که من (کنت مع سلمان)حالا دیگرمن نخوانم طولانی هستش.میگوید با سلمان بودم زیر یک درخت نشسته بودیم یک شاخه خشکی راگرفته بودیم تکان داد این شاخه خشک درخت را که تکان داد برگ های آن شاخه چی شد؟ همه ریختند بعد گفت ما همینطور که داشتیم نگاه می کریدم به این کارسلمان . سلمان گفتش که نمی پرسی من برای چه این کا ررا کردم؟ گفتم چرااین کاری راکردی؟ گفت: رسول خدا این کارراکرد. یک موقعی با رسول خدا پای درختی بودیم حضرت یک شاخه خشکی ازدرخت را گرفت تکان داد و برگ های آن ریختند. بعد حضرت این جور ادامه داد فرمود همانا مسلمان هر گاه وضویی نیکو گرفت خوب ودرست وحسابی وضوگرفت.و نمازهای پنج گانه را خواند گناهانش می ریزد همان گونه که این برگ ها ریخت بعد حضرت این آیه ای که براتون خواندم درفرمایش خودشان خواندن .که نمازرا در دو طرف روز اول روز وآخرروز وساعت اول شب بجابیاور که إنّ الحسنات یذهبن السیئات.

در روایت داریم که ابن مسعود می گوید شخصی گناهی کرده بود و خیلی ناراحت بود یک گناهی انجام داده بود بعد آمد خدمت رسول خدا گفت آقا من یک همچنین کاری کرده ام دیگرهواوهوس بر من غلبه کرده و یگ همچین غلطی ازمن سرزد چه کا رکنم که همچین مشکلی برای من پیش اومده است؟واین وکه سوال کردکه حالا من یک گناهی کردم چکاربکنم این گناه راکردم دیگراتفاق افتاده است دیگر. درحدیث داریم ابن مسعود می گوید: این آیه که الان براتون خواندم که «اقم الصلوة طرفی النهار و زلفاً من الیل» این شأن نزولش این مسئله بودکه طرف آمده بودبه پیغمبرگفته بود یک گناهی ازم صادرشده است. حالا دیگراینکارراکردم چه کارکنم؟ حضرت هم فرمودچکارکن ؟طبق همین آیه که نازل شد فرمود بروید نمازبخوانید. نماز گناهای شماراچکارمیکند؟ پاک می کند. بعد طرف اینجوری میکند. فقال الرجل یا رسول الله علیّ هذا» آقااین آیه که اومده برا ی من تنها آمده است.یعنی من اگر هروقت گناه کردم بروم نماز بخوانم. حضرت فرمودند: نه. لجمیع امتی کلّها برای همه امت من است که اگر امت من یک موقعی گناهی کردند توبه اش این است که چکارکنند؟ نماز بخوانند. نمازهای واجبشان نماز مستحبی هایی که میخوانند اینها خودش کفاره ای است برای گناهان.

درفرمایش بعد ازنبی اکرم است. صلی الله فرمود: «الصلواة کفاراة امّا بینهن» نمازها کفاره است بین خودشان. یعنی بین صبح تا ظهر اگرخدایی ناکرده انسان گناهی انجام بدهد نمازظهر پاکش می کند. اگر بین ظهر و عصر گناهی انجام دهد نمازعصر اینکارراانجام میدهد.کفارست نمازها الحمدلله یکی ازآثار نماز این است که چیه؟ کفاره است برای انسان.ابوایوب انصاری هم میگوید إن النبی کان یقول: إن کلّ صلوة تهدت ما بین یدی ها من خطیئة» پیامبر میفرمود: کان یقول یعنی همیشه همین را میگفت. نه اینکه یکبارگفته باشد همیشه میرمود که هر نمازی « تهدت ما بین یدی ها من خطیئة » جلوتر از خودش را از بین می برد. درروایت بعدی ابوذرمیفرماید: میگویدکه من به حضرت عرض کردم( قلت یارسول الله فماتوبه الرجل الذی یکذب متعمدا)یک شخصی عمدا دروغ گفته است و این توبه اش چی هست؟ حضرت فرمود الاستغفار استغفارکند والصلوه خمس تغسل...» نمازهای پنج گانه آن دروغ هایی که گفته بودراچکارمیکند؟پاک میکند. یک موقع است انسان میگویدکه حالا که گفتن نمازها پاک میکند ماهم که حالا نمازهایمان رامیخوانیم هرگناهی خواستیم بکنیم این وسط اگرکسی اینجوری بکند تصمیم بگیردبکند این خیلی خطرناک است. این مسخره کردن خداست ودرقرآن هم داریم یک همچنین کسی به راحتی توبه ندارد یک موقع است از انسان سر میزند یعنی یک موقعی همینجوری ناخودآگاه انسان گناهی مرتکب میشود توبه اش هم اینست که هم استغفارکند هم نمازهای پنج گانه کمک میکند به اوکه اینکار را انجام بدهد.

یکی دیگر ازنماز هایی که گناهان را پاک می کند نمازجمعه است. حدیث داریم که نماز جمعه برود بین این جمعه تا آن جمعه گناهانش آمرزیده می شود به شرط اینکه گناهان کبیره نباشد.گناه کبیره نکرده باشد. این روایت هم ازنبی اکرم (صلی الله علیه و آله) است که می فرماید: «الصلوة الخمس و الجمعه إلی الجمعة کفاراة لما بینهن ما لم تغشر کبائر» نماز پنجگانه و جمعه تا جمعه آینده کفارات گناهان است تا زمانی که آغشته به گناهان کبیره نشده باشد. گناهان کبیره راانجام نداده باشد . یک روایت خیلی زیبا هم داریم که در خطبه شعبانیه نزدیک به این مضمون درباره ی روزه است. پیامبر (صلی الله علیه و آله:) می فرماید: ما من صلاة یحذر وقت ها إلا نادی ملکٌ بین یدی الله أیّها الناس قوموا إلی نیرانکم التی أوقدتموها علی ظهورکم فأدفعوها بصلاتکم» می گوید وقتی که اذان میگویندو وقت نماز می شود اینجا نه که انسان اجابت نکند مؤذن را نمازش راتأخیر بیاندازد. وقت أذان که شد یک فرشته می آید ندا می دهد که آهای مردم «قوموا»برخیزید وچی؟ إلی نیرانکم التی أو قدتموها علی ظهورکم» این آتش هایی راکه پشت خودتان دارید حمل میکنید اینها راچکار بکنید؟اینها را با نمازتان خاموش بکنید. یک تعبیری دیگری باز از پیغمبر هست :«تحترقون فإذا صلّیتم الفجر غسّلتها» چقدرزیباست میگویم حضرت این جوری برای ما این را شفاف می کند .« تحترقون» می سوزید شما پس هنگامی که نمازصبح می خوانید برآن آب می ریزید سپس می سوزید و می سوزید پس هنگامی که نماز ظهر رامی خوانید بر آن آب می ریزید سپس می سوزید و می سوزید پس آن هنگامی که نماز مغرب می خوانید برآن آب میریزید سپس می سوزید و می سوزید پس هنگامی که نمازعشاء می خوانید برآن آب می ریزید سپس می خوابید و بر شما چیزی نوشته نمی شود تا اینکه بیدار شوید. چقدرنمازآثارخوبی دارد. اگر انسان این فرهنگ نماز رادر جامعه گسترش بدهد. برای خودش وخانواده خودش، دوستان و اطرافیانش خودش درواقع بزرگترین خدمت به مردم توسعه فرهنگ نماز است. چرا؟ چون ما ها به هرحال معصوم که نیستیم گناه از ما سر می زند دیگر بلاخره گناه سرمیزند خانواده ما همین طور ممکن است ازآنهاهم گناه سربزند.یکی از بزرگترین خدمتهایی که یک کسی میتواند این است که فرهنگ نماز را درخانواده و جامعه خودش توسعه بدهد.برای همین شمانگاه بکنید تعریف بزرگی که خداوند از پیغمبر و سایر انبیاء میکند میگوید اینها اولین کاری که کردند خانواده خودشان را نمازخوان کردند امرکردند خانواده خودشان را به نماز. اعضای خانواده نمازخوان شدند به نماز اعضاء خانواده اهمیّت می دادند . به واجبات اعضای خانواده اهمیت میدادند. این خیلی مهم است یکی از مهمترین کارهایی که یک نفربایداجام بدهد فرقی نمیکند چه مرد و چه زن اینکه مراقب نماز خواندن باشند. بچه ها مراقب نماز خواند پد رو مادرباشند آن ها را تشویق کنندکه اگر پدری دارندکاهل نمازاست مادری خواهر و برادری دارند که کاهل نمازهستند آن ها راکمک کنند. همه باید از نماز همدگیر مراقبت کنند که نماز یک طوری انجام بشود که انشاءالله همه بخشیده بشوند. یک طوری هم نباشد که اگرهست خدایی نارده طبق آن اصل قبلی که خواندیم بحث استخفاف بالصلوةخدایی نکرده کسی جهنمی بشود. آدم باید دل بسوزاند ومهربان باشد. هیچ مهربانی بالاتر از این نیست که انسان فرهنگ نماز راتوسعه کند. هر چه قدرانسان کمک بکند به این که افراد جامعه به نماز برسند بهتر است چرا؟ چون درواقع آن ها را از آتش هایی که بر پشتشان حمل می کنند چکارکرده؟ نجات داده است. این یک خدمت خیلی بزرگی است خدمت توسعه فرهنگ نماز هم برای خودش چهار تا کتابیcd چهارتا قصه ای چهارتا کتاب داستان درخانه باشد.یا انسان سراغ داشته باشد. یک کسی میبیند کاهل نمازاست بهش یک کتابی هدیه بدهدیه چیزی بدهدکه او هم نماز خوان شود.

من یک آقایی آمده بود دفترمان. خیلی اصرار کرد که وقت مشاوره بگیرد من هم وقتم خیلی سخت بود یک جایی کار داشتم گفت من آنجا هم شده می آیم شما را می بینم گفتم باشه بیا. آمد و دیدم خیلی پریشان است گفتم چیه؟ گفت آقا من هر کس درفامیل وخانواده مشکلی داشته باشد به من می گویند شما دعا کنید مشکل ما برطرف شود. هیچ کدام هم نمی دانند که من نمازهم نمی خوانم.من اصلانمازهم نمیخونم چندساله مردم هرکس مشکل خانوادگی دارد می آیند به مامیگویند که ما دعا کنیم ماهم مگوییم چشم دعامیکنیم که انشاالله مشکل شما برطرف بشود خودم دیگراز خودم خجالت کشیدم. هرچی هم زور می زنم نماز خوان شوم نمی شوم. تو را خدا شما یک کاری کنید من نماز خوان شوم. یک کاری بکن من غلبه کنم به خودم بتونم نماز بخوانم. من خیلی خودم واقعا ترسیدم دیدم که این می گوید که من پوست کلفتم و هر حرفی وهرچیزی درکلم نمی رود.دیگر من خودم واقعا مضطر شدم میخواستم تواین قضیه ایشان را راهنمایی کنم. گفتم: من چه بگویم به این آدم که خودش میگوید من پوست کلفتم وهرحرفی هم توی سرم نمیرود چکار بکنم؟ بعد ازخدا کمک خواستم که یک کتابی به ذهنم آمد بهش معرفی کردم درمورد یکی ازدوستان خدابودیکی از اولیاء خدا.آقااین کتاب را برد خواند ازفرداش مرتب الحمدالله منقلب شد. چندوقت دیگردیدمش چند ماه بعد گفت من دیگه نمازم از آن وقت ترک نشده است. بعدهادیدم تا چند سال که من همینجوری می دیدم این آقارا دیدم الحمدلله خیلی موفق بود واقعاموفق شده بود هم نمازشو بعدهمین نماز باعث شد بیاد برودخمسش را هم حساب کند و مسائل حرام مالش راهم جدا بکند ومسائل دیگه. این خیلی به انسان کمک می کند. حالا شما هرکس می تواند در توسعه فرهنگ نماز کمک بکند به دیگران. سعی بکند که تقویت کند دیگران را درنمازخواندن و بالارفتن کیفیت نمازها که اول ازاین نمازها را مردم سبک نشمارند انشاءالله رعایت بکنند. غیرازسبک شمردن دیگه چکارنکنند؟ نمازرا تضییع نکنند . إن شاء الله یواش یواش سعی بکنیم که نمازهایمان راکامل تر بکنیم به امیدخدا.

روایت بعدی از نبی اکرم (صلی الله علیه و آله)است بازچون طولانی است من بزاریدبخونم براتون :« فإذ قمت إلی الصلوة|» موقعی که می ایستی به نماز «و توجهت» رو به قبله می ایستی «وقرأت الام الکتاب» سوره حمد را می خوانی «و تیسر لک من سور» هرسوره ای که برایت راحتروآسان تراست انتخاب می کنی و درنمازت می خوانی« ثمّ رکعت فأتممت رکوع ها» رکوع به جا می آوری و رکوعت هم خوب انجام می دهی« وسجودها« سجودت هم خوب به جا می آوری «و تشهدت» و تشهد را به جا می آوری و سلّمت سلام نمازت را میدهی «غفّر لک کلّ ذنب فی ما بینک و بین صلوة التی قدمتها إلی الصلوة المؤخر» تمام گناهانی که بین این دوتانمازانجام دادی نمازقبلی و این نماز انجام دادی بخشیده می شود. بعد حضرت می فرماید: فهذا لک فی صلاتک این نصیب توست از نماز. حالا خوش به حال کسی که نمازش را باکیفیت تر انجام می دهد. هر چقدر نماز با کیفیت تربشود اثر گذاری در غفران هم چی است ؟بیشتر است.هرچه نمازانسان موثرتر باحال تر باصفاتر انشاء الله انجام بدهد این آثار رادارد.

روایت بعدی ا زمرحوم قطب راوندی است. ایشان می فرمایدکه: رئا رسول الله رجلاً یقول اللهم إغفرلی و لا أراک تفعل خدایا من راببخش ولی نمبینمت تو مرا ببخشی فکرنمیکنم ازپس مابربیایی ماراببخشی بخدا میگوید. رسول الله می فرمایدکه:« لمت سوء ظنّک» چرا به خداسوء ظن داری قال : لإنّی أذنبت فی الجاهلیة فی الإسلام گفت آقامن آن موقعی که هنوزایمان نیاورده بودم و مسلمان نشده بودم کلی گناه کردم حالاهم که مسلمان شدم گناه دارم می کنم همش گناه پیامبرفرمودچی؟ببین چه فرهنگی هست.این کجا انسان مردم راامیدواربکند واین کجا یک نفر راازدین بری بکند. أمّا ما أذنبت فی الجاهلیة فقد مهاه الإیمان» هرکاری که درجاهلیت کرد ایمان آن ها راپاک کرد.وقتی ایمان آوردی مسلمان شدی اسلام خودش جزو مطهرات است.که توی رساله میخوانیم اسلام جزومطهرات است ماقبلی هارا پاک میکند. پاک میکند یعنی چه؟ یعنی گناهان رااز شمامیگیرد مثلا یه حق الناسی هست انسان برطرف میکند حق اللهی هست نمازی نخوانده آنهارا به هرحال درحدتوانش انجام میدهد. «ومافعلت بالسلام» اونهایی که بعدازمسلمان شدن انجام دادی الصلوه...نماز تا نمازبعدی گناهایی هم که شماتوموقع مسلمانی انجام داده آنهاراهم چکارمیکند؟آنهاراهم پاک میکند. چقدرمژده خوبی هست. حالا کفاره وقتی اسلام آوردی اسلام همه آن ها از پاک می کند. یعنی گناه ها از شما گرفته می شود. مثلاً حق الناسی هست انسان برطرف می کند حق الله هست در حد توان آن را انجام می دهد. مثلاً نماز قضا نخواند قضا کند. «فما فعلت فی الإسلام» آن ها راکه بعد از مسلمان شدن انجام دادی «الصلاة إلی الصلاة کفارة لمابینها » نمازتا نماز بعدی گناه ها را پاک می کند. چقدرمژده خوبی هست. حالا حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) همه این حرف ها راجمع کرده کاملش می کند برای ما. که چه جور نمازی این گناهان را پاک می کند. فرمود:«من أت صلوة عارفاً بحقها غفرلک» هر کس سرنمازرا به جا بی آورد درحالی که عارف به حق نمازاست حقیقت نمازرا می داند اهمیت نمازرا می داند نه. اینکه نماز را خودش ضایع بکند یا خدایی ناکرده به تأخیر بیاندازد نمازرا کوتاهی کند درنماز خود این یک گناه بزرگ است خود آن احتیاج به بخشش دارد نه تنها نمی تواند گناهان دیگر را ببخشد خودش یک گناهه که انسان نمازش را به تاخیر بیاندازد میفرماید نه بفهم ارزش نماز رابداند عارفا بحقها باشد غفرلک این شخص آمرزیده میشود و خود امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمود:«ما أهمنی ذنب امهلت بعده حتی اصلی رکعتین» من ازگناهی که فرصت کنم بعدش دو رکعت نماز بخوانم نمی ترسم. حضرت میفرماید. بازگفتیم به شرط اینکه گناه چی نباشد؟ ازروی لجبازی و عمدی نباشد بگه حالا من میکنم بعدش هم دورکعت نمازمیخوانم دیگر اگر کسی اینجوری با خدا بکند دروایت داریم که خدا رامسخره کرده است. یک موقعی اشتباه نفهمید ولی میگوید غصه دارنشوید چرا حضرت این قدرباز صحبت کرده ؟یعنی می گویند که «ما اهمنی» اهمیتی ندارد برای من نمی ترساند من را اگرگناهی کرده باشم که بعدش دو رکعت نماز بخوانم برای چه؟ برای آن بحث حمله ازسمت کجا شیطان حمله میکند؟ ازسمت عقب گفتیم درحمله ازسمت عقب شیطان در سه جا به انسان حمله می کند. توی گذشته انسان عقب انسان گذشته انسان است یکی اختلاف ها و کدورت هاست که شیطان خیلی به رخ آدم می کشد خاطرات گذشته و اختلافات و کدورت ها را تا اعصاب دو مسلمان راخرد کند و نگذارد دوتا مؤمن با همه آشتی و صلح داشته باشند. این خیلی بد است.یکدفعه می بینی که مثلا یک زن و مرد الا بچه شان 20 سالش است پیرشدند دیگر30-40-سال 50 -60 ساله شان هست هر وقت دعوا شان میشود شب عروسیشان به یادشان میآید که نمیدونم شب عروسی مادرتو این جوری کرده. بابای تو اینجوری کرد اون میگوید شام به ما نرسید ... خلاصه یک دعوا راه می افتد گذشته راباید اصلا به خاطر نیاورد این خیلی خطرناک است گذشته رانیاورند. دوم) شکست هاهست، شکستها وناکامی هارا شیطان زیاد به رخ انسان می کشد. که اینهادیگر دربحث دشمن شناسی گفته ایم که هم cd هست و هم چهارشنبه ها که از تلویزیون دارد پخش می شودالان. مفصل به آنجا مراجعه کنید. سوم: گناهان انسان است.انسان خوب است گناهانش یادش نرود اما چه جوری یاشد نرود. آن طوری که وقتی که یادش آمد شرمنده بشود و برود با خداآشتی کند. ولی شیطان این کار نمی کند.شیطان گناهان را به رخ آدم می کشد و گذشته انسان را به رخ انسان میکشد تا انسان ازخدا ناامید شود. خجالت بکشد و نرود توبه کند و بگویید دیگر رویم نمیشودبگوید دیگرمن روی توبه ندارم . مثل همین مرد بگوید من دیگر بخشیده نمی شوم این خیلی خطرناک است اینجا. عزیزان برای کسی شیطان نشوید هیچ وقت گذشته و گناهان کسی را به رخش نکشید . کدورت هارابه رخ کسی نکشیم خدایی ناکرده و ضمناچی؟ گناهان وشکستها را به کسی نکشیم هی تو سر کسی نزنیم.اما ما برا ی کسی این جوری نشیم و اجازه ندهیم شیطان هم برای ما اینجوری بشود. ما هم شیاطین جنّی داریم هم شیاطین انسی داریم. هر دو شان یه موقعی ممکن است آلودگی ها ی مارا گذشته مارا به رخمان بکشند تاشجاعت توبه جرأت توبه عشق به حق تعالی محبت و آشتی با حق تعالی را ا زما بگیرند گناه خیلی خوب است انسان به یادش بیاید به شرط اینکه گناه را وسیله آشتی قرا ردهد نه وسیله قهر و ترس ازخدا و ناامیدی وافتادن در دام شیطان که من دیگر پاک نمیشوم. من دیگر چنینم من دیگر چنان هستم. این خیلی خطرناک است درحدیث داریم. بعد از شرک به خدا هیچ گناهی بزرگتر ازناامیدی نیست. این نشویم. برای همین هم امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: اگر یک موقع شیطان حمله می کندبه یک کسی که گناهانش را خیلی به رخش می کشد و این بیچاره آن قدر وحشت زده می شود که دیگر توبه نمیتواند بکند و اصلا حالش خراب می شود و بخاطر اینکه فکر می کند که دیگر آشی هم نمی تواند بکندراحت میرود گناهان دیگر را هم مرتکب می شود حضرت می فرماید: بابا نماز پاک می کند گناهان. تو بیا آشتی کن با خدا و نمازت رابخوان. نمازهایت رادرست بخوان. خداوند گناهان را می بخشد. پاک میکند. سند آن چیست؟ آقا این همه حدیث داریم پیغمبر فرمود امیرالمئمنین فرمود. آقا ازکجا معلوم که سندشان درست باشد. ممکن است این حدیث سندش درست نباشد. ویااینکه نمیدانم ضعیف باشد اینها . اصلا نمیخواهیم سند حدیثی نمیخواهیم آیه قرآن که داریم که خداوند فرمودچی؟ که نماز بخوانیددیگر قرآن که سندش قوی است مال خداست دیگر. نماز بخوانید دو طرف روز اول روز آخر روز یعنی همان عشاءمان آخر شب و اول شب مغرب بعد فرمود :« إن الحسنات یذهبن السیئات» سیئات را از بین می برد. دیگر ناامیدی ندارد. توجه بکنیم که خدایی نکرده کسی را بیخود ناامید نکنید. حالا إن شاءاالله در شب های آینده آثار دیگری را درباره ی نماز خدمتتان عرض می کنم.