امروز فراز یازدهم و دوازدهم که آخرین فراز است از دعای سوم را می خوانیم و به حول و قوه الهی دعای سوم را هم به پایان می بریم. «وَ مَنْ أَوْهَمْنَا ذِکرَهُ، وَ لَمْ نَعْلَمْ مَکانَهُ مِنْک، و بِأَی أَمْرٍ وَکلْتَهُ وَ سُکانِ الْهَوَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ الْمَاءِ وَ مَنْ مِنْهُمْ عَلَی الْخَلْقِ. فَصَلِّ عَلَیهِمْ یومَ یأْتِی‏ «کلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِیدٌ»».

حضرت تا اینجا حدود سی گروه از فرشته‌ها را نام می‌برد که کارهای مختلفی را در نظام عالم بر عهده دارند، ماموریت‌های گوناگونی را از طرف خداوند تبارک و تعالی برعهده دارند. بعد از اینکه در فراز قبلی ملائکه‌ای را که مربوط به عالم آخرت و بهشت و جهنم بودند، یاد می‌کنند، به آنها هم درود می فرستد. می فرماید که «و درود بر آن دسته از فرشتگان که نام آنها را نیاورده‌ایم، «وَ مَنْ أَوْهَمْنَا ذِکرَهُ»، یادی از آنها نکردیم «وَ لَمْ نَعْلَمْ مَکانَهُ مِنْک»، ما نمی دانیم که آنها چه موقعیتی دارند الان، «و بِأَی أَمْرٍ وَکلْتَهُ»، تو به کدام کار آنها را وکیل کردی که انجام بدهند، به چه کاری مامور کردی که آن کارها را انجام بدهند، آن کارهایی که ما نمی دانیم.

بعد می فرماید که «وَ سُکانِ الْهَوَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ الْمَاءِ». فرشته هایی که ساکن فضا و زمین و آب هستند «وَ مَنْ مِنْهُمْ عَلَی الْخَلْقِ»، و بقیه ی فرشته هایی که تو بر خلق خودت گماردی که مامور مردم هستند، مسلط بر خلائق هستند «فَصَلِّ عَلَیهِمْ یومَ یأْتِی‏ "کلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِیدٌ"». پس درود بفرست بر آن ها، یوم یاتی، در روزی که، «کلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِیدٌ»، هر روز در روزی که یعنی روز قیامت که هر کسی با خودش یک سائق و شهید دارد.

سائق، فرشته‌ای است که شخص را از جلو راهنمایی می‌کند و می‌آورد به سمت قیامت، کشاننده است سائق، سوق دهنده، راننده، می کشد می آید، شهید هم که یک فرشته ای است که گواه بر زندگی او و کارهایی او است، شاهد هست، می فرماید در آن روزی که هر یک نفری با یک سائق و شهید می آید تو درود بفرست بر ملائکه.

اینجا الان سه دسته از فرشته ما را باز اینجا ذکر می کند. می‌گوید یک دسته از فرشته ها این‌هایی هستند که ما نمی شناسیم آنها را. کسانی هستند که ما نمی دانیم، اینجا حضرت به هر حال خیلی کم از فرشته ها اینجا یاد شده، دسته های کمی را یاد کردیم و ماموریت های خیلی کلی را اینجا حضرت فرمودند.

به هر حال خداوند تبارک و تعالی بی نهایت مخلوق دارد و همانطور که قبلا گفتیم، تمام امورات مخلوقات به دست فرشتگان هست. بنابراین تعداد فرشتگان الهی، واقعاً هیچ کس جز خدا تعدادش را نمی داند،‌ که چه کسانی هستند، چه کارهایی می کنند و چه مأموریتهایی دارند. من شرح را بخوانم.

«از آنجایی که می دانیم خلایق عالم غیر متناهی و غیرقابل احصایی می باشند قطعا آنچه را که امام (ع) از انواع فرشتگان در این دعا نام برده، عبارت است از یک دسته‌ی معدودی از ملائکه اند که دارای شمارش می باشند. ولی مسلما آنچه نام برده نشده، قابل مقایسه با آنچه نام برده شده نمی باشد»، خیلی بیشتر هست، «و لذا فرمود بر فرشتگان که نام و نشانی از آن ها نیست در امور خاص خودشان به انجام وظیفه اشتغال دارند درود بفرست. لذا در سوره‌ی مجادله آیه 17 آمده است: " وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ "، هیچ کس لشکریان خدا را نمی داند مگر خود خدا»، یعنی لشکریان با عظمت خداوند و بی پایان خدا را هیچ کس جز خدا به آنها احاطه ندارد. الاماشاء الله خداوند لشکریان دارد، «در روایت همدان بن عیسی از امام صادق(ع) روایت شده که سئل رجل اباعبدالله علیه السلام فقال الملائکه اکثر ان بنوا آدم فقال و الذین نفس بیده ملائکه الله فی السماوات اکثر من عددالتراب فی الارض. سائل از امام صادق (ع) سوال می کند که ملائکه تعدادشان بیشتر است یا بنی آدم؟ حضرت می فرماید قسم به کسی که جان من در دست اوست تعداد ملائکه در آسمان از تعداد ذرات خاک از تعداد ذرات خاک در روی زمین بیشتر است». کسی بگوید چقدر خاک داریم ما روی زمین. چند تا ذره دارد این خاک ها. می فرماید: تعداد فرشته ها بیشتر از تعداد این ها هستند.

یک مقدار آدم باید فکر کند دیگر، این را که چه خلق باعظمتی خداوند تبارک و تعالی دارد و تمام این ها تحت فرمان الهی مشغول انجام ماموریتهای شان هستند. عالم خیلی شلوغ است. خیلی شلوغ.

شما نگاه کنید با هر انسان چند فرشته هست، با هر موجودی چند فرشته هست. دیدید در فقرات قبلی شما آب، هوا، ابرها، باران، برف و گیاهان دیدید دیگر تمام این ها، تمام حرکاتی که در کره ی زمین در جو زمین در بالا، در ستاره ها، کیهانها و کهکشانها دارد، اتفاق می افتد اداره کننده ی همه این ها، اداره کننده ی همه ی این ها ملائکه الله هستند، حالا فرصت نیست، اگر فرصت بود بحث های مفصلتری راجع به ملائکه الله داشتیم، شاید گفتیم، شاید صد جلسه بحث است راجع به ملائکه الله اگر بخواهیم بکنیم.

حضرت می فرماید که خداوند فرشته ای داده که یک قطره اشک او، یک قطره اشک این فرشته، تمام دنیا در یک قطره اشک او غرق اند. یعنی اگر بخواهد اشکش بیاید تمام دنیا را بریزد در یک قطره اشک او، یا در یک اقیانوسی یا در دریایی غرق شدن. ببینید چه عظمتی دارند ملائکه ی الهی، فرشتگان خدا، یک دانه از فرشته ها می فرماید که، یک قطره اشکش این چنین هست. حضرت می فرماید فرشته هایی هستند که اگر نوک انگشت تان را بگذارند در اقیانوس ها، همین اقیانوسهای زمین این طوری بگذارند، همین سر نوک انگشت شان که برود فقط انگشت فرشته تر می شود با این، کل آب اقیانوس های زمین، نگاه کنید کف دستتان یک قطره اشک افتاده باشد، یک قطره آب کف دستتان افتاده باشد، یک کسی با انگشت بزند کف دست شما، این قطره کوچولو چی می شود؟ می چسبد به دست بعد هم چند لحظه بعد بخار می شود می رود.

می فرماید که خداوند ملائکه ای با چنین عظمت دارد و از این هم عظیم‌تر خلق دارد که تمام این ستاره ها و کیهان ها و کهکشان ها را روی یک دانه نوک انگشت این فرشته ها خداوند تبارک و تعالی قرار می دهد و اداره می کند و جالب اینجاست که چند بار در قرآن می‌فرماید: «إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ»، این کار برای خدا راحت است، «وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ». خسته نمی کند خدا را نگه داشتن این آسمان و زمین، اصلا خسته اش نمی کند، اصلا خداوند «لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ»، نه چرتش می گیرد، نه خوابش می گیرد، نه خسته می شود، ما در مقابل چه کسی قرار داریم واقعا، در مقابل چه اللهی چه ربی قرار داریم این ها را آدم، این فرشته ها را آدم می خواند به کوچکی خودش و کوچکی این عالم چقدر پی می برد.

جناب استاد حفظه الله در توضیح می نویسد: «زیرا هیچ موجودی در نظام عالی و دانی عالم نیست مگر آنکه میزان دقیق نظم و منطق حساب و کتاب بر تمام حقیقت او جاری است».

گفتیم که توضیح دادیم که هیچ موجودی غیر ریاضی خداوند خلق نکرده. شما یک اتم را که نگاه می کنید می بینید ساختار ریاضی دارد، از اتم کوچکتر شما برو پایین تر، پرتون، نوترون، الکترون، ساختار ریاضی دارد.

جدیدا هم که این ها را شکافتند الان. زمانی که ما درس می خواندیم می گفتند که دیگر کمتر از یک نسل قبل از ما فقط بشر توانسته بود اتم را شناسایی کند، اتم را توانسته شناسایی کند اصلا اسم اتم، از این جهت اتم گفته شد اتم یک لفظ یونانی است به معنی غیرقابل تجزیه، بشر که رسید به اتم، اسمش را اتم گذاشت. چون فکر می کرد از این ریزتر امکان‌پذیر نیست. یک چند سالی گذشت اتم را شکافتند، دیدند ای بابا یک عالم بی نهایتی در این اتم هست، الکترونی دارد، نوترونی دارد، پروتونی دارد، این‌ها بار دارند، بار مثبت، بار خنثی، گفتند این دیگر ته اش است دیگر.

یک چند سالی است که می‌گویند این ها را باز شکافتند، حالا من این طوری می‌خواهم خدمت تان عرض کنم، این شکاف تا بی‌نهایت ادامه دارد. ‌یعنی تمام بشو نیست. این طوری نیست که یک زمانی برسند چه جایی بگویند که خوب دیگر ته دارد دیگر تمام شد، این دیگر نمی شود کاریش کرد. هر کاری بکنید باز همین جوری است. می رود، می رود که می رود، خلق خداست، این از این طرف، از آن طرف که تا بی نهایت شما برو کیهانها، کهکشانها و کرات را ببینید، همین طور ته ندارد، انتها ندارد.

ساختار کوچکترین موجود تا بزرگترین موجود ریاضی است. یعنی ساختار ریاضی دارد همه ی شان. هیچ موجودی شما نمی توانید پیدا کنید که عدد و اندازه نداشته باشد. این تعیین کننده ی عدد و اندازه ها کی است؟ یعنی چی کسی دارد الان این حدود و اندازه ها را معین می کند و مشخص می کند، روابط شان را برقرار می کند و اداره شان می کند؟ می فرماید: " فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً"، فرشتگانی که تمام امور را تدبیر می کنند، حالا شما فکر کنید فرشته ها چقدر باشند که تمام ذرات عالم را دارند مدیریت می کنند و تدبیر می کنند، «و این چون میسر نیست جز با حاکمیت جهان علمی و تقدیری حضرت حق متعال که به وسیله ی فرشتگان در تحت محاسبه و تدبیر است».

ببینید یعنی چه این حرف ها یک مقدار فکر بکند انسان که این یعنی چی که ما چقدر موجود، چقدر مخلوق، چقدر ذره داریم و این‌ها دارند به صورت ریاضی اداره می‌شوند. نظم‌شان با سایر موجودات عالم، روابط شان با سایر موجودات عالم یک روابط منطقی هست، یعنی شما هیچ چیز در این عالم سراغ ندارید، دست بگذارید روی ذره بگوید با یک ذره ی دیگر که با آن، از آن یک میلیون سال فاصله داشته باشد رابطه نداشته باشد. تمام موجودات با هم رابطه دارند، اینکه علمای فیزیک می‌گویند شما در خانه ی تان یا در کوچه تان یا در محله‌ی‌تان دستتان بگیرید به چمدان تان ساک تان را اینطوری بلند کنید بگذارید زمین، تمام ذرات عالم تاثیر می گذارد، برای این هست که یک واحد کاملا مترتب هست با همدیگر، یک واحد ریاضی کامل مترتب با هم دیگر. محاسبات این‌ها را چه کسی انجام می‌دهد؟ فرشتگان انجام می‌دهند. دیگر خواندیم در دعای قبل، فقرات قبلی که فرشته هایی که دانه های برف و باران را چه کار می کنند؟ عددهایش را دارند که چند تا دانه باران، چند تا دانه برف، کجا بیاید، کجا نرود بیاید، خواندیم دیگر؛ کسانی که دانه های برق و باران را چی کار می کنند تا زمین؟ مشایعت می‌کنند تا زمین، چه تشریفاتی دارد این عالم، ما اگر یک موقعی، یک موقعی چشممان بیفتد به این ملکوت اینجوری ببینیم یک لحظه انسان یک دفعه چشمش باز می شود این ملکوت اینطوری نگاه کند. چقدر عالم شلوغ است. چقدر عالم پرهیاهویی است. چقدر رفت و آمد هست. چه خبرهایی هست در این عالم، چه خبرهایی هست. این یک دسته از فرشته‌ها که ما گفتیم نمی‌دانیم تعداد فرشته ها چقدر را به چه کارهایی مشغول هستند. امام سجاد در این لحظه می گوید: خدایا به این فرشته هایی که ما نمی شناسیم و نمی دانیم کجا هستند و چی کار می کنند، به همه شان درود بفرست. حضرت به فکر آن ها هم هست، روح بزرگ را شما نگاه کنید.

چقدر این روح بزرگ است که وقتی بر ملائکه الله سلام می کند بر فرشته ها دانه، دانه اسم می آورد کارها را، ماموریتهای شان را می گوید به آنهایی که اسم نمی آورد و می گوید ما از ماموریتهای آنها خبری نداریم به آنها ها هم چکار می کند حضرت؟ درود می فرستد به محضر مقدس وی ملائکه الله اجمعین صلوات بفرستید.

دسته ی بعد فرشتگانی هستند که ساکن هوا و زمین و آب هستند. فرشته هایی که مسئولیت دارند در فضا کار کنند در فضا و هوا کار کنند، فرشته هایی که امورات زمین بدست آنهاست، کره ی زمین با مسائل که در زمین هست در خود زمین و فرشته هایی که در دریاها قرار دارند و امورات دریاها و موجودات دریایی را چکار می کنند؟ اداره می کنند و تدبیر می کنند.

شما در دعاها دارید دیگر، "یا من فی البحار عجائبه". ای کسی که تمام عجائب خودت را عجائب خودت را در دریا قرار دادی، شما عجائب زمین را ببینید چقدر است، که بشر نمی تواند حسابش کند. ولی از زمین عجیب‌تر، از خشکی‌ها عجیب‌تر، دریاها هستند. عجیب تر از خشکی ها دریاها هستند که آنجا چقدر ماهی ها، موجودات که اصلا بشر هر روز دارد کشف جدید می کند. هنوز هم متوقف نشده. در خشکی ها هنوز نتوانستند توقف کنند. هر روز دارند پرنده ی جدید، یک پشه ی جدید یک موجود جدید کشف می کنند و در دریا که دیگر مجهولات شان خیلی بیشتر از معلوماتشان هست.

ما با خدایی سر و کار داریم که بشر بعد از چند هزار سال مطالعه‌ی مخلوقات او و تجلیات او هنوز نتوانسته، عرضه نداشته اعتراف کند به این که، ادعا کند به این که من توانستم یک دانه از مخلوقات خدا را بشناسم. یعنی هنوز زاده نشده دانشمندی بیاید و بگوید من توانستم یک دانه از مخلوقات خدا را کامل بشناسم. یک پروفسور ریچارد هاندرسونی بود. می‌گوید من بیست سال عمرم را گذاشتم که آرایش چهار هزار اتم در یک ملکول را شناسایی کنم. چند سال زحمت کشیده آقا؟ بیست سال آرایش چهار هزار اتم در یک ملکول را شناسایی کرده. دقت کنیم چی داریم می شنویم. همین جوری ساده رد نشوید از کنار این حرفها، ما به یک هم‌چنین خدایی سر و کار داریم. آن وقت این بشر نادان، خداوند می‌فرماید که «أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ». ما از یک نطفه ای این را آفریدیم آن وقت این گردن کش ناجوری می کند، «فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ». دشمنی می کند با خدا، برای خدا خلاصه شاخ و شانه می کشد. این آدم بدبخت، ضعیفی که هیچی اش، دست خودش نیست می گوید که از یک نطفه خلقش کردیم برای ما قیافه می گیرد. برای ما شاخ و شانه می کشد. «فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ». چه بدبختی است آدم، ما یک کلمه می شنویم "وَ سُکّانِ الْهَوَاءِ"، ساکنان آسمان، دیگر چی؟ "و الارض"، ‌ساکنان زمین، فرشته های که مامور زمین هستند. ما تا قیامت فسفر بسوزانیم در این مغزمان نمی توانیم حساب کنیم وقتی که فرشته ها دارند زمین را اداره می کنند چندتا فرشته هست، چه کارهای دارند می کنند. همین کره زمین، بقیه ی دنیا دیگر پیش کش. چه اتفاقی دارد می افتد، بعد می فرماید چی؟ "والماء"، فرشته هایی که در آب هستند. تدبیر آب را برعهده دارند. ماشاءالله. دیگر چی؟ این هم یک دسته «و من منهم علی الخلق»، فرشته هایی که تو مامور بر خلائق خودت کردی. این هم دسته ای از فرشته ها.

تمام مخلوقات خدا فرشته ها مامورشان هستند. ده‌ها و صدها فرشته یک موجود را تدبیرش می کنند. بعد می فرماید: «فصل علیهم»، خدایا درود بفرست بر این فرشته ها، «یوم یاتی کل نفس معها سائق و شهید»، حالا من شرح را بخوانم.

«بعضی فرشتگان در فضا و گروهی در آب و گروهی در زمین هستند. مثلا در زمین قوه ی نامیه، قوه ی نامیه یعنی قوه‌ای که باعث رشد گیاهان می شود، که گیاه را می رویاند نه قابل دیدن است و نه هیچ آزمایشگاهی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد». همین قوه. چون قوه هایمان فرشته ها هستند. دیگر.

قوای عالم همان فرشته ها هستند. فرشته هایی که مسئول رشد گیاهان هستند. گیاهان چی کار می کنند؟ رشد می دهند. شما نگاه کنید یک دانه گیاه که رشد می کند عرض کردم، این ها ذره به ذره، اتم به اتم، الکترون به الکترون، فرشته‌ها تولید می کنند و می چینند سر هم می کنند می آوردند بالا تا یک دانه گل در بیاید تا یک دانه علف دربیاید، تا یک گیاه در بیاید. یک ناخن شما می خواهد رشد پیدا کند، موی سر شما می خواهد رشد پیدا کند. قوه‌ی نامیه. حالا قوه‌ی نامیه کجاست؟ حالا برو در آزمایشگاه، زیر میکروسکوپ قوه ی نامیه را شما می بینید؟ نه. آدم تعجب می کند از حماقت دانشمندانی که زیر میکروسکوپ، نقاشی و طراحی را نگاه کنند که یک کسی دارد این ها را تکان می دهد، می برد این طرف می برد آن طرف، می چیند روی هم، مراحلی که یک دانه تخمک با یک دانه اسپرم لقاح پیدا می کند بعد می شود سلول تخم بعد تکثیر شروع می شود تا یواش، یواش شروع می کند به اندام زایی تا بشود یک انسانی که هشت هزار سال دارند مطالعه اش می کنند هنوز یک قسمتش را هم نتوانستند بشناسند؛ این ها را دارد زیر میکروسکوپ می بیند؛ اینقدر شعور ندارد که بگوید چه کسی دارد این کارها را می کند. چه جوری می‌شود؟ تصادفی می شود. همینطوری بچه خودش بدون شعور بدون آگاهی؟ این می شود بچه؟ همین طوری هشت هزار سال دارند کار می کنند در مهمترین دانشگاه ها و قویترین آزمایشگاه ها که بالاخره در بیاورند این چه رمزی دارد. هنوز به هیچ جا نرسیدند. یک قطره‌ای از سوالهایشان برطرف شده دریای مجهولات شان.

قوه‌ی نامیه کجاست؟ «نه قابل دیدن است و نه در هیچ آزمایشگاهی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. دانه ی نباتی در هیچ شرایطی جز در خاک یا آنچه مواد خاص خاکی را واجد است می روید و این قدرت رویش جز به نیروی ماوراء عالم عناصر میسور نیست. زیرا نمو گیاه با ضمیمه شدن یا مونتاژ عناصر به یکدیگر نمی باشد. چون اگر در آزمایشگاه سلولهای حیاتی گیاهان را دقت کنند، به خوبی درمی‌یابند که به غیر از ماده در ترکیبات موجودات چیز دیگری به نام حیات در کار است که از سنخ و سبک عناصر نیست».

ما حیات می فهمیم. یعنی شما الان زیر همین میکروسکوپ هایی که خیلی کوچک بود من آوردم اینجا گفتم عزیزان یک نسخه بگیرند داشته باشند، شما نگاه کنید قشنگ می توانید ببینید یا میکروسکوپ های یک ذره کوچکتر بزرگتر نگاه کنید، حرکتها را حیات و زندگی را می بینید درونش، اما قابل رویت و محاسبه نیست، فقط می‌دانیم حیات هست. حیات چی است آخر، فقط می گوییم یک حیات. فرق مرده یا زنده چیست؟ چی می شود یک چیزی می میرد؟ یک چیزی زنده است؟ «که از سنخ و سبک عناصر نیست و امکان رشد و تکامل فقط در همان تعبیه شده است که اگر از دست رفت دیگر نمی روید و این عامل خاص را دانه ی نباتی از درون خاک جسته و پیدا کرد است و گروه دیگری از ملائکه هم هنگام ورود انسان به محشر همراه او هستند، یکی او را به محشر برده و دیگری گواه بر کردارها و رفتارهای اوست».

این هم یک دسته از فرشته هاست، دسته‌ی آخر که چی بودند؟ سائق و شهید. سائق چی کار می کند؟ می گیرد می برد کجا؟ می برد در صحنه ی محشر.

شهید چه کسی است؟ شهید هم گواهی هست که تمام کارهای ما را آنجا گواه می دهد. هر چی دیده. همه هست. حالا حضرت در فراز آخر می فرماید:

«وَ صَلِّ عَلَیهِمْ صَلَاةً تَزِیدُهُمْ کرَامَةً عَلَی کرَامَتِهِمْ». خدایا به آنها درود بفرست آن چنان درودی که به کرامت و طهارت آن‌ها بیفزاید «وَ طَهَارَةً عَلَی طَهَارَتِهِمْ. اللَّهُمَّ وَ إِذَا صَلَّیتَ عَلَی مَلَائِکتِک»، خدایا موقعی که درود می فرستی بر فرشته ها و رسل خودت، «وَ بَلَّغْتَهُمْ صَلَاتَنَا عَلَیهِمْ، ما را به آنها می رسانی»، این چقدر بامزه است که خداوند بر همه ی فرشتگان اعلام می کند که فلان بنده ی من به شما سلام رساند. برای شما سلام رسانده. برای شما درود فرستاد. برای شما صلوات فرستاد، سلام ما را خداوند به همه ی ملائکت الله می رساند. لذا امام (ع) می گوید خدایا موقعی که سلام ما را به این ها می رسانی یک سلامی به این ها می رسانی به ما هم یک سلام برسان. خدایا می گوید به مادرم یک درودی بفرست به ما. باز هم به محضر مقدس ملائکه الله اجمعین صلوات بفرستید.

«وَ بَلَّغْتَهُمْ صَلَاتَنَا عَلَیهِمْ، فَصَلِّ عَلَینَا، خدایا موقعی که سلام ما را به آنها می فرستی بر ما هم درود بفرست، «بِمَا فَتَحْتَ لَنَا مِنْ حُسْنِ الْقَوْلِ فِیهِمْ»، چرا به ما صلوات بفرست خدایا؟ می گوید خدایا تو خودت ما را انتخاب کردی، درِ گفتگو به فرشته ها را تو روی ما باز کردی و الا ما کجا بیاییم بنشینیم. الان چند نفر روی کره زمین اندازه این هفت میلیارد جمعیت نشستند دارند راجع به ملائکه الله حرف می زنند؟ چند نفر نشستن دارند راجع به ملائکه الله حرف می زنند؟ فکر می کنند به ملائکه الله، درود می فرستند به ملائکه الله، می گوید خدایا حالا که تو خودت این لطف را در حق ما کردی، این باب را به روی ما باز کردی، این در را به روی ما باز کردی که ما بنشینیم حسن قول داشته باشیم در باره ی ملائکه ی تو در باره فرشته ها حرف بزنیم، حالا که صلوات ما را درود ما را می فرستی به فرشته ها، سلام و درود خودت را بر ما هم بفرست.

«إنَّک جَوَادٌ کرِیمٌ» که تو جواد و کریم هستی، در دعای سوم امام سجاد بیش از سی گروه از ملائکه اشاره کرده اند که هر کسی به کاری مامور اند امام حتی به نوع کار بعضی ها هم اشارتی فرموده اند. امام در این فراز آخر نیز بر همه ی آنان درود و صلوات می فرستند و از خدای متعال درخواست کرامت و ازدیاد طهارت را برای ایشان می فرماید. (این قسمت آخر شرح خیلی زیباست. دقت بفرمایند) امام در مجموعه ی این دعا این تصویر خام را که نهاد عالم، عالم ماده بریده از نظام ملکوت و الهی است، مردود دانسته و اثبات فرموده اند که تمام حرکات و سکنات ذرات عالم با حساب و کتاب دقیق و تحت نظارت ماموران خاص الهی صورت می گیرد»

به به، چه خبری است، چه خبری است؟ یعنی شما همین الان شما نشستید اینجا فرشته ها دارند با شما با شما، محیط با شما، مسلط بر شما برای تو کار می کنند. برای هوایی که تو در آن هستی کار می کنند، برای زمینی که در آن هستی کار می کنند. برای دوستان تو دارند کار می کنند. یک مادر که باردار هست فرشته ها دارند این بچه را در رحم او دائما شکل می دهند. بخصوص داده های مادر را یک نطفه اش می کنند بچه. "أَفَرَأَيْتُمْ مَا تُمْنُونَ * أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ"؟ چه سوالی کرده خدا، آقا آدم جواب بده، منی که شما امناء می کنید شما این را می‌کنید یک بچه یا ما می کنیم؟ ما خلقش می کنیم یک موجود این جوری، بی‌نظیر یا ما داریم این کار را انجام می‌دهیم؟ این بچه را کی بچه کرده؟ این را چه کسی خلقش دارد می کند؟ پس عالم ما مملو و مشحون از ملائکه الله هست، یعنی این طوری نیست که شما فکر کنید یک عالم ساعت کوکش کردی، یک ماشین کوکی دیدی؟ کوکش می کنیم می گذاریم آن را زمین خودش می رود، خدا این عالم را مکانیکی کوک کرده باشد، خودش دارد می‌گردد، همین جوری، نه.

این طوری کوچکترین حرکتش محرک دارد. فلاسفه الان می گویند دیگر، فلاسفه می‌گویند هیچ حرکتی بدون محرک نیست، هیچ متحرکی بدون محرک وجود ندارد. مگر می‌شود چیزی حرکت کند محرک نداشته باشد. همه چیز در حال حرکت و همه‌اش هم محرک دارد. چه عالمی است!

«به طوری که پیش تر از وجود آنان تدبیر جملگی ایشان در افق وجودی دسته ای از خاص ملائکه تدبیر و ترتیب یافته و بر حسب زمان خارج فرم ویژه ای خود را می یابند».

این کاری هست که فرشته ها می کنند. قبل از اینکه بچه ای به دنیا بیاید مقدماتی فراهم بشود تا یک بچه به دنیا بیاید. طرف می گوید من زنم سالم است، خودم هم سالم هستم، پنج سال بچه دار نمی شویم، چرا نمی شوید؟ می گوید فرشته ها کار نمی کنند تا زمینه اش را فراهم نکنند تا زمینه اش را ایجاد نکنند. چیزی از آن دست ما نیست. باید بیایند کار کنند هر وقت به آنها دستور داده شد لقاح را طوری انجام میدهند که می شود بچه. بعد هم خودشان رشدش می دهند. خودشان بزرگ شان می‌کنند. «پس این نکته که سرّ ارسال جمیع انبیا و نزول تمام کتب آسمانی بر آن پی ریزی شده باید در خاطره ی ما باشد».

این را ما باید بفهمیم برای چی فرشته‌ها، پیامبران ‌آمدند کتابهای آسمانی آمدند «که عالم ملک بوسیله ی عالم ملکوت اداره می‌شود»، گفتیم رابطه ی دنیا با آخرت مثل رابطه ی چی هست؟

رحم مادر با دنیا. الان شما رحم را کجا دارند اداره می کند؟ دنیا دارد اداره می کند. رحم اگر بریده ی از دنیا باشد حرکتی ندارد که، تمام قوا و انرژی اش را دارد از کجا می‌گیرد؟ از دنیا می‌گیرد. تازه ملائکه الله آنجا هم دارند کار می کنند. عالم ملکوت دارد روی آن عمل می کند. حالا ما همان را رحم دنیا توسط ملائکه الله داریم تدبیر می شویم.

آب مان، غذای مان، گیاهاه مان، حیوانات مان، خوراک مان، رشدمان، تغذیه مان، جذب مان، هضم مان، تبدیل مان، دفع مان، همه اش دارد کار می کند.

«و چنین نیست که یک سلسله قواعد و روابط خاص بریده ی از الهیت و خالقیت و به طور خود به خود عمل کند و مستقلا به کنش و واکنش ها و تاثیرها و تاثیرها در گیر باشد. چنانچه گفتیم همه ی انبیاء و مرسلین بر آن اند که به انسان زود اسیر محسوسات و مبصرات و مصنوعات خود گشته و خیال می کند که آنچه دیده ، لمس کرده یا شنیده تمام حقیقت وجود هستی است هشدار دهند و بگویند که پنبه ی غفلت را از گوش خود به درآور و بدان که نهاد هستی تحت حکومت ملکوت هستی است چنانچه شبستری در این زمینه می گوید:

تو از عالم همین لفظی شنیدی بیا بر گو که عالم چی دیدی؟

چه دانستی ز صورت یا ز معنا؟ چه باشد آخرت، چون است دنیا

به زیر پرده ای هر ذره پنهان جهان جان فزای روی جان جانان

خدا می گوید؟ می فرماید که «أَینَما تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّه»، هر کجا رو کنید چهره‌ی خداست. «هُوَ مَعَكُمْ أَیْنَ مَا كُنتُمْ»، هر کجا باشید خدا با شماست. شما نمی‌توانید جایی باشید که خدا پیش شما نباشد. با شما نباشد، تمام ذرات تجلی دارد حق تعالی. در همه ی ذرات. «سپس امام علیه السلام این ارتباط علم ملک با ملکوتیان را از بزرگترین نعمتها دانسته و در آخر فرمود فصّل علینا، خداوند چون ما ذکر خیر فرشتگان گفتیم و این ارتباط را دانستیم. پس درود خود را بر ما نازل بفرما».

و الحمد الله رب العالمین و صلی الله علی محمد و اله الطاهرین.