قسمت بعدی بحث نگاه را با هم کار می کنیم ان شاءالله. در این بخش می خواهیم به مواردی بپردازیم که دیدنی ها وقتی که انسان چشمش را کنترل نمی کند چه خطرات و آسیب هایی را برای انسان به وجود می آورد. باز هم در این بخش از فرمایشات امیرالمومنین علیه السلام استفاده می کنیم. تمام احادیثی که در این بخش خدمت شما تقدیم می شود از فرمایشات وجود مقدس امیرالمومنین علیه السلام است می فرماید من اطلق الناظره اتعب الحاضره هر کس که چشمش را آزاد می گذارد رها می کند زندگی خودش را به زحمت می اندازد یعنی انسان دائما درگیر دیدنی های خودش می شود به شکل های مختلف این دیدنی ها انسان را اذیت می کند گاهی وقتها انسان چیزی را می بیند چنان شیفته اش می شود که باید هزینه های زیادی را بپردازد که خودش را به آن برساند تازه معلوم نیست بهش هم رسید به مصلحتش باشد چه بسا بسیاری از چیزهایی که ما با چشم خودمان دیدیم و خوش مان آمده و به دنبالش رفتیم آسیب های زیادی از نظر جان و مال و آبرو و سلامت و روح به ما زده. شکل های مختلفش را خودش امیرالمومنین علیه السلام به ما می گوید. قبل از اینکه وارد آن شکل های مختلف شویم با توجه به این روایت که حضرت فرمود هر کس چشم خودش را آزاد بگذارد زندگی اش را به سختی و زحمت می اندازد این است که انسان اگر واقعا به دنبال آسایش است و به دنبال آرامش است، باید این موجود ناشکر ناسپاس سیری ناپذیر را کنترلش کند. حضرت در روایت دیگری می فرماید من تتابعت لحظاته دامه الحسراته کسی که نگاه های پی در پی دارد یعنی دائما این چشم به این سمت و آن سمت کار می کند هی دائما نگاه می کند و میخواهد می بیند و می خواهد حسرت هایش طولانی می شود و استمرار پیدا می کند چون انسان همیشه آن چیز هایی را که می بیند نمی تواند داشته باشد یکسره این هرزگی چشم همان طور که در جلسه گذشته گفتیم جاسوسی می کند پیام می آورد برای انسان، محبوب و معشوق می تراشد برای روح سیری ناپذیر انسان. و انسان با محدودیت امکاناتی که دارد و محدودیت موقعیتی که دارد نمی تواند همه آن چیزهایی را که می بیند و دوست دارد داشته باشد بنابراین یکسره روح انسان آزرده است از چیزهایی که می بیند و نمی تواند به دست بیاورد. باز در روایت دیگر داریم من اطلق طرفه کثر اسفه هر کس که چشمش را آزاد می گذارد نگاه خودش را آزاد می گذارد تأسفاتش بیشتر است خیلی تأثر دارد خیلی تأسف دارد خیلی ای کاش دارد خیلی سوزش دارد خیلی ناراحتی دارد. چون می بیند می خواهد و برایش قابل دسترسی نیست بسیاری از موارد، بیماری وحشتناک و خطرناکی که هم دنیای انسان را نابود می کند و هم آخرت انسان را یعنی مقایسه و چشم و همچشمی را برای انسان به دنبال می آورد و انسان دائما در حال مقایسه خودش و چشم و همچشمی هست با امکاناتی که دیگران دارند و ما نداریم. باز در فرمایش دیگری می فرماید که کم من سبابه اکتسبت من لحظه چه بسیار هوسی که از یک نیم نگاه به دست می آید یعنی گاهی وقتها انسان می بیند چیزی را چه بسا، به قول علی علیه السلام لحظه است یعنی نگاه نیم نگاه است نگاه کاملی هم نیست اما نگاه می کند اما یک هوس و یک کشش و یک تمنا در وجودش ایجاد می شود. خوب هوس ها تعیین کننده ی قیمت های انسان هستند این طور نیست که انسان هر چیزی را هوس کرد ضرر نکند. انسان تمام چیزهایی را که هی می بیند و می خواهد و تبدیل می شود برایش به خواسته و خواهش و شهوت و آرزو، باطن انسان را شکل می دهد. انسان به تعداد دیدنی هایش و شنیدنی هایی که درگیر آنهاست باطنش شکل می گیرد و نگه می دارد همانطور که قرآن کریم می فرماید کل نفس بما کسبت رهینه یعنی هر جان و هر روح و هر نفسی در گروه چیزهایی هست که کسب می کند. بنابراین وقتی که انسان دیدنی های نامناسب زیادی را دارد یا شنیدنی های نامناسب زیادی را دارد یا افکار نامناسبی را دارد همه اینها جمع می شوند و روح را درگیر می کنند و این طور نیست که انسان ببیند و وقتی که رد شد دیگر روح آزاد باشد و مشکلی پیش نیاید. همین که انسان می بیند و هوس می کند و می خواهد این نقشی را در جان انسان می اندازد درگیری را در نفس انسان ایجاد می کند بیماری را در نفس انسان ایجاد می کند و انسان را قیمت انسان را پایین می آورد چون از نظر قرآن کریم قیمت هر انسانی به نوع خواسته هایش و نوع هوس هایش است. به نوع آرزوهایش آرمان هایش محبوب ها و معشوق هایش است. وقتی که انسان چشمش را هرز می کند در امور پست آزاد می گذارد، دائماً نفسش زندانی می شود یعنی هر بار و هر نگاهی نفس را انگار قفل جدیدی را می زند به نفس و مانع از رشد نفس و ارتقا نفس می شود. دیگر نفس هوس های بزرگ نمی تواند بکند و نفس آرزوها و آرمان های بزرگ که مناسب قیمتش است نمی تواند داشته باشد بنابراین این که حضرت می فرماید: رُبّ صوابٍ اُکتُسِبَت من لحظه چه بسا یک شیفتگی یک هوسی که از یک نیم نگاه به دست می آید نشان می دهد که اگر چشم آزاد نباشد و کنترل بشود چقدر دل انسان آزاد هست. چقدر انسان راحتی و آسایش وآرامش دارد و بالعکس اگر چشم هرزه شد و آزاد شد چقدر اسارت، حقارت و محدودیت برای انسان به بار می آورد. باز می فرماید رب صواب غرصت من لحظه، هوسی که از یک نیم نگاه کاشته می شود تعبیر (غرصت) آورده غرص چیزی است که ما در کشاورزی می گوییم یعنی کاشت. خیلی مهم است این تعبیر، تعبیر بسیار تکان دهنده زیبا و حکیمانه ای هست می گوید هوس کاشته می شود در دل انسان. انسان گاهی وقتها چیزی را نگاه می کند و می بیند و این خواستن و به دنبال رفتن از انسان استعداد زیادی را می گیرد. بهر حال ما یک عمر محدود و یک هدف خلقت داریم و باید خودمان را با این عمر محدود به آن هدف خلقت برسانیم ما با وفات مان وارد عالمی می شوید که بینهایت از اینجا زیباتر و کاملتر و پیشرفته تر و پیچیده تر و بزرگتر است به هر میزانی که انسان درگیر هوس های دنیایی است عمرش و استعدادش را تلف می کند و از آماده شدن برای حیات جاودانه و ابدی باز می ماند و نمی تواند آن موقعی که زنگ پایان و سوت پایان را می زنند و انسان باید منتقل شود به آن عالم، که عالم برزخ و ملکوت است آماده برود چون روح ذهن درگیر خواسته ها و هوس ها و شهوت هایی است که بهش نرسیده اولا جان کندن بسیار سخت می شود ثانیا انسان غیر آماده وارد آن فضا می شود و ورودش در آنجا ورود مبارک و آماده ای نیست. خوب وارد می شود به عالمی که بینهایت از اینجا زیباتر است کاملتر است و پیچیده تر است خیلی چیزها است که انسان آنجا می تواند بهره برداری کند اما انسان در آنجا حسرت و بهای نگاه های هرزی را باید بپردازد و می خورد این حسرت را که در دنیا داشته و چیزی هم در دستش نمی آید آنجا. این خیلی حسرتش کشنده است. یک جمله ای است که می فرماید: چون به هر میلی که دل خواهی سپرد/از تو چیزی در نهان خواهند برد. انسان به هر میزانی که دلدادگی دارد در دنیا هوس دارد در دنیا‏، بهره ای از ابدیتش آخرتش، معنویتش انسانیتش روحانیتش و جاودانگی اش را نابود می کند و از بین می برد. لذا چشم می تواند این قدر برای انسان خطرساز و خطرناک باشد. خوب این بخش هم به پایان رسید ان شاءالله در بخش بعدی درباره ی کسانی صحبت می کنیم که غلبه می کنند بر دیده های خودشان و چشم هایشان دیدنی های خودشان را کنترل می کنند .

الحمدلله رب العالمین