اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ بحثمان در تأمین عاطفی درباره سومین مرحله که رعایت ادب و احترام بود از جلسه گذشته آغاز شد و این جلسه انشاء الله بحث را ادامه میدهیم اینکه انسان مورد احترام قرار بگیرد و مورد اکرام قرار بگیرد نقش زیادی در شکلگیری شخصیت انسان و رشد صحیح آن و حرکت به سمت هدف خلقتش دارد.@ یعنی این جایگاه فوقالعاده ویژهای دارد در این مراحلی ک خدمتتان عرض کردم همه انسانها برای دور بودن از گناهان و آلودگیها و همچنین کسب فضائل و پاکیها و یک حرکت موفق به سمت هدف خلقتشان به اینکه مورد احترام و اکرام قرار بگیرند احتیاج مبرم دارند فوقالعاده نیازمند به این مسأله هستند به داشتن یک شخصیت مثبت و مورد احترام و محبت احتیاج دارد یک نیاز ضروری است.@ مثل هوا مثل آب نه کمتر از اینها، یعنی اگر در جنبه مادی و بدنی یک بدنی نیاز به آب و غذا دارد نیاز به هوا دارد و اگر اینها به او نرسد نابود میشود دقیقاً در جنبه شخصیتی و روانی اگر کسی مورد احترام و اکرام قرار نگیرد مورد محبت قرار نگیرد شما نمیتوانید از آن توقع داشته باشید که یک شخصیت سالم یک شخصیت موفق داشته باشد میمیرد.@ این را یادتان نرود این شخصیت میمیرد این شخص مرده است این نیاز در بچهها در کودکان خیلی بیشتر هست در کودکان بیشتر و ضروریتر هست اگر بچهها در خانواده مورد آسیب قرار بگیرند از این جهت مورد تحقیر و استهزاء و تمسخر و توهین قرار بگیرند.@ اینها توانشان را برای پاک بودن و جذب خوبیها از دست میدهند یعنی شما میخواهید یک بچه موفق داشته باشید که بتواند پاکی و خوبیها را خوب جذب بکند و تبدیل بشود باید حتماً مورد احترام و اکرام قرار بگیرد(أکرِمُوا أولادَکُم) که پیامبر سفارش کرده برای همین.@ آدمی که تحقیر میشود له میشود بچهای که تحقیر میشود به آن توهین میشود این اتفاقاً در جهت کسب گناهان، آلودگیها قدرتمند میشود پس ما یک موقع بچههایی را میبینیم میگوییم این بچه شرور است این بچه بدی است یا این بچه چقدر خوب است این بچه چقدر جذبش خوب است این بچه چقدر مؤدب است.@ این بچه چقدر دوست داشتنی است ببینیم این از کجا ناشی میشود بچهای که مورد احترام قرار نگیرد شخصی که مورد احترام قرار نگیرد نه بچه فقط بزرگسال هم همینطور مورد تحقیر و استهزاء و بیادبی قرار بگیرد شخصیتش بسیار مستعد بسیار قوی هست برای جذب ناپاکیها و جذب گناهان و آلودگیها.@ از این جهت قوی میشود این یک هشدار خیلی جدی هست برای خانوادهها و تمام کسانی که دوست دارند فرزندانی پاک، قوی، شریف داشته باشند اگر کسی میخواهد بچههای اینطوری داشته باشد باید ببیند که باید حریم فرزندان خودش را از چنین چیزهایی دور نگه دارد.@ امام هادی(ع) در یکی از فرمایشاتشان که عرض میکنم خدمتتان غیر معصوم نمیتواند اینگونه سخن بگوید بسیار کوتاه ولی بسیار پرمحتوا و پرمغز، دهها جلد کتاب باید برای این فرمایشات نوشته بشود ایشان در هردو طرف قضیه یک فرمایشی دارند.@ تأثیر تحقیر شدن و اینکه انسان له بشود بیشخصیت بشود خودش را یواش یواش بیشخصیت ببیند ایشان میفرماید(مَن هانَت عَلَیهِ نَفسُه فَلا تَأمَن شَرَّه) کسی که خودش پیش خودش خوار بشود، چه کسی خوار میکند آدم را پیش خودش؟ تلقینهای پدر و مادر تلقینهای دیگران، توهینهایی که میشود بیمحلیهایی که میبیند.@ کسی که خوار میشود(هانَت عَلَیهِ نَفسُه) خودش پیش خودش خوار است(فَلا تَأمَن شَرَّه) از شر این شخص تو در امان نیستی یعنی انتظار هر نوع بدی از کسی که مورد تحقیر و توهین قرار گرفته داشته باشید بنابراین اگر میخواهیم شر یک نفر کم بشود.@ میخواهیم مثلاً یک بچه ناهنجاری را به ما دادند یک بچه بیادبی تحویل ما دادند یک آدم حریمشکنی تحویل ما دادند یک نوجوان یک جوان بزهکاری را ما با آن سروکار داشتیم شما با تعهد دادن و تهدید کردن نمیتوانید شر آنها را کم کنید.@ شما بروید الان از مراجع قضایی بپرسید آدمهایی هستند که برایشان گناه کردن عادت شده زندان یک جای خیلی عادی هست بارها میایند یک سال دو سال سه سال پنج سال زندان هیچ طورشان هم نیست این هست هر بار هم که از آنها تعهد گرفتند جریمهشان کردند با جریمه مالی، تعهد زندان رفتن فایدهای ندارد.@ این در درون خودش یک عاملی وجود دارد که این عامل به او میگوید تو پستی تو آلوده هستی تو عنصر نامطلوب در جامعه هستی تو هرگز به سمت کارهای خوب نمیتوانی بروی تو نمیتوانی زیبا باشی دائماً دارد به این انتقال میدهد این چطوری میتواند تصمیم بگیرد برود کارهای خوب انجام بدهد میگوید از شرش در امان نیستی.@ اگر ما یک همچین شخصیتی به ما سپرده بشود ما زمانی میتوانیم موفق بشویم در اینکه ریشه انحرافات و آلودگیها را از این برطرف بکنیم که بتوانیم به آن یک شخصیت مثبت بدهیم یعنی شخص خودش را پاک ببیند و حیفش بیاید خودش را آلوده بکند.@ خودش را گرانقیمت ببیند خودش را عزیز و محترم ببیند و بعد حیفش بیاید که خودش را آلوده بکند اصلاً منشأ انحرافات و آلودگیها و بزهکاریها همین هست که شخص حیفش نمیاید و الا آنهایی که اینطوری تربیت شدند باشخصیت تربیت شدند مورد احترام بودند.@ این پاکی این شخصیت دائماً به آنها تلقین شده آنوقت وقتی در مقابل یک ناپاکی قرار میگیرد کاملاً موضع میگیرد مثل یک پارچه سفید هست که آلودگی را خوب نشان میدهد نسبت به آلودگی حساس است تا یک پارچه کاملاً کثیف و آلوده.@ در بازسازی اینجور شخصیتها ما باید حقیقت نورانی او را آن حقیقت انسانی او را آن پاکی ذاتی را به آن نشان بدهیم و به آن بگوییم اشتباهاتی که کردی گناهانی که کردی انحرافاتی که کردی قابل جبران هست قابل برطرف شدن هست قابل توبه هست قابل بازگشت هست.@ هیچ راه بدون بازگشتی ما نداریم برای همین در آموزههای دین ما بعد از شرک به خدا که بزرگترین گناه هست از آن بزرگتر ما دیگر نداریم بعد از شرک به خدا بزرگترین گناه ناامیدی است ما باید ناامیدی را از افراد بگیریم.@ امیدوارشان بکنیم و اینها حقیقی است نه اینکه بخواهیم به آنها دروغ بگوییم این یک حقیقت است که انسان چون روح خدایی دارد مثل یک الماس است مثل یک گوهری هست که روی آن گرد مینشیند انحراف اگر پیدا کرد قابل برطرف کردن است ما در روز عاشورا کسانی را داریم که نصف روز را در لشکر دشمن هستند لحظات آخر میایند.@ حر را داریم که از همان روز اول عاشورا یا از شبش میاید ملحق میشود بعد از آن همه انحراف اینجا میاید کسانی داریم که دقائق آخر ساعت آخر آمدند از لشکر دشمن به لشکر امام حسین ملحق شدند یک حقیقت است که خداوند یک چیزی از خودش در وجود انسانها قرار داده.@ یک گوهری قرار داده که همیشه فرصت برای تلألؤاش وجود دارد این را باید به انسانها فهماند به بچهها به کسانی که بزهکار هستند یا کارهای ناشایستی انجام میدهند به خودمان حتی شیطان در دشمنشناسی مباحث را عرض کردیم.@ در دوره بعد هم که انشاء الله برای تلویزیون ضبط میشود خواهیم گفت که شیطان آلودگیها را زیاد به رخ اشخاص میکشد تا افراد همیشه خودشان را حقیر شده ببینند همیشه خودشان را گناهکار ببینند همیشه خودشان را پست ببینند و خیال خوب شدن به سرشان نزند.@ لذا در نقطه مقابل امام هادی میفرماید(مَن کَرُمَت عَلَیهِ نَفسُه) خیلی فرمایش فرمایش بلندی هست هر کس که خودش پیش خودش بزرگ باشد(هانَت عَلَیهِ شَهوَتُه) میلهای تحقیرکننده و پست شهوت او، شهوت یعنی همه میلهایی که انسان را ذلیل و خوار میکند در نزد او پست میشوند چون خودش را خیلی مهمتر و بزرگتر از آن میبیند که خودش را آلوده بکند.@ میگوید من حیف هستم کسی تن به فحشا و فساد میدهد کسی تن به منکرات و گناه میدهد که برای خودش قیمتی قائل نیست فکر میکند قیمتش همان گناهان هست همان مفاسد هست اما اگر کسی پیش خودش عزیز بود(مَن کَرُمَت عَلَیهِ نَفسُه) خودش پیش خودش احترام قائل بود برای خودش.@ عزیز بود برای خودش، به خودش احترام میگذاشت این همیشه میلهای تحقیرکننده و خوارکننده پیشش ضعیف هستند آلوده نمیشود لذا اگر میخواهیم یک نفر را مقاومش بکنیم در مقابل گناهان در مقابل معصیتها و انحرافات امام هادی میفرماید اول به آن شخصیت بدهید اول پاکیها و قیمت خودش را به او نشان بدهید.@ بگویید چقدر مهمی چقدر عزیزی تا کجاها میتوانی بروی عرض کردم در جلسات گذشته انسان حتی بهشت با همه عظمتش امام کاظم میفرماید پاداش بدن شماست ما پاداشی بالاتر از بهشت داریم و این امکانش برای همه انسانها وجود دارد تا وقتی انسان دارد نفس میکشد و زندگی میکند امکانش هست.@ امام هادی میفرماید که اگر خودش پیش خودش عزیز باشد دیگر آلوده نمیشود برای همین چقدر خطرناک است تحقیر کردن یک نفر، خوار کردن یک نفر چقدر کار خطرناکی است شاید ما فکر کنیم یکبار فحش دادیم یکبار مسخره کردیم یکبار یک نفر را تحقیر کردیم.@ ولی شما راه همه آلودگیها و گناهان را به رویش باز کردید و در تمام آلودگیها و گناهان او سهیم هستید و شریک هستید در تمام گناهانش سهیم هستید ممکن است ما هیچ وقت او را در یک مراسم فسق و فجوری نبرده باشیم پیشنهاد گناهی به آن نداده باشیم فقط یک کار کرده باشیم و آن این است که تحقیرش کرده باشیم لهاش کرده باشیم همین.@ همین مادر همه گناهان هست مادر همه مفاسد است(مَن هانَت عَلَیهِ نَفسُه فَلا تَأمَن شَرَّه) اگر شرور شد عاملش شما هستید که این را تحقیرش کردید حالا میخواهد همسرت باشد میخواهد فرزندت باشد من در سالها مشاوره دیدم خانمهایی که به انحراف کشیده شدند بخاطر توهینها و تحقیرهای همسرشان، نسبتهای ناروای همسرشان.@ بچههای زیادی را دیدیم انحراف پیدا کردند بخاطر اینکه یکسره خانواده به او شخصیت منفی و آلوده داده دائماً از آن ایراد گرفتند عیبهایش را فقط نگاه کردند هیچ وقت قشنگیها و خوبیهای بچه را ندیدند این بسیار کار خطرناکی هست که باید مراقب باشیم خدای نکرده به این سمت کشیده نشویم.@ یک نکته شعری را اینجا برایتان نوشتم بزرگی کجا یافت کو پست شد، یعنی آن کسی که پست شد دیگر نمیتواند بزرگ بشود شما اگر میخواهید بزرگ بشود واقعاً رشد بکند باید این پستی را از آن بگیرید.@

وقتی که له شده تحقیر شده چطوری میتواند خیال بزرگ شدن به سرش بزند.@

یک نکته خیلی مهم هست اینجا من خدمت عزیزان عرض بکنم درباره لزوم احترام به فرزند، یا همسر یا پدر یا مادر این شکی نیست هر کس از آن جهت که فرزند است از آن جهت که پدر هست از آن جهت که همسر هست مادر هست باید مورد اکرام قرار بگیرد.@ یعنی طرفینش باید به او احترام بگذارند یک امر ضروری و واجب مثل غذا مثل آب که نمیتوانیم حق نداریم آب هوا غذا را از کسی منع بکنیم داشتن شخصیت مثبت و احترام را نمیتوانیم از کسی منع بکنیم حقشان هست که باید به آنها داده بشود.@ اگر کسی این کار را نکند ظلم کرده این شکی نیست ولی گاهی وقتها بعضی از خصوصیات در افراد هست که باعث میشود که ما ضرورت احترام به این افراد دوچندان بشود و آن شخصیت ایمانی است من گاهی وقتها به همسرم نگاه میکنم از آن جهت که همسر من است پدر بنده است.@ پدری دارم فرزندی دارم خواهری دارم برادری دارم که اساساً از نظر دینی با من یکی نیست شاید اصلاً او رفته باشد تغییر دین داده باشد مسلمان هم نباشد اما واجب است من احترام بگذارم، چرا؟ چون پدرم هست همسرم هست فرزندم هست هر چی، اما یک موقع هست که خواهر من برادر من پدر من فرزند و همسر من جدای از اینکه این نسبت را با من دارند ایمان بالایی دارند مؤمن هستند.@ یعنی تحت عنوان کلی مؤمن قرار میگیرند اینجا از آن جهت که مؤمن هم هستند حرمتشان دوچندان میشود الحمد لله اکثر مردم ایران این خصوصیت را دارند شکر خدا، در خارج از کشور هم مؤمنین کم نیستند شکر خدا الحمد لله اینها را ما باید خیلی دقت بکنید.@ اگر کسی مؤمن هست جدای از جایگاه خانوادگی که دارد صرف مؤمن بودنش یک ضرورت برای احترام گذاشتن به او ایجاد میکند من فرمایشات بزرگان دین را در این رابطه یکی دو نمونهاش را خدمتتان عرض میکنم(المُؤمِنُ أکرَمُ عَلَی الله مِن مَلائِکَتِهِ المُقَرَّبین) مؤمن در نزد خدا گرامیتر و محترمتر از فرشتگان مقربش هست.@ خیلی انسان باید حواسش را جمع بکند اگر پیش خدا اینقدر احترام دارد وای به حال کسی که مؤمن را بخواهد تحقیر بکند دنبال عیب یک مؤمن باشد غیبت یک مؤمنی را بکند یک مؤمنی را تحقیر بکند در روایت داریم اگر کسی مؤمنی را تحقیر بکند خداوند فرمود به جنگ من بلند شده این شخص.@ به جنگ من خدا آمده خیلی دقت کنید اگر پدر محترمی دارید پدر مؤمنی دارید خیلی جدای از پدر بودن باید انسان در مقابلش تواضع بکند خیلی باید احترام بگذارد چون مؤمن است در فرمایش بعدی، این فرمایش از پیامبر بود.@ این فرمایش بعدی که میخواهم از امام صادق(ع) هست(المُؤمِنُ أعظَمُ حُرمَۀً مِنَ الکَعبَۀ) مؤمن حرمتش از کعبه بالاتر است لذا اگر یک همسر مؤمنه دارید یک شوهر مؤمن دارید خیلی حواستان جمع باشد برادرت مؤمن هست خواهرت مؤمن هست همکارت مؤمن هست دوست و شریکت مؤمن هست یک حرمت ویژه میطلبد حرمتش از کعبه بالاتر است.@ جزای بیادبی به این شخص چیست؟ جزای بیادبی به یک شخص مؤمن حالا ممکن است همسر ما باشد پدر ما باشد فرزند ما باشد هر کس؟ جزای بیادبی به یک همچین شخصیتی از جزای بیحرمتی به کعبه هم بالاتر هست از جزای بیحرمتی به ملائکۀ الله بالاتر هست.@ در سوره بقره میفرماید(مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّهِ) بعد میرسد به(وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ) یک کسی دشمن فرشتهها باشد خدا دشمنش است حالا میگوید مؤمن از فرشتگان مقرب هم در نزد خدا محترمتر است.@ این خیلی نکته لطیف و ظریفی هست ما خیلی دقت بکنیم عادت نکنیم به شخصیت مؤمنینی که در اطرافمان هستند و این عادت خدای نکرده باعث بشود ما جایگاه ایمانی آنها را نبینیم و خدای نکرده تحقیر بکنیم و بیادبی بکنیم مؤمن حرمتش واجب واجب است.@ نکته دیگر درباره رعایت احترام این هست که ما در مورد فرزندان حالا عرض میکنم در مورد همسر هم میرسیم در مورد فرزندان ما سه مرحله تربیتی داریم البته مراحل تربیت فرزند همانطور که بارها عرض کردم از قبل از انعقاد نطفه شروع میشود.@ و انسان میتواند آن پنج تا ژن را سلامت و زیبایی، عقل، هوش، دین و اخلاق فرزند را قبل از اینکه اساساً بخواهد انعقاد نطفهای بکند با مهارتهایی که وجود دارد این ژنها را تقویت بکند که بهترین محصول را دریافت بکند.@ اما در دوران بارداری هم همینطور از ماه اول تا نُهم باز ما مراقبت داریم هر ماه وظائف خاصی وجود دارد هم برای مادر هم برای پدر که ما الان درصدد بیان این نیستیم در مباحث تربیتی اینها را گفتیم اما بعد از تولد دوران تربیت فرزند به سه دوره تقسیم میشود هفت سال اول هفت سال دوم و هفت سال سوم هر کدام از این هفت سال یک شیوه خاص تربیتی را میطلبد.@ یعنی پدر و مادر باید ببیند الان بچهشان بین 1 تا 7 هست بین 7 تا 14 است بین 14 تا 21 هست کدام هست و برای هر مقطعی بداند که باید چه نوع رفتاری را پدر و مادر با بچه داشته باشند رفتارها و موضعگیریهای پدر و مادر در این سهتا هفت سال با همدیگر فرق میکند مثلاً داریم در فرمایشی از پیامبر(الوَلَدُ سَیِدٌ سَبعَ سِنین) هفت سال اول آقا و پادشاه است.@ پدر و مادر نوکر او هستند رفتار اینطوری است او حاکم است شما باید اطاعت کنید باید به آن احترام بگذارید باید حرفش را گوش کنید هر کاری خواست بکند بکند غیر از دو مورد که ممکن است خطر جانی برایش داشته باشد یا حقوق دیگران رعایت نشود.@ بچه در بقیه موارد سلطان است پدر و مادر محکوم هستند باید اطاعت بکنند. هفت سال دوم(وَ عَبدٌ سَبعَ سِنین) هفت سال دوم هفت سال عبودیت بچه است بچه دیگر در هفت سال دوم باید ادب بشود یعنی باید در هفت سال پادشاهی را یاد بگیرد در هفت سال بنده بودن را خوب یاد بگیرد که الان بحث در این نیست.@ ما اینها را مفصل جلسات زیادی در موردش بحث کردیم به مباحث آنجا مراجعه کنند عزیزان. (وَ وَزیرٌ سَبعَ سِنین) هفت سال آخر هم وزیر است مشاور خانواده است وزیر و مشاور خانواده است معلوم است انسان رفتارش با پادشاه با رفتارش با عبد با رفتارش با مشاور و وزیر فرق دارد همه رفتارها در این سه مرحله فرق میکند.@ ولی یک چیز ثابت است آن چیزی که در تمام این 21 سال، پیامبر فرمود بچههایتان را 21 سال مراقبت بکنید بعد رهایشان بکنید آنچه که در این 21 سال همیشه ثابت است ادب و احترام هست این را نباید فراموش بکنیم یعنی این به هیچ وجه با تغییر روشهای تربیتی ما در سهتا هفت سال اساساً تغییر نمیکند.@ عرض کردم مثل هوا میماند مثل غذاست که در همه شرائط یکسان است ما احتیاج به هوا و غذا داریم در همه مراحل باید این رعایت بشود که ما باید به بچههایمان احترام بگذاریم و این را از آنها دریغ نکنیم اگر ما ادب را از بچهها دریغ بکنیم در واقع تمام زحماتمان به هدر رفته.@ کسانی که علاقه دارند که آن زحماتشان پایدار باشد تلاشهایی که کردند عمری که صرف کردند خدماتی که گذاشتند پایدار باشد باید حتماً به این نکته توجه داشته باشند که بچه از ما احترام و ادب را و شخصیت را میطلبد.@ دعایی داریم از امام سجاد(ع) میفرماید(وَ أعِزَنی فی عَشیرَتی وَ قَومی) خدایا من را در بین عشیره و قومم عزیز کن انسان همیشه احتیاج دارد به عزت و عزیز بودن نیاز دارد(وَ أعِزَنی فی عَشیرَتی وَ قَومی) دعایی هست که یکشنبه همهمان میخوانیم.@ من دو سهتا نکته را از پیامبر دو سهتا درس از رسول خدا خدمتتان عرض کنم و بعد برویم سراغ احترام به همسر. شخصی هست به نام ابو سعید میگوید با پیغمبر در مسجد نماز میخواندیم ایشان نمازش را با سورههای کوتاه تمام کرد که هیچ وقت این کار را نمیکرد وقتی از آن سؤال کردند که چرا نمازت را سرعت بخشیدی به نماز سرعت دادید و زود تمامش کردید؟@ فرمود آیا صدای گریه کودکی در صف زنان را نشنیدید دوست داشتم که مادرش فرصت ساکت کردن او را پیدا کند به همین جهت نماز را سریع خواندم، احترام را نگاه کنید باز در یک نماز ظهر داریم که حضرت دو رکعت آخر را با سرعت خواندند مستحبات هم حذف کردند در دو رکعت آخر نماز، مستحبات هم حذف کردند.@ از ایشان سؤال کردند اتفاقی افتاده که نماز را تندتر خواندید؟ فرمود مگر صدای شیون کودک را نشنیدید، اینها خیلی درس بزرگی برای ما هست حالا مثلاً فرض بفرمایید یک موقع هست بچه احتیاج دارد که الان در بغل پدر باشد میخواهد آرام باشد.@ پدر میخواهد به زور بچه را از خودش دور بکند میخواهد نماز بخواند حالا نماز نخواند ما نماز اول وقت که گفتیم یک شرائطی هم دارد نماز اول وقت، گاهی وقتها یک ضرورتهایی پیش میاید انسان نمیتواند نماز اول وقت بخواند.@ و از آن شرائط مهم و ضرورتها این هست که بچه الان به تو احتیاج دارد میخواهد در بغل تو باشد میخواهد در بغل تو بخوابد خسته است بیتاب است به تو احتیاج دارد اینجا نگو من میخواهم بروم نماز، بچه را با تندی بعضی وقتها پدر مثلاً بچه را با تندی هُلش میدهد به مادرش این را بگیرش من میخواهم بروم به نماز برسم.@ این الان به تو احتیاج دارد خود پیامبر اگر در کوچه میرفت بچهها یقه پیغمبر را میگرفتند که با آن صحبت کنند حتی داریم سواری از پیغمبر میگرفتند میگفتند ما میخواهیم سوارت بشویم با همین لفظ، تو در فلان جشن در فلان عید مثلاً حسنین روی دوش شما سوار بودند ما حسودیمان شد به حسنین.@ آن موقعی که بچه بودند حضرات(ع) ما هم میخواهیم سوار دوش شما بشویم پیامبر میپذیرفت نماز را تأخیر میانداخت بچهها را سوار شانه مبارک خودشان میکردند نماز را تأخیر میانداختند اینقدر احترام به بچه، در بین راه پیامبر هر وقت جایی میرفتند بچهها را که میدیدند خیلی به بچهها احترام میگذاشتند با ادب با احترام با آنها برخورد میکردند.@ گاهی وقتها بچهها را روی شانههای مبارکشان سوار میکردند و جالب اینجاست که به اصحاب خودشان توصیه میکردند که بچهها را هم در آغوش بگیرند میگفت شما هم این کار را با بچهها بکنید.@ چون فرصت نیست بگویم بحثمان خیلی مفصل میشود و ما هم وقت برنامهمان کوتاه هست چند مورد را در مورد احترام بچهها را عرض میکنم فقط عنوان هست انشاء الله که خداوند به ما توفیق بدهد رعایتش بکنیم یکی از موارد احترام به بچه این هست که بچه را بخاطر بزرگی که دارد عرض کردیم خود پیغمبر فرمود کوچک مسلمانها کوچک انسانها پیش خدا بزرگ است.@ بزرگی به قد و هیکل که نیست چون بزرگ هستند میفرماید اسم خوب برای بچههایتان انتخاب بکنید آدم حرمتداری هست شخصیت دارد اسمهای ضعیف ذلیل اسمهایی که خوارکننده باشد اسمهایی که بعداً از آن خجالت بکشد برای بچهها انتخاب نکنید اسمهای خوب اسم بزرگان بخصوص اسم اشراف را انسان بگذارد.@ شما نگاه کنید وقتی که انسان یک چیزی دارد یک کالایی دارد یک خانهای دارد میرود اسم بزرگترین چیزها را میگذارد مثلاً یک رستوران دارد اسمش را بهشت میگذارد یک باغ صد متری دارد اسمش را بهشت باز انتخاب میکند یک اسم قشنگی میگذارد فردوس میگذارد این تابلو را فردوس مینویسد.@ یعنی قشنگترین و بزرگترین اسمها را انتخاب میکند برای بچه اسم اشراف را انتخاب بکنید نه اسم آدمهای ذلیل آدمهای پست یا اسم موجودات پست، اسم چیزهای خیلی بزرگ، اینها خیلی مهم است چون خیلی عزیز است خیلی حرمت دارد.@ اسمهای بزرگ و خوب انتخاب بکنیم که البته بحث اسمگذاری الان ما فرصت نمیکنیم خدمتتان عرض بکنیم فقط رد شدیم. سلام کردن به بچهها یعنی سبقت گرفتن در سلام به بچهها، پیامبر فرمود من تا آخر عمر چند چیز را فراموش نمیکنم و کنار نمیگذارم یکی اینکه به بچهها سلام کنم.@ سبقت در سلام به بچهها، منتظر نباشیم بچهها به ما سلام کنند اگر بچهای عادت نکرده به بزرگتر سلام بکند به آن یاد ندادند شما لازم نیست به آن بگویی عجب بچه بیادبی بچه سلامت کو، شما عملاً به او یاد بدهید یک مدت که شما زودتر سلام بکنی او هم سلام کردن را یاد میگیرد به او توهین نشود تحقیرش نکنید.@ عمل کردن به وعدههایی که به آنها دادیم یکی از مصادیق احترام این هست که حرمت قولی که به آنها دادیم رعایت کنیم پیامبر میفرماید اینها شما را به جای خدا رازق خودشان میدانند بنابراین اگر به آنها قولی دادید حتماً عمل کنید یا قول ندهید یا اگر دادید حتماً عمل بکنید.@ بچهها اگر از پدر و مادر دروغ ببینند وعده دروغ ببینند خیلی خطرناک است ولی خوش به حال بچههایی که میگوید من از پدرم تا به حال دروغ نشنیدم از مادرم تا به حال دروغ نشنیدم این همیشه شجاعت راستگویی را دارد.@ پس اساساً به آنها دروغ نگوییم قولهایی هم که به آنها میدهیم عمل بکنیم اگر نمیتوانیم قول بدهیم واقعاً ندهیم با احترام صدا کردنشان وقتی میخواهیم صدایشان بکنیم با احترام صدا کنیم احترام صدا کردن یکطور است عاطفی صدا کردن یکطور دیگر است ما باید این را رعایت بکنیم که با احترام باشد.@ اگر هم خواستیم صدایشان بکنیم الان میخواهیم آداب را کنار بگذاریم بجای احترام یک مهرورزی بالاتری بگذاریم غیر از این نباشد اگر میخواهید خانمتان را صدا کنید یک موقع میگویی خانم اینطوری صدایش میکنید اسم کوچکش را میگذاری یک خانم کنارش میگذاری.@ ولی یک موقع هست نه میخواهی صمیمی صدایش بکنی اگر بخواهی صمیمی و عاطفی صدایش بکنی آن هم کار قشنگی هست اما تحقیر نباید در آن باشد با احترام صدا کردن خوب جواب دادن به سؤالاتش یکی از مصادیق مهم احترام به بچههاست یا بچهها اگر سؤالی میکنند به آنها جواب خوب بدهیم.@ اگر هم بلد نیستیم به گونهای بگوییم که انشاء الله بعداً به آن جوابش را میدهیم بشنویم بگوییم انشاء الله من فردا جوابش را میدهم پسفردا جوابش را میدهم هفته دیگر انشاء الله جوابش را به شما میدهم.@ کار بعدی که کار سختی است کار بسیار سختی هست اینطور نیست که من بگویم و بشویم باید همهمان تمرین بکنیم خوب گوش کردن به حرفهای بچههاست بچهها در عالم خودشان فوقالعاده جدی هستند.@ یعنی گاهی وقتها یک حرفی میخواهد برای شما بزند که پیش شما ممکن است این حرف خیلی مسخره خیلی بچگانه خیلی مبتذل و بیاهمیت باشد ولی این نگاه شماست آن که این حرف را میخواهد بزند و دائم هم میاید صورت شما را میگیرد سمت خودش و رویتان را آنطرف میکنید چانه پدر را میگیرد میکشاند سمت خودش.@ گاهی وقتها داد میزند میبیند توجه نمیکنید یک دادی میزند که بابا به من توجه کنید آن حرف یک حرف فوقالعاده مهمی است گاهی وقتها شده بچهها در سن 8 سالگی 9 سالگی 10 سالگی حوصله نداری ذهنت مشغول یک کار دیگر است صدایت میکند بعد هم اصرار دارد که گوش بکنی.@ فکر میکنی که حالا میخواهد چه بگوید یک لطیفهای که پانزده بار قبلاً برایت گفته همان لطیفه را میخواهد بگوید دوست دارد که تو الان گوش کنی و حتماً هم بخندی در ظرافتهای رفتاری پیامبر ما این را داریم که خیلی انسان را شیفته رسول خدا میکند دل انسان آب میشود ذوب میشود برای پیغمبر، انسان شدید دلتنگ میشود.@ همین ظرافتهای رفتاری است یا فرمودند پیامبر هر وقت از پشت صدایش میکردند سرش را برنمیگرداند با تمام هیکل با تمام قامت برمیگشت به طرف نگاه میکرد پشت نمیکرد سرش را برگرداند با تمام قامت برمیگشت ببیند طرف چه میگوید.@ بعد میفرمود گاهی وقتها اصحاب میامدند برای پیغمبر یک چیزی را تعریف میکنند که برای پیغمبر هیچ جذابیتی نداشت عجیب هم نبود بعد تعریف میکردند با یک آب و تابی برای پیامبر، پیامبر خیلی از خودش تعجب نشان میداد عجب عجب، این خیلی مهم است طرف دارد با شما حرف میزند نه کوچک آدم بزرگ هم همینطور.@ نه بابا این که چیزی نیست من خودم صدتا بیشتر از این سراغ دارم این خیلی بد است یا داریم برای پیغمبر لطیفه میگفتند یا یک چیزی که پیغمبر خندهاش نمیگرفت یا برایش جالب نبود یا اصلاً خندهای نداشت برای رسول خدا بعد حضرت میخندید.@ مثل ما نبود که بگوید این جوک را اصلاً من خودم ساختم یا بگوید من صد دفعه این را شنیدم اصلاً اساماساش را من خودم برایت فرستادم حالا تو داری به ما پس میدهی نه اینطوری نبود اگر چیزی برایش تعریف میکردند میخندید اصلاً هم وانمود نمیکرد که بلد هست واقعاً میخندید.@ اگر داشتند راجع به موضوعی صحبت میکردند که برایش جالب نبود به آن موضوع تن میداد هیچ وقت سعی نمیکرد موضوع را عوض بکند در جمع نشستند همه دارند راجع به یک موضوعی صحبت میکنند حالا گناه نیست هیچ وقت تحقیرشان نمیکرد که حالا این چیه شما دارید صحبت میکنید.@ موضوعی بهتر از این نشد رفقا، اصحاب، دوستان دارند یک موضوع پیامبر وارد بحثشان میشد اگر میدید آنها علاقه دارند راجع به این موضوع بحث بشود بحث میکردند حضرت در ذوق کسی نمیزد این را تمرین کنیم همهمان باید تمرین کنیم که به حرف بچهها خوب گوش بکنیم و عکسالعمل مناسب نشان بدهیم نسبت به حرفهایشان.@ توجه به خواستههایشان این را توجه بکنیم یعنی به آنها بفهمانیم که خواستههای تو برای ما مهم است حتی اگر الان پول نداریم امکانش نیست برای ما ولی برای ما مهم است که به خواسته تو برسیم باشه در یک فرصت مناسب این کار را میکنیم و عملاً هم به آنها این را بفهمانیم.@ اهمیت دادن به کارهایشان، اگر میخواهند نقاشی کنند بازی کنند کاردستی درست کنند درست کردند میخواهند به ما نشان بدهند نقاشیهایشان را، کاردستیهایشان را، بازیهایشان را، حرکاتشان را، توانمندیهایشان را، چیزهایی را که در مدرسه، مهدکودک، باشگاه یاد گرفتند دوست دارند به ما نشان بدهند به اینها توجه بکنیم.@ دوست دارد پدر و مادرش را در جریان بگذارد که من چه چیزی امروز کسب کردم چه چیزهایی معلم گفته در مدرسه چه اتفاقی افتاده باید حوصله کنیم اگر این کار را نکنیم بچه خیلی اذیت میشود. تشکر از کارهای خوبشان، کار خوبی کردند حتماً از آنها تشکر بکنیم توهین نکردن به آنها بخاطر اشتباهاتشان.@ اگر اشتباهی کردند خطایی کردند گناهی کردند مورد تحقیر و توهین قرار نگیرند اینکه در مهمانیها و اجتماعات با آنها مثل بزرگها رفتار بکنیم نخودی نباشند اگر قرار است چایی بدهیم از بچهها شروع بکنیم میوه، شیرینی، کیک، غذا از بچهها شروع بشود نه اینها آخر بمانند بعد هم بگوییم به آنها نرسید.@ در احترام بچهها واجبتر هستند دخترها نسبت به پسرها مقدم هستند کوچکها نسبت به بزرگان، این را توجه بکنیم که در مهمانیها مراسم با اینها بزرگانه رفتار بکنیم نخودی و دست چندم خدای نکرده تلقی نشود اینها بعضی از موارد احترام به بچهها بود انشاء الله یک تتمهای از بحثمان مانده احترام به همسر و بعد انشاء الله میرویم به سراغ مهرورزی.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@