اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ قرار شد در ادامه بحث تأمین عاطفی خانواده به طور اختصار به بحث درباره مهارتهای کلامی و جایگاه آن در روابط انسانی بپردازیم بحث مهارتهای کلامی در آموزههای قرآنی و فرمایشات معصومین(ع) جایگاه فوقالعاده مهمی دارد.@ شاید کمتر موضوعی را بتوانیم پیدا بکنیم که آنقدر به آن اهمیت داده شده بحث کلام، جایگاه کلام، زبان، مهارتهای کلامی، نحوه ارتباطات کلامی، در قرآن چندین آیه وجود دارد که به بندگان خدا توصیه میکند که هنگام سخن گفتن با هم یک سلسله اصول را رعایت بکنید.@ به قدری این مسأله مهم هست که در روایات داریم که (الجَمالُ فِی اللِّسان) زیبایی در زبان هست یعنی آنچه که باعث میشود یک نفر عاشق یک شخصیتی بشود عاشق یک شخصی بشود زیبایی زبانی نقش فوقالعاده مهمی دارد شاید در گرایشهای اولیهای که یک زن و مرد یک دختر و پسر به هم علاقهمند میشوند یا دوتا دوست به هم علاقهمند میشوند عوامل دیگری دخالت بکند.@ ظواهر یا مسائل دیگری دخالت بکند اما آنچه که دوستی را عمق میدهد عشق را تعمیق میبخشد و دوام میدهد به یک ارتباط کیفیت ارتباط کلامی هست در حدیث داریم که زیبایی مرد در عقلش است ما خانمهایی هستند خودشان زیبا هستند با شخصی زندگی میکنند یا ازدواج کردند یا ازدواج میکنند که مثل آنها به وزان آنها زیبا نیستند.@ تناسب قیافهای شاید ندارند اما این زن به شدت شوهرش را دوست دارد عاشق اوست یا کسی که کاندید کرده برای ازدواج دوست دارد در حالی که از نظر قیافه هم به هم نمیخورند یک زنی که خودش زیباست یک دختری که خودش زیباست.@ چه چیزی ممکن است در یک مرد او را جذب بکند؟ این خیلی مهم است امیرالمؤمنین(ع) میفرماید که تجلیات زیبای عاقلانه یک مرد او را زیبا میکند یعنی زن به دنبال یک شخصیت زیباست چون خودش مظهر جمال است از این جهت نیازی ندارد مظهر جمال خداست به یک مظهر جلال احتیاج دارد.@ چون آیات جلالی و جمالی به همدیگر وابسته هستند در کنار هم آرامش پیدا میکنند زیبایی یک مرد در جلالت او در عقل او در شخصیت او هست و راه بروز این زیبایی شخصیتی در کلام هست(الجَمالُ فِی اللِّسان) زیبایی در زبان هست این در مورد مرد.@ در مورد زن هم که خودش مظهر جمال الهی هست و میتواند بخاطر ظواهرش محبوب و معشوق یک مرد بشود یک مرد به آن توجه کند عاشقش بشود دوستش داشته باشد با آن حاضر باشد یک زندگی را شروع بکند.@ ولی اگر زن هم در باطن خودش نخواهد زیباییهای باطنی را بروز بدهد و بخصوص در آن چیزی که امیرالمؤمنین(ع) میفرماید زیباست و زیبایی در آن هست یعنی کلام، اگر نخواهد بروز بدهد هیچ وقت قیافه زیبای یک زن یا سایر داراییهای ظاهری مثل ثروت، موقعیت خانوادگی، تحصیلات، شهرت، یا هر چیز دیگری نمیتواند عامل دوام زندگی و رابطه باشد.@ یعنی اگر زن بددهانی باشد هنر ارتباط کلامی نداشته باشد اینطور نیست که یک مرد صرفاً بخاطر زیباییهای ظاهری یا مزایای ظاهری بتواند با یک زن رابطه را برای همیشه ادامه بدهد شما بروید در دادگاهها ببینید زیاد هستند خانمهایی که 20 ساله 21 ساله جوان، 25 ساله 30 ساله زیبا هم هستند.@ ولی شوهر با تنفر دارد از اینها جدا میشود یعنی آن زیبایی زیبایی فوقالعاده حتی و سایر شرائط ظاهری نتوانسته یک مرد را عاشق، وفادار و خواهان یک زن نگه دارد چرا؟ چون از شخصیت زن متنفر شده بنابراین در زیبایی شخصیت زبان نقش اول را دارد کلام نقش اول را دارد.@ روایتش را هم که برایتان خواندم(الجَمالُ فِی اللِّسان) زیبایی در زبان هست سایر شرائط اگر درست باشد کافی است این زشتی وجود داشته باشد میتواند قویترین پیوندها را نابود بکند یعنی شما از این علامت خودمان که در این جلسه بنا گذاشتیم این سهتا شرائطی که زن و مرد باید داشته باشند.@ سه تأمینی که واجب هست کوچک اقتصادی بود آخری که از همه بزرگتر است معنوی، حتی اگر این دوتا به قدرت تمام تأمین بشود کافی است یک مرد بددهان باشد یک زن خشن باشد بددهان باشد میتواند زندگی را نابود بکند.@ و نقطه برعکس اگر تأمین مادی صورت نگیرد یا خیلی ضعیف باشد و حتی تأمین معنوی هم انجام نشود کافی است تأمین عاطفی قوی صورت بگیرد و مظهر تأمین عاطفی در کلام هست ادب، احترام، مهرورزی با زبان، این فوقالعاده مهم است کافی است این باشد میتواند یک زندگی را دهها سال محکم نگه دارد.@ به این خیلی توجه بکنید بنابراین به همین دلیل هست که در قرآن بحث ارتباط کلامی و در فرمایشات معصومین بحث ارتباط کلامی مهارتهای کلامی یک جایگاه خیلی خیلی ویژه دارد ما نمیتوانیم در این سلسله مباحثی که داریم به طور شایسته و بایسته به بحث ارتباط کلامی بپردازیم.@ بحث مهارتهای کلامی ارتباطات کلامی این خودش یک حداقل بیست جلسهای میطلبد که حالا شاید انشاء الله این شرائط فراهم شد بتوانیم یک دوره فقط مخصوص همین بحث ارتباطات کلامی را برپا بکنیم بعد از این دوره.@ در اینجا من فقط میخواهم اهمیت بحث ارتباطات کلامی را و بعضی از مثالهایی را که وقت زیادی از جلسه ما نمیگیرد خدمتتان عرض بکنم تا فقط این قضیه برای خانوادهها و عزیزان انشاء الله جا بیفتد که چقدر این مهم است و چقدر جایگاهش در آموزههای اجتماعی ما خالی است یعنی ما کمتر متأسفانه وقت گذاشتیم برای این بخش.@ یعنی به ندرت میشود یک زن و مرد بیایند سرمایهگذاری بکنند ساعتی از وقتشان را بروند روی این بحث ارتباط کلامی کار بکنند و مهارتهای لازم را در این زمینه یاد بگیرند یا اصلاً هیچ احساس نیازی زن و مرد یا اعضای خانواده یا یک جوانی که میخواهد وارد اجتماع بشود.@ یا کسی که میخواهد با بچههای خودش با خانواده خودش ارتباط داشته باشد خیلی احساس ضرورت نکند یعنی با همان شخصیت کلامی که دارد ارتباط را میخواهد ادامه بدهد بعد هم نمیخواهد ببیند که بهترین ساختار ریاضی بهترین هندسه کلامی چیست که من بتوانم این را در زندگی استفاده بکنم.@ سرمایهگذاری برای این کار نمیشود که این جایش خیلی خالی است اتفاقاً اگر روی همین بحث دختر و پسر قبل از ازدواج دوران نامزدی و عقد سرمایهگذاری کنند روی این مهارت کار جدی بکنند بسیاری از طلاقها اکثر قریب به اتفاق طلاقها صورت نمیگیرد خیلی مهم است.@ ولی دختر و پسر به این اهمیت نمیدهند. امروز یک خانمی آمده بود مشکلی داشت من به آن گفتم سرمایهگذاری بکنید باید یک برنامهای را اجرا بکنید یک وقتی بگذارید برای این کار، گفت نمیرسم من کلاسهای هنری میروم کلاسهای زبان میروم برای این کار نمیرسم.@ ببینید اصلاً برای ما اهمیتش جا نیفتاده من گفتم کلاس هنری شما اگر فدا بشود به هیچ جا برنمیخورد کلاس زبان شما اگر از بین برود به هیچ جا برنمیخورد ولی این مسأله یک مسأله حیاتی است واجب است برویم یاد بگیریم یک خانمی میبینی چندین هنر بلد است.@ گلسازی بلد است گلدوزی بلد است تایپ بلد است چیزهای دیگر را میرود یاد میگیرد یک آقا همینطور وقت میگذارد برای خیلی از چیزهایی که به آن علاقه دارد ولی ضروری هم نیست اما این چیزی که عامل سعادت دنیای ما خوشی دنیا و آخرت ماست ما متأسفانه وقتی برایش نمیگذاریم.@ یعنی دورهای نمیرویم بنشینیم یک وقتی را بگذاریم در هفته دو جلسه دو ساعت چهار ساعت بنشینیم یک جایی دوره ببینیم مثلاً ما ارتباطات کلامیمان باید چگونه باشد باید چطوری صورت بگیرد روی این سرمایهگذاری نمیکنیم.@ حالا من یک مقدار در مورد اهمیت این مسأله در قرآن و روایات خدمت عزیزان مطالبی را عرض کنم شاید که انشاء الله مؤثر باشد و ما به احترام قرآن و به اینکه خداوند تبارک و تعالی آنقدر تأکید کرده روی کار کردن در مهارتهای کلامی شاید مؤثر باشد و به دنبالش برویم و یک مقدار روی این قضیه سرمایهگذاری بکنیم.@ قرآن چندجا این مسأله را مطرح کرده من برایتان آیاتش را بخوانم یکی در سوره اسراء هست آیه 53 میفرماید(وَ قُلْ لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطانَ كانَ لِلْإِنْسانِ عَدُوًّا مُبِيناً) بگو به بندگانم بگو، این یادتان باشد هر وقت در قرآن کلمه قل آمده یعنی بعد از قل یک مطلب فوقالعاده مهم یک شاهکلید خیلی اساسی دارد به ما میدهد.@ همیشه بعد از قلهای قرآن ما باید خیلی دقت بکنیم مسأله خیلی حیاتی و مهم هست خیلی ضروری است اگر آن بعد از قلها را جمع کنیم یک مقدار فکر کنیم میبینیم که خیلی تواناییهای علمی، معرفتی و عملی ما را زیاد خواهد کرد یکی از آنها این هست که خداوند تبارک و تعالی از مصدر عظمت و جلالت این آیه خطاب به رسول خداست.@ (قُلْ) ای پیامبر بگو، بگو به مردم، چه بگویم؟ (يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ) وقتی میخواهد با همدیگر حرف بزنند بهترین کلمات را انتخاب بکنند نمیگوید خوب حرف بزنید ما جایی در قرآن داریم میگوید خوب حرف بزنید(قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً) با مردم که حرف میزنید خوب حرف بزنید.@ ولی اینجا نمیگوید خوب حرف بزنید مسأله خیلی بالاتر است میفرماید(يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ) بگو بهترین نحوه حرف زدن را انتخاب بکنند بهترین کلمات را انتخاب بکنند حالا ما ببینیم در واژههایی که در ذهنمان داریم.@ در نظام تربیتی ما در خانوادهمان در اجتماعمان در دانشگاهمان مراکز دیگری که شخصیت ما ساخته شده ببینیم آیا واژههایی که ما به کار میبریم بهترین کلمات هست یا نیست یک مقدار به این فکر بکنیم دستور قرآن است واجب واجب(قُلْ لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ) به بندگان من بگو، خیلی آیه صمیمی است به بندگان من بگو وقتی میخواهند حرف بزنند بهترین کلمات را به کار بگیرند چرا؟@ اینجا یک بحث فوقالعاده مهم و انحصاری و بسیار پیشرفته است از نظر قرآن و از نظر خالق انسانها و جهان که متأسفانه در روانشناسی جدید هیچ جایگاهی ندارد(إِنَّ الشَّيْطانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ) شیطان بینتان اختلاف میاندازد(إِنَّ الشَّيْطانَ كانَ لِلْإِنْسانِ عَدُوًّا مُبِيناً) شیطان برای انسان یک دشمن آشکار است.@ یعنی شما هیچ جا ندارید وقتی میروید پیش یک مشاور پیش یک روانشناس با شما بخواهد صحبت بکند یا شما مشکلی را بخواهید در میان بگذارید روانپزشک یا روانشناس بگوید شما مواظب باشید یک شیطانی هم هست این شیطان تأثیرگذار است.@ دهها بار قرآن هزاران بار معصومین(ع) نقش این موجود را در زندگی ما به ما تذکر دادند ولی به قول علامه طباطبائی(ره) شیطان در نظام مطالعاتی ما در نزد ما یک امر مبتذل است فقط میگوییم خدا لعنتش بکند ولی دقت نمیکنیم که این موجود چقدر به ما نزدیک است و در تولید افکار ما چقدر نقش دارد.@ در به هم زدن روابط زن و شوهر، پدر و فرزند، مادر و فرزند، خواهر و برادر، دوتا دوست، استاد و شاگرد، دوتا همکار، دوتا شریک، این بحث را هم ما الان نمیتوانیم انجام بدهیم انشاء الله دوره بعد از ماه مبارک که انشاء الله دوره دشمنشناسی را شروع میکنیم.@ مفصل به این بحث مهارتهای فکری، بحث کنترل فکر، بحث شناختن دشمن یا شیطان و اینکه چطوری در ما تولید فکر میکند مفصل خواهیم پرداخت انشاء الله در دشمنشناسی هم که ما در مباحث فرهنگسرای جوان شصت جلسه به این مسأله پرداختیم آنها هم سیدیهایش موجود هست ولی بحث را انشاء الله مجدد خواهیم گفت.@ شما در خلوتترین حالتهایتان شیطان دارید یعنی زن و شوهر دوتا دوست در خلوتترین حالتهایشان هیچ وقت دو نفر نیستند حتماً شیطان وجود دارد حتماً از کلماتی که از دهان شما خارج میشود برای به هم زدن رابطه شما استفاده میکند در ذهن طرف مقابل.@ (إِنَّ الشَّيْطانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ) مواظب باش وقتی میخواهی با همسرت صحبت بکنی کلماتی را به کار نبری که او بد برداشت بکند بد بفهمد دلش بشکند احساس بدی به او دست بدهد مواظب باش من اینطوری عادت کردم این عادت من است ما اینطوری بزرگ شدیم اینطوری تربیت شدیم اینها همهاش غلط است و مسئولیتآور است.@ هیچ کدام دلیل نمیشود که بگویید من نمیتوانم این کلمات را به کار ببرم اینطوری تربیت شدم باید نظام فکریات را عوض بکنی نظام زبانی و ارتباطیات را باید عوض بکنی دستور داده خدا به ما که وقتی میخواهید با همدیگر سخن بگویید بهترین کلمات را انتخاب بکنید.@ برای حرف زدن با هم، پرمصلحتترین کلمات را انتخاب بکنید چرا؟ میگوید وقتی کلمات ضعیف حتی نه کلمات بد، ممکن است یک موقع کلمه بار مثبت هم نداشته باشد بار منفی هم نداشته باشد یک کلمه خنثی است اما در آن ارتباط خاصی که الان بین شما برقرار است یک ارتباط خنثی آسیبزننده است شما باید باردار صحبت بکنید.@ الان باید کلماتی که به کار میبرید خنثی نباشد حتماً یک بار مثبت داشته باشد حتماً یک بار عاطفی داشته باشد شما نگاه کنید چقدر از خانمها و آقایان این مشکل را دارند آمده میگوید ما الان سه ماه است چهار ماه است شش ماه است یکسال است با همدیگر عقد کردیم اما طرفم نسبت به من سرد است.@ محل نمیگذارد درست با من حرف نمیزند گرم نیست روابط عاطفی بینمان برقرار نشده بعد که همسرش را میخواهیم با آن صحبت بکنیم میگوید نه من خیلی هم دوستش داریم خیلی هم به آن علاقهمند هستم ولی نتوانسته این علاقه خودش را نتوانسته این عرضه را نداشته که این علاقه خودش را بروز بدهد.@ یعنی بلد نیست این ارتباطات کلامی را که خیلی خیلی مؤثر هست را درست برقرار بکند در این جهت ضعیف است مضاف بر اینکه گفتم ما خیلی وقتها دخترها و پسرهای ما اشتباهاتی میکنند با یک معیارهای غلطی رفتند سراغ زندگی دقتهای لازم را نکردند.@ الان یکسال گذشته من با این عقد کردم حتی عروسی کردیم خانمم باردار شده دیگر بچهدار شدیم نمیخواهیم زندگیمان را به هم بزنیم باید ادامه بدهیم مشکل دیگری نداریم فقط یک ضعف عاطفی است این ضعف عاطفی که هست قرار نیست تا آخر عمر برای شما جهنم درست بکند.@ شما میخواهید زندگی بکنید باید هم زندگی بکنید بچههای شما و همسر شما حق طبیعیاش این هست همانطور که باید برای آنها نان بیاوری تأمین مادی بکنی تأمین عاطفی هم باید بکنی بارها عرض کردیم از قول امام صادق(ع) دوست نداشتن دلیل محبت نکردن و مهرورزی نیست.@ ما حتی اگر دوست هم نداریم موظفیم مهرورزی بکنیم و رابطه عاطفی گرم و خوبی برقرار بکنیم اصلاً انسان با حیوان فرقش همین است کسی که نمیتواند این کار را بکند حتماً از انسانیت محروم است. من رفتم خواستگاری خانمی با آن ازدواج کردم الان به آن علاقه ندارم اشتباه از من بوده یا ترحم بوده یا پدر و مادرم گفتند دختر خوبی هست.@ همینطوری چشم و گوش بسته رفتم یا به هر حال یک ضعفهایی هست من بارها عرض کردم دوست نداشتن یک بیماری است یک کمبودی هست که در خود ما ایجاد میشود یعنی اینطور نیست که یک کسی بگوید من خیلی آدم سالمی هستم هیچ ایرادی ندارم فقط این را دوست ندارم نه ما میتوانیم یک کاری بکنیم که دوستدار باشیم.@ مهرورزی در ما قوی بشود از این کلام هم صرفنظر بکنیم که حالا شما گیرم نگوییم که این شخصی که نمیتواند همسرش را دوست داشته باشد کمبودی دارد ضعف انسانی دارد ضعف مهارت دارد این را نگوییم به هر حال باید اگر هم این محبت در تو تولید نمیشود موظفی تأمین بکنی.@ امام صادق فرمود(وَ إن لَم یَکُن فِی تَبعِه) اگر در تبع تو هم نباشد تو باید مهرورزی بکنی نسبت به کسانی که موظفی از نظر عاطفی نانخور تو هستند مرد و بچهها نانخور زن هستند از نظر عاطفی، زن باید به آنها محبت بکند پدر و مادر نیازهای عاطفی خاصی به فرزند دارند.@ فرزند باید به پدر و مادر احترام بگذارد و به آنها مهرورزی بکند زن و بچه نانخور مرد هستند همانطور که از نظر مادی هم قانوناً و شرعاً نانخور مرد هستند از نظر عاطفی هم نانخور هستند مرد موظف است اینها را تأمین بکند هیچ عذری ندارد.@ بنابراین در بحث مهارت کلامی باید خیلی توجه بکنیم به این فرمایش قرآن که ما باید یک حساب ویژه یک وقت ویژه برای این کار بگذاریم و رویش کار بکنیم به مرور زمان یکجا و ناگهانی و خیلی سریع هم نمیشود نه به تدریج انسان باید کار کند روی نظام کلمات خودش ذرهذره عیبهای خودش را ضعفهای خودش را پیدا بکند.@ حتی از همسرش هم کمک بگیرد ببیند کجا همسرش ممکن است ناراحت بشود کجا ممکن است اعتراض به این بگیرد چه کلماتی از این همسرش و فرزندانش را آزرده میکند تمرین بکند یواش یواش اینها را کم بکند و بعد کلمات مناسبی را به جایش انتخاب بکند.@ مضاف بر اینکه کلمات بد اگر منجر به تحقیر یک نفر شکسته شدن شخصیتش شکسته شدن دلش بشود تبعات دنیایی و آخرتی زیادی دارد هم در دنیا خیلی قساوت قلب و بیماری و گرفتاری میاورد باعث میشود انسان انسش و معنویتش را با ماوراء طبیعی از دست بدهد لذت عبادتش را از دست بدهد.@ خیلی بلاها سر انسان میاید هم آخرت خیلی گرفتار میشود این شوخی نیست لذا باید روی این کلمات ما باید سعی بکنیم همیشه تقویت بکنیم بحث نظام ارتباطی و کلامی خودمان را(قُلْ لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ) به بندگانم بگو وقتی میخواهند با همدیگر حرف بزنند بهترینها را بگویند آن که بهتر هست را بگویند چرا؟@ چون شیطان سوءاستفاده میکند یعنی شما یک کلمه ضعیف یا خنثی به کار میبرید الان نیاز بوده یک کلمهای به کار ببرید که بار عاطفیاش مثبت و قوی باشد به کار نبردید طرف مقابل دلش، شیطان تولید میکند یک فکر جدید علیه شما در آن تولید میکند و هزار برداشت بد میکند و هزار تصمیم شیطانی ممکن است این وسط گرفته بشود.@ هزارتا اختلافات و گرفتاریها و سوءتفاهمها و سوءظنها ایجاد بشود شیطان کار میکند واقعاً به طور جدی، یعنی نبایدی نقش این را نادیده بگیرم اصلاً، نمیتوانیم خدایی که جهان را خلق کرده کیهانها و کهکشانها و انسان را خلق کرده.@ خدای الکترونها و اتمها و نوترونها و پروتونها میگوید یک شیطانی هم وجود دارد و این در تولید فکر نقش خیلی مهمی را دارد بازی میکند بعد ما به خدا ایمان داریم به خالق این جهان، به کسی که معماری این جهان در دست اوست اعتقاد داریم باید قبول بکنیم مثل هوا مثل امواج مثل خیلی از چیزهایی که نمیبینیم ولی هست.@ یک موجودی هم به نام شیطان هست که میتواند در ما تولید افکار منفی بکند که این در دشمنشناسی انشاء الله مفصل خواهیم پرداخت. حالا اینکه قرآن ما را دعوت کرده که ما سراغ بهترین کلمات برویم برای این کار باید سرمایهگذاری بکنیم.@ یعنی از یک سلسله مسائلی که خیلی بدیهی است میدانیم که نباید باشد پرهیز باید بکنیم در ارتباطات کلامی اساساً به خودمان اجازه ندهیم سراغ اینطور مسائل برویم یعنی یک سلسله کلمات هست کلمات قرمز است این کلمات را باید شناسایی بکنیم در رابطه با پدر، مادر، همسر، فرزند، دوست در این ارتباطات اصلاً این کلمات نیاید ممنوع هست این کلمات بیاید.@ به کار نبریم این کلمات را شناسایی بکنیم به مرور زمان کمشان بکنیم تا انشاء الله کاملاً حذف بشوند و با بهترین کلمات جایگزین بکنیم. آیه بعدی سوره احزاب آیه 70 هست(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدِيداً يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ) کوتاه بسیار پرمغز و جای زیادی دارد برای صحبت کردن.@ در روایت داریم هر وقت آیه قرآن گفت(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا) شما بگویید لبیک، گفت(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا) ما بگوییم لبیک، بله خدایا چه میگویی خدایا بفرما دستور بده امر کن خدایا لبیک، حالا اینجا بحث مسأله کلامی هست ببینید چطوری با اهمیت دارد این را به ما میگوید.@ حالا برای اینکه این قضیه انشاء الله خوب جا بیفتد من یکبار این(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا) را میگویم شما هم بلند به من نه، به خدا لبیک بگویید بعد ببینید بعد از این لبیک چه میخواهد خدا به ما بگوید، (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ) یعنی بترسید از خدا پروا کنید این(اتَّقُوا اللَّهَ) مربوط به بعدیش میشود.@ (اتَّقُوا اللَّهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدِيداً) یعنی انسان در کلماتش باید از خدا بترسد کلماتی که به کار میبرد اگر بیحیا باشد بیخیال باشد بیتوجه باشد غفلت بکند هر کلامی در محضر خدا از دهانش بیرون بیاید نسبت به خانواده، همسر، فرزند کسان دیگر خدا حسابش را میکشد.@ (ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ) هیچ کلمهای از دهانتان خارج نمیشود مگر فرشتهها آنجا هستند حضور دارند مینویسند خدا هم که ماوراء فرشتهها میبیند شیطان هم که سوءاستفاده میکند ببینید چه عالمی هست وقتی داری فحش میدهی داری ناسزا میگویی داری مسخره میکنی داری تحقیر میکنی داری له میکنی.@ شخصیت یک نفر را حواست باشد داری شخصیت یک بنده خدا که خانواده خداست آن هفته عرض کردیم خداوند فرمود(الخَلقُ عِیالی) خلق خانواده من هستند داری یکی از اعضای خانواده خدا را جلوی خدا تحقیر میکنی این کار را میکنی جلوی خدا داری تحقیرش میکنی.@ داری به آن فحش میدهی داری خوردش میکنی داری نظام آینده زندگی این را به هم میزنی وقتی داری اینطوری با آن حرف میزنی میفهمی داری چکار میکنی آهای مؤمنین بترسید خطاب به مؤمنین، آهای مؤمنین از خدا بترسید وقتی میخواهید حرف بزنید حرفهای محکم بزنید.@ سدید یعنی محکم و دور از هر باطلی، خالی از هر باطلی، حرفهای بیپایه و اساس حرفهای دروغ، تهمت، ضعیف، غیبت، حرفهای تحقیرکننده حرفهایی که در آن باطل هست اینها را به کار نبرید(قُولُوا قَوْلاً سَدِيداً) اگر این کار را بکنید چه اتفاقی میافتد؟@ مژدهاش را دارد به ما میدهد(يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ) اگر شما بتوانید جلوی زبانتان را بگیرید حرفتان را دقت بکنید که چه میخواهید بگویید آن عملتان را هم خدا درست میکند خدا تضمین کرده اعمال کسی اصلاح میشود که زبانش اصلاح بشود امکان ندارد در روایت داریم ما با بددهانی و زبان آلوده هیچ عملی برای انسان نمیماند.@ یعنی شما هر کار خیری بکنید نابود میشود کافی است عرضه نداشته باشید تسلط بر زبانت داشته باشی ضعیف باشید در نظام کلامی خودت و روی این کار نکنی خیلی چیزهایت از بین میرود حتی ما در روابط عادی و معمولی هم داریم یک خانمی یک آقایی از نظر کلامی ضعیف است.@ خیلی چیزهای قشنگی در دلش هست خیلی چیزهای حق و درستی هم در دلش هست اما نیامده کار بکند روی خودش که این چیزهای قشنگی که در درونش هست حرفهای حق و خوبی که در درونش هست احساسات قشنگی که نسبت به همسرش پدرش، مادرش، دوستش دارد اینها را بیان بکند.@ همین ضعفش باعث شده که اصلاً طرد بشود تحقیر بشود حذف بشود لذا خیلی به ما تکیه کردند که شما باید تواناییهای کلامیتان را بالا ببرید خدا رحمت کند حضرت امام امت(س) این جمله را بسیار مهم است این را بنویسید در منزلتان داشته باشید.@ هر وقت به بنبست رسیدید این فرمایش امام خیلی میتواند به ما کمک بکند که فرمود انسان بدون تلقین به هیچ جا نمیرسد یعنی اگر در نظام کلامی ضعیف هستید تلقین کن به خودت از این به بعد آن کلمات بد را کنار بگذار این کلمات خوب را به کار ببر میگوید نمیشود.@ ما یک عمر لات بودیم یک عمر بددهان بودیم یک عمر اینطوری صحبت کردیم حالا اگر بخواهم نظام را عوض بکنم مسخرهام میکنند به من میخندند میگویند چه باکلاس شده، حالا بگویند، اگر این مصلحت هست شما نگران این که چه کسی چه میگوید نباش شروع کن و تلقین کن به خودت، خودت خودت را باور بکنی بقیه هم باورت میکنند.@ اگر خودت خودت را باور کنی بقیه باور میکنند این یادمان نرود میزان باور دیگران نسبت به ما تابع میزان باور خود ماست نسبت به خودمان، ما هر چقدر خودمان را قبول داشته باشیم قبول درست و منطقی نه عُجب و خودپسندی، باور جدی خودمان را داشته باشیم.@ دیگران هم ما را همانقدر باور میکنند زمانی یک نفر به تو پیشنهاد گناه میکند پیشنهاد معصیت میدهد پیشنهاد کار آلوده و خلاف میدهد که بداند تو هم از نظر شخصیتی پیش خودت همینطوری هستی و این را میپذیری.@ ولی اگر بداند تو از نظر شخصیتی برای خودت خیلی قیمت قائل هستی حاضر نیستی هر پیشنهادی را قبول بکنی آن هم متقابلاً جلوی دهانش را خواهد گرفت اصلاً به خودش جرأت نمیدهد پیشنهاد باطل به تو بکند پیشنهاد خلافه شرع به تو بکند احترام ادب.@ به کار بردن کلمات خوب و قشنگ به طرف مقابل ما باور میدهد که ما در نظام درونی خودمان غیر از این کلمات کلمات دیگر را نمیشناسیم و نمیپذیریم برای همین او هم به خودش جرأت نمیدهد که کلمات زشت به کار ببرد کلمات تحقیرکننده و توهینکننده به کار ببرد.@ مگر یک آدمی باشد که دیگر نظام فطریاش آلوده باشد به هم ریخته باشد یک طبیعتگرای خیلی آلوده باشد که به خدا و پیغمبر و همه توهین بکند آن فرق دارد به قول پیغمبر یک آدم لئیمی باشد آدمی باشد که ذاتاً پست است و به قول امروزیها پستفطرت است.@ یک آدم آلوده است یک آدم کاملاً منحرف هست که اِبا ندارد از اینکه چه کلماتی به آن گفته بشود به قول پیغمبر و چه کلماتی از دهانش خارج بشود غیر از یک همچین آدمهای استثنائی اگر شما خودتان خودتان را نسبت به ادب، نسبت به روابط کلامی خوب باور بکنید و تلقین بکنید به خودتان.@ شروع بکنید به داشتن یک نظام کلامی مؤدبانه، محترمانه، عاطفی و عاشقانه نسبت به نزدیکان خودتان دیگران هم این را خوب میفهمند و متقابلاً این را در مورد شما به کار میگیرند وقتمان تمام شد میگذاریم انشاء الله برای جلسه بعد.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@