اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ بحثمان درباره چشم و همچشمی بود ما در این راستا بحث رقابت مثبت و منفی را خدمت عزیزان عرض کردیم و عرض شد که اگر رقابت و چشم و همچشمی در کمالات حقیقی و انسانی باشد نه تنها بد نیست بلکه خداوند تبارک و تعالی به آن سفارش زیادی کرده و از ما خواسته که در کمالات انسانی نسبت به همدیگر سبقت هم بگیریم.@ اما اگر در کمالات غیر حقیقی باشد این کار باعث میشود هر چقدر انسان بیشتر به سمت رقابت برود و گرفتار چشم و همچشمی بشود از کمالات انسانی دور بشود.@ کمالات غیر انسانی که معرفی کردیم گفتیم چند دسته هستند کمالات کمالات جمادی که وزن و حجم و خواص عنصری بود و دسته دوم کمالات گیاهی یا نباتی بود که رشد و تغذیه و تولیدمثل و زیبایی و لطافت بود و کمالات دسته سوم که کمالات حیوانات بود.@ یا کمالات حیوانی که داشتن غریزه جنسی بود کشش به جنس مخالف بود ازدواج تشکیل خانواده داشتن تعهد و عواطف خانوادگی نسبت به اعضای خانواده کار تفریح مسکنگزینی و زندگی اجتماعی طی سلسله مراتب زندگی اجتماعی مقام داشتن دفاع از حریم خود خانواده همنوع و غیر همنوع خدمت به خود و خانواده و همنوع و غیر همنوع.@ داشتن قوه غضب که به واسطه همان قوه غضب از حریم خودش همنوع و غیر همنوعش دفاع میکند داشتن یک سلسله صفات که ما آنها را صفات خوبی میدانیم مثل وفاداری امانتداری تربیتپذیری غیرت ناموسی گفتیم این حالت در حیوانات یافت میشود و اگر کسی داشته باشد اینها را برتری نسبت به حیوانات ندارد چون در حیوانات اینها هست.@ کمال انسانی مربوط به آن بخش ویژهای هست که انسان به واسطه آن از سایر موجودات برتر است و اشرف مخلوقات هست گفتیم انسان به واسطه داشتن عقل با فرشتهها برابر است و به واسطه داشتن فوق عقل از فرشتهها برتر میشود.@ فوق عقل یا فوق تجرد قوهای هست در درون انسان که قابلیت تربیت نامحدود و جذب کمالات نامحدود را برای انسان ممکن میکند یعنی باعث میشود که انسان از تمام صفات صفاتی که در خداوند تبارک و تعالی هست و با روح خدا با نفخه خدا از روح خدا در انسان دمیده شده بتواند با داشتن قوه فوق عقل همه آن اسماء و صفات را در خودش تجلی بدهد و مثل خدا یا مَثَل خدا بشود.@ این که رسول خدا فرمود(تَخَلَقوا بِاَخلاقِ الله) یعنی اینکه مثل خدا اخلاقتان اخلاق خدایی بشود این شبیه شدن مَثَل خدا شدن همان تقرب است قرب و تقرب است که ما بوسیله شبیه شدن تقرب پیدا میکنیم یعنی هر چه بتوانیم از اسماء و صفات خداوند در خودمان بیشتر ظهور بدهیم به خداوند تبارک و تعالی بیشتر نزدیک میشویم.@ پس رقابت مثبت چشم و همچشمی مثبت یعنی آنچه که ما را روزبهروز به خداوند نزدیکتر میکند و اسماء و صفات بیشتری را از اسماء و صفات حق تعالی در ما ظهور میدهد.@ اما چشم و همچشمی منفی و رقابت منفی در کمالات جمادی مثل لباس مثل اتومبیل مثل خانه مثل پول ثروت اشیاء اینها کمالات جمادی هستند یا کمالات گیاهی مثل زیبایی زیبا بودن استخدام زیبایی و تجملات اینها کمالات گیاهی هست.@ رشد قدرت قدرت بدنی تغذیه تولیدمثل در این چیزها گاهی وقتها انسانها چشم و همچشمی میکنند و رقابت میکنند با همدیگر و ذهنشان مشغول است که فلانی مثلاً سه تا بچه دارد من هم سه تا داشته باشم یا برعکس طور دیگری این در مورد کمالات گیاهی هست یا قدرت بدنی رشد بدنی چیزهایی از این قبیل کمالات گیاهی است.@ گاهی وقتها هم رقابت در کمالات حیوانی هست که مصادیقش را خدمتتان عرض کردم این نوع چشم و همچشمیها هر چقدر بیشتر باشد باعث میشود روح گداتر و فقیرتر بشود چون انسان در حرکتش به سمت آخرت باید خودش را برای شرائط زیستی حیات ابدی آماده بکند.@ این آمادگی یک آمادگی حقیقی است اعتباری نیست دقیقاً مثل آمادگی یک جنین هست در رحم مادر برای شرائط زیستی دنیا که باید واقعاً در رحم مادر ابزار و وسائل متناسب با شرائط و ویژگیهای زندگی دنیایی را با خودش بیاورد.@ ما الان در رحم دوممان هستیم در دنیا باید برای شرائط زیستی برزخ آخرت حقیقتاً روحمان کمالاتی را متناسب با شرائط زیستی آخرت جذب بکند آنجا سنجش هست کما اینکه اینجا سنجش هست.@ شما اگر دقت کرده باشید تمام بچههایی که به دنیا میایند اینجا سنجیده میشوند یعنی میزان هست وزن هست میسنجند آن وزن شرائط ثابت زیستی دنیا هست شرط حیات دنیاست.@ وقتی سنجیده میشوند بچهها میگویند آقا این بچه سنجیده شد سالم است این یکی سنجیده شد ناقص است این یکی سنجیده شد ضعیف است این یکی سنجیده شد بیمار است این یکی سنجیده شد از سالم یک چیزی هم بالاتر است قویتر هست.@ انسانها هم در حرکتشان به سمت ابدیت سنجیده میشوند قرآن اصرار زیادی دارد تأکید زیادی دارد که آنجا وزن و میزان و ترازو هست انسانها آنجا سنجیده میشوند.@ (وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ) خیلی این بحث میتواند کمک شما بکند در تصمیمگیریهای زندگیتان در ارتباطتان در انتخابتان در تصمیمگیریهای زندگیتان در رفتارتان و حتی در کنترل فکرتان مهندسی فکرتان میتواند خیلی به شما کمک بکند اگر این مباحثی را که این دو سه جلسه دارم خدمتتان عرض میکنم را خوب عزیزان به آن توجه بکنند.@ وزنی که ما را با آن میسنجند حق است بنابراین شما اگر میخواهید سنگین بشوید ثروتمند بشوید جزء اشراف باشید جزء آدمهای ارزشمند باشید باید بیشتر حق جذب بکنید روح بیشتر به سمت حق برود پیوند با حق برقرار بکند در آن طرف حق بیشتری را جذب بکند.@ وقتی شما رامیسنجند هر چقدر روح شما با حق پیوند بیشتری داشته باشد شما سنگینتر هستید ثروتمندتر هستید برای زندگی در شرائط زیستی آخرت و بهشت آمادهتر هستید مثل یک جنین سالم جنین سالم وقتی چشم میاورد حق است چرا؟ چون تناسب دارد با طول موج اینجا گوش میاورد حق است حق یعنی سزوار.@ سزوار هست میاورد چیزی که متناسب با فرکانس اینجاست قلب میاورد دستگاه تنفس میاورد ناخن میاورد پا میاورد بالاخره چیزهایی که حق است آنجا ما را میسنجند با حق حق یعنی چی؟ یعنی شرائط زیستی بهشت که در دنیا مظاهر مختلفی دارد در آخرت هم همینطور.@ هر چقدر شما با حق با بهشت سنخیت پیدا بکنید اخلاق بهشتی داشته باشید آنجا آمادگی بیشتری برای زندگی دارید هر چقدر انسان پیوند با کمالات انسانی بخورد کمالاتی که واقعاً لیاقت انسان هست و میارزد که انسان در این کمالات حرکت بکند با دیگران مسابقه بگذارد و رغبت به اینها داشته باشد.@ عاشق اینها باشد و سرعت بگیرد در تخلق به اینها هر چقدر بیشتر باشد شما ثروتتان بیشتر است قرآن میگوید(فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ) هر کس میزانش سنگین باشد یعنی حق بیشتری را با خودش آورده باشد(فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ) این شخص در یک عیش و زندگی رضایتبخش آنجا هست.@ (وَ أَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ) هر کس که میزانش سبک باشد یعنی با حق پیوند نخورده باشد(فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ) جایش در آتش هست مادرش آتش هست این تعبیر تعبیر عجیبی هست که کاش فرصت بشود اینها را برایتان توضیح بدهیم که مادر انسان آتش باشد یعنی چی؟@ یعنی این شخص در دنیا تمام هم و غمش فکرش عشقش پزش به کمالاتی بوده که هیچ کدام در نظام ابدی ارزش نیست وقتی منتقل میشود به آنجا هیچ کدامش نه تنها ارزش نیست بلکه ضد ارزش است و مزاحمش هست.@ مثل یک جنین که مثلاً به جای دست دُم بیاورد به جای پا یک سر اضافه بیاورد ببینید چقدر دردسرساز میشود چقدر گرفتاری دارد باید وقتی متولد میشود باید کلی بیمارستان و درد و درمان را تحمل بکند تا یک دست اضافه از او جدا بشود پای اضافه جدا بشود انگشت اضافه جدا بشود.@ بنابراین توصیه قرآن به ما این هست که مواظب باشیم آلوده به کمالات جمادی و نباتی و حیوانی به این معنا که معشوق ما باشند و هدف ما باشند نشویم باید فقط و فقط پیوند با کمالات انسانی بخوریم آنها را بخواهیم.@ بعد از اینکه عشق و حرکت به سمت کمالات انسانی را شیوه خودمان قرار دادیم نصب العین خودمان قرار دادیم آن بخش انسانی حاکم شد بر وجود ما وقتی شما با حاکمیت بخش انسانی یا حاکمیت فطرت به سراغ کمالات حیوانی میروید یا کمالات گیاهی یا کمالات جمادی تمام این کارهایتان عبادت محسوب میشود.@ یعنی وقتی یک نفر اول تکلیف ابدیت خودش را و تکلیف زندگی انسانیش را اینجا روشن کرده و بعد میرود ازدواج میکند ازدواجش عبادت است با همسر بودنش عبادت است آمیزشش عبادت است غذا خوردنش عبادت است خوابش عبادت است شوخی و خندهاش عبادت است.@ همه کارهای حیوانی و گیاهی و چیزهای جمادی او هم عبادت است فعالیتهایی که مربوط به این شئون هستند اینها بد نیست تمامش عبادت است خدمتی که به مردم میکند عبادت است تلاشی که برای کار میکند تفریحش عبادت است تلاشی که برای مسکن انتخاب مسکن خرید مسکن میکند عبادت است برای چی؟.@ برای اینکه این اساساً نمیخواهد با این نوع حرکتهای جمادی و نباتی و حیوانی با کسی مسابقه بگذارد نمیخواهد پز بدهد نمیخواهد به رُخ کسی بکشد اینها را از آن جهت که میخواهد توانایی داشته باشد برای حرکت به سمت خدا به سمت ابدیت به سمت معشوقش میخواهد به اینها به چشم یک ابزار نگاه میکند نه به چشم یک وسیله به چشم یک هدف.@ با کسی مسابقه ندارد او تنها مسابقهاش تنها وجه همتش تولد سالم به آخرت است کسب شادی حقیقی است کسب آرامش حقیقی است هم در دنیا و هم در آخرت بنابراین اگر ما مثلاً عرض میکنیم خدمت شما که خدمت به همنوع جزء کمالات حیوانی هست کسی بد برداشت نکند.@ که بگوید آقا خدمت به خلق این همه ما آیات داریم روایات داریم در مورد خدمت به خلق که اینها چقدر ثواب دارد عبادت هست چقدر خوب است بله درست است اینها ارزش دارد ثواب هم دارد اگر بریدهای از آخرت ابدیت و معنویت باشد ثوابش به اندازه کمالات حیوانی هست هیچ کس این را انکار نمیکند.@ یعنی از نظر درجهبندی پیش خدا هفته قبل عرض کردیم خداوند برای هر چیزی قدر و اندازه قرار داده نمیگوید این کار بد است خدمت خوب است ازدواج خوب است فرزنددار شدن خوب است زحمت برای بزرگ کردن بچهها خوب است همه اینها ثواب دارد پیش خدا هم ارزش دارد.@ اما این کجا و این که انسان این کارهایش علاوه بر ثوابدار بودن یک عبادت تقربآور برای او باشد و اینکه این کارها هم او را به خدا نزدیک بکند خیلی فرق دارد این دو تا با همدیگر.@ که من بریده از ابدیت بریده از هدف خلقتم به سراغ پول و ثروت و کمالات جمادی و نباتی و حیوانی بروم یا نه به سراغ اینها بروم به خاطر اینکه از اینها به عنوان ابزار و وسیله استفاده بکنم برای حرکت به سمت ابدیت و سالم متولد شدن، تفاوت دارد اینها با همدیگر.@ پس ما تنها جایی که حق داریم چشم و همچشمی داشته باشیم و رقابت بکنیم بحث در آنجا جای کمالات انسانی است موضع و موقع کمالات انسانی است در آنجا انسان میتواند رقابت بکند در جای دیگر به محض اینکه شما بخواهید حس رقابت به شما دست بدهد.@ در هر کدام از این کمالاتی که عرض کردم چه جمادی چه گیاهی چه حیوانی آن تعبیراتی که امیرالمؤمنین(ع) فرمودند در مورد انسان صادق است تعابیر یادتان نرفته که(لا حُمقَ اَعظَمُ مِنَ الفَخر) هیچ حماقتی بزرگتر از فخر نیست که انسان بخواهد دنبال یک چیزی که واقعاً قیمت انسان نیست.@ به دنبال آن برود و با آن فخرفروشی بکند برای انسانهای دیگر با لباسش با قیافهاش با زیباییش با ثروتش با اتومبیلش با بچهاش با همسرش با زیباییهای اینها با خانهاش با ابزار و وسائل منزلش با اعتبار اجتماعیش اینها خیلی خطرناک است.@ اگر کسی در دلش بیاید که من به وسیله یکی از اینها از دیگران برتر هستم مشمول آن آیه قرآن میشود که(تِلْكَ الدَّارُ الْ‏آخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً) اصلاً راه به بهشت پیدا نمیکند چنین شخصی.@ اگر یک گدا باشد تا آخر عمر هم با گدایی زندگی بکند در دلش این باشد اگر من یک ثروتی پیدا بکنم ثروتمند بشوم حالا بنا به یک اتفاقی یک گنجی پیدا بکنم ثروتمند بشوم بعد بیایم مثلاً به گداهای دیگر یک فخری بفروشم لباسم را عوض بکنم اتومبیلدار بشوم با اینکه این به خواستهاش نمیرسد تا آخر عمر ولی این جایش در بهشت نیست چرا؟@ چون روح علو و برتری بر دیگران دارد دوست دارد روی دست دیگران بلند بشود اگر کسی حتی هوس روی دست دیگران بلند شدن هم داشته باشد به بهشت راه پیدا نمیکند ما فقط یک جا به عنوان انسان اجازه دادند که بخواهیم روی دست دیگران بلند بشویم.@ آنجا که خود قرآن فرمود(سابِقُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ) در کمالات انسانی که مغفرت و بهشت را برای انسان میاورد در خوب بودن در آدم بودن در شبیه شدن به خدا در تجلی اخلاق الهی جلوهگری کردن اخلاق الهی از خودمان در این فقط میتوانیم نسبت به دیگران چشم و همچشمی داشته باشیم و در غیر اینصورت هرگز حق چشم و همچشمی نداریم.@ برای همین هم عرض کردم قرآن انسانها را به پنج دسته تقسیم میکند این را دقت کنید تقسیمبندی خداست یعنی ما دیگر از این تقسیمبندی رسمیتر معتبرتر نداریم خدا انسان را خلق کرده موجودات را خلق کرده میگوید از نظر من خدا که موجودات را خلق کردم و برای هر چیزی قدر و اندازه قرار دادم انسانها به پنج دسته تقسیم میشوند.@ یا به اندازه جماد هستند سنگ هستند یا از سنگ پستتر که آیهاش را خواندم برایتان هفته قبل سوره بقره آیه 74 یا به اندازه حیوان هستند یا از حیوان پستتر یا انسان هستند این پنج دسته، بعد خداوند میفرماید که انسان کسی است که آثار انسانی از او ظهور بکند.@ لذا انسانی که کمالات حیوانی را از خودش بروز نمیدهد کمالات خوب حیوانی را از خودش بروز نمیدهد این از نظر قرآن از حیوان هم پایینتر است رسول خدا(ص) فرمود(رُبَّ مَرکوبٍ خَیرٌ مِن راکِبِه لِاَنَّهُ اَکثَرُ ذِکراً مِنه).@ فرمود چه بسیار مرکبهایی هستند که از صاحبانشان بهتر هستند همین اسب و قاطر و شتری که انسان سوار میشود میگوید بسیار هستند اسب و شتر و قاطرهایی که از صاحبانشان ارزششان بیشتر است پیش خدا(خَیرٌ مِنه) رسول خدا میفرماید معصوم دارد گزارش میدهد.@ میفرماید چرا؟ چون یاد این حیوانات نسبت به خداوند از صاحبشان بیشتر است صاحبشان غافل است ولی اینها یاد خدا هستند قرآن میگوید کل موجودات تسبیح دارند ذکر دارند عبادت دارند(كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ) همه موجودات صلات و تسبیح دارند.@ اگر یک کسی نماز نخواند یک کسی اهل عبادت نباشد یک کسی اهل معنویت نباشد یک کسی ایمان نداشته باشد یک کسی حرکتش به سمت ابدیت حرکت تضمین شدهای نباشد از حیوان پستتر است حیوانات به بهشت راه پیدا میکنند.@ اگر کسی اینطوری نباشد از حیوان پستتر هست یک کسی وفادار نباشد قدر محبتهای خانوادهاش را همسرش را فرزندانش را پدر مادرش را نداند حیوانات وفادارند قدر میدانند وحشیترین حیوانات وقتی به آنها محبت میکنی قدر میدانند.@ کسی که نمکنشناس است او از حیوان پستتر است کسی که غیرت ناموسی ندارد از حیوان پستتر است کسی که حیا و نجابت ندارد از حیوان پستتر است نص قرآن است فرمایش صریح معصوم هست.@ کسی که مسئولیت خانوادگی سرش نمیشود زن و بچهاش را در مضیقه میگذارد وظائفش را در خانواده انجام نمیدهد تعهد ندارد نسبت به اعضای خانوادهاش تلاشی که باید به عنوان یک زن یا یک شوهر یا یک فرزند بکند در خانواده انجام نمیدهد تنبلی و تنپروری بر او قالب هست.@ در نفقه سخت میگیرد در انجام وظیفه زندگیش سخت میگیرد نسبت به اعضای خانوادهاش زیر بار مسئولیت نمیرود از حیوان پستتر است چون حیوانات معصومانه دارند این کار را انجام میدهند تفره هم نمیروند تعهد خانوادگی دارند به اعضای خانوادشان اهمیت میدهند علاقه دارند کار دارند تلاش دارند.@ یک کسی که اینطوری نیست و خانواده را ضایع میکند این مورد از خدا خیلی دور میشود پیامبر فرمود(مَلعونٌ مَلعونٌ مَن ضَیَعَ مَن یَعول) دور است از رحمت خدا دور است از رحمت خدا کسی که خانواده خودش را ضایع میکند.@ سه تا چهار تا پنج تا بچه دارد یک همسر زحمتکش بعد خرجی کافی در اختیار اینها قرار نمیدهد تلاشی برای رفاه اینها نمیکند بخل میکند حالا در بحث بخل هم امروز انشاء الله اگر رسیدیم خدمتتان عرض میکنم به نیازهای اینها توجه ندارد حیوانات اینگونه نیستند این از حیوان پستتر است.@ کسی که به وظائف اجتماعیش عمل نمیکند این از حیوان پستتر هست حیوانات در سلسله مراتب زندگی اجتماعی دقیقاً به وظائفشان عمل میکند شما بروید مطالعه کنید زندگی حیواناتی که اجتماعی زندگی میکنند همه معصومانه به وظیفهشان را انجام میدهند توجه ندارد به وظائف اجتماعیش.@ مثلاً الان ما کسانی را داریم سربازی نمیروند فرار میکنند از سربازی زمان جنگ هم ما زیاد داشتیم کسانی که نه به جنگ رفتن و دفاع کردند از این مملکت از کشورشان از ناموسشان حالا اگر جنبه الهی هم نداشتند که مثلاً بگویند اسلام در خطر است و جمهوری اسلامی در خطر است حداقل به خاطر ممکلتشان.@ من یک دوستی داشتم در خارج زندگی میکرد ایشان هیچ اعتقادی هم به خدا نداشت یعنی از زمانی که انقلاب شد او رفت به سمت جریانهای چپ نه نمازی نه خدایی نه دینی نه چیزی بعد هم که از کشور خارج شد و رفت اصلاً اروپا زندگی میکرد.@ یک موقع در بهبوهه جنگ من دیدم این آمده به او گفتم اینجا الان چکار میکنی برای چی ایران آمدی گفت آمدم سربازی بروم گفتم تو که زندگیت آنطرف است گفت باشد من بچه این مملکت هستم به مملکت خودم بدهکارم یک وظیفهای دارم نسبت به مملکت خودم.@ آمد دو سال رفت سربازی در سختترین مناطق جنگی در کردستان آن موقع رفت در مناطق جنگی دو سال سربازیش را انجام داد بعد هم آمد رفت اروپا نه دین دارد نه خدا ولی وظیفهاش را میفهمد.@ حالا بعضیها هستند در این مملکت از بودجه بیتالمال رشد کردند درس خواندن دبستان رفتند دبیرستان رفتند راهنمایی رفتند بعد هم دانشگاه میروند یا رفتند بعد موقعی که میخواهند وظیفهاشان را نسبت به این 70 میلیون انجام بدهند از سربازی فرار میکنند نمیروند.@ کسی که وظیفهاش را اینطوری انجام ندهد فردا جلوی زن و بچهاش جلوی فرزند خودش واقعاً چطوری میخواهد سر بلند بکند این زرنگی است؟ نه کسی در یک اداره کار میکند در یک شرکت کار میکند در یک وزارتخانه کار میکند در یک ارگان و نهادی کار میکند به وظائف کاریش درست عمل نمیکند این از حیوان پستتر هست.@ اما اگر کسی به اینها عمل کرد به شرط اینکه ایمان داشته باشد و با ایمان به سمت عمل برود این یک انسان خوب هست و کارهایش همه عبادت هست.@ خواندم احادیثش را برایتان که یک خانم اگر یک ظرف آب به دست همسرش بدهد ثواب یک سال عبادت را دارد این عمل از نظر کمالات در سلسله مراتب کمالات حیوانی تقسیم میشود مهر و محبت اعضای خانواده به هم حیوانات هم همه به هم عواطف دارند کار هم میکنند برای همدیگر.@ ولی وقتی که با فعالیت و حاکمیت فطرت و ایمان حاکم هست میفرماید که ثواب یکسال عبادت دارد پس دقت بکنیم که ما اگر این کمالات را نشناسیم بسیار پیش میاید که ممکن است تا آخر عمر بچههایمان و خودمان و خانوادمان را به فکر اینکه به خیال اینکه داریم زندگی انسانی میکنیم فقط و فقط با کمالات حیوانی تربیت بکنیم.@ یک حیوان خوب تربیت بکنیم مؤدب مرتب عضو خوب اجتماع وظائفش را هم انجام میدهد کلاسدار با پرستیژ سر کار میرود کار میکند حقوق میگیرد میاید ازدواج کرده با کسی کاری ندارد آهسته میرود آهسته میاید آزار به کسی نمیرساند کارش به موقع تفریحش به موقع است فعالیتهایش به موقع است.@ این یک انسان خوب نیست انسانی که خدا معرفی میکند به ما در قرآن یعنی کسی که عُرضه دارد هم در دنیا شادی و آرامشش را حفظ بکند و هم هر وقت وفاتش و انتقالش فرارسید حتماً روحش با شرائط زیستی بهشت و آخرت و ابدیت سازگاری دارد و این امکان ندارد جز با ایمان به خداوند تبارک و تعالی.@ و این همانطور که قرآن فرمود معشوقش خدا باشد و کارهایش را برای رضای خدا به عشق خدا انجام بدهد ازدواجش کارش تفریحش مسکنگزینیش شوخیش خندهاش ارتباطاتش انتخاباتش رفتارش و کنترل افکارش حتی افکارش این را یک انسان میگویند.@ پس اگر ما این تعریف را بلد نباشیم آن چیزی که قرآن میگوید این مقیاسهایی که قرآن و اهل بیت دارند به دست ما میدهند اگر دست ما نباشد شاید فکر بکنیم انسان خوبی هستیم اما نه انسان خوبی نیستیم یک حیوان خوب ممکن است باشیم این توهین نیست قصدمان توهین نیست.@ از نظر ریاضی در جایگاه حیوانات قرار بگیریم یعنی کمالات حیوانی را کامل و خوب بروز میدهیم از خودمان البته ارزش دارد ثواب هم دارد سر جای خودش یک کسی انکار نمیکند ارزش اینها را ولی ما حیف است برای اینکار عرض کردم ما حتی بهشت هم حیف هست یعنی قیمت ما بهشت نیست.@ خدا میگوید قیمت تو خود خداست تو بزرگتر از بهشتی که بهشت بخواهد معشوق تو و محبوب تو باشد بهشت بخواهد غایت تو باشد تو فکر بکنی که من غایتم این هست که بهشت بروم نه آن بهشتی که ما داریم میگوییم بهشت انسانی هست.@ و الا امام کاظم(ع) فرمود بهشت پاداش بدن شماست انسان پاداشش و آن چیزی که آرامش میکند شادش میکند و احساس رضامندی و خوشبختی به او میدهد فقط و فقط لقاء خداست ملاقات خداست در حالی که خدا از او راضی است.@ رسیدن به محبوب و معشوق خودش هست با خدا زندگی کردن هست به خدا رسیدن هست شبیه خدا شدن هست این هست معنای انسانیت در قرآن باید به این برسیم.@ نکته دیگر این هست که کمالات حیوانی و نباتی و جمادی سراب هستند یعنی شما به خیال این که آب است تو را سیراب میکند خوشبختت میکند سرمایهگذاری میکنی برایش وقتی به آن میرسی میبینی که ارضاء نمیشوی.@ چون عرض کردم روح بینهایتطلب ما را یک چیز ارضاء میکند و آن خداوند تبارک و تعالی است لذا شما اتومبیلت را عوض میکنی که یک ذره آرام بشوی چند روزی مثل پستانک میماند که بچه پستانک دهانش میگذارید برای چی دهانش میگذارید؟ برای اینکه موقتاً ساکت بشود.@ اصلاً از اسمش معلوم است پستانک یعنی یک پستان قلابی است میگذارید دهانش این به بهانه او به فکر او به خیال او دهانش میگذارید یک ذره آرام میشود بعد از اینکه چند دقیقهای چند لحظهای گذشت میبینی شیری نیامد دهانش را باز میکند با زبان میاندازش بیرون شروع میکند به ناله کردن و گریه کردن یعنی من حقیقت را میخواهم.@ شما بروید زندگینامه کسانی که بیشترین ثروتها را داشتند ثروتمندترین آدمهای دنیا یک کتابی هست کتاب ارزشمندی هست به نام آخرین گفتار چند جلد است این کتاب آخرین کلمات بزرگترین و معروفترین ثروتمندترین سلاطین آدمهای خیلی متمول دنیا را پادشاهان و آدمهای خوب البته آخرین کلمات و وصیتنامه اینها را جمع کرده.@ وقتی میروی سراغش میبینی که اینها همه آخر عمر وقتی حرف زدند میگویند ما راضی نبودیم مصاحبه بزرگترین هنرپیشهها ثروتمندترین آدمها در دنیا را من مطالعه کردم همهشان گفتند ما با اینکه الان به بالاترین ثروت و محبوبیت رسیدیم هرگز کلمه هرگز کلمه مهمی است هرگز احساس خوشبختی به ما دست نداده.@ دختر یکی از ثروتمندترین مردان عالم میگوید من تمام لذاتی که در دنیا بوده بردم اما هرگز احساس خوشبختی نکردم چند بار دست به خودکشی میزند آخر هم موفق میشود میگوید من خودم را میکشم شاید ورای مرگ یک چیزی باشد که من را آرام بکند.@ بنده چیز دیگری میخواهم بگویم کمالات جمادی و نباتی و حیوانی هر چقدر بیشتر جذب بشود یعنی تو عمر بیشتری در سراب تلف میکنی و از حقیقت و از کمال حقیقی باز میمانی.@ انسانهایی که بیشتر کمالات جمادی را جذب میکنند کمتر کمال انسانی دارند لذا ناآرامتر و ناشادتر هستند یعنی در واقع در مقیاس ابدیت و در نگاه خدا فقیرتر هستند اینکه حضرت مسیح(ع) میفرماید رد شدن یک شتر از سوراخ سوزن راحتتر از رفتن یک ثروتمند به بهشت است برای همین است.@ اگر ثروت تحت حاکمیت ایمان و تقوا قرار بگیرد حضرت میفرماید یار خوبی است برای آخرت و دین و برای دنیای انسان ثروت خیلی وسیله خوبی است که حالا بحثش را خواهیم کرد در جلسات آینده راجع به اهمیت خوبی ثروت خوبی جمع مال.@ امام(ع) میفرماید اصلاً کسی که دوست ندارد مال جمع بکند خیر ندارد آدم باخیری نیست که دوست ندارد مالدار بشود ثروتمند بشود بعد حضرت جهت میدهد میگوید آدم باید دوست داشته باشد پولدار بشود جمع مال بکند اما جهتهایش خیلی مهم است جهتهایش جهتهایی هست که انسان را به خدا نزدیک میکند.@ انسان را شبیه خدا میکند این خیلی مهم است بنابراین این فرمایش حضرت مسیح خیلی مهم است که رد شدن یک شتر از سوراخ سوزن راحتتر از رفتن یک ثروتمند به بهشت است کدام ثروتمند؟@ ثروتمندی که حاکمیت وجود او با بخش حیوانی اوست نه با بخش انسانی و فطرت او ثروتمندی که ایمان و تقوا بر او غالب نیست تعیینکننده نیست انتخابها ارتباطات رفتارها و افکارش بر اساس معشوق نهاییش و هدف خلقتش نیست.@ این هر چقدر ثروتمندتر بشود ناشادتر ناآرامتر مستبدتر خواهد شد و موقع تولد به آن طرف گداتر است جزء چه کسانی هست؟ جزء کسانی هست که(وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ) میزانش سبک است هیچی ندارد یعنی هر چه کمال این جذب کرده در سی سال چهل سال پنجاه سال جذب کرده هیچ کدام کمالات نفسانی برای او نیست.@ یعنی قیمت نیست برای او همه چیز تمام آن کمالاتی که این دارد به آن پُز میدهد یا از مقوله جماد است یا از مقوله مسائل گیاهی است یا از مقوله مسائل حیوانی است هیچ کدام در نفس خودش نیست.@ یعنی اگر یک بار ورشکسته بشود تمام هیمنهاش میریزد تمام آن چیزی که احساس میکرد با آن شرافت دارد از او ریخته میشود برای همین وقتی ورشکسته میشود میگوید من دیگر بیآبرو شدم بدبخت شدم بیچاره شدم.@ ولی وقتی یک نفر حاکمیت تقوا با او هست فطرتش بر او حاکم است چه پولدار باشد چه فقیر باشد چه زشت باشد چه زیبا باشد او هیچ وقت احساس ناخوشبختی و ناآرامی نمیکند او همیشه شاد است چون ثروت درون خودش است.@ ما باید در بحثهای انسانشناسی باید بگوییم اما همینطور به صورت گذرا عرض میکنم آرامش و شادی انسان حجمش به میزان تغذیه بخش انسانی است یعنی هر چه بخش انسانی بیشتر تغذیه میکند بیشتر رشد میکند واقعاً شخصیت انسان آرامتر و شادتر است.@ اما اگر این تغذیه صورت نگیرد هر چقدر کمالات جمادی و نباتی و حیوانی بیشتر بشوند انسان هرگز در درون احساس شرافت نمیکند هرگز احساس آرامش نمیکند باخت هست.@ من راجع به چشم و همچشمی چند تا توصیه هست که لازم هست اینها را خدمت عزیزان عرض بکنم یکی از آن توصیهها را عرض میکنم چون وقت کم هست بقیهاش را میگذاریم برای جلسه آینده یکی از آن توصیهها این هست که حضرت میفرماید هیچ وقت خودتان را با هیچ کس مقایسه نکنید.@ اگر هم میخواهید مقایسه کنید از نظر مادی به فقرا نگاه کنید نه آنهایی که بیشتر از شما دارند اما از نظر معنوی به اولیاء خدا نگاه بکنید به آنهایی که در مسابقه حقیقی در مسابقه انسانی جلوتر و ثروتمندتر هستند در شرافتهای حقیقی به آنها نگاه کنید.@ اگر قرار است غبطهای هم بخورید و مسابقهای برقرار کنید به آنها پس در بُعد مادی به حداقلها که بحثش را انشاء الله خواهیم کرد و در بحث انسانی و معنوی باید به حداکثرها باید نگاه بکنیم حالا نگاه کنید حضرت میفرماید که زیاد نگاه کن به کسی که تو از او برتری داری.@ (فَاِنَّ ذلِکَ مِن اَبوابِ الشُکر) تو از او سالمتر هستی وضع مالیت بهتر هست یعنی تو از او برتری داری در جنبه مادی دارد حضرت میگوید دارد سعدی آن داستان که من کفشم را بردند داشتم دنبال کفشم میگشتم نگاه کردم به یک کسی دیدم طرف پا ندارد.@ گاهی وقتها ما مینشینیم غصه چیزهایی را میخوریم بعد که میرویم سراغ انسانی دیگر میبینیم که ما در مقابل آنها خیلی دارا هستیم خیلی خوش به حالمان هست.@ اشتباهی که در چشم و همچشمی و رقابت ناصحیح وجود دارد این هست که آدمی که از کمالات انسانی فاصله دارد همیشه خودش را با کسانی میسنجد که از نظر کمالات وهمی و خیالی یا کمالات جمادی و نباتی و حیوانی از خودش برتر هستند.@ یعنی همیشه حسرت کسانی را دارد که در کمالات جمادی و نباتی و حیوانی از او برتر هستند و میخواهد با آنها مسابقه بگذارد نه با کسانی که از نظر انسانی و الهی از او جلو هستند و اینطور آدمها حتی از آن آدمها خوششان نمیاید چه برسد که بخواهند با آنها مسابقه بگذارند و در نزدیک شدن به خدا در این رقابت صحیح شرکت بکنند.@ این بحث را انشاء الله بحث مقایسه و توصیههایی که در بحث چشم و همچشمی هست را انشاء الله میگذاریم برای جلسه آینده بعد هم انشاء الله مباحث تکمیلی را خدمتتان عرض خواهم کرد.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@