انسان شناسی قم؛ جلسه 166 22/2/1394

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی أعدائهم أجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@

سلام و صلوات و درود و رحمت و خیرات و مغفرت و برکات الهی بر همه شما عزیزان.@

بحثمان دربارۀ عواملی بود که غفلت را از ما دور می‌کرد چند موردش را عرض کردیم، که آخرین موردش هم بحث نیات بود، و بحث خیالات مثبت بود، تربیت قوۀ خیال بود، تمرینات خیالی مثبت، نیت‌های بزرگ داشتن، که اینها را عرض کردیم.@امشب هم یک فرمایشی از وجود مقدس امیرالمؤمنین (علیه السّلام) تقدیم می‌کنیم «اسْتَعِينُوا عَلَى‏ بُعْدِ الْمَسَافَةِ بِطُولِ الْمَخَافَة» یک مسیر طولانی داریم حیات دنیا که سر جای خودش هست، که خطرناک‌ترین وضعیت‌ها برای ما در این دنیا ممکن است به وجود بیاید.@انسان یک آیندۀ موقت دارد، که به آن عمر دنیا می‌گویند و یک آیندۀ قطعی دارد که حیات ابدی و جاودانۀ اوست، که این حیات خودش به چند مرحله تقسیم می‌شود، مرحله سکرات موت هست، مرحله وفات، که انسان وارد برزخ می‌شود، حیات برزخی است که تا قیامت ادامه دارد.@خود عالم قیامت هست که 50 هزار سال «كانَ مِقْدارُهُ خَمْسينَ أَلْفَ سَنَةٍ» و در قیامت 50 سؤال از انتخاب‌های ما، گرایشات ما، عقاید ما، ارتباطات ما، و رفتارهای ما می‌شود، بعد از قیامت هم که تازه حیات ما شروع می‌شود، ما جاودانه هستیم، قبلاً هم گفتیم عمر هر کدام از ما به اندازۀ عمر خداست، یعنی همانطور که خدا انتها ندارد ما هم انتهایی نداریم، ابدی هستیم.@و قرآن کریم نزدیک به 80 بار مسئله جاودانگی ما را به ما تذکر می‌دهد که شما ابدی و جاودانه هستید، در حیات دنیا که سازنده جاودانگی ماست، گفتیم حکم رحم را دارد عمر دنیا خیلی قیمتش گران است، عمر دنیا با آخرت یکی نیست، یک ساعت دنیا گاهی وقتها معادل میلیونها سال آخرت قیمت پیدا می‌کند.@کما اینکه یک ساعت دنیا می‌تواند میلیونها سال بهشت انسان را ضایع بکند، یک ساعت دنیا هم می‌تواند میلیون‌ها سال برای انسان بهشت بسازد، چون ماهیتش رحمی است، با ماهیت زمان‌های دیگر یکی نیست، قدرتمند است سازندگی دارد.@ما در رحم دنیا هستیم، باید قدر عمرمان را بدانیم، قدر وقت را بدانیم، قدر ساعات را بدانیم از آن نهایت استفاده را بکنیم، حالا در این استفاده کردن، خیلی انسان باید مراقبت بکند که، آسیب به خودش و دیگران نزند، آسیب‌ها هم همانطور که قرآن می‌گوید گاهی وقتها معصیت است، انسان از طریق معصیت به خودش و دیگران آسیب می‌زند.@گاهی وقتها از طریق اعمال خیر و کارهای خوب و عبادات به خودش آسیب می‌زند و به دیگران هم آسیب می‌زند، لذا در دعا داریم خدایا کارهای خوب من علیه من تمام نشود، عبادت‌های من، کارهای خوب من، اخلاق خوب من، اخلاص من به ضرر من تمام نشود.@گاهی وقتها انسان ظرفیت کارهای خوب را ندارد مثل شیطان که شش هزار سال عبادت کرد قلدر و طلبکار می‌شود، عُجب سراغش می‌آید، خودبرتربینی پیدا می‌کند، دچار خودشیفتگی مذهبی می‌شود، دیگران آلوده و بدبختی و گناهکار و جهنمی می‌داند، و خودش را به واسطه همین صفات بهتر از همه می‌بیند.@امام صادق (علیه السّلام) فرمود اگر کسی گمان کند که بهتر از کسی هست، حتی بهتر از یک نفر «فَهُوَ مُستَکبِرٌ» این آدم، آدم مستکبری است، پس هم کارهای خوب خطرناک است، که ممکن است ما را لوس بکند، عُجب سراغ ما بیاید، ما را خودشیفته و خودبرتربین بکند، و هم کارهای بد، اینها همه سر راه ما هست.@در عمر دنیا این مسیر را ما داریم باید مراقبت بکنیم و دائماً باید از خدا عاقبت‌بخیری بخواهیم، و واقعاً هم بدون دعا و توسل یک نفر نجات پیدا نمی‌کند، «قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُم‏» یک نفر نمی‌تواند با تکیه بر توانایی‌های خودش نجات پیدا بکند، انسان باید دائماً توسل داشته باشد به درگاه خدا دعا بکند.@«أَعْطِنِي جَمِيعِ خَيْرِ الدُّنْيَا وَ جَمِيعِ خَيْرِ الْآخِرَة وَ اصرِف عَنّی جَمِیعِ شَرِّ الآخرة» اینها را باید از خدا بخواهد، باید توسل کرد، باید دعا کرد، این لازم است اگر کسی بخواهد عاقبت‌بخیر بشود باید با ترس دعا بکند، نه با طلبکاری، نه با شکم‌سیری، با اضطراب، آنطور که معصوم وقتی که در مقابل حق تعالی قرار می‌گیرد به معنای حقیقی عرض می‌کند «لا اَمْلِکُ لِنَفسی نفعاً وَ لا ضَراً وَ لا مَوتاً وَ لا حَیاتاً وَ لا نُشُوراً».@ما یک مسیر جاودانه و آخرت هم داریم که گفتیم چند مرحله است و خیلی هم طولانی است، لذا علی (علیه السّلام) از آن تعبیر به بُعد مسافت کرده، می‌گوید شما باید یک مسافتی را طی بکنید تا قیامت و بعد از قیامت، احتیاج به توشه دارید، قرآن هم خیلی تأکید به توشه کرده است.@خدا رحمت کند میرزا را با آن روح زیبا و انبساطی که داشت، می‌فرمود حتی اگر قیامت هم ما به شفاعت برسیم، همانطور که امام صادق هم همین را گفت، فرمود قیامت ما به داد شما ممکن است برسیم، اما شما برزختان با خودتان است، «اَتَخَوَفا عَلَیکُمُ الْبَرزَخ» من از شما برای برزختان می‌ترسم، برزخ هم یک مرحله طولانی از وفات تا قیامت هست.@و خوش‌بین‌ترین اولیاء الهی می‌گویند که انسان برای برزخ توشه لازم دارد، باید توشه را جمع کند، علی (علیه السّلام) می‌فرماید که شما حالا که یک بُعد مسافت دارید باید از یک چیز خیلی کمک بگیرید، آن این هست که ترس واقعی داشته باشید، چون مسیرتان مسیر واقعی است.@ما وارد شرائط زیستی جدیدی می‌شویم که بی‌نهایت از اینجا زیباتر، کاملتر و پیشرفته‌تر هست، و چون اینطوری است، خطرناک‌تر هم هست، خود کمالش برای انسان خطرساز است، اگر انسان نتواند با یک کمال ارتباط برقرار بکند برایش جهنم می‌شود.@پس حضرت می‌فرماید که ترس صادق داشته باشید، یعنی حواستان باشد که اگر انسان آنجا از او سؤال می‌شود، پیامبر فرمودند «مَن ماتَ فَقَد قامَت قِیامَتُهُ» کسی که می‌میرد قیامتش برپا می‌شود حساب و کتاب‌ها و سؤالاتی دارد، این 50 تا سؤال خطرناک است، آدم باید این سؤالات را بشناسد، و بعد ببیند با اینها باید چکار بکند برایش جواب تهیه بکند که اگر رفت معطل نباشد گیر نباشد.@این همه سؤال، 50 تا سؤال راجع به مسائل مختلف از ما می‌پرسند آدم باید حواسش را جمع بکند برایش وقت بگذارد، که بالاخره این سؤالات چه سؤالاتی هست، آیا من الان بعد از 30 سال، 40 سال، 50 سال بمیرم آنجا 50 تا سؤال را از من بکنند راحت رد می‌شوم، یا نه باید بایستم طولانی جواب بدهم گرفتاری برای من دارد این را آدم باید از خودش سؤال بکند.@می‌فرماید کمک بگیرید برای این مسافت طولانی و گیر طولانی که شما دارید «بِطُولِ المَخافَة» یک ترس دائم داشته باشید، نه بروید یک جا بگویید آخ آخ، بعد تمام بشود و دوباره غفلت سراغ ما بیاید.@«فَكَمْ‏ مِنْ‏ غَافِلٍ‏ وَثِقَ لِغَفْلَتِه‏» چه بسیار آدم‌های غافلی هستند که به همین غفلت خودشان اعتماد می‌کنند، به همین مستی‌ها و بی‌خیالی‌های خودشان دلخوش هستند و اعتماد دارند، و اصلاً هم دوست ندارند کسی آنها را بیدار بکند، دوست ندارند کسی آنها را صدا بکند.@یک موقعی من کنار یک کتابفروشی ایستاده بودم دیدم یک کسی آمد یک کتاب برداشت کتاب معاد بود مال مرحوم آیت الله شهید دستغیب، گفت نه من خوشم نمی‌آید اینها آدم را می‌ترسانند، این می‌خواهد از ترس فرار بکند، این ترس، ترس خوبی است.@شما اگر الان بروید مطب یک دکتر به شما یک بروشور بدهد راجع به قلبتان، راجع به چشمتان، راجع به دندانتان یک هشدارهایی بدهد که مراقبت بشوید ناراحت نمی‌شوید، او می‌خواست کسی معاد را به یادش نیاورد، «فَكَمْ‏ مِنْ‏ غَافِلٍ» چه بسیار غافلی که «وَثِقَ لِغَفْلَتِه‏» اعتماد و آرامش دارد به خاطر همین غفلتش،.@مشغول چیزهایی هست که آنجا به دردش نمی‌خورد، دلش هم خوش است که دارد یک سلسله کمالات وهمی، جمادی، نباتی یا حیوانی تهیه می‌کند دلش به اینها خوش است، در حالی که هیچ کدام از اینها به درد حیات جاودانه او نمی‌آید.@ولی چون خودش را یک حیوان می‌بیند، یا یک مرد می‌بیند، یا یک زن می‌بیند، کمالاتی را که برای خودش سراغ دارد کمالات حیوانی است، مثل مقام، ریاست، ثروت، کمالات جمادی مثل ساختمان، پول، اتومبیل، کمالات گیاهی مثل زیبایی و تجملات و قدرت بدنی، دچار وهم می‌شود.@و وقتی خودش را با حیوانات دیگر یعنی زن و مردهای دیگر مقایسه می‌کند می‌گوید من از آنها جلو زدم، یا من باید به آنها برسم، چشم و هم‌چشمی‌ها، رقابت‌ها می‌افتد در زندگی سر کمالاتی که هیچ کدام کمال حقیقی برای حیات جاودانه او نیست، هیچ کدام به این 50 تا سؤال ربطی ندارد.@پس «فَكَمْ‏ مِنْ‏ غَافِلٍ‏ وَثِقَ لِغَفْلَتِه‏» به همین غفلت خودش اعتماد دارد، به همین بی‌خیالی خودش دلخوش است؛ «وَ تَعَلَّلَ بِمُهْلَتِه‏» مهلت عمر خودش را بهانه قرار داده، یعنی شیطانی که توهم را بر انسان تحمیل می‌کند، دائماً می‌گوید تو حالا حالا هستی، فعلاً هستی.@یک آقایی در سن 70 ـ 80 سالگی سکته مغزی کرده بود، خانواده‌اش او را پیش من آوردند، بعد من به او گفتم که این فرصتی که داری بهتر می‌توانی استفاده بکنی، ثروت زیادی هم داشت، گفتم اینها را برای آخرتت بفرست برود.@یک بنده خدایی می‌گفت من یک ویلا داشتم 2 میلیارد تومان، دلم نیامد از من جدا بشود، دیدم خیلی دوستش دارم، دوست ندارم از این ویلا جدا بشوم، برای همین بردم فروختمش خیراتش کردم برای آخرتم که همیشه همراهم باشد، این زیرکی است.@یک کسی آمد خدمت امام صادق (علیه السّلام) گفت آقا یک مقدار پول دارم دوست دارم یک خانه پیش شما داشته باشم، یک خانه برای من می‌گیرید؟ گفت بله، رفت بعد از یک مدت آمد به حضرت گفت خانه را گرفتی؟@حضرت گفت بله یک خانه خریدم کنار خانه خودم در بهشت برای تو، گفت آقا پولم را چکار کردی؟ گفت بردم برای تو خیرات کردم، ولی تضمینی آنجا خانه‌ات آماده است، او هم چقدر آدم فهمیده‌ای بود گفت دست شما درد نکند، خیالم راحت شد، پولم دیگر هدر نمی‌رود، ترس و لرز چه کسی می‌خورد، چه می‌شود، رفت پیش خدا ذخیره شد، «ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللهِ باقٍ» پیش خدا می‌ماند ذخیره شد.@ما به ایشان توصیه کردیم بعد از یک مدت خانمش آمد گفتم ایشان چکار کرده؟ گفت تازه هوس شهرک‌سازی به سرش زده، مجتمع تفریحی و ورزشی، می‌گفت هر کس هم حرفی می‌زد در سرش نمی‌رود، سکته امیدی به زندگی ظاهراً نیست، ولی این هنوز فکر می‌کند حالا حالاها هست.@یک آقایی دو سه هفته پیش آمد گفت من خواب دیدم به من گفتند فلان تاریخ دو ماه دیگر می‌میرم، بعد آمده بود راجع به اموالش صحبت می‌کرد می‌گفت من اینقدر خمس بدهکار هستم، می‌گفتم که این خمس‌هایت را باید برو دفتر مراجع بدهی.@بعد دوباره آمد به من گفت که دارم می‌ترسم چیزی باقی نمانده گفتم حالا آن کارهایی که گفتی قرار شد بروی بکنی کردی؟ گفت نه، بعد هم گفت دلم نمی‌آید دست به پولهایم بزنم، می‌داند دارد می‌میرد؛ یک مورد سرطانی داشتیم همینطوری بود دکتر گفت یک ماه دیگر بیشتر زنده نیست.@این مستی خیلی خطرناک است، می‌داند یک ماه دیگر نیست، در برزخ است و حتی نمی‌تواند دست به پولش بزند، نمی‌تواند تصمیم بگیرد چرا؟ «كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهينَةٌ» انسان گذشته‌هایش او را می‌گیرد، گذشته‌های آدم با آدم هست، عادتها و وابستگی‌ها نمی‌گذارد آدم بکَند و حرکت بکند.@«تَعَلَّلَ بِمُهْلَتِه‏» این شخص مدت عمر خودش را بهانه قرار می‌دهد، تعلّل می‌کند، می‌گوید من فعلا که هستم، من یک بچه که بیشتر ندارم، قرار است دو تا بشود، من باید چند تا بچه داشته باشم، من اگر بچه دارم پس بچه‌هایم قرار است بزرگ بشوند، قرار است عروس و داماد بشوند، یک اتفاقات اینطوری.@همه همینطوری برای خودشان وقت آینده می‌گذارند از آنطرف کشش می‌دهند و این دروغ است؛ لااقل من در این 30 ـ 40 روز گذشته در مجموعه شاگردان خودم در قم، در تهران، در مشهد که ثابت هستند، 3 ـ 4 نفر را می‌شناسم که در جوانی به رحمت خدا رفتند، زیر 40 سال، 35 سال، 30 سال، 25 سال سکته کردند.@این یک دروغ بزرگی است که ما برای خودمان می‌تراشیم «اَقْرَبُ الشَیء اَلاَجَل» نزدیکترین چیز به ما اجل است، این «تَعَلَّلَ بِمُهْلَتِه‏» چکار می‌کند؟ باعث چه می‌شود که انسان عمر را بهانه قرار می‌دهد؟ هیچ کس نمی‌تواند اینطوری حرف بزند علی (علیه السّلام) می‌فرماید: «فَأَمَّلَ بَعِيداً» شروع می‌کند آرزوهای دور و دراز برای خودش درست می‌کند، یک سلسله آرزوها را می‌کشد، «فَأَمَّلَ بَعِيداً» مدام طرح و نقشه دارد که من قرار است ده سال آینده این کار را بکنم، 5 سال بعد این کار را بکنم، 40 سال بعد این کار را بکنم و می‌نشیند عمر و وقتش را صرف این توهمات می‌کند.@قاعده را بگوییم که یک موقعی قاطی نکنیم قاعده این هست «کُن لِدُنیاکَ کَأَنَّکَ تَعیشُ اَبَداً» برای دنیایت باید برنامه‌ریزیت اینطوری باشد که انگار همیشه در دنیا هستی، باید معقول برنامه‌ریزی بکنی، درست، معقول تلاش بکنی برنامه‌ریزی داشته باشید.@ولی کنارش هم یک نکته دیگری دارد «کُن لِآخِرَتِکَ کَأَنَّکَ تَموتُ غَداً» این هم دارد برای آخرتت هم یک طوری آماده باش که انگار فردا می‌خواهی بمیری، اگر کسی برنامه‌های بلندمدت دنیایی داشته باشد اینها نیت‌هایش هست، اگر خیر هم باشد که خیلی خوب است این معقول است این بد نیست.@ولی این بد است که این برنامه‌ریزی‌ها، عمل‌ها، و آرزوهای دنیایی می‌آید آمادگی آخرتی را از ما می‌گیرد، آنهایی که دارند برای دنیا برنامه‌ریزی می‌کنند، هیچ اشکالی ندارد بکنند، ولی باید سؤال کرد که تو برای 50 تا سؤال آخرتت هم برنامه‌ریزی کردی، برای حیات جاودانه‌ای که می‌خواهی منتقل بشوی، آنجا هم همین چیزهایی که اینجا نیاز داری، نیاز داری.@آنها را الان تو آماده هستی یعنی اگر بروی، دعا داریم «ادْرَأْ عَنِّی مُنْکَراً وَ نَکِیراً وَ أَرِ عَیْنِی مُبَشِّراً وَ بَشِیراً» خدایا اصلاً نکیر و منکر را سراغ من نیاور که بخواهند بیایند سؤال بکنند.@خدایا شأن من این نیست که آنجا بایستم بعد از یک عمر دینداری و عشق به تو و خدمت و مجاهدت و جبهه رفتن و جهاد و فداکاری برای امام زمان و زحمت برای دین تو بروم آنجا تازه یک کسی بیاید سؤال بکند، اصلاً به من برمی‌خورد خدایا یک کسی بیاید از من سؤال بکند که خدای تو کیست، پیغمبرت کیست، کتابت چیست.@خدایا اینها را از من رد کن، «ادْرَأْ عَنِّی» ردشان کن بروند، اصلاً نکیر و منکر (سلام الله علیهما) پیش ما نیایند، «وَ أَرِ عَیْنِی مُبَشِّراً وَ بَشِیراً» بشیر و مبشر را بفرست بیایند که بشارت‌های آنطرف را بیایند بدهند با مژده به استقبال من بیایند چرا من آنجا گیر کنم بایستم که چه کسی می‌خواهد الان از من سؤال بکند، چه کسی می‌خواهد به من گیر بدهد، چه کسی می‌خواهد بالا و پایینم بکند.@نه بیایند به ما مژده بدهند خوش آمدی، بیایند استقبال بکنند، بیایند ما را آنجا ببرند، شما یک بچه‌ای که می‌خواهد متولد بشود ببینید شما در دنیا برای آن بچه چقدر تشریفات هست، سیسمونی می‌گیرند، جشن می‌گیرند، همه منتظر هستند بیاید تحویلش بگیرند.@بالاخره ما هم باید یک طوری زندگی بکنیم که این خانواده آسمانی‌مان، اهل بیت مادرمان فاطمه زهرا به استقبال ما بیایند، با شیرینی ما را ببرند نه با قهر و با ناراحتی و عزرائیل نعوذبالله بیاید با یک قیافه وحشتناک، شهدایی که با آنها دوست هستیم می‌آیند، مگر امام نفرمود اینها ذخائر عالم بقا هستند، می‌آیند، شما به تعداد شهیدهایی که با آنها رفیق هستید می‌آیند.@این خصوصیتی که در اهل برزخ هست، در دنیا اینطوری نیست، شما در دنیا نمی‌توانی با هر کس طرح رفاقت بریزی ولی شما الان برو سر قبر یک شهید گمنام هم باشد، گمنام هم اتفاقا بهتر، بگو من می‌خواهم با تو رفیق بشوم، می‌گوید بزن قدش، بروید در هر کدام از این حرمها به امامزاده‌ها بگویید ما می‌خواهیم از این به بعد با شما رفیق بشویم آنها می‌گویند ما آماده هستیم شما را دوست هم داریم.@مگر شما حرم حضرت معصومه می‌روید نمی‌گویید «عَرَّفَ‏ اللهُ‏ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ فِي الْجَنَّةِ» خانم خدا من و شما را در بهشت به هم معرفی بکند، این حرف خیلی بزرگ است، داری با دختر رسول الله، دختر فاطمه زهرا، دختر امیرالمؤمنین دختر حسن و حسین، دختر ولی الله، خواهر ولی الله، عمه ولی الله صحبت می‌کنی.@ببینید چقدر ایشان بزرگ است، اینقدر این بانو بزرگ است که امام صادق فرمود اگر به تنهایی اهل محشر و شیعیان را بخواهد شفاعت بکند خدا می‌پذیرد، یک آدم به این قدرتمندی تو می‌روی به او می‌گویی می‌خواهم دوست شما باشم، من می‌خواهم با شما معرفی بشوم.@حضرت عبدالعظیم هم که شما می‌روید باز این جمله را دارید «عَرَّفَ‏ اللهُ‏ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ فِي الْجَنَّةِ» ما را خدا به هم معرفی بکند، ما لیاقتمان این نیست که برویم آنجا در سرمان بزنند مدام از ما سؤال بکنند، بترسیم، لرز داشته باشیم، بدبختی بکشیم، گرسنگی بکشیم، تشنگی بکشیمم.@التماس بقیه را بکنیم که یک کسی برای ما خیراتی می‌فرستد یا نمی‌فرستد، کسی از دور و بریها، دوستان، ورثه، ما لیاقتمان این نیست، ما لیاقتمان این هست وقتی داریم آنجا می‌رویم اهل بیت بیایند استقبالمان بکنند با ناز و نوازش ما را پیش خودشان ببرند، شهدا و صدیقین بیایند@همین که یک عمر گفتیم «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ» از خدا خواستیم «صِراطَ الَّذينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» این (انعمت علیهم) قرآن فرمود چهار گروه هستند، صدیقین، شهداء، صالحین، انبیاء، یک عمر ما اینها را خواستیم اینها بیایند ما را بردارند آنجا ببرند، برای چی با ناراحتی و ترس و لرز و بدبختی و فقر، ما دست خودمان است.@حضرت می‌گوید غفلت باعث می‌شود انسان «أَمَّلَ بَعِيداً» شروع می‌کند آرزوها را دراز می‌کند، از آخرت غافل می‌شود، یکی از کارهایی که شیطان می‌کند، چون قرآن فرمود شیطان چهار نوع حمله در ذهن شما می‌کند، قسم هم خورده «لَأَقْعُدَنَّ» سه تا تأکید دارد، لام، نون تأکید ثقیله.@«لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقيمَ» من حتما حتما حتما آنهایی که روی صراط قرار می‌گیرند، صراط یک امر معنوی است، کسانی که روحشان روح معنوی می‌شود می‌خواهند رشد بکنند، شیطان حمله را شروع می‌کند، از جلو، عقب، راست و چپ به آنها حمله می‌کند.@حمله جلو آینده است، عقب گذشته است، که اینها در دشمن‌شناسی توضیح دادم، شیطان دائماً آینده موقت را در دل ما ترس ایجاد می‌کند که این 4 سالی که زنده هستی چه می‌شود، زنت، بچه‌هایت، خانه‌ات، ماشین‌ات چه می‌شود، یکسره اضطراب و دلشوره‌های آینده را می‌گذارد تا شما آینده قطعی را فراموش بکنی.@آینده موقت را یکسره جلوی چشمت می‌آورد که بگویی وقت ندارم، حالا باشد، حالا بماند، این یک دفعه آرزوهایت را برای آینده دنیایی‌ات دراز می‌کند، ابدیت از دست می‌رود، یک موقعی می‌بینی انسان وارد برزخ می‌شود با انبوهی از سؤالات جواب نداده و حقوق ادا نکرده، حق الله‌ها، حق‌الناس‌ها، همینطوری می‌ماند، حالا چطوری می‌شود درستش کرد دیگر آنطرف رفتی.@«فَأَمَّلَ بَعِيداً» می‌آید آرزو را کش می‌دهد، آن آرزوها هم چهار گروه هستند، یک بخش آرزو آرزوهای حسی و جمادی است، با خانه و پول و اتومبیل و تلفن و ویلا فعلا وقت ندارم وقف اینها هستم، آرزوهای بخش گیاهی تجملات زندگی، رشد، قدرت، بخور بخور، ورزش، قهرمانی، برندگی، اینهایی که الان گرفتار تیم‌های ورزشی هستند، اینها توهمات گیاهی دارند.@چه کسی بلند می‌کند، چه کسی می‌پرد، اینقدر می‌پرد، آنقدر می‌پرد، اینقدر می‌زند، آرزوهای حیوانی مثل قدرت، موقعیت‌های اجتماعی، مسائل خانوادگی، ازدواج، بچه، بزرگ شدنشان، شوهر دادن، عروس داشتن، ریاست، مقام، اینطور مسائل.@این شخص برای یک رأی آوردن دینش را به لجن می‌کشد، برای یک رأی آوردن، برای یک ریاست جمهوری، برای یک نمایندگی مجلس، برای یک شورای شهر، چقدر دزدی باید از بیت‌المال بکند، چقدر باید حلال و حرام بکند، چقدر باید دروغ بگوید، که می‌خواهد یک رأی بیاورد یک ریاستی به او بدهند.@نمی‌بینیم ما الان در این 36 سال انقلاب این چیزها را ندیدیم! حاضر هستند یک کشور را به آتش بکشند، حاضر هستند تمام خون شهدا را زیر پایشان بگذارند، آرمان‌های امام را، آرمان‌های انقلاب را فدا بکنند که رأی بیاورند، اینها را الان ما ندیدیم، حاضر هستند از دین مردم برای دنیای خودشان امتیاز بدهند، حاضر هستند از استقلال مملکت، از پیشرفت مملکت، از توسعه مملکت از عدالت مملکت بگذرند تا باندشان به یک آلاف و اُلوف برسد.@چند تا شما آدم اینطوری سراغ دارید، بخصوص در روحانیون هم لباس‌های بنده، این کارها را می‌کنند، نماینده مجلس می‌خواهد بشود، استاندار می‌خواهد بشود، رئیس‌جمهور می‌خواهد بشود، از اینها کم داشتیم!@کمالات بعدی که خیلی خطرناک‌تر هست در قم زیاد است، کمالات علمی است، شهوتهای علمی، دکتر شدن، مهندس شدن، مجتهد شدن، نویسنده شدن، 20 تا مقاله در کجا داشته باشم، در SIS بزنم مقاله شیمی، مقاله ریاضی همین چیزها، کامپیوتر، زبان.@بچه‌هایشان الان زبان و کامپیوتر بلد هستند اما دین را نمی‌شناسند، دانشجویان الان می‌بینید خیلی چیزها را بلد هستند، اما راجع به دینشان و اصول دین هیچی، می‌رود دانشگاه یک وری می‌شود، یک سفر خارجی می‌رود تمام ایمانش را از دست می‌دهد، چون برای این اساس تربیت نشده است.@نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: «إِنَّ اللهَ تبارک و تعالی يُبغِضَ‏ كُلِّ‏ عالِمٍ‏ بِالدُّنيا جاهِلٍ بِالآخِرَة» خدا دشمن هر عالم به دنیایی است که جاهل به آخرت است.@یعنی علوم دنیای را خوب می‌روند یاد می‌گیرند، علوم دنیایی را قشنگ می‌روند یاد می‌گیرند، وقت می‌گذارد زبان یاد می‌گیرند، کامپیوتر یاد می‌گیرد، شیمی یاد می‌گیرد، فیزیک یاد می‌گیرد، صرف یاد می‌گیرد، نحو یاد می‌گیرد، ولی هیچی از آخرت نمی‌داند، «جاهِلٍ بِالآخِرَة» نمی‌داند ابدیت چیست.@نمی‌داند آنجا چه چیزهایی می‌خواهد، سؤالاتش را نمی‌داند، کلاسش را نرفته، جلسه‌اش را نرفته، استادش را ندیده، کتابش را نخوانده، حالا یک کتابی هست بیرون از یکی از دانشمندان هست شرح رساله حقوق امام سجاد، این 50 تا حق را ما از رساله حقوق امام سجاد ببینیم چیست این 50 تا حق به گردنمان است بخوانیم.@بدانیم ببینیم چه حقوقی داریم، بعداً باید جواب بدهیم وقتی می‌گوییم حق یعنی سؤال می‌کنند یعنی گیر هستیم، دنیا را بچه 50 ـ 10 سالش هست بروم کلاس زبان بگذارم، زبان سکس مخفی دارد، زبان بی‌موقع شروع کردن بچه‌های شما را بی‌دین می‌کند، زبان باید یک زمانی برود که اینها استحکام شخصی پیدا کرده باشند، حتی کتابهای خوب خوب خوب‌شان هم آموزشهای بد دارد، فرهنگشان را عوض می‌کند.@اصلاً غربی‌ها به هیچ وجه حق ندارند، آنجا بخشنامه دارند، که شما حق ندارید هیچ صنعتی، هیچ علمی را به بیرون از آمریکا و اروپا صادر کنید، مگر اینکه باید حتما لوازم فرهنگی و رسالت داشته باشد فرهنگ ما هم باید قاطیش باشد.@مثل ما نیستند که خوش‌غیرت باشند، ما متأسفانه با این چیزها کاری نداریم، آنها می‌گویند ما اگر یک چیزی را می‌خواهیم به کسی بدهیم، آنها موبایل را دادند که ما را بدبخت بکنند، شما نگاه کنید موبایلی که اول انقلاب آمد چند میلیون تومان پول گوشی و خطش بود چرا شد دو تا 50 هزار تومان.@الان چرا می‌آیند اینقدر تبلیغ می‌کنند، 18 ساله‌ها، 18 ساله معصوم است، مسئولین نادان ما، بچه 18 سالش هست الان که 18 ساله شدم می‌توانم یک رایتل داشته باشم آن هم شش هزار تا پیامک نمی‌دانم برای عمه‌اش یا مادرش پیامک می‌زند، این همه ساعت اینترنت رایگان، از این بچه چه می‌ماند.@تکنولوژی را به ما دادند نوامیس و دین ما را از ما گرفتند، چرا اینقدر ارزانش کردند، آنهایی که حاضر نیستند چیزی به ما بدهند، دانشمندان ما را بیرون می‌کنند، ما را تحریم می‌کنند، حاضر نیستند در دانشگاه‌هایشان دانشجوهای ایرانی بگیرند، مگر اینکه به نفع خودشان باشد، چطور یک دفعه این تکنولوژی‌های اینطوری را مفت آوردند در این مملکت زیر دست و پا ریختند.@برای اینکه برای آنها فرهنگ دارد، وایبر و واتساپ و اینترنت آوردند، شما در وایبر، واتساپ، تلگرام، لاین، شما رؤسای آمریکا و وزرا هیچ کدام حق ندارند تلفن هوشمند داشته باشند، ما اینجا اولین باری که آوردند به دو گروه دادند، زود به آنها دادند که بتوانند، یکی وزرا و نمایندگان مجلس، قوه قضائیه، یکی روحانیت، زود مجهز کردند روحانیون و حوزه‌های علمیه را به اینترنت پر سرعت.@دستگاه هوشمند وقتی خاموش هم هست، دوربین دارد، دوربین جلو و عقب هم گذاشتند، شما ناموست وقتی می‌خواهد بیرون در خیابان برود، چادرش را می‌گیرد، پوشیه می‌زند، ولی در خانه که جلوی شما بی‌حجاب است دارند می‌بینند و ضبط هم می‌شود، همه دارند نوامیس ما را می‌بینند، در خانه‌هایمان با همین گوشی‌های موبایل دارند نوامیس ما را می‌بینند.@در هفت لایه، من باید این فیلم‌هایش را بیاورم به شما نشان بدهم، البته روی سایت گذاشتیم بروید فیلم‌ها و عکسها را ببینید، ببینید آنها با ما چکار دارند می‌کنند، اینجا دلمان خوش است وایبربازی بکنیم، واتساپ‌بازی بکنیم، این دوربین که روشن است، تمام عکس‌های نوامیس شما، پیامک‌های شما، فیلم‌های شما، راز شما، شما شب در خانه نشستی، پیش خانم و بچه‌هایت هستی دارند از تو فیلم می‌گیرند هیچ حریم خصوصی وجود ندارد.@بعد هم در برنامه‌هایشان شما بروید ببینید، حتی این تلویزیون‌های اسمارت سامسونگ دوربین‌دارهایشان، وقتی در پروتکل‌اش می‌روی نوشته اگر شما کاری را دوست ندارید کس دیگری ببیند جلوی این تلویزیون انجام ندهید چون ما از شما فیلمبرداری می‌کنیم و هر طوری بخواهیم این فیلم را می‌توانیم پخش بکنیم و در اختیار هر کس هم بخواهیم قرار بدهیم.@پروتکل واتساپ، پروتکل وایبر، پروتکل تلگرام، که هر سه اسرائیلی هستند، بقیه هم سلامت نیستند مثلاً شما هاگ را بردارید بیاورید، آن هاگ که آنجا می‌گذارید هندی است ولی باز اسرائیل در آن دست دارد، حریم ناموسی ما الان نداریم، ما فیلم‌هایمان، عکس نوامیس‌مان، فیلم‌های خانگی‌مان هر چه که هست آنجا هست، در هفت لایه ذخیره می‌کنند و تمامش را دارند.@تکنولوژی را به ما می‌دهند ولی فرهنگ‌شان را هم به ما می‌دهند، می‌گویند از ده لایه امنیت وقتی که یک تلفن همراه می‌خری، یک لایه امنیتی تو از بین می‌رود، چون وقتی خاموش هم هست تو در دسترس هستی، ما فکر می‌کنیم اگر تلفن را خاموش کردیم تمام شد، نه باطری ذخیره دارد کار می‌کند، جدیداً هم تلفن‌هایی دارد می‌آید که برای اینکه کسی نتواند فرار بکند باطری سر خودش است، دیگر باطریش جدا نمی‌شود با خودش شارژ می‌شود مردم هم با حرص و ولع می‌خرند.@حالا کسی احتیاج دارد، یا نمی‌داند، الان بنده هم دارم، در جیبم هست، ولی بردم شرکت دوربین‌ها را کور کردم، در آن چیز مرکزیش هم صداهایش را از کار انداختم، شده فقط یک چیزی برای ذخیره اطلاعات، نه صدایی برداشته می‌شود، نه فیلمی برداشته می‌شود.@چون این در خانه روشن هم نباشد ما را می‌بینند، در مادربورد باید بروند بدهید شرکتی که مال شرکتتان هست بدهید صدایش را قطع کنند و دوربین‌هایش را هم کور کنید، بشود استفاده کرد، و الا تا وقتی این هست هر جا هستید حریم خصوصی ندارید.@الان چقدر دانشمندان ما می‌روند در صنعت نفت، در شیمی، در شرکت‌هایشان همه از اینها دارند نشستند فکر می‌کنند الان دارند برای کشور طرح می‌ریزند اسرار صنعتی است، همه دارند می‌بینند اسرار صنعتی شما آنجا روی آب است، اسرار نظامی‌تان، نمایندگان مجلس، وزرا، هر چه خصوصی هست، در خانه‌هایشان همه دارد اسرارشان آنطرف می‌رود.@دشمن با ما شوخی ندارد اینطوری در ما نفوذ کرده، همین تکنولوژی انقلاب مصر را دیدید چطوری خوردند مصر را داغون کردند، چه شد یک دفعه مصر انقلاب شد بعد هم مبارک با آن همه جنایت گفتند 3 سال زندان برود بس است، او از سی‌سی آمدند و بقیه هم لت و پار کردند.@با همین سیستم تمام فرماندهان و خانواده‌ها، چطور 120 تا از فرماندهان انقلاب بحرین را یک جا کشتند؟ با تلفن، می‌خواهیم کلاس زبان بفرستیم، بچه زبان بخواند، کامپیوتر بخواند، زبان و کامپیوتر خوب است، بد نیست، به شرطی که فردای قیامت بتوانی بگویی برای چی رفتم، من دوستان طلبه و روحانیون که می‌آیند از من مشورت بگیرند که ما برویم زبان بخوانیم می‌گویم با زبان می‌خواهی چکار بکنی، مد است، برویم کلاس زبان، تو قرار است مبلغ بین‌المللی بشوی، تو قرار است بروی سایت چند زبانه بزنی.@بنده که الان با ماهواره کار می‌کنم، میلیونها نفر سراسر دنیا دارند ما را از طریق ماهواره می‌بینند با چند شبکه ماهواره‌ای هم داریم کار می‌کنیم هنوز زبان اینقدر بلد نیستم که بخواهم به چند زبان صحبت بکنم، چون فردای قیامت اول باید دلیل بیاورم بگویم من رفتم زبان یاد گرفتم برای چی، می‌خواستم چکار بکنم یا باید به درد اسلام و امام زمان بخورد، یا اگر نخورد من چکار بکنم.@فردا قیامت وقت گذاشتم، پیامبر فرمود از تک‌تک ساعت‌ها می‌پرسند، پیامبر فرمود برای هر یک ساعت محاسبه جداگانه آنجا وجود دارد، خدا رحمت کند مرحوم ابن فهد را عدت الداعی این حدیث را آورده که نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلّم) که به تعداد روزهای 24 ساعت شبانه‌روز آنجا حساب می‌کنند.@داستان قشنگی هم در همان کتاب شریف آورده، الان می‌خواهم زبان یاد بگیرم این زبان فردا به چه کار من می‌خواهد بیاید، اگر می‌خواهم از آن استفاده بکنم، شرعیت دارد به شرطی که سلامت نفسم را هم حفظ بکنم، شما اگر عبادتت به سلامت نفس‌ات لطمه بزند حرام است.@عبادت، عبادت خدا، مکه‌ات، مدینه‌ات، حج‌ات، اگر در آن سلامت نفس‌ات خراب بشود حرام است، حالا زبان که دیگر سر جای خودش، اگر عرضه داری برو بخوان، کامپیوتر می‌خواهی بخوانی بخوان، ولی سلامت نفس‌ات را حفظ بکن.@ما به فرزندانمان می‌گوییم بروید دنبال علوم دنیایی، ولی وقتی نوبت آخرت می‌شود هیچی، این غفلت می‌شود، حالا کسی نمی‌گوید سراغ زبان و کامپیوتر و علوم دنیایی نروید این خوب است، نور است می‌تواند کمک ما هم بکند خیلی هم خوب است.@ولی به شرطی اینکه این «أَمَّلَ بَعِيداً» اتفاق نیفتد، یعنی بچه‌های ما دکتر و مهندسان خوبی هستند اما شوهرهای خوبی نیستند، زنان خوبی نیستند، چرا اکثر طلاق‌های ما و خودکشی‌های ما در طبقات تحصیلکرده است؟ دو گروه همیشه بیشترین آسیب‌ها را در کشور ما دیدند، تحصیلکرده‌ها و مرفه‌ها، یعنی هر چه آسایش بالا رفته آرامش کمتر شده چرا؟@چون شیفته این نوع تحصیلات، و شیفته علم و شیفته درس و شیفته کارهای علمی و شیفته خیالات و دنیا می‌شوند از سازندگی خودشان غافل هستند، طلبه خوبی است، شوهر خوبی نیست، طلبه خوبی است پدر خوبی نیست، مهندس خوبی است، اخلاق ندارد نمی‌تواند شاد باشد.@گفتیم قرآن کریم علامت مؤمن را دو چیز می‌داند شادی و آرامش، اگر یک جا شادی و آرامش در شخصی نیست ایمان هم خبری نیست ولو ده سال و 50 سال هم نماز بخواند، وقتی نماز نمی‌تواند تو را شاد و آرام بکند تو هنوز عصبی و پرخاشگر و بداخلاق هستی، تو هنوز زودرنج و حسود هستی پس دین کجا بود.@وقت نداریم برویم آن مهارت‌ها را یاد بگیریم، فقط دنبال این چیزها می‌رویم می‌خواهیم پزهای اینطوری بدهیم اینطوری خودمان را بزرگ بکنیم «أَمَّلَ بَعِيداً» یعنی این، یعنی مدام با جی‌جی ویجی‌های زندگی سرگرم بشویم، نماز اول وقت مشکل دارد، رابطه با پدر و مادر مشکل دارد، خمس مشکل دارد، اخلاق مشکل دارد، حسادت مشکل دارد، دلش پر از کینه است پس اینها چه موقع می‌خواهد درست بشود.@ما اگر به برزخ رفتیم نباید اینها با ما باشد، اگر با ما باشد ما خیلی گرفتار می‌شویم، خدا رحمت کند امام امت را فرمود اگر یک کسی با یک اخلاق بد از دنیا برود بدون توبه، در همین اربعین ایشان بخوانید معلوم نیست چند قرن از قرن‌های آخرتی گرفتار شده باشد.@این اخلاق بد من، این حسادت من، زودرنجی من، عصبانیت من، چشم و هم‌چشمی من، گرفتاری‌های من برطرف بشود، بعضی‌ها تازه پز هم می‌دهند، ما غرورمان اجازه نمی‌دهد، ما تعصب داریم، تعصب ترکی داریم، تعصب لری داریم، خطرناک است، ما قمی‌ها اینطوری، ما شیرازی‌ها اینطوری، چه توهین بزرگی به بچه پیغمبر، ما سادات هستیم جوشی هستیم، سادات اصلاً نباید جوشی باشد.@حضرت فرمود کسی که قرآن را یاد گرفته و قرآن در سینه‌اش است، حق ندارد با دیگران، با ناراحتی، با عصبانیت، با زودرنجی با حسادت برخورد بکند، کسی که قرآن در سینه‌اش هست حق ندارد بدی دیگران را با بدی جواب بدهد، ما الان می‌بینیم اهل قرآن چقدر به جان هم می‌افتند، همه هم به استناد آیات قرآن به جان هم می‌افتند، باید آخرت را جدی بگیریم، آخرت، سؤال، ابدیت جدی است.@«وَ بَنَى مَشِيداً» آرزوهایش را طولانی می‌کند به ساختمان‌سازی و برج‌سازی می‌افتد، «فَنَقَصَ بِقُرْبِ أَجَلِهِ بُعْدُ أَمَلِه‏» نزدیک شدن اجلش آن درازی آرزویش را کم می‌کند، یواش یواش مرگ می‌رسد و بعد موقع مردن می‌بیند که هزار تا حسرت از حسرت‌های دنیایی دارد، اصلاً حواسش هم به آخرت نیست.@من شده رفتم بالای سر کسانی که به آنها گفتم یک (اشهد ان لا اله الا الله) بگو نگفتند، خدا رحمت کند امام و آیت الله گلپایگانی، فرمودند ما رفتیم بالای سر اهل علم که به آنها القای شهادتین کنیم نگفتند که نگفتند، چون آرزوها طولانی است، حواسش به آرزوهایش هست، از دست خدا ناراحت است.@«فَنَقَصَ بِقُرْبِ أَجَلِهِ بُعْدُ أَمَلِه‏» این طولانی بودن آرزوها، این کوتاهی قرب اجل، نزدیکی اجل می‌آید آن آرزوها را از او می‌گیرد، ولی خب بگیرد این دردش دارد می‌آید، این دلبستگی‌اش اینطرف بوده، درست است از او می‌گیرد ولی مدام حسرت و غصه دارد.@اصلاً اسم مرگ که می‌آید مرگی که فرمود «عُرسُ المؤمن» عروسی مؤمن است اصلاً شادش نمی‌کند، قند در دلش آب نمی‌شود، 80 سالش است به او می‌گویند سرطان داری ناراحت است، ما داشتیم یک لحظه هم ناراحتی نداشتیم، یعنی همزمان با من وقتی دکتر به من گفت سرطان داری سرطان بدی است، آقایی بود 20 سال از من پیرتر بود اعصابش خورد بود داشت داد و فریاد می‌کرد.@گفتم آقا شما قاچاقی زندگی کردی، چرا ناراحت هستی، مگر سرطان ما را کجا می‌خواهد برد، قدیمی‌ها چه حرف قشنگی می‌زنند، می‌گویند فلانی مُرد، نمی‌گویند مُرد، می‌گویند به رحمت خدا رفت، رحمت خدا که ترس ندارد، خدا فرمود من هر رحمتی که در دنیا به شما کردم 90% را گذاشتم برای آخرت به شما رحمت بکنم.@چه ترسی داری می‌خواهی بروی، می‌بینی شخص می‌ترسد، پس خدا ترسناک نیست عمل ماست که ما را می‌ترساند، عدم آمادگی است که خطرناک است، این خیلی خطرناک است.@«فَاجَأَتْهُ مَنِيَّتُهُ بِانْقِطَاعِ أُمْنِيَّتِهِ» و سر رسیدن ناگهانی مرگش آرزوهایش همه قطع می‌شود، قطع امید می‌کند، آیا برای آنطرف آماده است یا نه؟ خوشحال است می‌خواهد آنطرف برود یا خوشحال نیست؟ این ترس و مراقبت می‌خواهد، باید مواظب باشیم این چهار نوع شهوت ما را گرفتار نکند، شهوت‌های حسی، جمادی، حیوانی، و علمی.@اینها را انجام بدهیم نورانیت اینها خوب است خدا هم ما را تشویق کرده به این کارهایی که در این چهار مرحله است نمی‌گوید بد است، می‌گوید مواظب باشید اینها عزیزتر از خدا، عزیزتر از اهل بیت، و عزیزتر از جهاد در راه خدا برای شما نباشد.@اگر عزیزتر از این سه تا باشند شما فاسق هستید، و اگر این سه تا برای شما عزیزتر بودند، الله، اهل بیت و جهاد، آنها هم خوب هستند، آنها همه نورانی و مبارک هیچ اشکالی هم ندارند؛ غفلت یعنی اینکه ما مواظب علاقه‌های دلمان نباشیم، غفلت یعنی ما مهندسی آرزو و مهندسی معشوق نکنیم.@در چینش آرزوهایمان، در برنامه‌ریزی‌هایی که برای آینده جوانان‌مان، آینده خودمان، آینده فرزندانمان می‌کنیم اشتباهاً به آنها اطلاعات غلط بدهیم، که تو دکتر بشو یک کاره‌ای بشو، مهندس بشو یک کاره‌ای بشو، وزیر بشو یک کاره‌ای بشو، با این انگیزه‌ها کسی نمی‌تواند رشد بکند، اینها کاه کار است، گندمش کجاست؟ گندمش مؤمن شدن است.@«إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا» بقیه همه دارند ضرر می‌دهند «إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْر» این فقط نجات پیدا می‌کند، ما به بچه‌هایمان در مدارس، در آموزش و پرورش، در کلاس‌ها، در نصیحت‌هایمان می‌گوییم که عزیزم تو باید یک مؤمنی باشی که این چهار تا خصوصیت را داشته باشی، تو باید یک طوری رشد بکنی که الله، اهل بیت و جهاد در راه خدا برای تو عزیزترین چیز باشد، یا نه عزیزم درس بخوانی یک کار‌‌ه‌ای بشوی.@کدام را بیشتر خانواده‌ها وقت می‌گذارند؟ این کار خطرناک است این غفلت هست. یکی دو نمونه دیگر مانده در مورد دفع غفلت از کلامات نورانی معصومین (علیهم السّلام).@