اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله ربّ العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ بحثمان جلسه گذشته درباره قلب بود و گفتیم که تنها دارایی حقیقی ما که باید دائماً فکر بکنیم که دارایی داریم یا نداریم دل ماست و روایتی را از امیرالمؤمنین(ع) خواندیم که(اِنَّ هذِهِ القُلوب اَوعیَۀٌ فَخَیرُها اَوعاها) این دلها ظرف هستند و بهترین ظرفها پرظرفیتترین آنها هست بزرگترین آنهاست.@ و گفتیم که یکی از خصوصیتهای قلب بزرگ این هست که(لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ) دل بزرگ ترس در آن نیست غصه هم در آن نیست هر چقدر حجم غصهها و اضطرابهای انسان بیشتر باشد نشان میدهد که دل کوچک هست و رشد نکرده چون آسیبپذیر هست.@ بچهای را که روزهای اول متولد شده میبینید پوست صورتش با دست و پایش با کف پایش یک پوست تقریباً برابر دارد هر چیزی میتواند به آن آسیب برساند فرق سرش کاملاً شُل است ضربهپذیر هست توقعی هم نمیرود میگوییم نوزاد هست و این خصوصیتها را دارد.@ ولی بعد از یک مدت که بزرگتر میشود توقع این هست که قدرتش استحکامش بیشتر بشود دیگر ما توقع نداریم که بعد از یک مدت چیزهایی را که یک نوزاد میتوانست اذیت بکند کلافه بکند به زحمت بیندازد یا به گریه بیندازد یک بچه بزرگتر را این کار را با او بکند.@ مثلاً یک پشه میتوانست یک بچه را به گریه بیندازد او را کلافه بکند مقداری گرما مقداری سرما، گرسنگی، خارش بدن هر چیزی میتوانست یک بچه نوزاد را اذیت بکند پوستش را اذیت بکند اما بچهای که بزرگ شده دیگر توقع نیست این چیزها او را کلافه بکند اذیت بکند به گریه بیندازد بیتاب بکند میگوییم رشد کرده بزرگ شده قدرت پیدا کرده.@ دل انسان هم همین گونه هست یعنی توقع هست دل انسان وقتی که بزرگتر میشود قدرتمندتر بشود و ظرفیتش بیشتر بشود کمتر چیزی بتواند او را اذیت بکند مثل همین خانهای که شما الان در آن نشستید قبلاً جا کمتر بوده تغییراتی دادند جا بیشتر شده حالا فعلاً جا دارد کسی بیاید در آن بنشیند.@ اما اگر دو برابر این جمعیت بخواهد بنشیند همه اذیت میشوند در فشار قرار میگیرند چون ظرفیت محدود است هر چقدر که ما ظرفیت را بیشتر بکنیم گله و شکایت هم کمتر میشود چون ظرفیت بیشتر شده همه راحتتر هستند دغدغهها از بین میرود.@ دل هم به همین گونه است وقتی که بزرگ میشود باید استحکام پیدا بکند هر چیزی آن را نلرزاند هر چیزی آن را نترساند هر چیزی مضطربش نکند هر چیزی غمگینش نکند دلی که رشد نکند کودک بزرگ میشود.@ همین آیاتی که الان داشتیم میخواندیم(أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ) مراحل زندگی یک انسان را بیان میکند لهو یعنی بازی اما بازی بدون هدف، بچه را دیدید یک سیمی را میکشد یک چیزی را پرت میکند با عروسک بازی میکند هدف خاصی ندارد فقط با آن ور میرود این را لهو میگویند با یک اتومبیلی با یک چیزی.@ لعب بازی هست اما قاعدهمند است قانون دارد مثلاً میگویند لیلی بازی کنیم گرگم به هوا بازی کنیم یا مثلاً ورزشهای دیگر انواع ورزشها انواع بازیهایی که قاعده و فرمول دارد این هم یک لعب است بچهها بازی میکنند دیدید چقدر هیجان دارند سوختنشان تو جر زدی تو کلک زدی تو اینطوری کردی حقه زدی ما بردیم ما باختیم آخ خوب شد بردیم بد شد باختیم همین به رخ هم کشیدن.@ شما الان میبینید که در ورزشهای حرفهای هم همان آدمهای 40 ـ 50 ساله به عنوان مربیها کودکان 30 ساله 25 ساله هم همان بچهها دارند بازی میکنند گاهی وقتها این برد و باختها اینقدر برایشان مهم است که خودکشی میکنند سرش آدمکشی میکنند سکته میکنند.@ همان بازی انواع ورزشها را شما نگاه کنید جدای از اثر تربیتی که دارد هواداریها را نگاه کنید که چقدر عمر آدمها در هواداریهای ورزشی تلف میشود بیهوده است هیچ فایدهای هم برای کسی ندارد هیچ انسانیتی هیچ شرافتی هیچ قدرتی هیچ کمالی در آن وجود ندارد.@ حرص و جوشهایی که افراد میخورند غصههایی که میخورند گریههایی که میکنند دعواهایی که با هم میکنند فحشهایی که به همدیگر میدهند به دیگران میدهند غیبتهایی که میکنند در اثر همین قضیه تهمتهایی که به همدیگر میزنند.@ شما الان روزنامههای ورزشی را که نگاه بکنید پر از جهنم است یعنی همین که میخواهی بخوانیش اعصابت خورد میشود مدام این به آن پریده آن به این پریده این آن را متهم کرده آن این را متهم کرده مثل بچهها، بعضیها لعبهایشان یک طور دیگر است.@ ماشینبازی است این ماشین را امروز بخرم آن ماشین را بخرم بعضیها تلفن همراه بازی است بعضیها زمینبازی است با زمین بازی میکنند با خانه بازی میکنند بعضیها با یک مدل خاص ماشین بازی میکنند ما یک آدمهایی داریم که بنزباز هستند فقط با بنز بازی میکنند بعضیها تمبر بازی میکنند.@ بعضیها قوطی کبریت بعضیها قوطی سیگار بعضیها با خود سیگار بعضیها پروانه دارند بعضیها مدل قاشق چنگال دارند یک کسی فرشبازی میکند همین بازی، آدمهای بزرگی که همه اهل لعب هستند بعضیها لباسباز هستند بعضیها در خانه بازی میکنند بعضیها کریستال بازی میکنند بعضیها مبل بازی میکنند بعضیها تلفن بازی میکنند انواع و اقسام بازیها و دلخوشیها.@

یک لباس میخرد خوشحال میشود لباس خراب میشود غصه میخورد میسوزد در اتو یک اضطرابی او را میگیرد چه دلشورههایی تا یک لباس را بخرد بعد از اینکه لباس را انتخاب کرد و خرید میاورد خانه یک نفر میگوید این دهاتی است میبینی به این برخورد این فلانی گفت این لباس دهاتی هست بروم عوضش بکنم از این بازیها اطراف میبینید.@ همان حالتهای بچگی است اصلاً این دل بزرگ نشده میبینید اضطرابها و فحش دادنها، ما الان 25 هزار نفر زندانی داریم در زندان سر مسائل اقتصادی بازی کردند یعنی میخواستند یک شب پولدار بشوند یا چک و چکبازی کردند.@ غصههایشان، زندان رفتنشان، آسیبهایی که دیدند میبینی از بچههایی که دارند در کوچه بازی میکنند اینها بیشتر آسیب میبینند کوچکتر شدند آسیبپذیریشان هم بیشتر شده یعنی اصلاً دل رشد نکرده دل به هیچ وجه قدرتمند نشده که(لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ) غصه نخورند غمگین نباشند شاد باشند.@ برای همین هم در خصوصیات یک مؤمن عرض کردم به عنوان خصوصیت ذاتی مؤمن هر چقدر مؤمن مؤمن میشود به معنای حقیقی نه ادا و اطفار در بیاورد حالا ریشی بگذارد انگشتری دستش باشد تسبیح شاهمقصودی دستش بگیرد مسجدی برود یک عزاداری برپا بکند یک حسینیهای برود این بازی نه صورت نه، به معنای اینکه ایمان بیاورد.@ مؤمن یعنی کسی که به امنیت رسیده کسی که بیشتر به امنیت میرسد اعتمادش به ابدیت به انسانیت به حق تعالی بیشتر میشود این شادتر میشود مثل یک بدنی هست که هر چه بزرگتر میشود سالمتر و قویتر میشود.@ روح هم همینطور هست اگر بخواهیم جریان سالم یک روح را پیگیری بکنیم بفهمیم که یک نفر جریان روحش سالم رشد کرده شخصیت اصلیش باطنش باید ببینیم که این چقدر به استحکام شخصیتی به قدرت به شادی به انبساط رسیده.@ اگر آدم مضطربی هست که سر هر چیزی میتواند به آن بربخورد ناراحت بشود غصه بخورد اگر آدم ترسویی هست هر چیزی میتواند در او اضطراب ایجاد بکند این اصلاً رشد نکرده هیکلش رشد کرده سنش رشد کرده اما روح اصلاً به آن قدرت انبساط شادی نرسیده.@ لذا ما یکی از شاخصههای مهم رشد شادی هست که نشان میدهد این ظرفیت پیدا کرده(فَخَیرُها اَوعاها) این که بهترین ظرفها وسیعترین ظرفها است علامت وسعت شادی و انبساط و شجاعت هست قدرت شخصیتی هست.@ اینکه به راحتی یک چیزی نتواند او را تکان بدهد زودرنجی نداشته باشد حساسیت نداشته باشد هر چیزی نتواند او را قلقلک بدهد استحکام دارد قدرت دارد این در روابط در کارهای اجتماعی کارهای سیاسی کارهای اقتصادی با شجاعت وارد میشود.@ در حدیث داریم شیعیان ما همیشه اهل کارهای بزرگ هستند آدمهایی هستند که روحهای بزرگ دارند کارهای بزرگ انجام میدهند کوچک نیستند کار اقتصادی میخواهد بکند گداصفت نیست کار بزرگ میکند اصلاً کار اقتصادی یک کاری هست که شجاعت میخواهد به قول حضرت ریسک میخواهد.@ میتواند وارد کار اقتصادی بشود کار سیاسی وارد کار سیاسی میشود کار اجتماعی خوب میتواند وارد بشود در هر کاری وارد میشود روحش بزرگ است اندیشهاش بزرگ است کار آموزشی کار فرهنگی روح بزرگ است اما آسیبپذیریش کم است.@ قدرت دارد دست به کارهای بزرگ میزند آدم بزدلی نیست که خودش را یک گوشه نگه دارد که کاری انجام ندهد نه کارهای بزرگ انجام میدهد اما یک آدمی هست که ظرفیتش بالاست آسیب نمیبیند به راحتی به افسردگی و داغونی کشیده نمیشود به راحتی به ترس نمیافتد ناامید نمیشود کارهای بزرگ انجام میدهد گوشهگیر نیست.@ چون روح بزرگ است وسعت میطلبد میخواهد خودش را شبیه خداوند تبارک و تعالی بکند معشوقش بینهایت است میخواهد خودش را بینهایت بکند شجاعت بخشیدن دیگران را دارد شجاعت بخشیدن خودش را دارد شیطان خیلی نمیتواند با او ور برود نمیتواند گذشتههایش را به رخش بکشد چون این اصلاً به شیطان باج بده نیست.@ شیطان برود در گوشش وزوز بکند که تو یک گذشته بد داشتی یک گذشته گناهآلود داشت پس الان خدا را بیخیال بشو نمیتوانی بروی تو آدم آلوده و کثیفی هستی او اصلاً اینقدر بزرگ است که اصلاً به این حرفها توجهی ندارد چون معشوق بزرگ دارد حرکت میکند به سمت خدا.@ دریا دریا هم گناه داشته باشد شجاعت آشتی کردن با خدا، شجاعت رفتن به سمت خداوند، شجاعت اعتراف کردن، شجاعت عذرخواهی را هیچ کدام اینها از دستش این گناهان زیاد نمیگیرد روح بزرگ است آسیب نمیبیند.@ پس دقت کنید جنبههای آسیب را که دارم میگویم مدام مثال میزنم تا جنبههای مختلف یک روح بزرگ یک روح وسیع شناخته بشود آینده را نمیتواند اصلاً به رخش بکشد پس حمله از عقب ندارد نه گناهانش را میتواند به رخش بکشد کدورتهایی که با دیگران داشته اصلاً نمیتواند حالش را خراب بکند.@ یعنی بگوید من با فلان کس دعوایم شد با فلان کس اینطوری شدم مادرشوهرم پدرشوهرم همسرم زنم باجناقم بعد مدام حالش خراب بشود نه اتفاقاتی که افتاده را خیلی کودکانه میبیند چون بزرگ شده کودکانه میبیند.@ مثل شما که وقتی بزرگ میشوید خاطرات بچگی هر کدورتی بوده بچگانه میبینید میگویید این همه دعوا دعوای بچگانه بود خیلی جدی تلقی نمیکنید میگویید بچگانه بود حالا بزرگترها وقتی که واقعاً بزرگ میشوند دعواهای بزرگانه را هم بچگانه میبینند یعنی اینطور نیست که این وزوز بکند در گوشش خاطرات گذشته را.@ الان ما یک موقعهایی داریم خود ما خجالت میکشیم آقا 65 سالش هست خانم 50 سالش هست هنوز شب اول عروسیشان اینها با هم دعوا دارند سر تولد فرزندشان دعوا دارند سر یک حجی 15 سال پیش میخواستند با هم بروند یک خاطره تلخ دارند روح کوچک است آن خاطره میتواند آنها را اذیت بکند.@ خاطرات تلخ برای روح بزرگ اصلاً آزاردهنده نیست یک خاطره تلخ نمیتواند بیاید شخص را زمینگیر بکند اعصابش را خورد بکند چون این شخص شخص بزرگی هست روح را بزرگ کرده تربیتش کرده خاطره تلخ را میتواند بلافاصله از آن بگذرد قدرت تغافل و تجاهلش خیلی زیاد هست.@ اینکه حضرت علی میفرماید نصف شخصیت عاقل تحمل است و نصفش بیخیالی این تحمل و بیخیالی کار روح بزرگ است یعنی یک آدمی که روح بزرگ دارد میتواند بیخیال باشد در زندگی خیلی چیزها را بیخیال باشد بیخیالی میتواند یک کاری بکند آدم غصه نخورد حمله عقب روی او مؤثر نباشد.@ کسی که بیخیال نیست خاطرات گذشته لهاش میکند کدورتها لهاش میکند گناهان گذشتهاش میتواند کاملاً زمینگیرش بکند و نتواند حرکتهای بزرگ انجام بدهد پس این خیلی مهم است کسی که بتواند بیخیال بشود تحمل هم کار آدمهای بزرگ است تحمل هم روحهای بزرگ میخواهد.@ روحهایی که کوچک هستند تا به آنها فشار بیاوری میترکند جیغ میزنند داد میزنند با کوچکترین حادثه به اضطراب میافتند به دعوا میافتند به تهدید و طلاق میافتند به قهر و ناز میافتند به اختلافات اینطوری میافتند اما روح بزرگ اینگونه نیست.@ یک عروسی هست که میرود اینقدر روحش بزرگ است بداخلاقیهای پدرشوهر و مادرشوهر و خواهرشوهر و برادرشوهر و جاری و همه را قورت میدهد راحت اصلاً انگار نه انگار هیچ اتفاقی افتاده یک داماد خوب هست قدرتمند هست یک موقع بداخلاقیهای مادرزن پدرزن باجناق خواهرزن برادرزن فک و فامیلها همه را قورت میدهد.@ مثل آب کری هست که وقتی نجاست در آن میافتد آن نجاست پاک میشود این آب کُر تغییری نمیکند چون بزرگ است چون آب کر آب بزرگی هست نجاست وقتی در آن میافتد نجاست تغییر رنگ و بو مزه میدهد و پاک میشود آب کُر تغییر رنگ و بو و مزه نمیدهد چون بزرگ است.@ پس دقت کنید وقتی داریم راجع به روح بزرگ صحبت میکنیم روح بزرگ اضطراب آینده را ندارد چون بزرگ است حمله از سمت جلو هم روی آن تأثیری ندارد کم نمیاورد کوچک نیست دلشوره نمیاید سراغش که حالا آینده چه میشود چه اتفاقی میافتد تا الان چطوری گذشته بقیهاش هم همینطوری میگذرد.@ الان افرادی داریم که 30 سال از خدا عمر گرفتند 30 سال یعنی نصف یک عمر طبیعی را از خدا گرفته 35 سال 40 سال 50 سال از خدا عمر گرفته و خدا تا الان چطوری برای ما گذرانده گذرانده دیگر، مگر چقدرش مانده اینها هم تمام میشود.@ چه اضطرابی چه دلشورهای مگر چه میخواهد بشود مثلاً چه اتفاقی میخواهد بیفتد هیچی، ولی دل کوچک اینطوری نیست دل کوچک کوچک است 60 سالش هم بشود باز کوچک است باز تنگ میشود اتفاقاً دل که کوچک است روند توسعه طی نمیکند هر چه سن بالا میرود دل کوچک میشود نازک میشود.@ دیدید پیرزن پیرمردهایی را که دلهایشان با سنشان بالا نرفته اینها وقتی میرسند به سنهای بالاتر مثل بچهها بهانهگیر میشوند گیر میدهند نازک میشوند حساس میشوند غرغرو میشوند برای اینکه این روح کوچک شده ولی سن بالا رفته.@ ولی اگر روح با ایمان به معنای حقیقی با تقوا به معنای حقیقی با معنویت به معنای حقیقی بزرگ بشود این انبساطش قدرتش نشاطش شادیش خیلی بیشتر میشود بنابراین مهم نیست ما الان کجا هستیم مهم این هست که ما باید این مقداری که از عمرمان باقی مانده به توسعه نفسمان به بزرگ کردن نفس اختصاص بدهیم.@ وقتی گفتیم بزرگ کردن نفسمان یعنی چی؟ یعنی وقتی میخواهیم نفس را بزرگ کنیم یعنی چه چیزی را میخواهیم بزرگ کنیم؟ بله دل همان قلب است روح همان قلب است که داریم بزرگ میکنیم ما داریم قبرمان را بزرگ میکنیم چون روح کوچک فشار قبر دارد اصلاً فشار قبر فشار قلب است.@ گفتیم قلب ما قبر ماست دل ما نفس ما قبر ماست ما اگر فشار قلب داشته باشیم یعنی فشار قبر داریم وقتی فشار نفس داریم یعنی فشار قبر داریم پس وقتی میگوییم ما باید روحمان را بزرگ کنیم توسعه بدهیم یعنی در واقع خودمان را از فشار قبر نجات بدهیم که اگر من دو روز دیگر پنج روز دیگر یک سال دیگر ده سال دیگر از دنیا رفتم دیگر فشار قبری نداشته باشم.@ پس قبر من از همین جا معلوم میشود که فشار دارد یا نه که من همین الان که در دنیا هستم آدم حساس و زودرنجی هستم یا نه آدم ترسو و غصهداری هستم یا نه آدمی هستم که یکسره عصبانی میشوم به هم میریزم داد میزنم فریاد میزنم قهر میکنم یا نه یک آدم باظرفیتی هستم.@ پس این خیلی مهم است وقتی میگوییم ما داریم دلمان را وسعت میدهیم یعنی داریم بهشتمان را وسعت میدهیم یعنی داریم ان شاءالله جهنم را خاموش میکنیم و داریم بهشت را وسیع میکنیم آیهای که الان خواندیم(سابِقُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ) سبقت بگیرید از همدیگر به سوی مغفرت پروردگارتان و بهشتی که اندازه آن و وسعت آن بهشت به اندازه همه آسمانها و زمین است.@ اینها را در اردوی توحید توضیح دادیم که یعنی چی که نفس ما به اندازه همه آسمانها و زمین میتواند بزرگ بشود روح یک انسان این قدرت را دارد که همه آسمان و زمین را میتواند در آن بگنجاند و تعبیر بزرگان این هست که نفس در بهشت نمیرود بهشت در نفس است در واقع بهشت همین جا در نفس است انسان باید بهشت و خدا را به آن بزرگی در نفسش بیاورد.@ اینکه فرمود(لا یَسَعُنی اَرضی وَ لا سَمائی بَل یَسَعُنی قَلبُ عَبدیَ المُؤمِن) آسمان من زمین من گنجایش من را ندارد ولی دل بنده مؤمن من گنجایش من را دارد این هست این دل آنقدر بزرگ است که خدا در آن هست(اَلقَلبُ حَرَمُ الله) حرم خدا میتواند باشد.@ اینقدر نفس میتواند بزرگ باشد نه اینکه تشبیه باشد واقعاً اینطوری هست نه اینکه بخواهیم تشبیه بکنیم استعاره و تشبیه نیست واقعاً اینطوری است قلب انسان این گنجایش را دارد خداوند اینگونه خلقش کرده که میتواند این قلب بزرگ باشد.@ یکی از چیزهایی که ما احتیاج داریم برای وسعت قلب شادی هست فرمولی که علی(ع) داده بود فرموده بود نصف شخصیت عاقل تحمل است نصفش بیخیالی است بیخیالی و تحمل ذره ذره قلب و قبر را باز میکند آدم باید بتواند تمرین بیخیالی و تحمل بکند.@ یکی از چیزهایی که قلب را وسعت میدهد شادی هست شادی قلب را وسعت میدهد(لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ) غصهدار نیستند دوستان خدا مؤمنین غصهدار نیستند معلوم است غصه مال کجاست غصه کانوش طبیعت است یعنی دنیاست غصه از دنیا درست میشود شما دنیا نباشد غصهای هم وجود ندارد.@ همه غصههای انسان مربوط به بخش حیوانی و طبیعت است هر چیزی که ما را عصبانی میکند ناراحت میکند غمگین میکند دنیایی است آخرتی نیست غمهای آخرتی و فطری شادی و انبساط میآورد.@ مثلاً شما غم امام حسین را داشته باشی غم خدا را داشته باشی غم امام زمان را داشته باشی دل آدم شاد میشود قوی میشود چون کسی که عاشق امام زمان است غصه امام زمان را دارد دیگر غصه دنیا را ندارد چون غصه دنیا را ندارد غصه ندارد به معنای حقیقی و چون غم امام زمان را دارد انبساط پیدا میکند و شاد میشود.@ شادی دنیایی با شادی آخرتی درست نقطه مقابل هستند همانطور که اشکهایشان هم فرق میکند گفتیم اشکهایی که از روی شادی هست خنک است اما اشکهایی که از روی غم است گرم است برای همین وقتی آدم شاد است میگویند قرۀالعین، قرۀالعین یعنی شادیبخش یعنی آن خنکی چشم.@ چون شاد شده چشمش خنک شده چون اشک آمده خنک شده اشک هم سرد است اشک سرد شاد میکند. یک فرمایشی هست بخوانم درباره شادی که خیلی به ما کمک میکند برای ایجاد شادی در خودمان از امیرالمؤمنین(ع) (لا یُستَعانُ عَلَی السُرورِ اِلاّ بِلّین) شادی را نمیتوان یاری کرد جز با نرمی.@ یعنی سختگیری باعث میشود که انسان شاد نباشد آدمهایی که سختگیر هستند به راحتی راضی نمیشوند پول را داده لباس را خریده پول را داده کفش را خریده پول را داده خانه را خریده پول را داده سفر را رفته پول را داده فرش را خریده باز هم شاد نیست چون سختگیر است نرم نیست.@ آدمهایی که سختگیر هستند فشار قبر زیاد دارند هم در دنیا زیاد غصه میخورند هم در آخرت، سختگیری خوب نیست سختگیری فشار دل و فشار قبر میآورد لذا اگر کسی بخواهد شادیش را استمرار بدهد قدرت بدهد این درخت شادیش را آبیاری بکند باید در زندگی سختگیر نباشد.@ فرمولش را هم گفتم تحمل و بیخیالی و یک ذکر گفتم«این نیز بگذرد» شما فکر کن روی چه چیزهایی تا به حال غصه خوردی حرص و جوش خوردی دعوا کردی بعداً فهمیدی اصلاً هیچ ارزشی نداشت اگر همان موقع گفته بودی«این نیز بگذرد» دیگر اصلاً غصه نمیخوردی.@ خیلی وقتها که تصمیمات بد و تند و تلخ میگیرد بلد باشد بگوید این نیز بگذرد خیلی آدم شاد و آرام میشود دیگر غصه سراغش نمیاید تصمیمات بد هم نمیگیرد یک ذکر دیگر هم داریم که آن خیلی قویتر از همه اینهاست اگر یک کسی آن ذکر را بلد باشد دیگر هیچ وقت غصه سراغش نمیاید.@ (الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ) تا یک مصیبتی به آنها میرسد تا اذیت میشوند میگویند(قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) ما مال خدا هستیم پیش خدا میرویم اینجا که قرار نیست باشیم اینجا نه مال ماست نه ما مال اینجا هستیم.@ حضرت فرمود نه تو مال دنیایی نه دنیا مال تو است اگر قرار است ما مال دنیا نباشیم و دنیا مال ما نباشد دلبستگی هم نیست انسان به همه چیز به صورت امانی، موقت نگاه میکند ابزار است بعد هم ولش میکند میرود.@ علی(ع) وقتی به قبرستان رفته بودند به اهل قبور گفتند که ما یک خبر داریم به شما میدهیم شما هم یک خبر به ما بدهید بعد فرمود خبر دنیا را ما به شما میدهیم خانههایتان را کسان دیگر رفتند نشستند پس معلوم است خانه از اول هم مال ما نبود اعتباری است سند میزنند میگویند مال این است و الا بقیه میخورند ورثه است.@ خانههایتان چیزهایی که جمع کردید بقیه خوردند همسرانتان با کسان دیگر ازدواج کردند پس آنها هم مال شما نبودند زن باشد میرود شوهر میکند مرد باشد میرود زن میگیرد اموالتان را کسان دیگر دارند میخورند.@ بعد میگوید ولی شما هم یک خبرهایی دارید حالا شما خبرهایتان را بگویید بعد حضرت میفرماید اگر به اینها اذن داده میشد اینها میگفتند که بهترین توشه اینجا تقوا هست اینجا انسان برای آخرتش توشه جمع میکند پس(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) یک ذکر خوب هست.@ حتماً تسبیح داشته باشید هر روز صبح یا ظهر یا غروبها یا شبها قبل از خواب روبه قبله انسان بنشیند صد مرتبه این ذکر شریف را بگوید(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) ما مال خداییم و پیش خدا میرویم و اگر این ذکر در جان آدم برود انفجار شادی و آرامش هست.@ یکی از شادیبخشترین آیات که ما متأسفانه با آن خیلی بد برخورد کردیم همین است ما(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) فقط برای مردهها و غم و این چیزها گرفتیم ولی این شادیبخشترین آیات هست یکی از آرامکنندهترین آیات این آیه شریفه هست(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ).@ هر وقت میخواهید غصههایتان برطرف بشود بیخیال بشوید توانایی بلّین به نرمی پیدا بکنید سختگیری از روح شما فشار قبر از روح شما برود هر وقت خواستید این کار را بکنید این ذکر شریف را زیاد بگویید(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) مال خداییم پیش خدا میرویم.@ و قشنگی کسانی که سنشان بالاتر است همین هست که وقتی میگویند ما مال خداییم پیش خدا میرویم این هست که این میگوید الحمد لله من دو سومش را بیشترش را گذراندم شکر خدا، خیلی خوب است یک مقدار زیادش را گذراندم حالا چیزی نمانده پیش خدا بروم.@ و این خودش خیلی شادی برای آدم میاورد برای انسان انبساط میاورد میروم پیش محبوب و معشوق خودم پس این فرمولهای شادی را دقت کنیم که چه چیزهایی هست ما اگر بخواهیم مبنای عقیدتی و فکری داشته باشیم تا دائماً در ما تولید آرامش تولید شادی و ابزار آرامش و شادی که آسانگیری و لین هست داشته باشیم باید این ذکر شریف را متذکر باشیم.@ یعنی باور بدهیم به قلبمان که«این نیز بگذرد» (إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) زیاد این ذکر را بگوییم برای همین خداوند به آدمهایی که این ذکر را میگویند بشارت میدهد(وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ).@ اینها هستند که درود خدا به این آدمها است خدا ببیند که بندهاش اینقدر انبساط دارد از اینکه خدا را دارد اینقدر شاد است با داشتن خدا که وقتی یک مصیبت میاید میگوید من خدا را دارم برای چی غصه بخورم من اهل بیت را دارم اینها همه مال من هستند دارایی خیلی دارم.@ داراییهای کوچکتر چیست همه دنیاست اینها اگر از دست من بروند من که غصه نمیخورم مهم این هست که شما را دارم وقتی شما را دارم که غصه ندارم غصه باید آن کسی بخورد که خدا را ندارد خدا را از دست داده داراییهای دیگرشان هم دارایی نیست همه اعتباری و دروغ است همه سراب است.@ آن که خدا را ندارد باید خیلی غصه بخورد و غصه هم میخورد نص قرآن است آن که خدا را ندارد غصه میخورد اما اگر خدا نگاه کند به یک دلی که چقدر هم شیرین است خدا به بندهاش نگاه کند ببیند این بنده هر وقت یک مصیبتی یک گرفتاری یک مشکلی یک کدورتی پیش میاید دلش به خدا خوش است.@ میگوید نگاه کن این بنده من اصلاً این آلودگیها این مسائل اذیتش نمیکند او را نمیرنجاند چون با من دلشاد هست فرمود(داوود بی فَفرَح وَ بِذِکری فَتَلَذَّذ) داوود با من شاد باش و از من لذت ببر ببینید چقدر خدای خوبی است ما را دعوت کرده که با او شاد باشیم.@ کسی که به معنای حقیقی خدا را دارد خیلی شاد است چیزهای دیگر هم نداشته غصههای دیگر هم برایش به وجود بیاید غصههای دیگر و چیزهای دیگر اصلاً یک همچین شخصی را زمینگیر نمیکند به هیچ وجه زمینگیر نمیشود.@ حالا تمرینتان همین باشد ان شاءالله از امروز تمرین کنید هر وقت یک چیزی ناراحتتان کرد ببینید میتوانید با خدا شاد بشوید یا نه من خدا را دارم از نداشتن یک چیز از بین رفتن یک چیز فقدان یک چیز غصه نخورید امام زمان را دارم خدا را دارم محمد و آل محمد را دارم.@ میتوانیم شادی کنیم با خدا یا نمیتوانیم؟ بیعرضهترین آدمها همین آدمها هستند بعداً میفهمند که میتوانستند با خدا چقدر شادی کنند و اصلاً با کانون شادی شادی نکردند شادیهایشان با اسبابهای دنیا بود با ابزار دنیا بود شادیهایشان با چیزهایی بود که برای بدست آوردنش هزار جور غصه خوردند بعد هم آنقدر نماندند که بخواهند از آن استفاده بکنند.@ ولی خوش به حال یک نفر که عرضه دارد با خدا شادی کند با اهل بیت شادی کند با بهشت شاد باشد با ملائکۀ الله شاد باشد خوش به حال یک کسی که میتواند با مؤمنین شاد باشد با دوستان مؤمنش با رفیقهای مؤمنش.@ در حدیث داریم(لِکُلِّ شَیءٍ شیءٌ یَستَریحُ اِلَیه وَ اِنَّ المُؤمِنَ لَیَستَریحُ اِلی اَخیهِ المُؤمِن) هر چیزی یک چیزی کنارش هست که آدم کنارش آرامش میگیرد و برای مؤمن دوست و برادر مؤمنش هست که وقتی او را میبیند آرامش میگیرد.@ رفیقهایتان رفیقها خیلی داراییهای زیادی هستند رفقهای مؤمن دوستان مؤمن آنهایی که دوست ندارند بخصوص از داخل مؤمنین آنها خیلی آدمهای بیچاره و فقیری هستند آدم فقر را باید با این نشان بدهد دوست مؤمن اینقدر مهم است که اگر قیامت بشود یا طرف اینجا بمیرد چهل تا از این رفیقها پای کفن آدم را امضا بکنند بنویسند ما از این چیزی ندیدیم.@ (اَللّهُمَّ اِنّا لا نَعلَمُ مِنهُ اِلاّ خَیرا) ما از این غیر از خیر چیزی ندیدیم خدا میگوید این چهل تا مؤمن آمدند ضامنش شدند خود من هم هر چه میدانم من هم بیخیال میشوم چقدر این خدا رفیقباز است نگاه کن ببین اطرافت چهل تا رفیق خوب و نورانی داری دوست خوب و مؤمن داری یا نه بعد از چهل سال نتوانستی چهل تا رفیق مؤمن پیدا بکنی اینها ثروت و دارایی آدم هستند.@ نه چند تا ماشین و چند تا خانه و چند تا ملک پست و مقام اینها که دشمنان هستند مدرک تحصیلی و اینها که نیستند رفیق تو اینها هستند که تو چهل تا مؤمن اینطوری داشته باشی یک دریا گناه داشته باشی این چهل تا یک یاهو برایت بکشند آنطرف در قبر همه مشکلت حل میشود.@ چهار تا فاتحه برایت بفرستند چهار تا حمد بفرستند چهار تا خدابیامرز به تو بگویند یک زیارت میروند تو را شریک بکنند اینها ثروت است که در حیات ابدی اینها هر یک دانهشان برای آدم یار هستند شما فکر نکن رفیق مؤمن فقط اینجا به درد میخورند انسان وقتی میمیرد این رفیق مؤمنش اینجا برایش همه کاری انجام میدهد.@ چطور وقتی مُرد آدم زن و بچهاش را هم به رفیقش میسپارد میداند رفقایش هستند نمیگذارند زن و بچه آدم به نکبت بیفتد آدم وقتی میمیرد رفیقهای مؤمن داشته باشد یک دانهشان یک لشکر است اینها ثروت است آدم رفیق پیدا بکند دوست پیدا بکند سرمایهگذاری بکند برنامه داشته باشد رفیق پیدا بکند.@ و چقدر خوب است مجالس اهل بیت مجالس عزاداری مجالس شادی چقدر هم بهانه برای ما درست کردند نماز جمعه نماز جماعتها برای اینکه ما دوست پیدا بکنیم یک چیزی من میگویم همه شما تأیید میکنید.@ یعنی حرفی که میزنم همه شما با دلتان تأیید میکنید نه با ذهن و عقلتان آن این هست که خدا شاهد است بیشتر وقتها رفیقهای آدم کارهایی برای آدم میکنند که هیچ نزدیکی انجام نمیدهند هیچ فامیل و قوم و خویش و پدر مادر و خواهر برادر از آنها بر نمیاید رفیق خیلی مهم است.@ لذا در قرآن سفارش شده که شما تا میتوانید رفیق بگیرید در حدیث داریم زیاد رفیق جمع کنید چهار گروه هست که میگوید از این چهار گروه رفیق انتخاب بکنید از بقیه گروهها انتخاب نکنید که سر نماز هم همیشه به خدا میگوییم خدایا اینها را رفیق ما قرار بده.@ (اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ) خدایا آنها رفیق من بشوند(الَّذِينَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً) اینها رفیقهای خیلی خوبی هستند.@ شما الان ببینید یک خانمی بوده که زمان جنگ هم نبوده اصلاً جنگ نرفته نمیدانسته جنگ چیست اصلاً در این وادیها نبوده الان میبینی بیست تا سی تا پنجاه تا رفیق شهید دارد با آنها رفاقت میکند.@ شما الان سر قبر هر شهیدی بروی بگویی سلام من میخواهم با تو رفیق بشوم میگوید سلام من هم با تو رفیق میشوم چقدر خوب کاری میکنند اینهایی که سر میزنند به مرقد شهدا آنهایی که منطقه میروند بخصوص حتماً توصیه کردم حتماً عزیزان یکبار منطقه را بروند یک شهید را انتخاب بکنید.@ آدم یک موقع صلوات میفرستد برای شهدا، شهدا همه نمکگیر میشوند شما وقتی برایشان صلوات میفرستی آنها نمکگیر میشوند برای انبیاء صدیقین صالحین آنها نمکگیر میشوند میگویند اینها که در دنیا بودند برای ما صلوات فرستادند در دنیا که بودند ائمه امامزادهها خوب است.@ ولی یک موقع هست انسان میرود دو تا سه تا پنج تا ده تا شهید خاص را انتخاب میکند چهار تا مؤمن شاد را انتخاب میکند از رفتهها از کسانی که زنده هستند از اینها رفیق انتخاب میکند اینها داراییهای انسان هستند.@ آدم باید تلاش بکند رفیق برای خودش درست بکند رفیقهای خوب مؤمن صالح اینها هستند که اگر پدر مادر و خواهر برادر آدم آدم را رها بکنند آدم هیچ وقت احساس بیکسی نمیکند رفیقهای حقیقی پای کار، اینها را در مهرورزی توضیح دادم خصوصیات برادران که چه کسانی هستند و ما باید چگونه رفتار بکنیم.@ رفیقهایی که آدم را مثل خودشان میبینند هر چه برای خودشان میخواهند برای او هم میخواهند واقعاً در غم و شادی انسان شریک هستند اینها خیلی ارزش دارد آدم با خدا رفیق بشود(یا رفیق من لا رفیق له) در جوشن کبیر میگوییم ای رفیق کسی که تو رفیق نداری خدا رفیق کسی است که رفیق ندارد.@ خدا میگوید هر کس شما را طرد کرد هر کس تنهایتان گذاشت من هیچ وقت شما را طرد نمیکنم تنهایتان هم نمیگذارم اگر بخواهید با من رفیق بشوید من با شما رفیق میشوم به شرط اینکه انسان عرضه داشته باشد دنیا رفیق بشود آنطرف دیگر خبری نیست اینجا تصمیم بگیرد با خدا رفیق بشود.@ چه رفیقی(یا خَیرَ مَن آوا اِلَیهِ طَرید) ای بهترین کسی که آدمهای طرد شده آدمهایی که هیچ کس قبولشان نمیکند به او پناه میبرند رفیق به این خوبی ما داریم معصومین همینطوری هستند نسبت به ما، فرشتگان همینطوری هستند شهدا صدیقین صالحین.@ آدم خیلی بدبخت است این همه رفیق خدا برایش گذاشته باشد این عرضه رفاقت نداشته باشد یک موقع هست آدم رفیق نیست حمالی میکند رفیق اهل بیت نیست ولی برایشان صلوات را میفرستد رفیق شهدا نیست ولی برایشان صلوات را میفرستد رفیق نیست یک زحمت کشیده آنها هم پاداش میدهند.@ اما یک موقع هست نه این مسئلهاش مسئله کار کردن نیست کار کردنش به خاطر رفاقتش هست واقعاً رفیق است چقدر این آدم انبساط دارد چقدر این آدم انگیزه دارد چقدر این آدم شاد است چقدر این روح بزرگ است.@ پس وقتی داریم راجع به انبساط روح صحبت میکنیم الان میگویند این کلاس کلاس بزرگی است شما اولین سؤالی که میکنید میگویید چی؟ میگویند میخواهیم یک سالن برای عروسی بگیریم یک سالن برای عقد بگیریم یک سالن برای ولیمه حج بگیریم میگوید سالنش چطور سالنی است؟ سالن بزرگی است.@ شما وقتی میخواهید مهمان دعوت کنید اولین سؤالتان این هست که چند نفر جا میگیرد؟ حالا من یک سؤال بکنم ما روحمان چقدر بزرگ است چند تا شهید در آن هستند چند صالح داریم که با ما رفیق هستند چند تا آدمهای زنده خوب در دل تو هستند؟.@ نه که به آنها محتاج باشی رفیقشان باشی الان ما چقدر جا داریم آدم میفهمد فشار قبر دارد یا ندارد آدم حسابیها یعنی این چهار گروه، انبیاء صدیقین شهدا صالحین از آدم حسابیها مؤمنین شیعیان خوب چند تا رفیق داریم چقدر جا داری.@ تو اینقدر بدبخت و گدا هستی که همه رفیق و دار و ندارت یک شوهرت هست آن هم یک روز اخم بکند یا برود زن بگیرد یا بمیرد تو بدبخت شدی اصلاً انگار همه چیز تمام شد اصلاً سرت میریزد بیمحلی به تو بکند همه داراییت اینقدر گدا هستی که مثلاً زنت هست و چهار تا فک و فامیل نزدیک که اگر آنها یک موقعی قهر بکنند دعوایتان بشود.@ سر یک چیزی حتی سر ارث با چهار تا خواهر برادرشان دعوایشان میشود اصلاً یک آدم تنها میشود میگوید من خیلی آدم تنهایی هستم میگوید من از فلان شهر بلند شدم آمدم تهران هیچ کس را ندارم اینجا غصه میخورم هیچ کس را ندارم فامیلهایم همه آنطرف هستند.@ یا دعوایمان شد سر ارث دیگر خواهر و برادرانم من را تحویل نمیگیرند خانهمان نمیایند من احساس بیکسی میکنم این حرفها چیست مثل یک نفر که پول داشته باشد بگوید من خیلی بدبخت هستم من لباس ندارم خب برو لباس بخر اتومبیل ندارم برو اتومبیل بخر.@ ما که همه کس و کارمان فقط پدر و مادر و خواهر برادر و فک و فامیل بشوند جایمان خیلی کم است آدم ثروتمند کسی هست که اگر پنجاه نفر او را ول کنند دهها نفر از این پنجاه نفر هم باز دارد اصلاً کم نمیاورد چون آدم جاداری است آدم باظرفیتی است.@ خیلیها در این روح آمدند طواف کردند خیلیها در این روح آشتی میکنند اینقدر بزرگ و باصفاست همه را راه میدهد جا داشته رفیق پیدا کرده دو تا سه تا پنج تا ده تا پنجاه تا اینقدر رفیق دارد اینطور نیست که اگر یک روز اعضای خانوادهاش نبودند غصه عالم او را بگیرد یک مُرد این زمینگیر بشود نه.@ رفیق دارد پاتوق دارد پاتوق خیلی مهم است در مهرورزی توضیح دادیم تا میتوانید رفیق جمع کنید رفیقهای خوب و تا میتوانید پاتوق درست بکنید پاتوق آدم را شاد میکند ظرفیت را زیاد میکند پاتوقهای فطری داشته باشید.@ چطور طبیعتگراها مدام مهمانی و پارتی میدهند الان این بچهای که از خانه فرار میکند پدر و مادرش بیرونش میکنند خانمی که طلاق میگیرد مردی که زن طلاق داده فک و فامیلهایش طردش کردند میگوید حالا چی شده طلاق گرفته که گرفته میروم پارتی میروم مهمانی صد تا رفیق دارم در این پارتیها خودش را میسازد.@ طبیعتگراهای جهنمی اینطوری هستند چرا بهشتیان پاتوق نداشته باشند بزرگان ما علمای ما میفرمودند شما به هر بهانهای دور هم جمع بشوید لازم نیست کلاسی باشد گریهای باشد عزاداری باشد نه جمع بشوید یک چایی بخورید و بروید یک میوهای بخورید و بروید.@ شما دیدید آدم میرود حرم چقدر شاد میشود میبینی هزار تا مؤمن صد هزار تا مؤمن آنجا ریخته ولی آدمی که عرضه ندارد رفیق انتخاب بکند وقتی میرود در حرمی که یک میلیون نفر هم هستند تنها میرود تنها هم برمیگردد حتی بلد نیست با این آقایی که رفته زیارتش رفیق شود.@ پیش خانم حضرت معصومه رفته پانزده سال است دارد میرود حرم حضرت معصومه ولی اصلاً با این خانم رفیق نشده امام رضا رفته اصلاً به او انس نگرفته مکه رفته اصلاً با خدا انس نگرفته گفته رفته بودیم مدینه پیغمبر که مرده بود مکه هم رفتیم خدا خانهاش نبود.@ آدم زرنگ با مردهها هم خیلی خوب میتواند رفیق بشود شهدا صدیقین صالحین اموات رفیق میشود اگر کسی میخواهد انبساط پیدا بکند بهشتش وسیع بشود و آویزان شوهرش آویزان زن و فرزندش آویزان چهار تا فامیل نباشد گدای عاطفه یک نفر خاص نباشد که اگر ولش کرد به او گفت تو را نمیخواهم پایین نریزد.@ نمیخواهی نخواه هزار نفر دیگر هستند که من را میخواهند من هم هزار نفر دیگر را میخواهم اینطور نیستم یک کسی به من بگوید تو را نمیخواهم من به هم بریزم نمیخواهی نخواه اصلاً هیچ کس نمیتواند دیگر به تو بگوید تو را نمیخواهم چون معنا ندارد.@ الان آمریکا به ما میگوید ما تو را تحریم میکنیم تحریم یک چیز خندهدار شده هم عامل پیشرفت ما شده هم یک چیز مسخره است مثل اینکه شما الان بروید نانوایی نانوا بگوید دیگر من به شما نان نمیفروشم میوهفروش به شما بگوید من دیگر به شما میوه نمیفر وشم میگویید میروم از مغازه بغلی میخرم قحطی که نیست.@ آدمی که آویزان محبت دیگران نیست گدای عاطفه دیگران نیست هیچ کس نمیتواند تحرمیش بکند یک کسی بگوید دیگر دوستت ندارم او هم بگوید آخ آخ من الان مُردم تو الان به من گفتی دوستت ندارم تمام شد، نه این حرفها چیست.@

اینها تمرینات و فرمولهای ما هست اگر مدام تکرار میکنیم برای اینکه ما بدانیم فرمول زیاد دستمان هست بلد باشیم از آن استفاده بکنیم هیچ کس نتواند لهمان بکند هیچ کس نتواند قالمان بگذارد هیچ کس نتواند تهدیدمان بکند هیچ کس نگوید این کار را میکنم این حرفها چیه من گدای کسی نیستم اینقدر ثروتمند هستم که کسی نمیتواند من را تهدید بکند.@ اینها ثروتهای انسانی و فطری و حقیقی است باید دنبال این چیزها باشیم اینها خیلی مهم است پس حواسمان باشد که در زندگی اگر چهار تا رفیق پیدا کردید رفیقباز اینطوری نشوید به این معنا دیدید بعضیها تا ازدواج میکنند رفاقتهایشان همه تعطیل میشود.@ قبلاً ازدواج نکرده بود خیلی آدم حسابی بود با خیلیها رفاقت میکرد از وقتی ازدواج کرده دیگر اصلاً این رفیقهایش را تحویل نمیگیرد وقتی آنها را میبیند رویش را آنطرف میکند شوهر میکند زن میگیرد این خوب نیست.@ رفیق زیاد هر چه زیاد باز هم کم است چون همه را میتوانی در بهشتت جذب بکنی البته خوب، بدها که نه ولی آدمهایی که بزرگ میشوند با بدها هم که رفیق میشوند مثل آب کُر برای بدها هم خوب است چون این از بد که نجاست نمیگیرد بلکه بد را پاک میکند.@ اولیاء خدا مؤمنین خوب قدرتمند معصیتکارها گناهکارها با آنها هم رفیق میشدند اصلاً هم آلودگی نمیگرفتند به آنها پاکی میدادند اینها بهشتشان خیلی بزرگ است پس بسنده نکنیم بگوییم من الان یک رفیق خوب دارم دورش خط بکشم فکر کنی تا آخر برایت میماند نه یک موقع دیدی از تو متنفر شد یا تو از او متنفر شدی.@ چطور آدم حرص دنیا و غذا را میزند حرص پول و خانه و فرش و تلفن را میزند باید این حرصها را کم کند برای خودش رفیق جمع کند اینها سرمایههای دنیا و آخرت انسان هست(اَلمَرءُ کَثیرٌ) در روایت داریم آدم با رفیقهایش زیاد است با رفیقهایش بزرگ است.@ رفیق نداری چهار تا رفیق داری که فقط تا پول داری رفیق تو هستند عاشق بند کیفات هستند فقط میتوانند با تو جمع بشوند یک جایی یک مجلس پارتی یک چیزی اینطرف و آنطرف مسافرت، اینها هم یک طوریشان بشود تو اصلاً هیچ کس را نداری اینها که رفیق نشد تو اصلاً گدا هستی هیچی جمع نکردی.@ این خیلی مهم است که انسان بتواند روح خودش را بزرگ بکند رفیق جمع بکند با رفقا شاد بشود خداوند بهترین رفیق هستند انبیاء بهترین رفقا هستند دیگر از این بهتر رفیق چه کسی دارد انبیاء.@ ما میرویم زیارت حضرت معصومه الان هر کدام از شما چند بار زیارت حضرت عبدالعظیم رفتید چند بار زیارت حضرت معصومه رفتید چند بار زیارت امامزادهها رفتید میگوید من یادم نیست رقمش از دستم در رفته که چقدر بوده.@ میگویی تو الان که 40 ساله داری میروی مگر نمیگویی(السلام علی آدم صفوۀ الله السلام علی نوح نبی الله السلام علی ابراهیم خلیل الله السلام علی موسی کلیم الله السلام علی عیسی روح الله السلام علیک یا رسول الله) این همه به آنها سلام دادی با آنها رفیق هم شدی؟.@ آن موقع که سلام میدادم حواسم نبوده داشتم سلام میدادم اصلاً حضور ذهن نداشتم فقط گفته بودند اینها را بخوانید ما هم میخواندیم رفیق نشدیم دوست داشته باشیم دوستمان داشته باشند رفیق باشیم یعنی در دلمان باشند.@ هر وقت هم خواستیم از آنها کمک بگیریم و کمک بدهیم این خیلی مهم است واقعاً جزء دارایی وجودت بشوند دیدید آدم یک موقعی تنهاست میگوید من چهار تا رفیق دارم الان زنگ میزنم به یکیشان بیاید خانهمان کار دارم یک جا کارم لنگ است چهار تا رفیق دارم الان زنگ میزنم رفقایم مشکلم را حل میکنم.@ شما در زندگیهایتان واقعاً فامیلها بیشتر کمک کردند یا رفقا؟ رفقا بیشتر کمک میکنند پول انسان نیاز دارد تنها است مریضی، رفیق خیلی خوب است مؤثر باشد رفاقت که میگوییم یعنی یک ارتباط مؤثر یک ارتباطی که اگر یک جایی کم آوردی کمکت بکند.@ میخواهی به سمت گناه بروی میخواهی به سمت جهنم بروی رفیق تو هست نمیگذارد خودت هم میدانی داری به سمت جهنم میروی میگویی الان پناه میبرم به رفیقم رفیقم نجاتم میدهم داری که به او پناه میبری خیلی خوب است.@ پس ببین قیمتت به این هست که چند تا رفیق داری قیمتت این هست با چه کسانی رفیق هستی به عنوان حقیقی تو را دارند یعنی اگر ادعا بکنی من رفیق او هستم او هم قبول میکند میگوید بله این واقعاً رفیق من است اینها محصول زندگی انسان هست.@ چقدر میتوانی با آنها شاد باشی اینها رفیق هستند چقدر قدرت سازش داری سختگیر نیستی چقدر قدرت تغافل و تحمل داری اینها هست که قدرت انبساط شادی برای انسان ایجاد میکند.@ ان شاءالله جلسه بعد میخواهیم یک مقدار راجع به تولید شادی صحبت بکنیم که انسان تولید شادی بکند تولید شادی ذخیره شادی برای انسان میکند یک کارخانه هر چه تولید بکند یا میفروشد پول میشود یا ذخیره میشود بعداً میفروشد تولیدات خیلی مهم است.@ یک نفر یکی از خوبیها و مسائلی که نشان میدهد چقدر وسعت دارد این هست که چقدر تولید شادی میتواند بکند چقدر انبساط میتواند ایجاد بکند این را فعلاً به عنوان یک ملاک در نظر بگیرید خودمان را بسنجیم ان شاءالله تا دو هفته دیگر خدمت شما رسیدیم ببینیم که ما چقدر میتوانیم در زندگی برای خودمان و برای دیگران تولید شادی بکنیم.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@