أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ بحث جلسه گذشتهمان راجع به این مطلب بود که حقیقت انسان قلب انسان هست قلب همان حقیقت انسان هست که همه دارایی انسان هست و انسان با خودش از این دنیا میبرد قلب چیزی است که ما در این دنیا با آن زندگی میکنیم و با خودمان از این دنیا میبریم خوشبختترین انسانها در دنیا و آخرت خوشقلبترین انسانهاست.@ هر چقدر قلب انسان ثروت بیشتری داشته باشد قویتر باشد در دنیا خوشبختتر، خوشتر، شادتر، آرامتر و همچنین در آخرت خوشبختتر و مقربتر خواهد بود درباره قلب چون قلب جسمانی را میخواهم عرض کنم نه قلب اصلی که شخصیت ما هست قلب روحانی.@ یک فرمایشی نبی اکرم(ص) دارند میفرماید که(فِی الإنسانِ مُضِغَۀٌ إذا هِیَ سَلِمَت وَ صَحَّت سَلِمَ بِها سائِرُ الجَسَد فَإذا سَقِمَت سَقِمَ بِها سائِرُ الجَسَد وَ فَسَدَ وَ هِیَ القَلب) قلب مادی را میگوید، میگوید در درون انسان یک پاره گوشتی هست که اگر سالم و درست باشد سایر اعضا هم به وسیله آن سلامت هستند و اگر بیمار بشود سایر اعضا هم بیمار و تباه میشوند و آن پاره گوشت قلب انسان هست.@ قلب در بدن چه نقشی دارد؟ در شخصیت انسان هم همان قلب حقیقی و دل انسان دارد وقتی در جسم قلب خراب بشود ضعیف کار کند این ضعفش به سایر قسمتها هم سرایت میکند و تأثیر میگذارد روی عملکرد سایر قسمتها.@ آنهایی که مشکل قلبی دارند ولو سایر قسمتهای بدنشان هم سالم باشد اینها زمینگیر و مریض هستند و اگر قلب خوب کار بکند ضعف سایر قسمتها انسان را زمینگیر نمیتواند بکند در مورد دل انسان هم همینطور هست.@ دل انسان حقیقت انسان هست قلب انسان حقیقت انسان هست و هر چقدر این دل بهتر باشد، حالا معنی بهتر بودن و ابعاد بهتری را توضیح میدهیم، هر چقدر این دل بهتر و قویتر و داراتر و ثروتمندتر باشد خوشبختی انسان در دنیا و آخرت بیشتر خواهد بود کسانی که در دنیا دائماً اضطراب و دلشوره دارند.@ احساس بدبختی و پوچی و دلتنگی و غصه و عصبانیت دارند آدمهای حساس و زودرنجی هستند آدمهایی هستند که فشار زیادی را احساس میکنند غصه زیاد میخورند عصبی زیاد میشوند اینها مال این هست که دلشان دلهای ضعیفی هست واقعاً دل ندارند دلشان و قلبشان قلبهای به تعبیر قرآن خالی و ضعیف و فقیر هست.@ ممکن است بدنش بدن زیبایی باشد بدن قوی باشد ثروتمند باشد از نظر اقتصادی و مالی، صاحب مکنت و مقامی باشد ولی شخصیتاً و روحاً آدم فقیر و گدایی هست و دائماً هم آسیبپذیر است در دلش دائماً آشوب هست.@ چرا به آن قلب میگویند؟ چون دائماً در تغییر حالت است این تغییر حالت قلب، زیر و رو شدن، انقلاب این در هر دو حالت هست یعنی آدم وقتی آدم بدی هست یعنی آدمی هست که ضعیف هست خوب غذا نخورده خوب تغذیه نشده خوب به خودش نرسیده قلبش را نساخته دارایی ندارد.@ این دائماً دستخوش انواع بلاها و غصهها و حرص و جوشها و عصبیتها و حسادتها و رقابتها هست و اگر خوب هم بشود آدم خوبی بشود باز قلبش در انقلاب است اما در انقلابهای مثبت هست دارایی و ثروت دارد این قلب پویاست یکسره خوابهای قشنگ و وحیهای خوب، الهامات خیلی زیبا به او هست واردات قلبی خیلی خوبی دارد.@ ارتباطش با معصوم و خدا و اولیاء و شهدا و ملائکه همه واردات دارد در ارتباطش با مردم آدم موفقی هست چون قلبش یک قلب کاملاً فعال و ثروتمند هست پس ما داراییمان قلبمان هست.@ در حدیث داریم از امیرالمؤمنین(ع) (أشَدُّ البَلاء فَقرُ النَّفس) شدیدترین بلاها این هست که انسان روحاً گدا باشد یک روح فقیر و ضعیف و یک شخصیت فقیر و ضعیفی داشته باشد ثروت روحی نداشته باشد.@ در روایت دیگر داریم(أکبَرُ البَلاء فَقرُ النَّفس) از فرمایشات امیرالمؤمنین(ع) هست یکجا میفرماید شدیدترین بلا از نظر شدت حضرت میفرماید یکجا میگوید از نظر بزرگی هم بزرگترین بلایی که ممکن است سر یک نفر بیاید این هست که این در دار دنیا، جریان زندگی او در دار دنیا به گونهای باشد که روح او چیزی گیرش نیاید.@ الان در جنبه جسمی ما یک میلیارد نفر در دنیا از بس ظلم و ستم و بیعدالتی زیاد است که یک میلیارد نفر در دنیا از گرسنگی رنج میبرند از هر چند دقیقه یک گرسنه میمیرد در این کره خاکی، غذا گیرشان نمیاید غذا ندارند بخورند یک میلیارد نفر الان دارند زجر میکشند.@ چون غذایی برایشان نیست این زجر مال فقر اقتصادی هست چون غذا نخوردند ضعیف میشوند بعد یواش یواش میمیرند ولی یک فقری که این فقر بدی هست آدم واقعاً متأثر میشود اینها را میبیند ولی یک فقری هست که آن فقر از این بدتر هست که اکثر مردم کره زمین به آن دچار هستند که آن فقر روحی و نفس هست.@ این نفسها اکثراً غذا به آنها نرسیده تغذیه نکردند به خودشان نرسیدند و به مرور زمان در دنیا دچار انواع ابتلائات و غصهها و نگرانیها و اضطرابها و دلشورهها میشوند به خودشان نمیرسند هم دنیا را بد میگذرانند نمیتوانند خوش بگذرانند و هم آخرتشان بد میشود.@ یعنی وقتی آنجا متولد میشود با شرائط زیستی آخرت هیچ چیزی متناسب شرائط زیستی آخرت ندارند مثل یک جنینی که دست خالی به دنیا آمده چیزهایی که باید در دنیا داشته باشد در رحم مادر تهیه نکرده اینها در رحم مادر به خاطر فقر ذاتی رحمی که در آن قرار دارند نمیتوانند چیزهایی را تهیه کنند.@ غالب جاهایی که در کره زمین الان قرار دارد مردم زندگی میکنند رحم مناسبی برای زندگی نیست یعنی آن قرار مکینی که هفته قبل گفتیم که یک جنین خوب خودش را اول در رحم مادر به قرار مکین یک جای محکم میرساند.@ اگر مادر هم خوب تغذیه بکند به این برسد این یک بچه خیلی خوب و کامل در میاید آن پنج جهت یک بچه که ما در برنامهها قبل از زایمان یا دوران بارداری یا قبل از باردار شدن میدهیم اینطوری هست که پنج صفت را تقویت بکنیم سلامت و زیبایی، عقل، هوش، دین و اخلاق.@ یک مادر خوب و یک رحم خوب مادری هست و رحمی هست که میتواند این پنج صفت را سلامت و زیبایی، عقل، هوش، دین و اخلاق را به بچه در حد خوب برساند رحم خوب در دنیا هم همینطور هست دنیا رحم است، اما کدام بخشش رحم خوب و کدام بخش رحم بدی هست؟@ در دنیا آنجایی خوب هست برای زندگی کردن، آدمها و اجزائی به درد زندگی و ارتباطات رحمی میخورند که بتوانند ثروت دل انسان را زیاد کنند خوشی و شادی و آرامش دل انسان و شخصیت انسان را بسازند.@ برای همین هم آدمهای عاقل در دنیا حاضر نیستند که هر جایی زندگی بکنند با هر کسی زندگی بکنند هر چیزی را بخورند هر چیزی را ببینند هر چیزی را بشنوند چون همه این ارتباطات قلبساز و شخصیتساز است.@ الان به مادر میگویند شما این چیزها را نخورید خانمهای باردار در این فضای شهر نروند برای بچه ضرر دارد اشعه ایکس نخورند سیگار نکشند چون اینها به محض اینکه به مادر وارد میشود جذب جنین میشود روحیاتش هم همینطور است.@ میگویند اگر خانم اضطراب داشته باشد برای جنین خطرناک است و ضرر دارد حتی در شیردهی، حالا میرسیم در ساختار نفس اینها را متوجه میشویم یک مادری الان دارد به بچه شیر میدهد.@ بعد ضمناً دارد فیلم سینمایی هم نگاه میکند این فیلم سینمایی را که نگاه میکند شخصیتها، قیافهها، احساسات مختلفی در این فیلم به مادر دست میدهد تمامش در شیر مادر میریزد و به بچه داده میشود یعنی بچه دارد شکل میگیرد.@ همان موقع که دارد شیر میخورد مادر اگر غصه بخورد این غصه در شیر به بچه میدهد اضطراب و ترس داشته باشد این در دهان و روح بچه وارد میشود نه تنها در بدن بچه، در روح بچه میریزد پس این ارتباط ارتباط خوبی نیست هر چیزی را که ما نمیتوانیم بخوریم و بشنویم و ببینیم.@ این چون در روح ما میریزد و بلافاصله روح ما را شکل میدهد به محض اینکه شما با آن ارتباط برقرار میکنید چه از نظر گوش و چشم و بینی و دهان و لمس و خیال و وهم، تا به محض اینکه فعال میشوی یک غذایی را با روحت یکی میشود و با آن اتحاد برقرار میکنی جذب انسان میشود.@ بنابراین همانطور که ما در مورد دوران بارداری حساس هستیم که این بچه این خانم مثلاً مراقبتهای لازم را داشته باشد و هر چیزی را جذب نکند چون برای بچه مضر هست در مورد رحم دنیا هم ما باید ارتباطاتمان خوب باشد ما از یک جنینی که در رحم مادر هست حتی جنین یک روزه حساستر هستیم بنابراین خیلی باید مواظب خودمان باشیم که سقط نشویم.@

یعنی ما گاهی وقتها در دنیا نحوه ارتباطمان با دیگران، نحوه زندگیمان، نحوه برداشتهایمان، نحوه ارزیابیها و قضاوتهایمان به گونهای هست که به مرور زمان ما را سقط میکند یعنی وقتی میخواهیم بمیریم واقعاً هیچی نداریم.@ اینکه امام صادق(ع) میفرماید بعضیها 60 سال نماز میخوانند یک رکعتش هم قبول نمیشود یعنی اینها نماز را میخوانند اما چون نحوه ارتباطات و رحمی را که انتخاب کردند یک رحم ضعیفی هست این هر چه نماز میخواند از بین میرود مثل مادری که به طور طبیعی باردار شده بچهاش هم دارد غذا میخورد.@ این مادر غذا میخورد صبحانه و ناهار و شام میخورد اما وضعیت رحم به قدری ضعیف است که دیگر به نُه ماه هم نمیکشد ماه سوم، چهارم، ششم، هشتم یکدفعه میبینی که این بچه سقط شد اصلاً دیگر نمیتواند بکشد یعنی رحم توانایی نگهداری این بچه را ندارد.@ ما گاهی وقتها در دنیا خیلی وقت میگذاریم نماز میخوانیم روزه میگیریم حج و کربلا میرویم ولی اصلاً نوع رحمی که انتخاب کردیم غلط است یعنی نحوه ارتباطات و شیوههایی که در زندگی انتخاب کردیم یکطوری هست که دائماً هر چه جذب میکنیم از آنطرف دفع میشود اصلاً تبدیل صورت نمیگیرد و تبدیل به دارایی نمیشود.@ لذا میبینی که این آدم 50 سالش هست به جای اینکه بعد از 50 سالگی آدم شاد و شیرین که آدم وقتی میخواهد به این نزدیک بشود سلام و علیک و روبوسی کند اصلاً از او احساس نورانیت و شیرینی و شادی بکند.@ میبینی که این آدمی هست که هر چه رفته مکه و کربلا و سوریه، تاریکتر و خشنتر و غمگینتر و عصبانیتر و تلختر شده این فایده ندارد هر چه نماز خوانده تلختر شده نماز آدم را شیرین و شاد و خوشمزه و خوردنی میکند ولی این اینطوری هست این ارتباطات را دارد اما اصلاً خوردنی و شیرین نیست.@ آدم وقتی میرود کنار این شخص قرار میگیرد از کنار این شخص شادی و انبساط و آرامش احساس نمیکند پس معلوم است این بنده خدا دارایی ندارد باید ثروت تهیه میکرد اصلاً ثروتمند نیست این گدای گداست.@ وقتی میخواهد آنطرف متولد بشود خیلی بیچاره است موقع وفات، حالا علامت دارد این ثروت وقتی میاید وقتی ثروت روحی میاید چند چیز با آن میاید بچه را شما نگاه کنید وقتی دارد تغذیه میکند از کجا میفهمید تغذیهاش مناسب است؟@ دکتر میبرید قد و وزن و آزمایشات دیگر میگیرند و میگویند بچه الان رشد طبیعی میکند، ما از کجا بفهمیم که رشدمان بعد از 20 سال 30 سال 40 سال رشدمان رشد طبیعی است یعنی ما واقعاً داریم طبیعی رشد میکنیم؟@ اگر رشدمان طبیعی باشد غصههایمان کم میشود شادیهایمان زیاد میشود حجم اضطرابمان پایین میاید آرامشمان بالا میرود نگاهمان به دنیا و آدمها خوشبینانه، شیرین، شاد هست ارتباطمان با آدمها موفق هست نوع نگاهی که به دنیا و خلقت خدا داریم یک خلقت زیبا و جذاب میبینیم بهشت را میتوانیم کاملاً در دنیا احساس کنیم.@ وقتی ثروت زیاد میشود انسان بهشت را همه جا با خودش دارد چون در نفس خودش هست و نحوه ارتباطش، صمیمیتش، رفاقتش با حق تعالی، فرشتهها، امام زمان و معصومین بیشتر میشود چون این دارد رشد میکند.@ ما بچه را میگوییم رشد کرده الان بالغ میشود الان علامتهای بلوغ دارد داریم میبینیم در روح هم باید همینطور باشد ولی ما متأسفانه نحوه ارتباطاتمان در تغذیههای روحانی و معنوی طوری هست که وقتی این ارتباطات را داریم معلوم نیست روح ما چقدر قوی میشود.@ بعضی وقتها این ارتباطات به قدری بد طراحی و تنظیم شده که میبینید این کودک عزیز روان که از خدا در ما هست آن امانتی که خدا به ما داده آن نفخهای که خدا از خودش در ما دمیده این هر چه سن بالاتر میرود ضعیفتر میشود تا میمیرد اصلاً هیچی نمیماند از آن امانت، موقع مردن خدا میگوید امانت چه شد؟ آن امانتی که به تو دادیم؟@ اصلاً نداریم که بدهیم اینکه پیغمبر میفرماید ده گروه از امت من روز قیامت به صورت حیوان محشور میشوند اینها مسلمان و انسان بودند به صورت حیوان و سایر موجودات، این دیگر یواش یواش آن صورت انسانیاش را از دست داده.@ یعنی این ارتباطات در این رحم دنیا اینطوری هست آن حالتهای انسانیاش را از دست داده مثل جنینهایی که متولد میشوند صورتهای انسانی ندارند گاهی وقتها نصفش انسان است نصفش حیوان است گاهی وقتها اصلاً شبیه انسان نیست این بد متولد میشود چون نحوه ارتباطش ضعیف هست.@ در روایت دیگری داریم از نبی اکرم(ص) هست میفرماید اگر انسان میخواهد فقر را بداند فقر عبارت است از(الفَقرُ فَقرُ القَلب) اگر میخواهیم یک کسی فقر را بداند چه هست باید بدانید که فقر به معنای حقیقی کسی نیست که وضع مالیاش خوب نیست آن که از علی(ع) هست این بود(فَقرُ النَّفسِ شَرُّ الفَقر) فقر روح فقر نفس بدترین نوع فقر هست.@ یعنی گداترین آدمها آنهایی که آدم باید خیلی دلشان برایش بسوزد آنهایی هستند که روح و نفس فقیری دارند اما آن که از پیغمبر بود این هست این بود (الفَقرُ فَقرُ القَلب) بحثمان چون راجع به قلب بود فقر به معنای حقیقی فقر دل انسان هست.@ حالا ما چون خوب تربیت نشدیم به معنای حقیقی و آخرتی و الهیاش در زندگیها وقتی میخواهیم زندگی را ارزیابی کنیم الان آدمها اینطوری هستند حتی مؤمنین هم اکثراً اینطوری هستند وقتی میخواهند یک نفر را ارزیابی کنند وقتی به او نگاه میکنند از نظر مادی ارزیابی میکنند که این آدم خواستگاری آمده.@ یا یک دختری که میخواهیم خواستگاریاش برویم وضع مالیشان چطوری هست این آدم آدم پولداری هست؟ ماشین دارد تلفن همراه دارد؟ لباس دارد؟ خانه دارند؟ مستأجر هستند؟ و خودمان هم که میخواهیم ارزیابی کنیم اصلاً با معیارهای الهی و بهشتی ارزیابی نمیکنیم که من الان خودم چه دارم؟@ بلکه وقتی میگویند تو در زندگی آدم موفقی هستی الان جوانها را میگویند این جوان موفقی است دختر به او بدهید، میگوییم حالا چکار کرده؟ این شاگرد اول کنکور بوده الان مهندس است دکترا دارد مهندسیاش را از فلان کشور گرفته اینقدر ثروت دارد در فلان شرکت کار میکند ماهی چند میلیون تومان حقوق میگیرد.@ اینها هیچ کدام علامت انسانی نیست ولی ما میگوییم این میارزد با او ارتباط داشته باشیم میارزد به او دختر بدهیم میارزد فامیل ما باشد میارزد از او دختر بگیریم، اینطوری نگاه میکنیم اینکه یک نفر وقتی میخواهد راجع به خودش و دیگران قضاوت کند.@ مثلاً یک پسری خواستگاریاش آمده یا میخواهد خواستگاری دختری برود یا یک کسی خواستگاری دختر او آمده یا پسرش میخواهد خواستگاری دختری برود، وقتی نگاه میکند چطوری نگاه کند؟ ببیند این دختر چقدر دل دارد این پسر چقدر دل تهیه کرده چقدر قلب دارد؟ میارزد یا نه، ما اصلاً اینطوری ارزیابی نمیکنیم.@ الان اینکه 25% در ازدواجها طلاق است 25% در فکر طلاق هستند 25% تحمل میکنند و فقط 25% خوشبخت هستند برای این هست که آدمها آن ازدواجهایی که به هم میریزد چه ریزش طلاقی دارد چه به فکر طلاق هستند چه همدیگر را تحمل میکنند هیچ وقت موقعی که میخواستند پیوند برقرار کنند براساس دل پیوند برقرار نکردند.@ یعنی براساس قلب و داراییهای قلبی نبوده حالا اگر هم ضعیف باشد عیبی ندارد ولی واقعاً بعد از ازدواج دختر و پسر بروند به سمت اینکه دلشان را قوی کنند اینکه من همیشه تأکید میکنم دخترها و پسرها چه دوران عقد چه قبل از اینکه انتخاب همسر کنند حتماً بیایند برنامه بگیرند روحیهشان را تقویت کنند.@ یک برنامه جدی شش ماهه دو شش ماه، سه شش ماه، برنامه بگیرند برای اینکه صاحب دل و قلب شوند فردا میخواهند زندگی کنند بدون دل و قلب آدم نمیتواند زندگی را خوش بگذراند لذا میبینی که هیچی کم ندارند همه زندگی و وضعشان خوب است ولی آرامش نیست شادی نیست لذتی از هم نمیبرند.@ اینکه امام صادق(ع) میفرماید زن و شوهر مثلاً بعد از پنج سال بعد از ده سال باید برای هم تازهتر شوند عشقشان به همدیگر زیاد بشود یعنی اصلاً قدیمی و کهنه برای هم نشوند با دل ممکن است یکی از علامتهای آدمهایی که ثروت دلی دارند این هست که این هر چقدر دلش قویتر میشود نسبت به همسرش و بچهها و پدر و مادر و اطرافیانش عشقش بیشتر میشود یک آدمی است بامحبت، رحیمتر، و رحمانتر، چرا؟@ چون وقتی دل زیاد میشود وقتی دل ثروتش بالا میرود چه چیزهایی را دریافت میکند در نمودار همیشگی آن موقعی که ما میخواستیم به زمین بیاییم چون ما گفتیم چند مرحله حیات داشتیم در مرحله قبل ما نزد خدا بودیم(إنا لله) بعد پایین آمدیم ثروتمان کم شده دیگر در اوج فقر به دنیا آمدیم در جایی که اصلاً گداخانه است هیچی ندارد.@ دنیا یعنی پستترین مرحله، یا آنقدر ضعیف است که به آن ناسوت میگویند یعنی فراموشخانه، ما اینجا آمدیم یادمان رفته که چه کسی بودیم همه ثروت و داراییهایمان را اینجا فراموش کردیم اصلاً یادمان رفته چه کسی هستیم برای همین هم در ارزیابیهایمان در زندگی وقتی میخواهیم همدیگر را ارزیابی کنیم قیمتگذاری کنیم.@ براساس قیمتهای گداخانه ارزیابی میکنیم نه براساس قیمتهای خانه و وطن اصلیمان که قرار است برگردیم ما اینجا که بودیم خداوند یعنی الله گفتیم ذاتی که مستجمع همه صفتهای کمال هست همه کمالات را بینهایت دارد.@ پس ما آن موقع که پیش خدا بودیم همه چیز را داشتیم وقتی که در قوس نزول که در طبیعت آمدیم از اینجا برمیگردیم(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) برمیگردیم، حالا موقع برگشتن علامت اینکه یک نفر در دنیا دارد به هدف نزدیکتر میشود چیست؟ اینکه سطح ثروتهای قبلیاش زیاد بشود یعنی آن صفتها و کمالات را بیشتر دریافت بکند.@ اسمهای خدا را بیشتر در خودش بریزد بیشتر از تعداد اسمها برخوردار باشد لذا وقتی اینجا یک کسی میخواهیم بفهمیم که چقدر ثروت دارد میخواهیم ببینیم از اسمهای خدا بخصوص اسمهای کلیدی مثل رحمان، رحیم، از این اسمها چقدر این دارد.@ معلوم است وقتی که یک نفر نزدیک میشود به حق تعالی و ثروت دلیاش زیادتر میشود این اسمها در او بیشتر میشود لذا میبینی نسبت به همسرش رحمانتر، رحیمتر، عاشقتر، هیچ وقت اینطور نیست که وقتی 30 سال زندگی کرد بگوید این زن دیگر کهنه شده این شوهر دیگر کهنه شده مثلاً عشق و عاشقی و مردن برای همدیگر، دلتنگی و نگاه کردن به هم لذت بردن از همدیگر فقط مال دوران عقد و نامزدی بوده اینطوری نیست.@ چون این هر چه بالا میرود همه چیز برایش قشنگتر و محبوبتر میشود چون نگاهش نگاه خدایی میشود ثروتش یک ثروت الهی هست بنابراین یکی از چیزهایی که جزء ثروت انسان هست دوتا اسم رحمان و رحیم است.@ البته همه اسمهای خدا هست ولی مشخصاً و خیلی مهم این هست که اسمهای رحمان و رحیم در ما اضافه شود یعنی انسان واقعاً در حیطه ارتباطیاش همینطوری باشد این آدم نه کینه دارد نه حسادت دارد نه با کسی رقابت دارد از اینکه ببیند یک نفر از او جلو زده لذت میبرد.@ ببیند مثلاً خواهرش حج رفت این نتوانسته برود انگار که خودش رفته اصلاً ناراحت نیست خواهرش خانه خریده ولی این مستأجر است اصلاً دلشوره ندارد هیچ وقت خودش را با بقیه مقایسه نمیکند هیچ وقت دلشوره ندارد.@ هیچ وقت نمیگوید که فلانی مهریهاش اینقدر شد مهریه من کمتر است فلانی شب عروسیاش را اینطوری گذراند ما شب عروسی را اینطوری گذراندیم آنها تالار گرفتند ما تالار نگرفتیم اینها شام چقدر دادند ما نتوانستیم شام بدهیم من طلا یک میلیون تومان خریدم او پنج میلیون خرید، اصلاً به او برنمیخورد تازه لذت هم میبرد و خوشحال هم میشود.@ چون اصلاً با هیچ کس رقابت ندارد چون خودش رحمان و رحیم شده خودش رفته از جایگاه خدا به بقیه آدمها نگاه میکند از جایگاه دنیا و طبیعت به کسی نگاه نمیکند اصلاً این یک زن یا یک مرد نیست جنبه حیوانی ندارد که رقابت با کسی داشته باشد.@ او از جایگاه خدا به بقیه نگاه میکند نه کشمکش دارد نه رقابت دارد نه جلو زدن از بقیه دارد نه مسابقه دارد نه دلشوره دارد نه میخواهد روی کسی برتری پیدا کند نه میخواهد یک کسی زیردستش باشد.@ اصلاً یک دل شاد و آرام دارد هر چه رحمانیت و رحیمیت زیادتر میشود آدم آرامشش هم بیشتر میشود شادتر و قویتر میشود حالا شما فکر کنید که این ثروت نیست که آدم اصلاً نتواند شیطان او را بیاندازد در رقابت و چشم و همچشمی و حسادت، خیلی قوی است پس معلوم است که این خیلی دل دارد که شیطان حریف دلش نمیشود.@ اما اینکه یک نفر تا به چیزی میرسد و به ثروت و موقعیتی میرسد هزار و یکجور کابوس میبینیم این یعنی اینکه تو خیلی بیچاره و ضعیف هستی که شیطان میتواند حمله از عقب به او بزند حمله از عقب گذشته است مدام گذشته به یادش میاید.@ شما میبینید بعضی از پیرمرد و پیرزنها آنقدر فقیر هستند که هنوز یک اتفاقی میافتد هنوز ماجرای تلخ شب عروسیشان را یادشان است دوباره همان را وسط میکشانند حالا پدر و مادرش چند سال مردند این جد و آباء و همه را جلو میکشند که یادت است شب عروسی و عقد و 30 سال پیش اینطوری شد این معلوم است خیلی بیچاره آسیب دیده.@ معلوم است هیچی ندارد که خیلی راحت به گذشته برمیگردد و از گذشته کوفت و درد و مریضی و عفونت و دلچرکینی و کینه به حال میاورد وقتی به حال میاورد گذشتهاش که تلخ بوده حال خراب میشود وقتی حال خراب بشود آینده هم خراب میشود.@ یک آدم قوی وقتی به گذشتهاش برمیگردد میبیند گذشتهاش شکست زیاد داشته به جای اینکه غصه بخورد خوشحالتر است، چرا خوشحالتر است؟ چون قویتر شده چون هر چه از دنیا کم بشود ابدیت شما زیادتر میشود یک کسی زندگی را با مستأجری شروع کرده تا یک کسی که با صاحبخانه بودن شروع کرده خیلی شخصیتاً فرق دارند.@ شما یک جوانی را نگاه کن که سربازی رفته یک جوانی سربازی نرفته یک اشتباه بزرگی که والدین میکنند اینکه میروند سربازی بچهها را میخرند فکر میکند که خیلی لطف کرده بزرگترین ظلم را در حق بچه همین است که تو نگذاشتی بچه قوی بار بیاید تیتیشمامانی بود.@ بچهام سربازی نرود بچهام یک موقع طوری نشود بچهام درس بخواند بچه تو آدم هم باید باشد باید مرد باشد اگر سربازی نرود کار سخت نکشد این چه قیمتی و ارزشی دارد آنهایی که بچههایشان را دائماً آرامش میدهند لذت میدهند میخواهند بچه آرامش داشته باشد و بچه سختی و زجر نکشد این بچه را دفنش میکنند.@ میگویند یک چیزی میخواهید به بچه بدهید هر چه گفت سریع برایش نگیر چون این بچه عادت میکند اصلاً شخصیتش قوی بار نمیاید این فردا زن هم بگیرد بچه و کودک است برای همین میبینی با خانمش سر پفک و لواشک و تمرهندی و تهدیگ و نوشابه و خوردنی و غذا و مزه با هم دعوا دارند این بچه است.@ بگو عزیزم برایت میگیرم چشم، بعضی وقتها نگذار بچه عقدهای بشود خیلی وقتها بگو باشه میگیرم هفته بعد، اگر قبول شدی باشه آخر سال برایت یک چیزی میگیرم تا این روح صبر در او زیاد بشود، هر چه گفت تلفن همراه برایش بخری ماشین برایت بگیرم، این بچه دیگر آدم بشو نیست.@ این وقتی برمیگردد میبیند شب عروسیاش کلی قرض گرفته تا بتواند شام شب عروسی را تهیه بکند خیلی خوشحال میشود.@ آدم حسابی که باشد میگوید من کجاها را طی کردم تا اینجا آمدم او اصلاً وقتی نفهمیده که عروسی و زن گرفتن چقدر هزینه و سختی دارد همه را پدر و مادر مفت برایش خرج کردند چه قدری میداند هیچی نمیفهمد برای همین هم یک آدم خیلی پیزوری و شخصیت ضعیف، کوچکترین حادثه اتفاق بیافتد این بیمارستان میرود قرص اعصاب میخورد.@ لذا نگاه کنید هر چقدر سطح آسایش بالا میرود آرامش پایین میاید چون این شخصیت ساخته شده نیست آدمی که قلب دارد روح دارد قدرت شخصیتی دارد این با بالا رفتن آسایشش اصلاً از آرامشش چیزی کم نمیشود یعنی این ثروتمندترین آدم باشد فردا فقیرترین آدم بشود یکی است.@ من یک رفیقی داشتم خیلی ثروتمند بود این هر دو ثروت را با هم داشت یعنی هم ثروت روحی داشت هم ثروت مادی، چندتا خانه و ماشین، کارخانهدار بودند من یادم نمیاید یک کسی را در خانه این بنده خدا فرستاده باشم هر کسی مراجعه میکرد میگفتم بروید منزل محمدآقا، نمیشناخت ولی هیچ کس این را در حالت عادی ندید یعنی هر وقت دیدند لبخند به لبش بود.@ هر کس در خانه میرفت با لبخند پذیرایی میکرد و هیچ کس را هم برنمیگرداند یک آدم اینطوری، این یکدفعه در اثر سهلانگاری بعضی از اطرافیانشان در محاسبات ورشکست شد الان نه، 15 سال پیش 400 میلیون تومان چقدر بوده یکدفعه 400 میلیون کم آورد خانهها و ماشین و کارخانه از دست رفت همه چیز رفت.@ به من میگفت گاهی وقتها برای پنج هزار تومان خانمم را در خانه همسایهها میفرستم حتی نان هم نداشتیم این زنش چه خانم خوبی چه بچههای خوبی تربیت کردند اگر بگویی اینها یکذره از لبخندشان کم شد یکذره از شادی و خندهشان کم شد، اصلاً.@ قبل از ورشکستگی بعد از ورشکستگی یک آدم بود بگو و بخند و شاد و آرام، و این یک آدمی بود که وقتی خودش فقیر مطلق شد دوزار که دستش میرسید چون منش بزرگانه و کریمانه خودش را همیشه حفظ میکرد دوست داشت.@ این دوزار را اول به کس دیگر بدهد بعد از یک مدت من به او گفتم اوضاع چطور است؟ گفت اوضاع خیلی خوب است، گفتم برای چی؟ گفت از وقتی که این کارخانه و همه چیز از دستمان رفته من فرصت بیشتری دارم هم مطالعه میکنم هم عبادت میکنم خیلی خوب شد این ثروت دارد ثروتش با خودش است.@ اینکه ثروت آدم در حساب بانکی و بانک باشد این که ثروت ندارد ثروت آدم خارج از خود آدم به درد نمیخورد اگر ثروتت شده فرش و لوستر و تابلو و خانه و ساختمان و زمین پس تو هنوز خیلی گرفتاری، تو موقع مردن در واقع هیچی نداری.@ چون موقع مردن اینها هیچ کدام در قبر نمیاید موقع مردن فقط یک چیز با آدم در قبر میاید قلب است تو اصلاً قلب نداری وقتی میگویند دو بیشتر است یا سه، عصبانی میشوی روانپزشک و روانشناس میروی و باید قرص اعصاب بخوری تو اصلاً قلب نداری.@ اگر کسی قلب داشته باشد با حوادث طبیعی که در روزگار اتفاق میافتد این هیچ وقت به قرص خوردن نمیافتد هیچ وقت به ناراحتی اعصاب نمیافتد هیچ وقت سر کسی داد نمیزند چون ثروت دارد دارایی دارد سنگین و متین است.@ اینطوری نیست که راحت به هم بریزد نگاه کنید چقدر ثروتشان زیاد است خدا چطوری تعریفشان را میکند میگوید به این آدمها بشارت بدهید(وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ) تا به آنها یک مصیبتی میرسد اینقدر شاد و سرمست هستند(قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ).@ خیلی آدمهای جگردار و ثروتمند هستند که آن موقع تا سختی میاید میگویند ما که از خداییم و پیش خدا برمیگردیم نه غصهای نه ناراحتی، متأسفانه ما برداشتیم این آیه را برای مردن کردیم تا یک کسی میگوید(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) یاد قبر و مردن میافتیم البته آنجا هم خیلی قشنگ است ما قبر را بد کردیم مگر تولد بد است.@ چقدر ذکر قشنگی است این ذکر، آدمهای ثروتمند این ذکر را دارند آدمهای فقیر اصلاً از این ذکر نمیتوانند استفاده کنند این ذکر مال آدمهای خیلی قدرتمند است مثل هواپیمای شخصی میماند که یک کسی هواپیمای شخصی داشته باشد میگویند خیلی ثروتمند است با آن همه جا میتواند برود یک شاهکلید است.@ میگوید این در مقابل همه حوادث با یک چیز خودش را بیمه کرده(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) لذا یکی از ذکرهایی که عرفا، بزرگان، اولیاء خدا به شاگردانشان میدادند ذکر شریف(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) است چون خیلی برای آدم قدرت میاورد خیلی دل را قوی میکند خیلی ثروت برای انسان میاورد ذکر شریف(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) خیلی دل میاورد.@ (الفَقرُ فَقرُ القَلب) فقر به معنای حقیقی همان فقر دل است یعنی فقر روح، ما باید نگاهمان را به خودمان و دیگران عوض کنیم یعنی وقتی میخواهیم خودمان را نگاه کنیم و ارزیابی کنیم ببینیم که چقدر دل بدست آوردیم چقدر قلب داریم.@ چقدر ثروت حقیقی داریم که میخواهی با خودت به نظام ابدی ببری به کارت میاید موقع مردن همه به کارت میاید این قلبت در آن بهشت و پیغمبر و چهارده معصوم هست قلبی که چهارده معصوم و خدا و بهشت را نداشته باشد به چه درد میخورد این قلب نیست جهنم است.@ اصلاً در این قلبت میایند و بروند شهدا، صدیقین، صالحین، اولیاء خدا در این قلب میایند و رفت و آمد کنند اگر نداری که تو هنوز فقیر هستی نگاهمان را باید به خودمان در ارزیابی خودمان و ارزیابی آدمهای اطراف خودمان و زندگیمان عوض کنیم این زندگی که من الان دارم یک زندگی ثروتمندی است یا زندگی فقیرانه است؟@ تو باید ثروت را با ملاک ابدی نگاه کنی بچههای من همسر من چقدر ثروت دارند. اینکه در حدیث داریم پیامبر(ص) فرمود هیچ کس خدا را به گناهی بزرگتر از جهالت خانواده و فرزندانش ملاقات نمیکند این خیلی خطرناک است چون ثروت دل معرفت است.@ مرد خانه و زن خانه موظف هستند که خانه را ثروتمند کنند یعنی معرفت در آن بیاورند اگر یک مردی و زنی پول داشته باشند بگذارند خانواده فقیر و گرسنه زندگی کنند بدلباس باشند اینها ظلم کردند از عبادتهایی که یک مرد دارد این هست که ضمن اینکه تلاش میکند رفاه اقتصادی برای خانواده تأمین کند نیازهای اقتصادی را.@ سعی بکند وسعت بدهد به خانواده، نگذارد خانواده از نظر اقتصادی در سختی و فشار قرار بگیرند عقدهای بار نیایند کمبود نداشته باشند به آنها سهل بگیرد نه اینکه ولخرجی و اسراف بشود مثلاً یک خانه 60 متری است 60 متری سخت است میتوانی 100 متر بکنی برو بکن میتوانی 150 متر بکن که اینها راحتتر زندگی کنند.@ در قیامت به ما میگویند که شما چرا یک خانواده فقیر تشکیل دادی خانوادهات را غنی میکردی غذاهای معنوی، معرفت، عبادت، برای خانوادهات دل تهیه میکردی روی قلب خانوادهات کار میکردی وظیفه یک مرد و بعد یک زن این هست که ثروتهای خانوادگی را بالا ببرند.@ یک بچه یک موقع میبینی پدر و مادر ضعیف هستند بچه این کار را بکند یک فرزند تا آنجایی که جا دارد برای پدر و مادرش زحمت بکشد ثروتهای خانوادگیشان را بالا ببرند همه باید تلاش کنند که خانواده را ثروتمند بکنند اما ثروت انسانی و ابدی و ماندگار، یک ثروتی که برای انسان بماند.@ از حضرت مجتبی(ع) سؤال کردند از فقر، گفتند فقر یعنی چی؟ (فَقال) حضرت فرمود(شَرَحُ النَّفسِ إلی کُلِّ شَیء) فقر چیست؟ این فقر همان فقر روحی هست در واقع فقر شخصیتی است فرمود اینکه انسان نسبت به هر چیزی حریص باشد هر چه میبیند دلش بخواهد.@ دیدید بعضیها وضع مالیشان خوب است وقتی در بازار میروند غصهدار میشوند میگوید کاشکی این پارچه را نخریده بودم بهترش آمده ما رفتیم لباسشویی خریدیم کاشکی الان دوباره بخریم بعضیها هم اینطوری هستند اینقدر فقیر هستند ظروف و مبل و ماشین نو را رد میکنند برود که بتوانند دوباره بخرند چون آدم فقیری است.@ این آدمی است که همه ثروتش به این چیزهاست هر چه میبیند خوشش میاید و میخواهد بگیرد این اصلاً روح ندارد این میخواهد قوام روحش به ابزار است به چیزهای خارج از خودش، حرص نفس به هر چیز.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@