أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ سلام و صلوات و درود و رحمت و خیرات و مغفرت و برکات الهی بر همه شما عزیزان.@ بحثمان درباره غفلت بود غفلت را گفتیم به این معنا که انسان ماهیت زندگی خودش و خودش را فراموش بکند همانطور که رحمت خدا شامل حال کسی است که بداند از کجا آمده در کجا هست و به کجا میرود، دوری از خداوند تبارک و تعالی و مورد غضب خدا قرار گرفتن هم به همین هست که انسان نداند از کجا آمده در کجا هست و به کجا میرود.@ پیامبر فرمودند که(إنَّ اللهَ تَبارکَ وَ تَعالی یُبغِضُ کُلَّ عالِمٍ بِالدُّنیا جاهِلٍ بِالآخِرَۀ) خداوند تبارک و تعالی دشمن میدارد هر عالم به دنیایی را که جاهل به آخرت هست و عجیب است که انسانهای غافل مورد بغض خداوند تبارک و تعالی هستند.@ مواردی که در کلام معصومین و در قرآن کریم هست شخص غافل مورد بغض خداست و دور میشود از خداوند تبارک و تعالی، حقیقت غفلت هم همین است یعنی انسان در مسیر نیست و گمان میکند که در مسیر هست به سرعت مسیری را میرود و فکر میکند که دارد درست میرود ولی در حالی که دارد دور میشود.@ به همین جهت آن فرمایش شریفی را که جلسه گذشته خدمتتان عرض کردم خیلی خیلی مهم هست به آن دقت بفرمایید که فرمود(وَیلٌ لِمَن غَلَبَۀ عَلَیهِ الغَفلَۀ) وای بر کسی که غفلت بر او غلبه کند.@ (فَنَسِیَ الرِّحلَۀ وَ لَم یَستَعِد) فراموش بکند مرگ را مسافرت را و خودش را آماده نکند مرگ شاید درست نباشد همان ارتحال را در نظر بگیریم رحلت یعنی مسافرت و سفری که ما به آخرت داریم بهتر هست معنا کنیم که با(وَ لَم یَستَعِد) جور در بیاید یعنی توجه نداشته باشد که وارد آخرت میخواهد بشود و خودش را آماده نکند.@ این(ویل) خیلی کلمهاش بزرگ است یعنی وقتی میگوید(ویلٌ) وای بر یک همچین کسی، این وای به معنای همه کلمه است به معنای همه حقیقت یک وای هست یک مصیبت یک فاجعه هست برای یک انسان که بالاتر از آن دیگر تصور نمیشود.@ اگر خاطرتان باشد در تولدها گفتیم که انسان شش نوع تولد به آخرت دارد شش نوع رحلت شش نوع ورود و شش نوع وفات دارد که یکی وفات سالم بود و سالم قوی که این دو مطلوب بود و بقیه همه دردسرساز بود و گرفتارکننده.@ بنابراین اگر یک کسی سالم متولد شد که بُرد کرده ولی اگر سالم متولد نشد وای بر او. وقتی میگوییم وای بر او یعنی به تعداد بیماریها، شدتشان و نوعشان آنجا گرفتار درمان خواهد شد ما مثل جنینی هستیم که فرصتی در رحم مادر داریم تا سالم متولد شویم به نظام ابدی.@ غفلت یعنی اینکه انسان در نظام ابدیت و نظام آخرت غفلت بکند یعنی حواسش نباشد که به زودی میخواهد وارد نظامی بشود که میلیاردها برابر بینهایت برابر از اینجا سختتر، پیچیدهتر، باشکوهتر، کاملتر هست اینهایی که میگوییم از یک طرف خوشحالکننده است و از یک طرف ناراحتکننده است.@ آن که خوشحالکننده است این هست که از اینجا بینهایت باشکوهتر و زیباتر و کاملتر و پیچیدهتر و ماندگارتر است ولی آن که خطرناک است همین بزرگیاش هست یک کسی که در شرائط سادهای قرار دارد میتواند زندگی کند.@ ولی وقتی میخواهد وارد یک شرائط پیچیدهای بشود همان پیچیدگی کار را خراب میکند یعنی اگر این خودش را برای آن پیچیدگی آماده نکرده باشد دردسرساز میشود.@ شما فکر کنید الان اینجا دارید زندگی میکنید در قم هستید احساس غریبهگی ندارید خیلی از مشکلاتی که دیگران دارند را شما ندارید حالا بگویند الان در قم نمیتوانید زندگی کنید باید به یک محیط جدید در همین کشور بروید مثلاً تبریز، سیستان و بلوچستان، گنبد، خوزستان بروید.@ یک جایی که با آن انس ندارید قرار است بروید آنجا زندگی کنید با اینکه کشور خودتان است مشکل زبان نخواهید داشت مشکل مالی نخواهید داشت مشکل عبادت نخواهید داشت مشکل ارتباطات نخواهید داشت.@ با این حال آدم چقدر سختش میشود که بگویند برو جایی که آمادگی نداری حالا اگر به شما بگویند در ایران نمیتوانید زندگی کنید باید بروید ژاپن زندگی کنید فردا دست زن و بچهات را بگیر ژاپن برو یعنی یک کشور دیجیتالی که من اصلاً سوادش را ندارم نه پولشان را میشناسم نه زبانشان را میشناسم نه با آن شرائط دیجیتال آشنایی دارم زندگی کاملاً ماشینی هست اگر انسان سواد نداشته باشد مصیبت دارد.@ ما در همین سفری که به خارج از کشور رفتیم بعضی از جاها بود که سیستم کاملاً اصلاً شخصی وجود ندارد مثلاً وقتی میخواستیم تاکسی سوار شویم تاکسی آنجا یک رقم خیلی وحشتناکی بود مثلاً همین مسافرتهای تاکسی که شما در شهر یک آژانس میگیرید پنج هزار تومان دو هزار تومان میدهید.@ همین مسیر را که میخواستید بروید باید هفتاد تا نود هزار تومان پول میدادید در همین مسیرهای اینطوری، بعد اگر میخواستید مترو سوار شوید مترو ارزان بود ارزانی حدود یک بلیط رفت و برگشت در سطح شهر بخواهید انجام بدهید باید حدود تقریباً نُه هزار تومان پول خودتان را تبدیل میکردید یورو میگرفتید.@ نُه هزار تومان با یک قطار مترو بروید و بیایید ولی آنجا کسی نیست به شما بلیط بفروشد شما باید خودت بروی یک دستگاهی آنجا هست باید زبان آنجا را بلد باشی که در این دستگاه چند مرحله را باید بزنی بعد این پولت را بیاندازی تا بلیطت را انتخاب کنی نسبت به مسیرت تا به تو یک بلیط بدهد که بتوانی سوار شوی.@ بعد هم وقتی میخواهی سوار شوی نمیدانی از کدام خط باید سوار شوی من راست بروم چپ بروم آنجا 10 ـ 15 تا خروجی دارد تابلوها را نمیتوانی بفهمی چه هست بعد کجا میخواهی بروی کجا میخواهی بمانی ایستگاهت کجا هست کجای خط باید پیاده شوی همهاش دردسر میشود اگر بلد نباشیم این داستانها سر آدم میاید.@ حالا فکر کنید یک کسی میخواهد آخرت برود که بینهایت از اینجا پیچیدهتر است لوازم و شرائط خاصی میخواهد و ما اصلاً برایش آماده نشده باشیم اصلاً باورش نکرده باشیم که ما به زودی وارد آخرت میشویم همه آنچه که برایش در دنیا تلاش کردیم وامیگذاریم ما باید بارها بمیریم.@ علی(ع) فرمود(مُوتُوا قَبلَ أن تَمُوتُوا) هر بار تصور کنم که من اگر امشب بمیرم اگر در این مسافرت بمیرم داستان چه میشود یکسره ببینم که چقدر آمادگی دارم این یک ملاک خیلی مهم است.@ چون اگر برای شرائطی که میروی بینهایت از اینجا زیباتر است آدم آماده بشود مرگش که عروسیاش است فرمود(المُوتُ عُرسُ المُؤمِن) عروسی مؤمن است چرا باید بترسد چرا باید ناراحت بشود چرا باید غصه بخورد که از اینجا میخواهد برود؟@ غصه مال کسی است که آماده نیست آن را نمیفهمد آخرت را نشناخته نمیداند چه میخواهد، برایش کار نکرده، قلبی مناسب با آنجا فراهم نکرده فرمود این قلب سلیم هست(اَلذّی یَلقی رَبَّهُ وَ لَیسَ فیهِ أحَدٌ سِواه) جز خدا چیزی در آن نیست کارهایش برای خداست.@ قبض و بسطهایش، دوستیها، تنفرها، درس خواندن، درس نخواندن، ازدواج، شوهرداری، زنداری، بچهداری، مسافرت، تبلیغ، کارهایش را برای نفس خودش و هوای نفس خودش انجام نمیدهد برای رضای خدا و به اذن خدا انجام میدهد این قلب سالم است.@ یعنی هر دفعه انسان میداند که دارد تنفس میکند و زندگی میکند برای تولد به آخرت، این حداقل سلامتی است. فراموشی ابدیت، فراموشی آخرت، فراموشی رحلت اینکه من اصلاً حواسم به آن نباشد در طول زندگیام، بر آن اساس زندگی نکنم آن غفلت خطرناکی است.@ ببینید جنین که در رحم مادر هست دائماً به دنیا فکر میکند و تولدش به دنیا، از حرکتی که دارد میکند شما متوجه میشوید که جنین دائماً همه حرکاتش هدفدار و جهتدار برای دنیاست همه قبض و بسطها و گرفتنها و غذایی که دارد میگیرد هر کاری که دارد میکند برای این دارد میکند که میخواهد متولد شود.@ ما اگر میخواهیم سالم متولد شویم باید دائماً آخرت جلوی چشممان باشد ابدیت جلوی چشممان باشد رحلت جلوی چشممان باشد به اینکه من به زودی چند دقیقه چند ساعت یا چند روز دیگر همه آنچه که دارم را رها میکنم و عریان وارد یک عالمی میشوم که فقط از من یک قلب سالم میخواهد این باید نصب العین من باشد و اینکه من باید این را تهیه کنم.@ قلب سالم مثل بدن سالم است که وقتی به آب میرسد لذت میبرد مثل چشم سالم است که وقتی به طول موج میخورد به نوشته میخورد آرامش دارد مثل معده سالم هست که وقتی غذا میخورد از غذا لذت میبرد و مشکلی پیدا نمیکند معده مریض غذا که میخورد یا ترش میکند یا درد میگیرد.@ دستگاه گوارش مریض وقتی غذای خوب هم بخورد حالت تهوع و گرفتاریهایش را دارد چشم مریض با طول موج مشکل پیدا میکند گوش مریض با فرکانس مشکل پیدا میکند یک کسی که اسم آخرت و وفات و رحلت و ترک کردن اینجا و تولد به آنجا میاید ناراحت میشود غصه میخورد به او میگویند سرطان داری مضطرب میشود.@ من در همین سفری که داشتم در آخرین مرحله سفرم یک آقایی آمده بود وقت گرفت برای ملاقات یک پزشکی بود گفت چند دقیقه وقت میخواهم، دیدم بنده خدا دستهایش از شدت عصبانیت، نه خشم، عصبی شدن و ترس و اضطراب این پزشک میلرزد.@ گفتم چیه؟ گفت متأسفانه به من خبر دادند که سرطان دارم و دکترم به من گفته که بیشتر از شش ماه زنده نیستم حالا زنم را میبینم گریه میکنم بچههایم را میبینم گریه میکنم به خانمم گفتم او هم مضطرب شده، مرد مؤمن و خوبی هم بود گفتم شما که مشکلی ندارید مگر کجا میخواهید بروید.@ میخواهید بروید پیش خدایی که فرمود 99 رحمتم را گذاشتم برای آنطرف شما، در دنیا با یک رحمت شما کار میکنم ولی این 99 رحمت 99 درجه پیشرفت آخرت هم هست که من باید خودم را برایش آماده کنم اگر آماده کنیم مژده است از طرفی که آنچه که از نعمتها و لذات و زیباییها اینجا گیرتان آمده.@ خداوند یک ضریب 99 برابری آنجا گذاشته این چیز کم نیست با یک رحمتش این عالم را راه انداخته و دارد اداره میکند آنوقت با 99 رحمت میخواهد چه بکند ولی من برای استفاده از این 99 رحمت حداقل باید بتوانم خودم را آماده کنم.@ اگر نتوانم از آن استفاده کنم این میشود عذاب و حسرت و جهنم من میشود آن 99 رحمت به من عرضه میشود ولی من قادر به استفاده از آن نیستم چون قلبی که باید از آن 99 رحمت استفاده کند ندارم.@ شما وقتی که وارد ژاپن میشوید زندگی بسیار آسان است آسایش زیادی دارد کارهایتان راحت است مثل سیستم دیجیتالی اینجاست اگر الان بگویند شما تلفن همراهتان یک هفته دستتان نباشد میگویید من نمیتوانم من بسیاری از گرفتاریها و مسائل و کارهایم با تلفن همراه است یک آسایش است یک وسیله است.@ شما میتوانید کارهایتان را آسانتر انجام بدهید آرامش نمیاورد اما آسایش هست ولی وقتی که شما نمیتوانید از آن بهرهبرداری کنید مایه عذابتان میشود چون وقتی که نمیتوانید سوار قطار بشوید یا باید بروید برای هر سفرتان صد هزار تومان هزینه کنی.@ یا اینکه اگر بخواهی یک هزینه کمتر بکنی یک دهم باید سواد داشته باشی که بتوانی از امکانات آنجا بهرهبرداری بکنی نداری. آخرت وقتی اسمش میاید خیلی عظمت دارد ولی آماده نشدن برای آن هم خیلی خطرناک است. روی این حساب هست که انسان باید غفلتش را کنار بگذارد.

غفلت یعنی تمام قوای انسان صرف خودفراموشی میشود خود حقیقی انسان، آدم عاقل این نیست (مَن عَمَّرَ دارَ إقامَتِهِ فَهُوَ العاقِل) علی(ع) فرمود میخواهید بگویم عاقل کیست؟@ به یک نفر عاقل میگویند عاقل آن کسی است که ابدیت خودش را آباد میکند آخرت و ابدیت را باور کرده و به آبادانی آخرت و ابدیت میپردازد. حالا حضرت فرمود(وَیلٌ لِمَن غَلَبَۀ عَلَیهِ الغَفلَۀ) وای بر کسی که غفلت بر او غلبه کند.@ جنین سالم در رحم مادر اصلاً غفلت ندارد همیشه حواسش هست که قرار است تولد پیدا کند اینطور نباشد که ما وقتی داریم زندگی میکنیم و زندگی کنیم برای زندگی کردن اینجا برای کارهای اینجا بعد یک موقعی هم یک معلم اخلاقی یک جلسهای یک کسی بمیرد بعد یادمان بیفتد که راستی ما قرار است بمیریم سراغ ما هم میاید.@ اینطوری که آدم یکدفعه غفلت بکند و بعد هم دکتر به او بگوید سرطان داری داری میمیری بعد هم به هم بریزد یعنی این مدت حواسش به آخرت نبوده و الا کسی که همیشه حواسش هست که میخواهد برود این چه فرقی میکند که با سرطان بمیرد با تصادف بمیرد چه فرقی میکند.@ برایش عروسی هم هست ناراحتی ندارد غصه ندارد اضطراب ندارد ولی غفلت باعث میشود که انسان این را فراموش بکند یکدفعه اگر آمدند گفتند میخواهی بمیری ما این همه جوان هستند الان هم بیشتر جوانها مبتلا میشوند سالی نود هزار نفر به سرطان مبتلا میشوند بیشترشان هم جوان هستند به جوانی بگویید سرطان داری میخواهی بمیری.@ اگر به هم میریزد به خاطر این هست که اصلاً این براساس آخرت زندگی نکرده مثل یک جنین که براساس دنیا زندگی میکند یک کسی که براساس آخرت شوهرداری، زنداری میکند کار میکند درس میخواند تبلیغ میرود جهاد میکند این همیشه آماده است.@ ولی اگر کسی براساس شهوت شخصی این کار را بکند بله من حیوان هستم باید زنداری و شوهرداری و بچهداری کنم این به وظائفش هم در نظام زنداری و شوهرداری نمیتواند عمل بکند در نظام پدری نمیتواند به وظائف تربیتیاش عمل بکند چون خیال ندارد بشود.@ فقط یک مرحلهای را میخواهد بگذراند میخواهد یک عروسی کرده باشد یک شوهری داشته باشد یک زنی داشته باشد یک بچهای داشته باشد یک کاری یک لقمهای را به دست بیاورد یک اموراتی را در واقع میخواهد بگذراند زندگی میکند برای دنیا، نه زندگی میکند برای آخرت.@ زندگی برای دنیا پر از غفلت است و زندگی برای آخرت شادی دنیا و آخرت را دارد آرامش دنیا و آخرت را دارد ما اگر اینجا روحیهمان ضعیف است اگر اینجا خودمان را میبازیم اگر اینجا دچار اضطراب میشویم برای این هست که زندگیمان برای آخرت نیست.@ پیامبر میفرماید(مَن بَکی عَلَی الدُّنیا دَخَلَ النّار) کسی که دنیا میتواند گریهاش بیاندازد به خاطر دنیا و مسائل دنیایی ناراحت میشود این جهنمی است به خاطر اینکه اگر کسی برای آخرت زندگی کرد دیگر دنیا ناراحتش نمیکند.@ اگر کسی برای آخرت زندگی کرد علامت کسی که درست زندگی میکند غفلت ندارد و برای آخرت زندگی میکند این هست که در دنیا ناراحتی ندارد در دنیا تحقیر نمیشود دنیا او را نمیتواند کوچک بکند احساس باخت نمیکند چون هر کس رعایتش نکند او از اول وظیفهاش را درست انجام داده.@ محتاج رعایت این و آن نیست چیزی از دنیایش کم میشود که آخرت میسازد(مَرارَۀُ الدُّنیا حَلاوَۀُ الآخِرَۀ) برای همین غصه ندارد اگر چیزی از دنیایش فوت شود یا کسی مثلاً اذیتش بکند قدرش را نداند چون باختی برای کسی که به آخرت فکر میکند وجود ندارد.@ یک کسی که زندگیاش را براساس آخرتش تنظیم میکند هیچ باختی ندارد هیچ غصهای، احساس باختنی، غَبنی ندارد چون نگاهش یک نگاه درست به خودش هست. (وَیلٌ لِمَن غَلَبَۀ عَلَیهِ الغَفلَۀ فَنَسِیَ الرِّحلَۀ وَ لَم یَستَعِد).@ این وای که حضرت علی میفرماید وای به معنای همه حقیقت وای هست همه بدبختی و گرفتاری بر کسی که غفلت بر او غلبه بکند و فراموش کند سفر آخرتش را و خودش را هم آماده نکند فقط برای دنیاست و چون برای دنیاست دنیا با این همه بالا و پایین شدنش.@ چون این که نظام آخرتی را در نیتش نمیاورد در زنداری و شوهرداری و بچهداری، لذا از آخرت انرژی نمیگیرد از آخرت نمیتواند شادی دریافت کند روحیه دریافت نمیکند و برای دنیاست چون برای دنیاست دنیا هم مثار اختلاف و کثرت و غصه و فریب است لذا همیشه غصه سراغ آدم میاید.@ یک کسی که میگوییم اگر عصبانی بشود فشار قبر دارد مؤمن دائم النشاط است هر چه بر ایمان مؤمن افزوده میشود به شادی و آرامشش افزوده میشود تمام اینها چطوری؟ اینکه پیامبر میفرماید اگر کسی بر دنیا گریه کند جهنمی است.@ چطوری ما گریه نکنیم که جهنمی بشویم همه اینها با یک مسأله حل میشود و آن این هست که من غفلتم را کنار بگذارم و زندگیام را براساس آخرت طراحی کنم آخرت و ابدیت را ببینم حالا وقتی کسی آخرت و ابدیت را دید اصلاً در دنیا غصهبخور نیست.@ (الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) تا یک مشکلی مصیبتی گرفتاری سراغشان میاید یاد رحلت میافتند یاد اینکه(إِلَيْهِ راجِعُونَ) به سوی الله باز میگردند و این برایشان خیلی شیرین است.@ بارها این داستان را گفتم مرحوم الهی قمشهای وقتی دزد خانهاش را زد گفت حلالش، من قیامت وقت ندارم که به این چیزها فکر کنم یک کسی که معتقد است مؤمن است(إِلَيْهِ راجِعُونَ) پیش خدا میرود پیش خدا برمیگردد این چه غصهای دارد بخورد این چه دلشورهای دارد داشته باشد این چه حسادتی چه بداخلاقی چه بدبینی دارد داشته باشد.@ این چه حس رقابتی با دیگران میتواند داشته باشد یا از کسی جلو بزند. خدا رحمت کند آیت الله مهدویکنی میفرمود من با هیچ یک از دوستانم با هیچ یک از همسنگرهایم تا به حال حس رقابت نداشتم همیشه به وظیفهام فکر کردم از کسی خیال ندارد جلو بزند.@ غفلت یعنی من این را فراموش بکنم و دنیا را برای دنیا بخواهم بگذرانم نه برای آخرت و ابدیت، یک کسی که شوهرداری و زنداری و درس خواندن را به خدا تقدیم میکند برای درس خواندن درس نمیخواند برای آقا شدن درس نمیخواند برای دکتر و مهندس شدن.@ درس نمیخواند برای مقامات اجتماعی و برای علو نسبت به دیگران، چشم و همچشمی درس نمیخواند برای خدا میخواند وظیفهاش هست خدایا این را میخوانم، این تبدیل به نور میشود لذا پیامبر فرمود کسی که درس میخواند تا بتواند خوب با این و آن بحث بکند.@ بعضیها را دیدید حوزه و دانشگاه میروند تا بتوانند خوب مطرح شوند خوب حرف بزنند خوب دیده شوند درس میخوانند که دیدهتر شوند میفرماید این آدم باید خودش را در جهنم ببیند و برای جهنم آماده کند درس خواندن کار کردن، تبلیغ کردن برای دیده شدن آخرتی در کار نیست ابدیتی در کار نیست اللهی در کار نیست.@ (فَنَسِیَ الرِّحلَۀ وَ لَم یَستَعِد) فراموش بکند مسافرت خودش را آماده نشود ترتیب منطقی دارد فراموشی مسافرت عدم آمادگی، یعنی شما وقتی مسافرت را یادت رفت آماده هم نمیشوی.@ دیدید بعضیها میخواهند سفر مهم بروند حواسشان نیست که این سفر را در پیش دارند وسائلشان را آماده نمیکنند یکدفعه به او میگویند فردا پرواز داری میخواهی مکه و کربلا بروی میگوید من هنوز خیلی کارهایم زمین مانده آماده نیستم.@ ما باید از جنین یاد بگیریم که کارهایمان را به آخرت بدهیم حداقل به آخرت بدهیم اگر به خدا نمیدهیم جهنمی نشویم شما در ادعیه نگاه کنید همیشه در ادعیه معصومین میگویند خدا را قسم میدهند در همین شرح غدیر چقدر خدا را قسم داده.@ بعد آخرش بابت این همه قسم میگوید خدایا این همه قسم را دادم که گذشته من را ندید بگیری مغفرتت را شامل حال من بکنی سیدالشهدا در دعای عرفه عرض میکند به حق تعالی که من اگر جهنم نروم دیگر برایم مهم نیست که چه بلایی در دنیا سرم میاید فقط جهنم نروم آنجا رفتنی نیست ما تحمل یک ثانیه آنجا را نداریم طلب مغفرت یعنی این.@ حالا در این مسأله که ما نباید غفلت داشته باشم بعضی از عوامل غفلت هستند که حضرت اینها را میشمارد و میگوید حواستان به اینها باشد چون شما نباید آخرت یادتان برود یک سلسله عوامل هست برای شما تمرینی است خود خدا هم میگذارد که ببیند شما یادت میرود یا نه، خداوند خودش فتنه ایجاد میکند برای ما.@ خودش آزمایش ایجاد میکند که ما ببینیم(حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ) آدمهای خبیث و پاک از هم جدا شوند سختیهایی را ایجاد میکند خداوند در شرائط اجتماعی(حَتَّى نَعْلَمَ الُْمجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ) تا ببیند چه کسی اهل جهاد و چه کسی اهل صبر است و روح جهاد و صبر ندارد.@ لذا امام صادق(ع) میفرماید به یکی از مهمترین عوامل غفلت میپردازد و حالا که این هست قرار است دائماً حواس شما را از خودتان پرت کند غفلت نکنید و شما متقابلاً تمرکز داشته باشید اصلاً آنچه که برای انسان تمرکز میاورد خطر سقوط است.@ انسان میترسد سقوط کند حواسش را بیشتر جمع میکند میترسد در جاده تصادف بکند مراقبتش بیشتر است میترسد ماشینی به او بزند او به ماشینی بزند دقتش را بیشتر میکند این ترس ترس مبارکی است ناشی از عشق ابدی به خودمان هست هر چقدر بیشتر بترسی احتیاطت هم بیشتر است.@ فرمایشی که امام صادق(ع) دارد این هست که(إن کانَ الشَّیطانُ عَدُوَّاً فَالغَفلَۀُ لِماذا) اگر دشمن شیطان است پس دیگر غفلت برای چی، حضرت دارد سؤال میکند، اگر دشمنی مثل شیطان داری پس غفلتت برای چه دشمن داری؟@ در قرآن از قول شیطان میفرماید(لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ) من روی صراط مستقیم تو نشستم منتظر همه آنها هستم هیچ کس حتی انبیاء از شر شیطان در امان نبودند شیاطین برای همه مزاحمت ایجاد کردند حتی برای انبیاء، چطور شد آنها توانستند از پس این امتحانات بیرون بیایند و اذیتهای شیطان به آنها رخنه نکند؟@ قرآن میفرماید(إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ بِخالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ) ما انبیاء را با یاد آخرت خالص کردیم یک کسی که آخرت مدنظرش هست دیگر فریب شیطان را نمیخورد یک کسی که کارش را به آخرتش میفروشد فریب شیطان را نمیخورد.@ شیطان آن جاهایی ما را زمین میزند و به ما غلبه میکند که ما یادمان برود چه کسی هستیم لذا حضرت میفرماید اگر واقعاً شیطان دشمن هست پس چرا غفلت کنید او قرار است بیاید شما را تمرین بدهد قرار است روی صراط بیاید شما را هُل بدهد شما هر چقدر دقت بکنید چون فرمود وسوسه است.@ مثل یک کسی که دارد از طناب رد میشود یک عده برایش کف میزنند که این قویتر بشود حس بیشتری بگیرد برای رد شدن از طناب، یک عده از افراد او را فحش میدهند مسخرهاش میکنند میروند زیر پایش یکطوری شکلک در میاورند حالتهایی میگیرند که میخواهیم به تو حمله کنیم اذیتهایی میکنند این حواسش پرت شود و سقوط کند.@ شیطان برای ما از جانب خداوند یک نعمت هست قرآن هم اشاره میکند که نعمت است نعمتش این هست که در ما تحریکی ایجاد میشود که معلوم شود ما چقدر حواسمان جمع است چقدر غفلت نداریم شیطان یک وسیلهای است ولایتش هم دست خداوند هست.@ بارها عرض کردیم شیطان مثل ویرسی هست که در بدن میاید بدن هم تب میکند ولی بدن را آماده میکند برای ویروس اصلی که اگر آمد دیگر انسان آسیب نبیند. حضرت میفرماید(إن کانَ الشَّیطانُ عَدُوَّاً فَالغَفلَۀُ لِماذا) اگر شما یک دشمنی به اسم شیطان دارید پس چرا غفلت میکنید.@ شیطان وسوسهها، حملههای گوناگونی دارد که خودش قسم میخورد من در صراط مستقیم یقه افراد را میگیرم یعنی شما تا صراط مستقیم نباشید درگیری هم ندارید چون در جهنم هستی وقتی صراط مستقیم نداشته باشی درگیری با چه چیزی داشته باشی.@ خود انسان از اعوان و انصار شیطان است زمانی انسان در مقابل شیطان قرار میگیرد که تصمیم میگیرد در صراط مستقیم قرار بگیرد و در صراط مستقیم است که دردسر و درگیری هست میگوید در این مسیری که داری میروی صراط مستقیم شیطان انواع حملهها را به شما دارد(لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ) روی صراط مستقیم حمله میکنم.@ (ثُمَّ لَ‏آتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ) از جلو(وَ مِنْ خَلْفِهِمْ) از عقب(وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ) از راست(وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ) از چپ به آنها حمله میکنم ولی یک جمله هم شیطان دارد خیلی قشنگ است و رمز را دارد میگوید متأسفانه ما از این رمز رد شدیم در تفاسیر هم به آن نپرداختیم.@ (وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ) وقتی من حمله کنم جلو، عقب، راست، چپ اکثر بندههایت شاکر نیستند، رمز بین شکر با استقامت در صراط چیست؟ روی این فکر کنید، شکر چکار میکند که انسان وسوسات شیطان رویش اثر نمیگذارد.@ و وسوسه زمانی سراغ انسان میاید که انسان شاکر نیست از وقتی که وسوسه سراغ انسان آمد بلیطی قبول کرد و پروازی قبول کرد و که ما این را داریم این مسیر را داریم این را باید تهیه بکنیم این حرکت را داریم حملهها شروع میشود شیطان میاید وسوسههایی را ایجاد میکند که ببیند ما واقعاً تثبیت شدیم یا نه.@ شیطان کارش این هست که هُل میدهد امتحان میکند ببیند که واقعاً چقدر ماندگار هستی جلو، عقب، راست و چپ، از چهار طرف تثبیت میکند اگر حمله شیطان نباشد انسان نمیتواند تثبیت بشود، چطوری تثبیت میشویم؟ شکر.@ مراجعه کنید به بحث شکر ببینید چقدر شکر و شاکر بودن انسان را قدرتمند میکند در مقابل حملههای شیطان، آدمهای پرتوقع آدمهایی که دائماً نق و غر دارند آدمهایی که یکسره از دارندگیهای زندگیشان لذت نمیبرند چشمشان دنبال چیز دیگر است اینها حتماً در چهار حمله شیطان میبازند جلو، عقب، راست و چپ.@ حالا در مقوله غفلت حمله جلو، عقب، راست و چپ چیست؟ این نشان میدهد که انسان در نفس خودش عواملی دارد که ممکن است او را آخرت بیاندازند آخرت و ابدیت و شکر را از یاد انسان ببرند و انسان سقوط کند و شیطان دائماً کارش همین است که ما را دچار غفلت بکند با حمله جلو، عقب، راست و چپ مشغول میکند.@ یکطوری سر ما را گرم میکند که ما یادمان برود که من باید حرکت کنم از روی صراط برسانم خودم را به بهشت، میایستم روی صراط برای خودم گرفتاری درست میکنم وقت و عمر و جوانی را تلف میکنم بعد هم انرژیام تمام میشود و سقوط میکنم.@ که حالا انشاء الله جلسه آینده راجع به این صحبت کنیم که حضرت میفرماید(إن کانَ الشَّیطانُ عَدُوَّاً فَالغَفلَۀُ لِماذا) اگر کسی را دارید که اینطوری روی صراط سراغت میاید و قرار است بیاید یک حملهای به تو بکند از جلو، عقب، راست و چپ، پس چرا آدم باید غفلت بکند.@ شما نگاه کنید چقدر قرآن آیات را اختصاص داده به شیطان، در مورد انبیاء نگاه کنید چقدر شیاطین انبیاء را اذیت کردند خدا میخواهد بگوید این که پیغمبر است عزیز من است شیطان این کارها را با او میکند شما که جای خود دارید.@ حقیقت مهمی را که خداوند تبارک و تعالی در مورد شیطان میگوید که دائماً باید حواستان باشد که یک شخصی واقعاً در زندگی شما هست با زنت، با شوهرت، با بچهات، سر سفره، سر درس خواندن، در مسافرت، در تنهایی، در رختخوابت، در کار سیاسی، در کار اقتصادی یک نفر هست که میخواهد به تو ضربه بزند آدم باید چطوری حواسش را جمع بکند؟@ ما اصلاً این را جدی نگرفتیم خدا رحمت کند علامه را فرمود شیطان برای ما شده یک امر مبتذل و خیلی بینتیجه، یک امر ساده است هوشیاری نداریم قرآن میفرماید(إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا) شیطان دشمن شماست او را دشمن بگیرید چطوری آدم آمادهباش است.@ من یادم هست یک موقعی کردستان بودیم اوائل جنگ برای جنگ رفته بودیم آن موقع 16 ـ 17 سال داشتیم میخواستیم حمام برویم آنجا در جادهها تأمین زیاد نبود در جاده میخواستیم از جایی به جایی برویم ده نفر باید دوشکاچی باید میگذاشتند.@ همه باید چهارچشمی حواسشان را جمع میکردند که الان از کوه از جلو از عقب کمین نخوریم تیر نیاید آرپیچی نیاید با این دلشوره آدم دو پیچ را رد میکرد دهها بار ما دیدیم سر هر پیچی تکتیراندازی بود بچههای ما را میزد به شهادت میرساند یک آرپیچی میامد.@ چون پیچش را که نمیبینی تا اتومبیل میپیچد میبینی روبهرویت یک آرپیچی آمد درست وسط وسیله منفجر میشد چند نفر روی هوا میرفتند حمام ما میخواستیم برویم در حمام امنیت نداشتیم یعنی کافی بود یک کسی چند لحظه غفلت بکند.@ یکدفعه میدیدیم سرش را بریدند بارها اتفاق افتاده بود که بچهها ما در یک لحظه دیدند یک کسی سر را برید یک تیر آمد یک آرپیچی آمد حمام ما میخواستیم برویم تصور کنید حمام یعنی چی، آدم خندهاش میگیرد.@ یک نفر باید میایستاد پشت دوش مسلح روی اسلحه، انگشت روی ماشه روی رگبار میایستادند یک نفر دوش میگرفت تا بتواند بیرون بیاید یک اسلحه باید با خودت به حمام میبردی.@ حواسمان بود که این برود دوش بگیرد بیاید کسی او را نکشد سرش را نبرد کسی را در حمام تنهایی گیر نیاورند آدم چطوری میتواند اینطوری عیش راحتی داشته باشد اینطوری باید مراقبت میکردیم.@ قرآن میگوید شیطان دائماً اینطوری حمله میکند امام صادق(ع) میفرماید که اگر شیطان دشمن هست(إن کانَ الشَّیطانُ عَدُوَّاً) دشمن هست یا نیست؟ ما اصلاً سهم دشمن را در زندگیمان احساس نکردیم(فَالغَفلَۀُ لِماذا) برای چه آدم باید غافل باشد.@ اگر یک نفر به شما زنگ بزند که شما داری کلاس میروی مطمئن باش بیرون بیایی من با تیر تو را میزنیم ما چند نفر هستیم اگر تو بیایی خانه بروی در راه تو را میزنیم با ماشین تو را میزنیم در راه به تو حمله میکنیم.@ یک کسی احساس کند که وقتی از این جلسه میخواهد بیرون برود یک نفر کمین کرده که میخواهد او را بزند چه احساسی دارد؟ قرآن میفرماید یک نفر همیشه کمین کرده شماست یکی هم نیست فوج هستند کمین کرده شماست که شما را از آخرت و ابدیت غافل کنند زدنش در فکر است یا جلو، عقب، راست یا چپ است.@ بنابراین انسان باید چهار طرف ذهنش را حواسش باشد جلو، عقب، راست و چپش را حواسش باشد که به سراغش میاید و به او ضربه میزند این خیلی مهم است مراقبت من سر سفره، پای تلویزیون، با خانواده، با خانواده همسرم، در مسافرت، در تجارت، در درس، در تبلیغ و هر جایی این حمله وجود دارد.@ غفلت یعنی اینکه من حواسم جمع نباشد و در طول مسیر یادم نیست که میخواهم متولد شوم به ابدیت، تا یادم برود شیطان میاید حمله میکند به آن طائف میگویند قرآن طائف میگوید یعنی طوافکننده دور قلب است.@ همینطوری مثل راهدارها هست که مواظب است که یک وسیله ناشناس در فضا نیاید یا به شما نزدیک نشود میگوید همینطوری شیطان دائماً طواف میکند دور قلب تا یک جای خالی گیر بیاورد و حمله را بکند و ضربه را بزند قطعاً باید انسان هم جلو، عقب، راست و چپش را بپاید.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@