أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ بحثمان در مورد ضرورت شناخت و مطالعه در زمینه مسائل دینی بود که چند روایت را انتخاب کردم باز امشب بخوانیم و این بحث را اگر رسیدیم این جلسه و اگر نشد جلسه آینده خاتمهاش بدهیم و وارد بحث جدیدی بشویم.@ حدیثی هست از یکی از اصحاب امیرالمؤمنین(ع) به نام اصبغ بن نباته، اصبغ میگوید(قال أمیرالمؤمنین(ع) تَعَلَمُ العِلم فَإنَّ تَعَلَمَهُ حَسَنَۀٌ) علم بیاموزید علم با همان معنایی که قبلاً توضیح دادیم با همان معنا یعنی علم به قوانین حرکت انسان از دنیا به آخرت که شامل سه علم بود واجب عینی، اصول عقائد، اخلاق و احکام که همان مسائل حرام و حلال هست علم بیاموزید.@ به درستی که تعلم علم یعنی علمآموزی یاد گرفتن آن حسنه هست ثواب دارد نکته خیلی مهم این هست که(بِالعِلمِ یُطاعُ الله) به وسیله علم خدا اطاعت میشود یعنی هیچ کس به سعادت نمیرسد مگر با اطاعت خداوند تبارک و تعالی و هیچ کس بدبخت و شقی نمیشود مگر با معصیت خدا.@ یعنی کسی که خودش را به خدا بسپارد و طبق آن دستورات حیاتبخش الهی حرکت کند او سعادتمند هست و کسی که از آن قوانین تخلف کند از قوانین تولد سالم به آخرت تخلف کرده و وقتی متولد میشود شقی و بدبخت متولد به آخرت میشود، این اطاعت چگونه به دست میاید؟@ اطاعت یک عمل بسیار مهم و پیچیده و لازم هست طبق اصلی که خواندیم(ما مِن حَرَکۀٍ إلاّ وَ أنتَ مُحتاجٌ فیها إلی مَعرِفَۀ) پس اطاعت هم احتیاج به معرفت دارد لذا حضرت امیر(ع) میفرماید که به وسیله علم هست که خدا اطاعت میشود یعنی کسی که علم و آگاهی ندارد نمیتواند خدا را آنطوری که وظیفهاش هست خدا را اطاعت کند.@ اینکه امیرالمؤمنین(ع) میفرماید(رُبَّ مُتَنَسِکٍ وَ لا دینَ لَه) چه بسیار عبادتکنندهای که دین ندارد خیلی حرف بزرگی است میفرماید چه بسیارند عبادتکنندهگانی که بیدین هستند این به خاطر اینکه عبادتها از روی بینش و آگاهی صورت نمیگیرد.@ یا اینکه یک نفر به قول امام صادق(ع) 60 سال نماز میخواند و یک رکعتش قبول نمیشود برای این هست که از روی آگاهی انجام نمیدهد اینکه به تعبیر امیرالمؤمنین(ع) چه بسیار روزهدارانی که از روزهشان هیچ بهرهای جز گرسنگی و تشنگی نمیبرند یعنی ثواب و اجری نصیبشان نمیشود به خاطر روزههایشان.@ به خاطر این هست که این روزه گرفتن روزه گرفتن آگاهانه و بامعرفت و از روی شناخت نیست نه احکام ظاهریاش رعایت میشود و نه احکام باطنیاش، پس اینکه حضرت میفرماید(بِالعِلمِ یُطاعُ الله) به وسیله علم خدا اطاعت میشود حرف مهمی هست.@ همه حرف در همین هست که اگر اطاعت و عبادت درستی کسی بخواهد انجام بدهد حتماً باید با آگاهی انجام بشود(بِالعِلمِ یُطاعُ الله وَ یُعبَد) به وسیله علم خدا اطاعت میشود و عبادت میشود یعنی کسانی مطیع خدا هستند که افراد عالمی باشند فهمیدهای باشند، عالم یعنی سواد خواندن و نوشتن بلد باشند؟ نه.@ یعنی دانشگاه رفته باشند و دیپلم و لیسانس داشته باشند؟ نه، یعنی آن اطلاعات دینی لازم را داشته باشند چه بسا شخص سواد هم نداشته باشد اما یاد گرفته خوب هم بلد است گوش شنوایی داشته خوب بلد بوده مسائلش را یاد گرفته عمل کرده.@ (وَ بِالعِلمِ یُعرَفُ الله) به وسیله علم خدا شناخته میشود(وَ یُوَحَد) به یگانگی شناخته میشود(بِالعِلمِ تُوصَلُ الأرحام) صلهارحام با علم و آگاهی انجام میشود(وَ بِهِ یُعرَفُ الحَلالُ وَ الحَرام) به وسیله علم حلال و حرام خدا شناخته میشود.@ روایت بعدی چند روایت هست در مورد تشویق کسانی که وقت میگذارند مسیری را راهپیمایی میکنند برای اینکه بروند یک چیزی در مورد دینشان یاد بگیرند ولو یک مسأله یاد بگیرند سرمایهگذاری میکنند 100 قدم 500 قدم راه میروند.@ الان من دوستانی را در این جلسه میبینم که کیلومترها راه آمدند تا به اینجا رسیدند حالا میخواهد ثواب آنها را ذکر کند پیامبر اکرم(ص) میفرماید(العِلمُ أفضَلُ مِنَ العِبادَۀ) تحصیل علم از عبادت بالاتر هست، عبادت یعنی چی یعنی همان عبادت واجب؟ نه عبادت واجب را که همه باید نمازمان را بخوانیم حجمان را برویم خمس و زکاتمان را بدهیم روزهمان را بگیریم این حد واجب است.@ خود حضرت وارد مسجد شد دید یک گروه دارند کار علمی میکنند یک گروه هم دارند عبادت میکنند حضرت آمد دو گروه را دید گفت هر دو گروه کار خیر دارند انجام میدهند اما(وَ لکِن بِالتَعلیمِ اُرسِلتُه) من برای تعلیم فرستاده شدم.@ لذا رفت در گروه کسانی نشست که داشتند کار علمی و بحث علمی میکردند نرفت در گروه کسانی که دارند عبادت میکنند لذا انسان اگر حد واجبش را انجام بدهد اما بقیه وقتش را به جای اینکه به مستحبات و عبادات دیگر بپردازد وقت روی مطالعه بگذارد نه اینکه آنها نباشد آدم باید تقسیمبندی کند.@ ولی بعضیها ترجیح میدهند یکسره به ذکر و تسبیح و قرآن و قرائت قرآن بپردازند ولی ده دقیقه نشنوند حاضرند سه ساعت برای عبادت وقت بگذارند اما یک ربع وقت برای شنیدن یا خواندن نگذارند این خیلی ناجور هست.@ باید وقت بگذارند افراد حوصله کنند برای شنیدن و خواندن و فهمیدن دین، لذا فرمود کمی از عبادت و اعمال همراه با آگاهی بهتر است از بسیاری از عباداتی که بدون آگاهی صورت میگیرد این خیلی مهم هست.@ روایت بعدی از امیرالمؤمنین(ع) هست میفرماید(الکَلِمَۀُ مِنَ الحِکمَۀِ یَسمَعُهَ الرَّجُل فَیَقُولُ أو یَعمَلُ بِها خَیرٌ مِن عِبادَۀِ سَنَۀٍ) یک کلمهای از حکمت کسی یاد بگیرد حکمت همان تعالیم الهی، یک کلمه حکیمانهای اگر کسی بشنود و این را بیان کند برای دیگران یا خودش هم به آن عمل کند این برای او بهتر از عبادت یکسال هست.@ یک کلمه انسان بشنود به دیگران هم بیاموزد یا خودش عمل کند یا حتی به دیگران هم یاد دهد میگوید این برایش از عبادت یکسال در نامه عمل و پرونده اعمال برایش بهتر هست.@ نبی اکرم(ص) میفرماید(قَلیلٌ مِنَ العِلم خَیرٌ مِن کَثیرِ العِبادَۀ) کمی از علم بهتر است از بسیاری از عبادت، این دین اسلام است دینی که اولین آیهاش(اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ) با خواندن شروع میشود اولین آیهای که نازل میشود کمی از علم بهتر است از بسیاری از عبادت.@ از نبی اکرم(ص) میفرماید(نَومٌ مَعَ عِلمٍ خَیرٌ مِن صَلاۀِ مَعَ جَهلٍ) خوابیدن با آگاهی بهتر از نماز با جهل هست کسی که مسائل دینیاش را یاد گرفته بلد است اصول دینش را بلد است شکی در دلش نیست تردیدی نسبت به خدا و مسائل قیامت ندارد.@ شک و شبهه ندارد آرام است میگوید این شخص وقتی میخوابد این خوابش بهتر از عبادت یک کسی است که شب ایستاده و دارد عبادت میکند و گریه و زاری و دعا، اما در دلش شک و تردید هست.@ میگوید بهتر است به جای این نمازشب و عبادت و تا 12 شب و 1 نصف شب و تا صبح گریه کردن و دعا کردن بهتر است به جای این آن شکها را از دلت برطرف کنی بروی یک چیزهایی را یاد بگیری که دلت صاف بشود اطمینان پیدا کند.@ شبههای اگر در دلت داری آن را برطرف کن آنطوری پیش ما ارزشت بیشتر هست و الا شما شمر را نگاه کنید معلم قرآن هست اما جاهل هست شمر جانباز هم بود جانباز جنگ صفین در رکاب حضرت امیر(ع) مجروح شد.@ جزء سربازان حضرت امیر هم بود ولی بعد ما دیدیم که چه فتنههایی درست کرد بعضی از اصحاب پیامبر بودند که 50 بار حج رفته بودند اما آخر سر توطئه قتل ائمه را کردند به جنگ سیدالشهدا رفتند فهم و معرفت خیلی مهم است.@ روایت از امیرالمؤمنین(ع) هست میفرماید(قَلیلُ العَمَل مَعَ کَثیرِ العِلم خَیرٌ مِن کَثیرِ العَمَلِ مَعَ قَلیلِ العِلم وَ الشَّکِ وَ الشُّبهَۀ) کمی از عمل ولی با آگاهی زیاد با علم کثیر بهتر است از عمل بسیار که با علم کم هست عمل بسیار نه.@ علم بسیار خوب است هر چند عملت کم باشد علم مهم هست بهتر از عبادت زیادی است که توأم با اطلاعات کم و شک و شبهه هست این خیلی بهتر است علم زیاد با عمل کم بهتر از عمل زیادی است که شک و شبهه و تردید در آن هست تا یک چیزی میشود انسان نسبت به خدا و قیامت و امام زمان شاکی میشود و در دلش هزار جور وسوسه میاید چرا باید انسان اینطور ضعیف باشد.@ از نبی اکرم(ص) میفرماید(طَلَبُ العِلمِ أفضَلُ عِندَ الله مِنَ الصَّلاۀِ وَ الصِّیامِ وَ الحَجِّ وَ الجَهادِ فی سَبیلِ الله) طلب علم یعنی اینکه انسان برود به دنبال یادگیری علم، آن هم همان علمهایی که عرض کردم، بالاتر است از نماز، روزه، حج، جهاد در راه خدا، از همه اینها بالاتر است.@ لذا ارزش وقتتان را بدانید که شما زحمت میکشید شنبه شبها میایید پیاده میایید با خستگی میایید بخصوص عزیزانی که مسنتر هستند و ممکن است اذیت شوند هر چقدر اذیت بشوید ثواب بیشتری خواهید برد.@ از امیرالمؤمنین(ع) (ثَوابُ العَمَلِ عَلی قَدرِ المَشَقَۀِ فیه) ثواب عمل به اندازه سختی هست که در آن هست این خیلی خوب هست که انسان وقت کند وقت بگذارد همت کند برود دنبال مسائل دینیاش چیزی یاد بگیرد فوقالعاده ثواب دارد.@ یکی از اثرات خیلی خوبی که دارد این هست که انسان همت مطالعه، یادگیری، کار مطالعاتی، علمی، آشنایی با مسائل دینیاش رغبتش در او باشد این هست که اگر هم موفق نشود و بمیرد خدا او را میامرزد میگوید این بندهای بوده که تصمیم داشته یاد بگیرد و بفهمد و عمل کند ولی موفق نشد.@ اما وای به حال کسی که به ملاقات خدا برود و بمیرد در حالی بیخیال نسبت به یادگیری مسائل دینیاش بوده به او خیلی سخت میگیرند لذا مهم نیست که ما چه حجمی از اطلاعات علمی در مورد مسائل دینیمان یاد میگیریم.@ مهم این هست که پیوندی با یادگیری با شنیدن با کتاب با مدرسه با معلم داشته باشیم ولو کم، من عزیزانی را در این مجلس میشناسم از پدران عزیزم مسن هم هستند سالها میبینم که با همت ولو اندک هم که باشد درس میخوانند مطالعه میکنند کتاب زیر بغلشان هست این فوقالعاده ارزشمند هست اینکه ما به چه حجمی میرسیم آن خیلی مهم نیست در درجه بعدی اهمیت هست.@ روایت بعدی در مورد رابطه علم و بهشت هست از پیامبر(ص) (لِکُلِّ شَیءٍ طَریقٌ وَ طَریقُ الجَنَّۀِ العِلم) برای هر چیز راهی هست و راه بهشت علم است یعنی اگر کسی میخواهد بهشت برود باید جاده بهشت را بلد باشد، چطوری آدم به بهشت میرود؟@ با اطاعت، اعمال، اخلاق و عقائد، ما باید بدانیم چه عقائدی چه اخلاقی باید داشته باشیم چه اخلاقی نباید داشته باشیم چه اعمالی باید انجام بدهیم چه اعمالی نباید انجام بدهیم اینها اطلاعات و آگاهی و یاد گرفتن میخواهد مطالعه نیاز دارد میفرماید برای هر چیزی راهی است و راه بهشت علم است.@ از پیامبر(ص) (مَن کانَ فی طَلَبِ العِلم کانَتِ الجَنَّۀُ فی طَلَبِه) ببینید رابطه علم و بهشت چطوری هست میگوید هر کس که در طلب علم هست بهشت هم در طلب اوست(إنَ طالِبَ العِلم یَستَغفِرُ لَهُ کُلَّ شَیءٍ حَتّی الحیطانَ فی البَحر وَ الطَّیر فی جَوِّ السَّماء) میفرماید طالب علم تمام موجودات عالم برایش استغفار میکنند.@ الان ما این را نمیفهمیم ما زمانی که از این دنیا منتقل بشویم به آنطرف متوجه میشویم استغفار همه موجودات عالم برای کسی که به دنبال یادگیری دینش هست و شناخت معارف دینیاش هست.@ یعنی چی سه هزار سال راه صراط آنجا معلوم میشود در آن تاریکی و وحشت که از داخل جهنم انسان باید بگذرد از روی صراط معلوم میشود که استغفار آنها چقدر به داد انسان میرسد 50 هزار سال قیامت معلوم میشود که انسان استغفار موجودات عالم و این ثوابی که در اثر تحصیل علم برده آنجا به کار انسان میاید.@ کما اینکه علی(ع) فرمود(الفَقرُ وَ الغِنی بَعدَ العرضِ عَلَی الله) ثروت و فقر بعد از اینکه انسان به خدا عرضه میشود معلوم میشود چه کسی فقیر هست چه کسی ثروتمند است چون آنجا با پول و قیافه و تحصیلات دانشگاهی و سواد و ثروت تو کاری ندارند آنجا تمام ثروت و فقر و غنی با روح سنجیده میشود به روحت نگاه میکنند.@ آنجاست که طالب علم متوجه میشود که ثروت یعنی چی، لذا از کنار این روایت ساده رد نشویم که تمام موجودات عالم برای کسی که طلب علم میکند استغفار میکنند حتی ماهیان در آب و پرندگانی که در آسمان هستند برای کسی که تحصیل علم میکند استغفار میکنند.@ از نبی اکرم(ص) (مَن خَرَجَ مِن بَیتِهِ یَطلُبُ عِلمً شَیَئَهُ سَبعُونَ ألفَ مَلَکٍ یَستَغفِرُونَ لَه) کسی که از خانهاش خارج میشود که دنبال علم برود هفتاد هزار فرشته به دنبال او هستند و برای او استغفار میکنند. این جلسه را اختصاص دادیم به آنکه آن بشارتها و مژدهها و تشویقها را بیشتر بخوانیم تا تهدیدها.@ روایت بعدی در مورد این هست که ما اگر عبادت و اطاعت و دینداری بخواهیم بکنیم اما آگاهی نداشته باشیم چه خطراتی دارد؟ قبلاً گفتم خطرش این هست که ممکن است هیچ وقت عبادت ما قبول نشود هزاران آفت بزند و ما متوجه نشویم.@ امیرالمؤمنین(ع) (المُتَعَبِدُ عَلی غَیرِ فِقهٍ کَحِمارِ الطاحُونَ یَدُورُ وَ لا یَبرَح) کسی که عبادت میکند اما این عبادتش با آگاهی و فقه و فهم نیست مثل الاغ آسیاب میماند که دائماً میگردد ولی هیچ مسیری را طی نمیکند همیشه حرکت دارد زحمت میکشد اما همیشه سر جای اولش هست.@ کسی که عبادت میکند بدون آگاهی، مسائلش را یاد نمیگیرد نه احکام بلد است نه میداند روزه را باید چطوری بگیرد نماز چطوری بخواند جماعت چطوری هست وضو و غسل چطوری هست یک موقع میبینی که سالها گذشته و هنوز نرفته این مسائل را یاد بگیرد قرائت نمازش را نرفته یاد بگیرد مسائل خمس را بلد نیست.@ سالها دارد لقمه حرام میدهد به زن و بچهاش میخورند نطفه حرام تشکیل میدهد با این لقمه حرامی که در خانهاش خمس و زکاتش را نداده بدهکار به امام زمان و خدا هست مال حرام در خانهاش هست نمیداند میگوید این مثل یک الاغی هست که میگردد و سر جای اولش هست.@ (مَثَلُ العابِدِ الذّی لا یَتَفَقَهُوا کَمَثَلِ الذّی یَبنی فِی اللَّیل وَ یَهدِمُ بِالنَّهار) مَثَل عابدی که آگاهی ندارد عبادتکنندهای که آگاهی ندارد عبادت میکند عابد است اما روی آگاهی نیست مثل کسی است که شبها خانه میسازد در تاریکی و روزها هم خراب میکند.@ چرا حضرت ساختن را در تاریکی آورده در روز نیاورده؟ برای اینکه در تاریکی آدم نمیتواند درست بسازد شما در شب در تاریکی یکجایی که نور نیست بگویند بیا ساختمان بساز چه میشود میگوید روز هم میبیند فایده ندارد چه ساختمانی شد بدون نور در تاریکی کورمال کورمال آدم بخواهد آجر روی آجر بگذارد صبح خودش ببیند خودش حالش به هم میخورد از این چیزی که ساخته خرابش میکند.@ میگوید عابد اهل عبادتی که آگاهی ندارند این مثل کسی است که شبها میسازد و روزها خراب میکند یعنی دائم دارد خسران میدهد عمر، استعداد، جوانی تلف میکند لذا توجه داشته باشید که اسلام به آگاهی بیشتر اهمیت میدهد تا به عمل و عبادت زیاد.@ مسجد بیش از آنچه که محل عبادت است باید محل یادگیری مردم، آشنایی مردم با دین خدا باشند مردم با عقائدشان آشنا شوند مردم مسائل اخلاقیشان و مسائل احکامشان را یاد بگیرند.@ این یک مسجد زنده و فعال هست الحمدلله که این بسیج و این مسجد از قدیم هم من یادم هست با اینکه کوچک هست اما مصداق مسجد معمور هست که در قرآن و روایات داریم مسجد آباد و روشنی است.@ در قرآن داریم(إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْ‏آخِرِ) کسانی تعمیر مسجد، تعمیر مسجد نه اینکه اگر جایی از آن خراب شد ما یک سنگ بگذاریم، تعمیر یعنی آبادانی، چه آبادانی ظاهری و چه آبادانی باطنی، کسی میاید به مسجد میرسد و سرمایهگذاری برای مسجد میکند که ایمان به خدا و آخرت دارد.@ این فوقالعاده مژده خوبی است برای کسانی که اهل مسجد هستند و خدمتگزار مسجد هستند و سرمایهگذاری روحی و مالی و معنوی برای مسجد میکنند. اینکه حالا میخواهیم به دنبال یادگیری برویم و سرمایهگذاری علمی کنیم چه چیزهایی را خوب است بیشتر یاد بگیریم؟@ چه چیزهایی را بهتر هست سرمایهگذاری بیشتری روی آنها کنیم و بیشتر مطالعه کنیم به آنها بیشتر بپردازیم چند روایت در این زمینه عرض میکنم از امیرالمؤمنین(ع) (رَأسُ العِلم التَمییز بَینَ الأخلاق و إظهارُ مَحمُودِها وَ قَمعُ مَضمُونِها).@ میفرماید در رأس علومی که یک شخص باید یاد بگیرد این هست که قدرت تشخیص اخلاق خوب و بد را پیدا کند و آن خوبها را اظهار کند به آن خوبها آراسته شود و بدها را قلع و قمع کند و از خودش دور کند چون حرکت به سمت آخرت حرکت روحی است و کسی که با اخلاق فاسد و روح آلوده متولد میشود گرفتاریهای زیادی آنجا خواهد داشت.@ (يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ) روزی که نه مال و نه فرزند و نه هیچ چیز دیگری به درد انسان نمیخورد مگر کسی که با قلب و روح سالم پیش خدا رفته باشد روح سالم یعنی من باید آفتشناس خوبی باشم که بتوانم روحم را از آفتها مصون بدارم اخلاق بد را بشناسم شرک را بشناسم ریا را بشناسم غرور و حسادت را بشناسم تکبر را بشناسم.@ اگر نه با این مریضیها اگر کسی از دنیا برود خیلی آنجا گرفتار خواهد شد آیا وقتی ما ابدیتمان در گرو سلامت روحمان هست نباید برای روح وقت بگذاریم نباید سرمایهگذاری کنیم نباید دلمان شور بزند نباید وقت زنده و درست و حسابی برای این کار بگذاریم.@ نباید مطالعه کنیم نباید برویم یاد بگیریم نباید ارتباط با طبیب روحانی داشته باشیم با کسی که میتواند نفس ما را درمان کند بیماریها را به ما بشناساند روش درمان بیماریهای روحی را به ما بگوید چرا ما دردمان نمیاید؟@ چرا ما ناراحت نمیشویم از اینکه در ما حسادت و تکبر و غرور هست میدانید هر کدام از اینها اگر با روح ما باشد و ما اینطوری بمیریم چه گرفتاریهایی برای ما خواهد داشت وقتی علی(ع) میفرماید چه بسا انسان به خاطر یک گناه صد سال جهنم گرفتار میشود و عذاب میبیند برای بردن یک اخلاق بد، اخلاق غیر از یک گناه است.@ اخلاق یعنی کسی که روح و خلقش دائماً دارد گناه تولید میکند تبدیل به خلق و ملکه نفسانی شده که دائماً از آن بداخلاقی، عصبانیت، پرخاشگری، غیبت، فحاشی، تندخویی از او تراوش میکند این یک گناه نیست مثل یک غده سرطانی است.@ یک موقع هست آدم چند روزی مریض میشود دکتر میرود آمپولی قرصی، شربتی چیزی میدهد خوب میشود یک موقع هست دکتر میگوید سرطان است شربت و قرص ندارد این دارد دائماً تولید آلودگی و چرک و میکروب در روح میکند.@ در روایت در مورد بداخلاقی چقدر ما حدیث داریم که بداخلاقی خیلی گناهش سنگین است(سُوءُ الخُلقِ ذَنبٌ لا یُغفَر) بداخلاقی گناهی است که آمرزیده نمیشود.@ برای اینکه شخص دائماً تولید خلق سوء و ناراحتی میکند در خانه نسبت به بچه، نسبت به همسر، زن نسبت به مرد، مرد نسبت به زن، برادر نسبت به برادر، دائم با عصبانیت، فحاشی، جیغ و داد زدن، با ترساندن دیگران، با اعصاب دیگران را خورد کردن این خیلی گناهش بالاست توبهاش فقط به این هست که انسان آن خلق را کنار بگذارد.@ لذا حضرت فرمود در رأس علم این هست که انسان قوه تشخیص(التمییز) تشخیص دادن، جدا کردن بین اخلاق را پیدا کند اخلاق خوب را یاد بگیرد و اظهار کند و به آن آراسته شود و اخلاق بد را کنار بزند قمع یعنی از بین بردن، آن اخلاق بد را کنار بزند و سعی کند در وجودش نباشد.@ ما واقعاً باید نسبت به اخلاق خودمان حساسیت داشته باشیم و اگر چیزی در آن پیدا میکنیم چون همه دارایی ما روحمان هست به محض اینکه آنطرف منتقل شویم دار و ندارت همین روح است لذا وای به حالمان اگر که ما آنجا منتقل شویم و این خراب باشد.@ کسی که خودش را شناخته کسی که علاقه دارد به خودش عشق ابدی دارد ایمان به آخرت دارد و میفهمد که یک موجود ابدی است او در همین دنیا نگران روحش هست با وسواس تمام جستجو میکند به دیگران خواهش میکند که اگر در وجود او آلودگی دیدند به او بگویند.@ از امام صادق(ع) (أحَبُّ الإخوان إلَیَّ) بهترین برادران من کسی هست که عیب من را برای من هدیه میاورند خیلی مهم است یعنی شخص خیلی غیرتمند است خیلی مراقب هست خیلی جدی هست در اینکه روح خودش را شناسایی کند آلودگیهای روحی را بشناسد خوبیها را بشناسد و اظهار کند بهشت و جهنم را بشناسد.@ بهشت اخلاق و اعمال را بشناسد جهنم اخلاق و اعمال را بشناسد بداند میخواهد چکار کند در این قضیه جدی باشد و هیچ نعمتی برای اینکه انسان غلبه به اخلاق بد کند و اخلاق بد را به راحتی کنار بگذارد یا یک کاری بکند که اصلاً آن اخلاق بد سراغش نیاید بهتر از نعمت جوانی نیست.@ این دیگر از آن احادیثی است که گرانتر از طلا نیست یعنی اگر چیزی بهتر از طلا بود باید میگفتیم که با آن باید نوشته میشد حرف اول و آخر را امام باقر(ع) زده برای کسی که بیدار هست وجدان بیداری دارد و قلب سالمی دارد.@ این روایت تمام تکلیف انسان را روشن میکند و راه زندگی را به انسان یاد میدهد میفرماید(إعلَم أنَّهُ لا عِلمَ کََطَلَبِ السَّلامَۀ وَ لا سَلامَۀَ کَسَلامَۀِ القَلب) بدانید که هیچ علمی بالاتر از طلب سلامت نیست اینکه انسان به دنبال سلامت بگردد برای همین هم پزشکی بعد از علوم دینی مهمترین علم علم پزشکی هست.@ چون به سلامت بدن کمک میکند بدنی که در استخدام روح هست مَرکب روح هست بدانید که هیچ علمی بالاتر از اینکه انسان دنبال سالمسازی خودش باشد نیست چه سلامت جسم و چه سلامت روح، و این را هم بدانید که هیچ سلامتی بالاتر از سلامت روحی و قلب نیست.@ لذا اگر یک جوانی قرار است عزیزترین وقتش را و بهترین سرمایهاش را بگذارد دنبال علم یاد بگیرد دنبال علم و علومی باشد که به او سلامتی و سالم کردن دیگران را یاد میدهند و بخصوص سلامت قلب و روح را که زندگی ابدی ما وابسته به سلامت قلب و روح هست.@ یک روایت چند قسمتی هست با یکی دو روایت دیگر اینها را میگذاریم برای جلسه آینده در همین مورد هست که واقعاً اطلاعاتی که ما میخواهیم کسب کنیم وقت و سرمایهای که میخواهیم بگذاریم به هر حال مطالعاتی داشته باشیم و جلساتی شرکت کنیم وقتی بگذاریم وقت را بیشتر در چه موضوعاتی بگذاریم.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@