أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ بحثی که جلسه گذشته در مورد عمر داشتیم خلاصهاش را عرض کنم این بود که همینطور که جنین یک فرصتی را دارد تا خودش را با شرائط زیستی حیات دنیا آماده کند و باید در این مدت تجهیزات لازم، ابزار لازم را برای یک عمر دنیایی تحصیل کند انسان هم در مدت عمری که دارد باید تجهیزات لازم را برای حیات آخرتی خودش تحصیل کند.@ و نکته خیلی مهم این هست که آنچه که بعد از عمر ما هست این هست که ما باید خودمان را برای یک کار ویژه و یک شرائط ویژهای آماده کنیم همانطور که هر حرکتی اگر جنین بکند به درد نمیخورد.@ گفتیم جنین پنج نوع تولد داشت ناقص، بیمار، ضعیف، سالم معمولی و سالم قوی، یک جنین ممکن است در رحم مادرش حرکتهای زیادی را انجام بدهد و از محیط رحم چیزهای زیادی را به دست بیاورد ابزار زیادی را تحصیل کند ولی معلوم نیست آن چیزی را که تحصیل کرده حتماً به درد دنیا بخورد.@ مثلاً وقتی یک بچه متولد شود شاخ یا دُم داشته باشد به جای دوتا دست چهارتا دست داشته باشد به جای یک سر دو سر یا چند سر داشته باشد این حرکت به درد نمیخورد نه اینکه کار و تلاش نکرده نه اینکه تغذیه و رشد و حرکت نکرده همه اینها بوده ولی نتیجه حرکت چون منطبق با شرائط زیستی دنیا نیست موفقیتآمیز نیست و به درد نمیخورد.@ روی این حساب از دنیا به آخرت هم اگر کسی بخواهد حرکت کند باید توجه داشته باشد که آخرت یک چیز خاصی را از ما میخواهند یک شرائط زیستی ویژهای را از ما میخواهند که ما باید تحصیل کنیم هر نوع حرکتی و هر نوع زندگی در دنیا به درد ما نمیخورد ما به سمت هدف خاصی باید حرکت کنیم.@ دعای امام سجاد(ع) را عرض کردم که حضرت در صحیفه سجادیه در دعای بیستم که مکارم الأخلاق هست اینطور عرض میکند(وَ استَعمِلنی بِما تَسئَلُنی غَداً عَنه) خدایا من را به کاری وادار کن که قرار است قیامت از آن از من سؤال کنی.@ یعنی یک زمانی خواهد رسید برای تکتک ما که ما را در دادگاه عدل الهی نگه خواهند داشت و از ما سؤال خواهند کرد که عمر و جوانیات را در چه راهی مصرف کردی، وقتی سؤال میکنند یعنی ما باید در راه مشخصی خرج و صرف میکردیم در هر راهی به درد نمیخورد.@ نکته بعدی که حضرت میفرماید این هست که میفرماید(وَ استَفرِغ اَیّامی فیما خَلَقتَنی لَه) اوقات من را در جهت چیزی که برای آن خلق کردی فراغت ببخش توجه به این نکته داشته باشیم که مصرف عمر و صرف عمر در هر جهتی به درد نمیخورد.@ ما برای هدف خاصی خلق شدیم و باید در آن جهتی که خلق شدیم عمرمان را مصرف کنیم همینطور دلخوشی داشته باشیم که داریم زندگی میکنیم این به درد نخواهد خورد نکتهای که عرض هست این هست که حرکت عقبگرد و قهقرا توقف ممنوع داریم.@ نکته بعد این بود که باید در حرکتمان سرعت باشد و هم در حرکتمان سبقت باشد یعنی ما سعی کنیم هم اهل سرعت باشیم و هم اهل سبقت باشیم(فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ) در خیرات در کارهای خیر و در اعمال صالح در عبادت الهی در تقوا سبقت بگیریم.@ قرآن میفرماید متقین اینگونه دعا میکنند(وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماماً) خدایا ما را امام متقین قرار بده یعنی یک نفر باید از نظر اندیشه آنقدر بزرگ باشد که نه تنها فکر کند که باتقوا باشد بلکه فکر کند که در میان اهل تقوا او از همه جلوتر باشد.@ نکته خیلی مهمی که هست بحث آفات استفاده از عمر هست و عواملی که کمک میکن ما از عمرمان استفاده خوب بکنیم آفاتی که باعث میشوند عمر ما از آن خوب استفاده نشود چند چیز هست آفات عمر به دو گروه تقسیم میشوند یک سلسله آفات درونی هستند یک سلسله آفات بیرونی.@ اینها چیزهایی هستند که عمر ما را که گرانترین سرمایه ماست حقیقتاً توجه بفرمایید ببینید ما با یک ساعت عمر انسان میتواند صدها هزار سال آخرتی را بخرد همانطور که جنین اگر پدر و مادرش زحمت بکشند مراقبت بکنند در دوران بارداری، یک مراقبت یک ساعته، یک کار خیر، یک غذای مناسب چه معنوی چه مادی به او برسانند.@ در دنیا که متولد میشود ممکن است سالها از آن غذایی که در یک ساعت یا در چند ثانیه خورده استفاده کند اگر کسی اینجا از عمر خوب استفاده کند هر یک ساعت آنجا معادل سالهای آخرتی هست و همانطور که یک اشتباه در دوران جنینی ممکن است باعث محرومیت چندین ساله در دنیا باشد.@ یک گناه به قول علی(ع) ممکن است باعث شود انسان صد سال در جهنم حداقل معذب باشد لذا هیچ عاقلی نباید عمر دنیا را با ملاک دنیا بسنجد همانطور که نُه ماهی که جنین دارد با ملاک جنینی نباید سنجید.@ نُه ماه جنین ارزشش وقتی به دنیا میاید معلوم میشود که آن نُه ماه چقدر ارزش داشته ما هر دقیقه و هر ثانیه و هر ساعت عمرمان را باید با مقیاس ابدی بسنجیم یک کسی نگوید مگر چطوری میشود آدم 60 سال عمر کند بینهایت در بهشت باشد.@ مبنا این است یعنی نظام خلقت الهی اینطوری هست که شما با نُه ماه وسائل مورد نیاز برای یک عمر دنیایی را به دست میاورید و با یک عمر دنیایی ابزار لازم و امکان لازم را برای یک زندگی ابدی به دست میاورید.@ لذا یکی از اشتباهات مهمی که همه ما کمابیش دچارش میشویم این هست که یک ساعت عمرمان را یک ساعت به مقیاس دنیا میگیریم و میگوییم یک ساعت تلف شد اما واقعاً یک ساعت تلف نشده ما بعداً که به آخرت منتقل میشویم این یک ساعت خیلی بزرگ و طولانی میشود.@ یک کار خیر یک عمل ثواب، یک ساعت در مسجد نشستن، یک مقدار ذکر گفتن، عبادت کردن، قرآن خواندن، اهل خدمت به مسلمانها بودن، هر کار خیری این را کسی فکر نکند که این کار به این کوچکی چه اثری دارد.@ این کار خیر را ببر در مبنای ابدیت ببینید چقدر بزرگ میشود چند دقیقه ذکر گفتن، چندتا ذکر گفتن، چندتا آیه خواندن، کار خیر کردن، دوری از گناه چقدر اهمیت دارد یک گناه مرتکب شدن کم نیست یک گناه را شما ببر در مقیاس ابدی ببین آنطرف سر از چند هزار سال در میاورد.@ یک موقع داریم برای یک سیلی ناحق که انسان به فردی زده که هفتاد سال انسان را معطل نگه میدارد که تو چرا این سیلی ناحق را زدی حالا حرف ناحق، غیبت، تهمت، حرفهای ناجور، مسخره کردن، دلقکبازی، خندیدن بیموقع، بیادبی و خیلی چیزهای دیگر میبینید که همه اینها تأثیر دارد و همه هم روی نفس اثر میگذارد.@ چون کننده شاکله ما هست و نفس دائماً هر عملی که انسان میکند هر نگاه، کوچکترین نگاهی که شما میکنید به تعبیر قرآن(خائِنَةَ الْأَعْيُنِ) چشم کمی تکان میخورد به یک چیزی نگاه میکند یواشکی که نباید نگاه کند در نفس خودت ضبط میشود ملائکه و خداوند ضبط میکنند کارهای خیر همینطور.@ خیلی من اصرار دارم دوستان عزیز توجه کنند که اصلاً عمر دنیا را با مقیاس دنیا نسنجید عمر دنیا قرار است تبدیل به ابدیت بشود و یک ساعتش، دقیقهاش اثر دارد و مهم هست در زندگی حضرت امام میخواندم که وقتی خانه میامد کارش تمام میشد منتظر غذا بود که سفره بیاندازند ما یک موقع میبینیم که نیم ساعت مینشینیم تا سفره بیاورند همینطوری وقت تلف میشود.@ ولی کسی که میفهمد ماهیتش ماهیت جنینی هست و جنین در هیچ لحظهای بیکار نیست نیم ساعت نشستن منتظر غذا شدن خیلی است انسان نمیتواند بگوید که زود غذا حاضر شود بالأخره زمان میبرد.@ خانم خانه باید آمادگیهایی داشته باشد وقتی آماده شود معطل که نمیکند غذا را میاورد ولی میفرمود امام در آن مدت یا ذکر میگفتند یا قرآن میخواندند خیلی مهم است که یک نفر عرضه داشته باشد از وقتهای مردهاش خوب استفاده کند.@ عظیمترین ذکری که خداوند به بشر ارزانی کرده به قول خود پیامبر فرمود هیچ ذکری و هیچ عبادتی بالاتر از این نیست و من هیچ حرفی بزرگتر از این نزدم کلمه شریفه لا إله إلا الله است خیلی عظمت دارد در روایت داریم هیچ کس در یک روز ثوابش به اندازه کسی که صد تا لا إله إلا الله گفته نیست مگر کسی که بیشتر گفته باشد.@ حالا این لا إله إلا الله هم یکطوری هست که وقتی انسان میگوید اگر توجه کند که چه میگوید زبان هم تکان نمیخورد ریابردار هم نیست شما میلیون تا لا إله إلا الله بگویی لبانت به هم نمیخورد برای همین ریابردار نیست انسان ممکن است چه بسا ساکت یکجا نشسته و یک کسی فکر کند بیکار و ساکت است ولی دارد عظیمترین عبادت را انجام میدهد.@ دارد ذکر خدا را میگوید و وقت مردهاش را به زندهترین وقتها تبدیل میکند آنجا نشسته فکر میکنی پنج دقیقه این بیکار نشسته ولی او دارد ذکر میگوید چه کاری از این بالاتر، باید انسان ظریف باشد که وقتش تلف نشود نگوییم ما به رختخواب میرویم ما نیم ساعت غلت میخوریم خوابمان نمیبرد.@ ذکر بگو این همه دعا داریم در رختخواب قبل از خواب بخوانید چرا میگذاری وقتت تلف شود هر چه سوره و ذکر بلدی بگو هر چه صلوات داری بفرست استغفار کن چرا میگذاری تلف شود بعد میگوید ما نمیدانیم چطوری وقتمان را پر کنیم این نشناختن خود است که باعث میشود انسان نداند که وقتش را چطوری بگذراند.@ حالا به نوبت خود میگویم عواملی که کمک میکند ما از وقتمان استفاده کنیم چه چیزهایی هست یکسری از عوامل استفاده از افات آفات درونی است 1 ـ آرزو، میفرماید آرزوهای پیدرپی و زیاد این نمیگذارد که انسان درست از عمرش استفاده کند.@ چون اصل این هست که انسان توجه کند برای چه آفریده شده مثل جنین، جنین اکثر غذایی که از رحم جذب میکند و اکثر وقتش صرف غیر از عالم رحم میشود صرف اندامزایی میشود برای دنیا، کمی از آن را میگذارد برای استراحت در رحم، اکثر استعداد، وقت، انرژیاش صرف تحصیل شرائط حیات زیستی دنیاست.@ یک انسان باید متوجه باشد که دائم این یاد آخرت با او باشد که چطوری عمرش را مصرف کند یاد مرگ، بینهایت، یاد لحظهای که منتقل میشود به یک عالمی که برگشت ندارد قرآن خیلی عجیب میگوید میفرماید اینها وقتی به آنطرف منتقل میشوند اولین دعایی که میکنند میگویند(قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ).@ خدایا من را برگردان که آن کارهایی را که ترک کردم انجام ندادم انجام بدهم جواب میاید که(كَلاَّ) هرگز(إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها) یک حرف مفت میزنید تو این همه فرصت داشتی خود خدا میفرماید شما هر وقت که میخوابید خدا روحتان را از بدنتان جدا میکند.@ (اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى‏ عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى‏ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ فِي ذلِكَ لَ‏آياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ) حین موت و کسانی که در خواب هستند برای همین میگوید صبح یا هر وقت که از خواب بلند میشوید روحت را خدا مجدد به بدنت برگردانده.@ برای همین هم داریم بعد از اینکه از خواب بلند میشوید سجده کنید و در دعا بگویید خدایا شکر که من را زنده کرد بعد از آنکه میرانده بود چه آدمهایی را سراغ داریم که خوابیدند و دیگر بلند نشدند خیلی لطف کرده بعد از اینکه میرانده بود زندهات کرد این همه در طول عمرت مُردی و هر بار زندهات کرده چرا میگویند تو سجده کن بعد از اینکه از خواب بیدار شدی؟@ یعنی بفهمی که اگر خدا میخواست روحت برنمیگشت و بگو حالا که برگرداند حالا که صبح شد و امروز را شروع کردم درست باید زندگی کنم نه این فکر جاهلانه که ما فکر کنیم تضمینی هست که ما روزهای دیگر زنده باشیم و عمر کنیم تضمینی هست که از همه امکاناتی که در دنیا فراهم کردیم استفاده کنیم.@ هیچ تضمینی نیست این همه شما مُردید و زنده شدید چرا عبرت نگرفتید چرا خوب استفاده نکردید؟ حالا که روحتان دیگر جدا شد و برنگشت حالا میگویی(رَبِّ ارْجِعُونِ) خدایا من را برگردان، شبها که میخواهی بخوابی این کار را بکن.@ این رسمی که بزرگان یاد دادند بروید در این قبرها بخوابید زمان جنگ من یادم هست گردان تخریبی که بودیم 500 ـ 600 تا قبر بچهها پشت خاکریزهایشان کَنده بودند میرفتند این بچههای جوان، پاک، عابد، زاهد، شیر روز و زاهد شب میرفتند در این قبرها میخوابیدند چقدر گریه داشتند چقدر مناجات داشتند چقدر حرف داشتند با خدا بزنند، آن جوانها و آن حالها کجاست؟@ چند دقیقه در قبر بخواب فکر کن تمام شده مگر ممکن نبود همان موقع که شما در قبر خوابیدید تمام شود بعد بگو خدایا من را برگردان درست انجام بدهم چند دقیقه فکر کن بعد میبینی که خیلی اثر دارد.@ آرزوی زیاد نمیگذارد که شما درست فکر کنی خودت را بشناسی که چه کسی هستی ماهیت جنینی خودت و ماهیت رحمی دنیا را نمیفهمی دائم یادت میرود مدام در آرزوی کنکور، ازدواج، سربازی هستم این را بخرم آن را بخرم این خانه، تمام شد میگویند مسجد و نمازجماعت، میگوید وقت نمیکنم مسجد و نمازجماعت بیایم.@ زیارت عاشورا وقت ندارم بیایم نمیرسم آنقدر گرفتارم که حد ندارد زندگی سخت شده، دیدید که مد است این روزها همه میگویند خرج گران است باید یک لقمه نان برای زن و بچه بیاوریم انگار که خدا فقط در دنیا این را آفریده که زن و بچه داشته باشد و این هم فقط باید به زن و بچهاش نان بدهد.@ زن و بچه تو غذای معنوی نمیخواهند زن و بچه تو خوارک معنوی نمیخواهند علم نمیخواهند، احکام نباید یاد بگیرند مسائل اخلاقی نمیخواهند همین زن و بچهای که تو داری برای آنها بیهوده زحمت میکشی برای اینکه توجه به آخرتشان نمیکنی.@ و الا اگر انسان توجه به آخرت داشته باشد کاری که برای زن و بچهاش میکند ثواب جهاد در راه خدا را برایش مینویسند همینها قیامت یقه شما را خواهند گرفت که بابا تو نانآور خانه بودی نه فقط نان مادی، باید نان معنوی را هم میاوردی این را خدا میخواهد.@ پیامبر فرمود هیچ کس خدا را به گناهی بزرگتر از جهالت خانوادهاش و اهل و همسر و فرزندش ملاقات نمیکند برای زنت چه غذای معنوی بردی تو که مرد خانه بودی؟ برای آخرتش چه خوراکی بردی؟ عرضه داشتی یک خوراک آخرتی برای همسرت تهیه کنی؟ برای بچههایت عرضه داشتی یکذره دین و اخلاق و معنویت تحصیل کنی؟@ فکر میکنی که اینها موجوداتی هستند که چهار روز دیگر میمیرند و تو هیچ وظیفهای نسبت به آنها نداری که فقط باید نان خانه بیاوری از صبح تا شب بدوم که فقط نان میخواهند؟ اخلاق، معنویت، آشنایی با احکام، مسائل تربیتی نمیخواهند؟@ خیلی عجیب است ما فکر کنیم که فقط از ما لباس و بهداشت میخواهند مریض شدند آنها را دکتر ببریم، این مریض روحی میشود دکتر و معنویت و طبیب روحانی نمیخواهد و خیلی چیزهای دیگر؟ آنقدر این آرزوها مانع میشوند که ما خودمان را فراموش میکنیم.@ کسی که خودش را فراموش میکند دیگر به فکر زن و بچهاش نیست که به داد آخرت اینها برسد یک چیزی برای اینها تحصیل کند اینها را بیاندازد در مسیر رشد درست، بحث آرزوها یک بحث مفصلی هست اگر بخواهیم صحبت کنیم چند جلسه فقط باید در رابطه با آرزوها صحبت کنیم ما یک روند دیگری در بحث داریم نمیرسیم.@ فقط این را بدانید که آرزوها آفت خیلی بزرگ هستند آرزو پشت آرزو که ای کاش این را به دست بیاورم دائم باعث میشود شما آخرتت فراموش شود چشمت به یک چیز دیگر باشد.@ دائم باعث میشود که شما ابدیت و خدا را فراموش کنی و مدام در دنیا خواسته و گمشده داشته باشی گمشدههای ابدی را فراموش کنی دائم در دنیا گمشده داری دائم تشنه هستی آخر هم با تشنگی خواهی مُرد چون هیچ وقت خواستههای دنیایی تمام شدنی نیست.@ پیامبر(ص) فرمود از حضرت امیر(ع) هم نقل شده که من میترسم آنچه که بعد از خودم میترسم از شما این هست یکی آرزوی زیاد و یکی هوای نفس، هوای نفس دومین عاملی هست که نمیگذارد انسان از عمرش استفاده کند طمعها، هواها، خواهشها، شهوتها که انسان همیشه دائم به دنبال سیر کردن این میلها هست.@ میلهای گوناگون، قناعت نکردن، همیشه احساس فقر کردن، رفتیم خانه فلانی دیدی چه فرشهایی بود ما هم باید کاری کنیم که از آن فرشها و تابلوها خانه ما باشد لباسش را دیدی چه لباسی بود ما هم از آن لباس میخواهیم، مگر خواستن مفت است، میخواهم یعنی چی؟@ یعنی باید کار کنم جان بکَنم وقت تلف کنم عمر صرف کنم عمری را که در مقیاس ابدی اصلاً نمیشود برایش قیمت گذاشت اگر از طریق حلال شد حلال، نشد از گرانفروشی و کمفروشی و رشوه و اختلاس که آن خانه مورد نظر خودم یا زنم یا نامزدم را تهیه کنم لباس و مبل و ماشین موردنظر تهیه شود.@ همیشه همین چیزهایی که دائم یک چیزی را بخری و بعد هم هوس چیز جدیدتر بکنی چشمت بیافتد به چیز جدید دائم خواهش، فکر میکنیم ما آنهایی که دنبال این کار رفتند عرضهاش را نداشتند یا حالیشان نبود.@ چرا ولی آنها خوب خودشان را شناختند آنها زرنگ بودند که وقتشان و عمرشان را سر چه کارهایی بگذارند آنها هیچ وقت در حیوانیت و در کمالات گیاهی در مسابقه با دیگران نیافتادند شما الان در جامعه ما را نگاه کنید مردم چه مسابقهای در حیوانیت گذاشتند.@ در شهوت در خوردن در کمالات گیاهی ببینید چه مسابقاتی گذاشتند لباسهای متنوع، موی سر، آرایش، مد به مد، هر دفعه ماشینم یکجور، فرشم یکجور، مبلم یکجور، این همه تجملات، مسابقه در کمالات گیاهی گذاشتند یکی نیست بگوید پس خودت چی؟@ خودت مگر گیاه یا حیوان هستی که مسابقه در این چیزها میگذاری؟ پست و میز بالاتر، همه اینها مستی است حضرت همه اینها را تعبیر به مستی میکند(وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى‏ وَ ما هُمْ بِسُكارى‏ وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ) این مستی سایهاش آنجا میافتد وقتی قیامت میشود همینطوری افراد گیج و مست محشور میشوند.@ در روایت داریم یک پایش در قبر هست یک پایش بیرون قبر است 40 سال متحیر میماند که من چکار کردم در مقابلم یک ابدیت و یک محاسبه و یک روز تلخ و شدیدی وجود دارد که میخواهند مو را از ماست بکشند و من چقدر کیلویی و بد زندگی کردم.@ ولی شما فکر میکنید کسانی که از الان حواسشان به عمر و جوانیشان هست حواسشان به هدفی که برایش خلق شدند هست اینها آنجا مست متولد میشوند؟ خیر آنها شاد، مسرور، تعبیرهایی که قرآن میکند میگوید بانشاط و مسرور هستند شکرگزار هستند که از(وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ) که از آن تلخی و فریاد و وحشت قیامت ایمن هستند.@ آخرین قدم را که در بهشت میگذارند(الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَكُورٌ) خدا را شکر که حزن و غم را از ما برطرف کرد هر مقدار آرزویت را کم بکنی مواظب باش جامعه به شما دیکته نکند مواظب باش فیلمی که میبینی به شما دیکته نکند که باید اینطوری زندگی کرد مواظب باش دیگران برایت خط و نشان نکشند دیگران به تو خط ندهند.@ دیگران تعیین نکنند که تو چطوری باید زندگی کنی در خانهات چه باشد و چه نباشد، خیر به خودت فکر کن به درآمدت به تواناییات و به حرکت فردیات، چون تو فرد، تنها میمیری و تنها در قبر محاسبه میشوی و تنها محشور میشوی و تنها در قیامت باید حساب پس بدهی.@ لذا دلا خو کن به تنهایی، نگذار جمع و دیگران رویت تأثیر بگذارند نگذار این و آن تأثیر بگذارند رفتیم خانه فلانی چه شد چطوری شد چشمت بگیرد حالا این و آن دارند سرت را پایین بیانداز و به خودت نگاه کن یک مقدار به زیباییها و داراییهای روح نگاه کن.@ سومین عامل اشتغال به لغو هست اینها حدیث است میخوانم دیگر حدیثها را نخواندم سومین عامل درونی آفت استفاده از عمر اشتغال به کارهای بیهوده و لغو است هرزگیها، وقت تلف کردنها، شوخیهای نابجا، کارهایی که خیلیها میکنند کارهایی که اصلاً نمیارزد، بازیهای بیهوده، بازی کردنهای بیوقت، تفریح بیوقت، تفریحهای بیهوده.@ ما تفریحهای مفید داریم تفریحی که به انسان نشاط میدهد برای حرکتش به آخرت، نشاط میدهد برای کار علمی، نشاط میدهد برای زندگی، نشاط میاورد برای خانواده، بعضیها تفریحاتی میروند که در آن خستگی و کسالت و فحاشی و خوردی اعصاب و افسردگی است چون عرضه ندارند که چطوری تفریح کنند.@ پای تلویزیون وقتش را سر دیدن هر چیزی صرف میکند یک کار لغو است تلویزیون برنامههایی که مفید هست و به تو کمک میکند به عنوان یک انسان در زندگی دنیاییات یا زندگی اخروی به دردت میخورد استفاده کن اما خیلی چیزهایش.@ الان بین شما هیچ کس نیست که فکر کنید که خیلی چیزها را میتوانستید نبینید و اگر نمیدیدید هیچی از شما کم نمیشد همه شما الان اینطور هستید بنشینید فکر کنید که خیلی وقتهایی را که گذاشتیم میتوانستیم نگذاریم، ندیدن خیلی چیزها هم به ما هیچ ضرری وارد نمیکرد ولی کرده از این به بعد عبرت بگیریم که وقتمان را همیشه و هر طوری پای تلویزیون و رادیو و با این و آن صرف نکنیم.@ خوش به حال کسی که خودش آنقدر برای خودش عزیز هست که میداند باید چطوری استفاده کند، تمام اینها مال میدانید مال چیست؟ هوای نفس، آرزوی زیاد، اشتغال به کارهای بد، تمام اینها مال این هست که انسان خودش را فراموش کرده دچار خودفراموشی است.@ آخرت را فراموش کردی وقتی آخرت را فراموش کنی اینجا یک بازیگر میشوی و زندگی کنی مثل بقیه مردم که دارند زندگی میکنند جوان شوی ازدواج کنی تولیدمثل کنی بچهها را بزرگ کنی و بمیری فقط بازی است چون انسان خودش را فراموش میکند خوش به حال کسی که خودش را فراموش نکند حواسش به خودش خیلی باشد.@ چهارمین عامل اشتغال به کارهای مباح هست یعنی کارهایی که نه حرام است نه واجب است میشود کم بشود مثلاً من به جای 9 ساعت خواب میتوانم واقعاً آن را به 7 ساعت برسانم چرا باید دو ساعت بیهوده بخوابم خواب خیلی گران پای ما تمام میشود فکر نکنیم که حالا خوابیدیم به جایی برنخورده خیلی گران تمام میشود و میشود کمش کرد.@ من موقعی که طلبه بودم 16 سال داشتم شبانه دبیرستان درس میخواندم روزها طلبگی میرفتم وقتم را تنظیم کرده بودم 12 شب میخوابیدم 5 صبح بلند میشدم و کارهایم را طوری تنظیم کرده بودم که به همه کارهایم برسم 5 ساعت آن موقع میخوابیدیم به جایی برنمیخورد.@ حالا شما 5 ساعت نمیتوانید 6 ـ 7 ساعت بکنید پرخوابی خوب نیست خیلی گران تمام میشود کسی فکر نکند بگوید حالا عیبی ندارد میخواستیم 7 بلند شویم 9 بلند شدیم میخواستیم 7 بلند شویم 11 بلند شدیم بعضیها شهوت خواب دارند کیف میکنند تا یک فرصتی ببینند میخوابند ولی این خیلی ضرر میزند آدم کیف میکند فکر میکند که دارد لذت میبرد اما:@

بعداً میفهمید چه از دست دادید شما خوابها را بعضی وقتها لعنت میکنید موقعهایی که امتیازهای دنیایی را از دست دادید یکدفعه خوابتان برده میخواستید یک جای مهم بروید به هواپیما نرسیدید بعد میگویید اَه چرا من اینقدر خوابیدم.@ به یک کار خوب میخواستید برسید نرسید یک سود کلان میخواستید بکنید نکردید به خاطر خواب ماندن و از دستتان میرود اینها هست که باعث میشود از خوابیدن متنفر شود حالا فکر کنید خواب چطوری به آخرت لطمه میزند.@ یک ساعت خواب را دقت کنید واقعاً یک ساعت خواب نیست که بگویید ما یک ساعت خوابیدیم عیبی ندارد، نه خیلی مهم است یک ساعت خواب را ببر در مقیاس ابدی ببین یک ساعت چقدر گران تمام میشود.@ زیادی نخواب(أخِرِ النَومِ إلَی القَبر) علی(ع) فرمود خوابتان را برای قبر بگذارید به میزانی که بدنتان لازم دارد بخوابید اما طبیعت کار را هم در نظر بگیرید کسی نگوید من بدنم لازم دارد 11 ساعت بخوابد تو مریض هستی باید بروی خودت را مداوا کنی باید در تغذیهات و روابط کاری تجدیدنظر کنی طوری که لازم نباشد 11 ساعت بخوابی.@ چه موقع بخوابیم این خیلی مهم است چه موقع خوابیدن، شما حق ندارید هر وقت دلت خواست بخوابی باید حساب و کتاب داشته باشد مثلاً بیدار ماندن شب گفتن برای سه کار میارزد بقیهاش زندگی سگی است 1 ـ برای تحصیل علم، کار علمی مثل اینکه الان ما نشستیم داریم بحث علمی میکنیم 2 ـ عبادت خدا اعم از جهاد فی سبیل الله، بسیج، جنگ، جبهه، 3 ـ بیدار ماندن برای عروسی کردن.@ یک شب آدم میخواهد تا 12 شب بیدار بماند جشن عروسی دارد و مراسم دارد بقیهاش شما برای چه بیدار میمانی خیلی شبها بیدار ماندن ما جز خسران چیزی نیست زودتر برو در رختخواب بخواب که سحر زودتر بلند شوی.@ میدانی سحر چه چیزهایی پخش و تقسیم میکنند و ما از دست میدهیم فرمود روزی را بینالطلوعین تقسیم میکنند بعد از اذان تا موقعی که آفتاب میزند که غالب ما آن موقع خواب هستیم آن موقع بیدار باشید از خدا خیلی چیزها میتوانید بگیرید یعنی طلاییترین وقتی که انسان میشود خواستههای دنیایی و آخرتیاش را بگیرد بینالطلوعین است.@ یکذره اینطرفتر چقدر بامزه است آدم بلند شود قبل از اذان، این یکی دو ساعت را که طلاییترین وقت هست افراد به خاطر اینکه شب تا 12 ـ 1 دنبال وقت تلف کردن بودند و کارهای مباح و لغو بودند حالا خوابشان میاید و نمیتوانند بیدار بمانند.@ اینها قیامت معلوم میشود ما چقدر خسران کردیم و چقدر از دست دادیم حسرت آن برای انسان کشنده است باید وقتمان را درست تنظیم کنیم بدانیم اگر آدم عاقل باشد اهل سود و تجارت هم باشد باید بداند که تجارت اخروی را از دست ندهد چون آنجا هم شما میخواهید زندگی کنید مگر در قبر و برزخ چه کسی میخواهد زندگی کند؟@ خود شما، قیامت چه کسی میخواهد حشر بشود و معطلی دارد و گرفتاری دارد؟ خود شما، بهشت چه کسی میخواهد برای ابدیت زندگی کند؟ خود شما، مگر ما قرار نیست آنجا برویم چرا ما به فکر آنجا نباشیم چرا نباید پسانداز نداشته باشیم چرا نباید اهل زاد و توشه باشیم(تزودوا) توشه تهیه کنید.@ عوامل بیرونی یکی محیط زندگی هست محیط هم دو قسمت هست یکی محیط خانوادگی یکی محیط اجتماع، اینها میتوانند عوامل وقت تلف کردن انسان باشند همانطور که میتوانند عوامل استفاده خوب باشند.@ مثل این محیطی که الان به زحمت عزیزان این مسجد، گردانندگان این مسجد، بسیج، هیئت امنا، بزرگان تشکیل شده محیط اجتماعی است ولی شما در آن میایید از عمرتان استفاده میکنید محیط و خانواده همانطور که میتواند اثر مثبت داشته باشد میتواند اثر منفی بگذارد و انسان را تلف کند.@ تنظیم رابطه با اعضای خانواده خیلی اهمیت دارد که انسان باید یکطوری باشد که اسیر نشود نگوید در خانواده ما اینطوری هست همه مینشینند تا 12 تلویزیون تماشا میکنند ما هم کاری که نمیتوانیم بکنیم.@ چرا میتوانید بکنید شما برو در اتاق، برو منزل دوستت، برو در خیابان بنشین مطالعه کن نگذار خانواده به تو دیکته کند اگر عادت بدی در خانواده هست محیط هم همینطور نباید بگذاری محیط به تو امر و نهی کند باید غلبه کنی به شرائط محیطت.@ ما در محلهای هستیم در آن محله بسیج، مسجد، آدمهای خوب هستند همیشه که محلهتان بد نیست خودت باید اهل هجرت باشی، اصلاً محله بد است هجرت کن قرآن میفرماید به مستضعفین، مستضعف یعنی کسانی هستند که خودشان را ضعیف نگه داشتند و الان قیامت گرفتار جهنم شدند.@ میگویند شما چرا ضعیف بودید چرا ضعیف متولد شدید چرا ناقص و مریض متولد شدید؟ میگویند که(كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ) ما در محیطی بودیم که نمیتوانستیم خیلی خوب فعالیت کنیم خیلی خوب کار کنیم محله ما محله فاسدی بود اعضایش اعضای فاسدی بودند همسایهها آدمهای اینطوری بودند.@ ملائکه میگویند آیا زمین خدا وسیع نبود که هجرت کنید آنجا نیایستید مگر قیامت و آخرت و ابدیت مسخره است مگر شوخی هست که شما هجرت نکردید طرف الان یک دختر یا یک پسر 17 ـ 18 ساله کنکور قبول شده پدر میگوید نه ما جایمان در این محیط نیست بچه من باید از پایین شهر ری میخواهد برود درس بخواند.@ بلند میشود خانه و زندگی را میفروشد میرود در یک محیط فاسد که دختر و پسرش میخواهند بروند دانشگاه آزاد درس بخوانند میگوید بچهام است این بچه میخواهد برای تو چه بشود تو چطور حاضر میشوی محیطت را برای کارهای دنیاییات عوض کنی.@ آنوقت برای آخرت و ابدیت و بینهایت حاضر به هجرت نیستی چرا ماندی در یک محلی که دینت را از دست دادی چرا با رفقایی معاشرت کردی که دینت را از تو گرفتند چرا خودت را اسیر یک خانوادهای کردی که شخصیتت و خودت را از تو گرفتند نگذاشتند خودت باشی بیهویت و ذلیل شدی دیگران باید به تو خط بدهند چرا آنجا ایستادی؟@ عزیز باش خودت را درست ببین خودت را درست دوست داشته باش البته این منافات با ادب ندارد یک موقع کسی به والدینش بیادبی نکند ما حق نداریم طبق شرع مقدس اسلام به والدینمان ولو کافر هم باشند حق بیادبی نداریم ولی خودت روابطت را در خانواده طوری تنظیم کن که خانواده اگر عادت و رسم بدی دارند تو آلوده نشوی.@ دوستان هم یکی از عواملی هستند که عمر تلف کن هستند به عیسی(ع) گفتند که ما با چه کسی معاشرت کنیم؟ (مَن نُجالِس یا رُوحَ الله؟ قال مَن یُذَکِرُکُمُ الله رُؤیَتُه وَ یَزیدُ فِی العِلم) کسی که دیدنش شما را به یاد خدا میاندازد دوست آخرتی، دوستانی که شما را تلف نمیکنند دوست چه بخواهد و چه نخواهد وقتی که معاشرت با او آخرتت را لطمه میزند یک خیانتکار بیشتر نیست ادامه ارتباط هم یک خیانت است.@ دوست فقط کسی هست که بر اساس مصالح ابدی با من رفاقت کند براساس ارزشهای پایدار، لذا فرمود هر کس غیر از رفیق آخرتی و غیر از رفیق ایمانی باشد مطمئن باشید که یک زمانی قیچی در روابطتان میافتد چون رابطهای که اساسش ابدیت و دائمی نیست.@ اساسش امر موقتی هست و وقتی امر موقتی بود تا وقتی آن عامل هست رفاقت هست آن عامل که برود رفاقت قطع میشود و از بین میرود علی(ع) دوستی را انتخاب کنید که اگر مُرد دوست نداشته باشی بعدش زنده باشی دوستان و برادرهای اینطوری، بعد خود حضرت شروع میکند راجع به رفیقان و برادرانی که داشته صحبت میکند.@ دوستان شهدا را نگاه کنید بچه بسیجیها، قرآن میفرماید(حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً) چه دوستان خوبی هستند دوستی که وقتی با او هستی به معصیت دعوتت نمیکند به کار حرام تحریکت نمیکند وقتی با او هستی اگر یکذره ضعیف بشوی از نظر ایمانی و دینی تقویتت میکند رفیقهای اینطوری، نه رفیقی که شما را خانه ببرد و فیلم مبتذل نشان دهد.@ فکر کنی خیلی خاطرت را میخواهد من چون تویی این فیلم را به تو نشان میدهم تو یواشکی ساعت 12 شب بیا میخواهیم حال کنیم با هم فیلم ببینیم فکر میکنی چه رفیق باحالی داری اینقدر تو را دوست داشته حاضر شده ده هزار سال تو را جهنم ببرد و تو را گرفتار کند با این فیلمهای مبتذل. آخرین عامل شیطان هست که بحثش مفصل هست بعد میپردازیم به پیری و جوانی و آفات و مزایای جوانی و پیری.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@