اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله ربّ العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.@ جلسه گذشته بحثمان در مورد انواع کمالات جمادی، نباتی، حیوانی بود شناخت کمالات مختلف در جنبههای جمادی نباتی و حیوانی و تشخیصشان از کمالات انسانی کار بسیار مهمی هست. کمالات جمادی، جماد شامل جامد و مایع و گاز میشوند که اصطلاحاً به همه آنها جمادات میگویند.@ اینها یک سلسله خواص، آثار و کمالاتی دارند کمال یعنی اثر وجودی یعنی اثری که از وجود یک شیء ایجاد میشود جمادات کمالاتی دارند یکی اینکه فضا اشغال میکنند آثار خاص عنصری دارند تنوع رنگی دارند مثلاً شما میبینید انواع جواهرات در رنگهای مختلف، اینها خواص جمادات است.@ حرکت در آنها هست اما خیلی کم هست که در معدن یک مدت زیادی طول میکشد مثلاً کربن یک میلیون سال طول میکشد تا تبدیل به الماس بشود حرکتهای عنصری ضعیفی در آنها هست این کمالات جمادی هست کمالات نباتی یا کمالات گیاهی، گیاه چه خصوصیاتی دارد؟@ کمالاتی که در جمادات هست در گیاهان هم هست رشد میکند حساسیت دارد تغذیه میکند تولیدمثل میکند قدرت بدنی پیدا میکند کمالی مثل زیبایی و تنوع رنگها را دارد که گفتیم در جمادات به صورت ضعیف هست اینها را کمالات گیاهی میگویند حیوانات تقریباً تمامی کمالات نباتی را دارند.@ شهوت دارند غضب دارند همسرگزینی دارند انتخاب و ساخت مسکن دارند دفاع از حریم خودشان میکنند دفاع از حریم خانواده میکنند دفاع از حریم همنوع در آنها هست و دفاع از حریم غیر همنوع هم خواهند کرد یعنی گاهی وقتها میشود یک حیوانی به دفاع از یک حیوانی که غیر از همنوع خودش هست در مقابل حیوانات دیگر قرار میگیرد و دفاع میکند.@ بعضی از آنها نظام تشکیلاتی دارند یعنی نظامشان طبقاتی هست طبقهبندی زندگی دارند مثلاً در زنبورعسل یک عده کارگر هستند یک عده سرباز هستند یک عده هستند که فقط کندو میسازند یک عده هستند که فقط باید بروند بیرون عسل تهیه بکنند یعنی آن شهد را بیاورند برای تهیه عسل.@ یک عده هستند که مأمور هستند مراقبت میکنند اگر زنبوری رفته باشد روی گیاه بدبویی نشته باشد او را میکشند ملکه دارند درجههای دیگری دارند که اینها در آنها وجود دارد یک عده هستند مأمور حمل جنازه هستند یک کسی را میکشند جنازهها حمل بشود آمبولانس دارند کفن و دفن و متوفیات دارند تشکیلاتشان قوی هست.@ یعنی نظام طبقاتی دارند درجه و طبقات در آنها هست بعضی از عواطف در آنها هست خصوصیات خوبی در آنها هست که ما آنها را در مباحث اخلاقی بحث میکنیم مثلاً شما میبینید در سگ یک صفت خیلی خوب هست به نام وفا، در خروس یک صفت خوب هست به نام غیرت، در اسب یک صفت خوب هست به نام نجابت، صفتهای خوبی هست که در حیوانات یافت میشود.@ فعلاً این مختصری هست وضعیت زندگی حیوانات خیلی پیشرفتهتر از آن هست که ما فکر میکنیم آیات زیادی داریم در قرآن در مورد وضعیت زندگی حیوانات خیلی زیبا آنجا میزان زندگی طبقاتی آنها را فهم آنها را و خیلی چیزهای دیگر را بیان کرده.@ به هر حال اینها یک مختصری هست از کمالات گوناگون وقتی میگوییم انسان اشرف مخلوقات هست اشرف یعنی شرافت دارد نسبت به این موجودات، یعنی یک چیزی اضافه دارد معنا ندارد که انسان فقط یک همچین کارهایی بکند در یک همچین کارهایی خودش را محدود بکند بعد ما بگوییم انسان شرافت دارد.@ وقتی میگوییم شرافت دارد یعنی یک چیزی دارد که دیگر اینها ندارند نه در گیاه هست نه در جماد هست نه در زندگی حیوانات هست یک چیز برتر از اینها دارد که ما به آن میگوییم انسان اشرف مخلوقات هست خلقت ویژه دارد خداوند به خودش تبریک گفته خداوند تبارک و تعالی به خودش احسنالخالقین گفته.@ ما قبل از اینکه بخواهیم در مورد انسان بحث کنیم و بگوییم که انسان چیست کمالش چه هست هدف خلقتش چه هست مسیرش چه هست بایدها و نبایدهای زندگی چه هست اول باید تکلیف این را روشن کنیم که انسان چی نیست این خیلی اهمیت دارد.@ آفتشناسی و شناختن آن چیزهایی که ما نباید به سمتش برویم آن چیزهایی که برازنده ما نیست آن چیزهایی که در محدوده زندگی و کمالات ما نیست این خودش خیلی میتواند انسان را کمک بکند که از عمرش نهایت استفاده را بکند و استعدادهای خودش را شکوفا بکند.@ ما باید ببینیم اول انسان چی نیست این خیلی اهمیت دارد بسیاری از انسانها هستند چون تعریف خوب و دقیقی از انسان نمیدانند تا آخر عمر خودشان را مشغول کمالات گیاهی یا حیوانی خواهند کرد و فکر هم میکنند که دارند زندگی خوبی میکنند.@ و بخصوص که جامعه هم تشویق بکند جامعه هم بپذیرد دیکته بکند خیلی از این چیزها را آنوقت آنها فکر میکنند که بله دارند زندگی خوبی میکنند زندگی موفقی دارند اگر کسی نتواند بین کمالات انسانی با سایر کمالات فرق بگذارد و نشناسد چه بسا تا آخر عمر در کمالات گیاهی و حیوانی زندگی بکند و فکر بکند که موفق هم زندگی کرده.@ و از همه مهمتر عمرش را تلف میکند که در رابطه با عمر بحث مفصلی خواهیم داشت یعنی در جهت آن هدفی که برایش خلق شده و شایسته او هست زندگی نمیکند انسان اجمالاً ما میدانیم حالا با توجه به این نکتهای که عرض کردم تغذیهاش انسان از جهتی که تغذیه میکند انسان نیست.@ از جهتی که تولیدمثل دارد از جهتی که قدرت بدنی پیدا میکند انسان نیست از جهت زیبایی قیافه از جهت تنوع رنگ در پوشش لباس وسائل زندگی و خیلی چیزهای دیگر میبینید که اینها در حد کمالات گیاهی هست.@ اینکه میگویم اگر انسان خودش را خوب نشناسد اشتباه میکند و چه بسا تا آخر عمر خودش را صرف همین کمالات بکند برای همین هست به عنوان مثال: اینکه مثلاً به وضعیت بدنیش طوری برسد که از نظر بدنی یک قدرت خیلی خارقالعادهای پیدا بکند.@ زورش خیلی زیاد بشود بازویش خیلی کلفت بشود هیکلش خیلی روی فرم بیاید باید در این عمر و جوانی و وقت بگذارد فکر کنم این میارزد که ما جوانیمان را صرف این کار بکنیم یا در یک رشته ورزشی قهرمان بشویم وقت اینچنینی برای این کار بگذرد بدون اینکه به جهات دیگرش بخواهد رسیدگی بکند.@ این تا آخر عمر در کمال گیاهی دارد سیر میکند که عبارت است از قدرت بدنی و این گیاه خوبی هست صرفاً و نمیداند که دارد چه سرمایه عظیمی را از دست میدهد اجتماع هم خیلی تشویق و تأیید میکند بهبه و چهچهه و مشهور بودن و اسمش را اینطرف و آنطرف گفتن و در روزنامه و تلویزیون و رادیو و مجلات.@ این یک چیزهای دلفریبی است که خیلیها را کشانده از دختر و پسر یعنی شهرتطلبی به سمت اینکه اصلاً دچار خودفراموشی شدند و به یک سمت دیگری دارند میروند زندگی میکنند و خیلی هم برای جوانها ممکن است این مسئله جاذبه داشته باشد و عمر در این رابطه تلف بکنند فوقالعاده خطرناک هست.@ هر چند حالا در نظام ما ورزش را برایش اهداف عالی در نظر گرفتند و مثلاً میگویند که قهرمانی مهم نیست پهلوانی مهم است و تعبیر پهلوانی و اخلاق پهلوانی اینها خوب هست خیلی هم خوب هست ورزش ما جهتدار بشود و جوانان ما که به سمت ورزش میروند اینطور فکر کنند که باید مثل پوریایولی یا قهرمانان دیگر از جهات اخلاقی هم آدمهای قوی و خوبی باشند این خوب هست که واقعاً اینطوری فکر کنند.@ خدا رحمت کند شهید رحیم براری را، رحیم براری بچه محله شهدا بود و کشتیگیر خوبی هم بود با هم در جبهه بودیم تا ایشان به شهادت رسید بعد هم مفقود شد تا پارسال یا پیارسال بود که جنازهاش آمد کشتی خوب میگرفت خیلی هم قوی کار میکرد.@ در یک کشتی با یک آدم خیلی ضعیفی هم بود که چند تا شکست هم داشت میخورد، اخویش برای من تعریف میکرد میگفت که من خیلی ناراحت شدم که این خورد به او گفتم این همه سرمایهگذاری آن هم تو از چه کسی خوردی.@ بعد یواشکی به من گفت که ندیدی مادر و نامزدش را که چقدر برایش دست تکان دادند چقدر برایش هورا کشیدند تشویقش کردند من دیدم خیلی ناجور هست که این جلوی مادر و نامزدش زمین بخورد کشتی واقعاً برده را باخت این را شما به صورت یک داستان قدیمی در پوریایولی دارید.@ ولی جوانان ما هم امروز میتوانند پوریای ولی باشند کسی که اینطوری به خودش غلبه بکند یعنی پهلوان باشد قوی باشد قدرت بدنی داشته باشد اما بیش از هر کس دیگر با درون خودش با شیطان خودش درگیر بشود.@ اینطور نباشد که از نظر ظاهری بدن قوی داشته باشد قدرتمند باشد همه از او بترسند اما خودش شکست خورده باشد در درون خودش و شیطان او را زمین زده باشد نه واقعاً در جبهه درونی پیروز بالا بیاید.@ همانی داستان معروفی که پیامبر(ص) از چند تا جوان میگذشتند که تمرین وزنهبرداری یا کشتی میکردند بعد گفتند که شما بیا قضاوت بکنید که کدام یک از ما قهرمان هستیم حضرت فرمود میخواهید به شما بگویم قهرمان شما کیست شجاعترین شما کیست خیلی دوست داشتند بدانند.@ حضرت فرمود(اَشجَعُ النّاس مَن غَلَبَ هَواه) شجاعترین مردم کسی است که با شیطان خودش درگیر باشد هوای خودش را بتواند زمین بزند این قهرمانی قهرمان خوبی هست چه بسا شما انسانهای نحیف، ضعیف، لاغر اینها را در اجتماع ببینید که شاید اگر هولشان بدهید زمین بخورند.@ ولی در جبهه درون اینها انسانهای قهرمان و بزرگی هستند فوقالعاده قوت روحی دارند و زشتترین چیز هم برای یک مرد برای یک انسان برای یک آزاده این هست که از درون شکست بخورد خیلی بد است آدم هر وقت مراجعه میکند سوابق خودش، پرونده خودش را میخواند میبیند در مورد چه چیزهایی ضعف از خودش نشان داده در چه صحنههایی زمین خورده.@ آدم اگر بخواهد غیرت هم داشته باشد به او هم بر بخورد بخواهد مردانگی بکند بخواهد قهرمانی بکند بخواهد عزتی داشته باشد باید در این جنبهها به کار ببرد و نگذارد در جنبههای داخلی زمین بخورد و شکست بخورد.@ کمالات دیگر کسی سرمایهگذاری میکند خانههای آنچنانی میسازد با وسعت، سنگ خانه، لوستر خانه، مبل خانه، ماشین، اتومبیل، موبایل و تشکیلات دیگر زندگی اجتماعی، شغل، درجه، این در این درجه قرار دارد پشت میزنشینی بالاتر از آنها اینقدر من زیردست دارم اینقدر من بالا هستم همه اینها کمالاتی هست که در حد زندگی حیوانی یا گیاهی هست.@ بعضیها هم که خیلی اندیشهشان را بزرگ و بلند کردند گفتند که ما تلاش میکنیم که خدمت به مردم بکنیم خدمت به مردم یا خدمت به دیگران کمال انسان نیست یعنی در تعریف انسان نیست که بگوییم انسان یک موجودی هست که خدمت به دیگران میکند حیوانات هم به همدیگر خدمت میکنند.@ خدمت به مردم زمانی ارزش دارد و عبادت بزرگی محسوب میشود در نزد خدا که انسان خودش را فراموش نکرده باشد یعنی آن هویت فوق حیوانی خودش را هویت الهی خودش را فراموش نکرده و الا من میروم دانشگاه درس بخوانم فلان رشته به مردم خدمت بکنم.@ بعد میبینی اصلاً خودش از درس رفته نه نمازی نه روزهای هیچی نماز هم میخواهد بخواند سَمبَل میکند یک چیزی همینطوری چهار رکعت بکند ماه رمضان یک روزهای هم بگیرد ما داریم خدمت میکنیم در جبهه خدمت به مردم، آقا چه خدمتی تو خودت را فراموش کردی.@ اصلاً خودت از یاد رفتی از ظاهر بگیر تا باطنش از خانواده بگیر تا خیلی چیزهای دیگر همه دارد از دست میرود تو میگویی من خدمت به مردم بکنم این ما را لوس نکند یک موقعی ما را گول بزند بگوییم که آن چیزی که نیاز داریم به عنوان یک انسان در حرکتمان به سمت آخرت کنار بگذاریم از آموزشهای دینی که باید یاد بگیریم از اعمالی که باید انجام بدهیم کنار بگذاریم بعد بگوییم خدمت به مردم را بچسب.@ در تجربه هم ثابت شده که هیچ کس نیست که خودش را فراموش بکند و واقعاً هم به مردم خدمت بکند ممکن است کمکهایی بکند عواطف انسانی داشته باشد ولی بالاخره وقتی به قدرت و ثروت میرسد یک دزد یا سودجو میشود.@ میرود پزشکی میخواند به شعار اینکه من میروم خدمت به مردم میکنم ولی بعداً که شدی پزشک ماهر چه بلاهایی که سر مردم نمیاورد مهندس میشود ولی بعداً چه کلکهایی سر زمین و مسکن و این چیزها به مردم نمیزند رئیس میشود بعداً به اسم اینکه خدمت بکنم اما بیا و ببین چه کیسههایی دوخته اینها واقعاً نمیتوانند یعنی نمیشود.@ علی(ع) میفرماید چگونه میتواند در حق دیگران عدالت را رعایت بکند کسی که در حق خودش ظلم میکند کسی که دچار خودفراموشی هست خودش را فراموش میکند و آن ماهیت آخرتی خودش را آن دیدگاهی که باید به خودش به عنوان یک موجود ابدی نگاه بکند از دست داده این نمیتواند دیگران را درست دوست داشته باشد این دیگران را فقط در محدوده دنیا میبیند.@ اگر هم خدمتی هست در همین محدوده هست ولی ممکن نیست بتواند خدمتگزار صادقی باشد خدمتگزار خوبی باشد لااقل در بسیاری از جهات ضعیف هست کسانی میتوانند خدمتگزار به معنای واقعی باشند که وقتی رئیس شد پشت میز نشست قدرت و ثروت دستش آمد از خدا بترسد فردا سوءاستفاده نکند اختلاس و مال بیتالمال نکند.@ و الا کسی که خودش را فراموش کرده وقت نکرده ده سال لای قرآن را باز بکند نمیتواند در روز پنج تا آیه قرآن بخواند اینقدر انس ندارد با خدا که بتواند پنج دقیقه با خدا بعد از نماز حرف بزند از خود واقعیش فراری هست.@ هیچ وقت حاضر نیست تنها باشد هیچ وقت حاضر نیست یک مطالعهای که او را با خودش روبرو میکند بکند یک حرفی بشنود که حقیقت او را با خودش روبرو بکند یک آینه را حاضر نیست درست نگاه بکند آینهای که او را به خودش نشان بدهد.@ دائم فرار از وحدت و تنهایی و خلوت و پناه بردن به شلوغیها برای خودفراموشی، به اجتماع به سینما به مشغلههای مختلف که یک موقعی تنها نشود خودش یاد خودش بیفتد این به چه درد میخورد حالا شما بگو خدمت به مردم هم بکنم.@ خدمت به خلق دفاع از مردم دفاع از حقوق مستضعفین اینها حرفهای قشنگ و خوبی هست اسلام هم برای اینها ارزش قائل است اما برای کسی که خودش را فراموش نکرده دچار خودفراموشی نشده باشد این خیلی اهمیت دارد.@ یعنی درد دین داشته باشد ارتباطش با دین محفوظ باشد تا حرف از دین میزنی تا حرف از قرآن میزنی تا حرف از نماز میزنی تا حرف از معنویات میزنی میگوید آقا عبادت به جز خدمت خلق نیست حرف قشنگی هست خدمت خلق عبادت هست اما این غلط است که به جز خدمت خلق نیست چه کسی گفته که عبادت به جز خدمت خلق نیست.@ شما از امام دلسوزتر برای مردم چه کسی را سراغ داشتید ماه رمضان ما میدیدیم امام خیلی از دیدارهایش را تعطیل میکرد به عبادت میپرداخت ماه محرم یادمان هست رجب یادمان هست شعبان یادمان هست.@ پیامبر این همه خدمت به مردم میکرد میدانید که پیامبر نماز شب برایش اجباری بود باید میخواند یعنی باید خلوت میکرد که برای کار انرژی بگیرد خداوند از عللی که تشریع میکند نماز شب را برای پیغمبر و میفرماید که تو باید حتماً نماز شب بخوانی مثل نماز روز بر تو واجب است.@ میفرماید(إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلاً ثَقِيلاً) چون تو حامل یک پیام سنگینی هستی اگر بخواهی این رسالتت را درست انجام بدهی و وظیفهات را درست انجام بدهی باید خلوت داشته باشی باید انس با خدا داشته باشی و باید با منبع قدرت و انرژی با منبع تواناییها و کمالات در ارتباط باشی.@ یک مدیر خوب و یک فرمانده خوب، یک رئیس خوب، یک وزیر خوب، یک رئیسجمهور خوب کسی هست که انس بیشتری با خدا دارد و خلوت بیشتری دارد به هر میزان که سرش شلوغتر هست و مشغله و مسئولیت دارد انس و خلوتش هم بیشتر باشد با خداوند تبارک و تعالی.@ یک دروغ بزرگ هست فراموشی خدا و فراموشی معنویت و فراموشی عبادت و خلوت و ادعای خدمتگذاری به مردم یک دروغ بزرگ است. ما اگر از اول کار بخصوص از اول جوانی نتوانیم بین کمالات انسانی ببینیم انسان از آن جهت که انسان هست چیست.@ حالا فهمیدیم که انسان گیاه نیست انسان به ازدواج کردن و همسر داشتن و تولیدمثل و بچه بزرگ کردن و خانه داشتن و کار کردن و تفریح کردن نیست این در تعریف انسان نیست حتی داشتن بعضی از صفات اخلاقی هم اینطور نیست سگ هم وفا دارد خروس هم غیرت دارد در اسب هم نجابت هست انسان یک چیزی ورای اینها هست آن که خدا خلق کرده اینقدر کوچک نیست در حد حیوان.@ بله فرمودند اگر در این حد نباشید اگر در شما وفاداری نیست، حیا نیست، غیرت نیست، روحیه خدمت به مردم نیست و دفاع از حقوق هموطنانتان نیست از حیوان پستتر هستید(أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ) اگر اینها نیست از حیوان پستتر هستی اما اگر اینها بود تازه برابر حیوان هستی.@ ولی انسان چیزی ورای اینها است انسان بالاتر از این حرفها هست برای اهدافی خیلی بالاتر از اینها خلق شده این یک معرفی خیلی اجمالی از کمالات بود این را برای این گفتیم که بگوییم که اگر ما این کمالات را از اول جوانی نشناسیم اشتباه زندگی خواهیم کرد و عمرمان را در جهت یک چیزهایی صرف خواهیم کرد که اصلاً برای آنها ما خلق نشدیم.@ شما نگاه کنید چقدر جوانان ما در انتخاب شغل در انتخاب رشته تحصیلی اشتباه میکنند در وقتگذاریها اشتباه میکنند صرف اینکه اجتماع میپذیرد صرف اینکه جامعه قبول دارد صرف اینکه بهبه و چهچهه پشت سرش هست فکر میکند که میارزد عمر بگذارد و جوانی را که در مقابل لحظه به لحظهاش مسئول هست صرف این کار بکند.@ آقا جامعه میپسندد خیلی این مُد است خیلی بهبه چهچه دارد این کار نان خیلی در آن هست این کار آب خیلی در آن هست این کار شهرت خیلی در آن هست بعد آخر سر میبینی ته قضیه که شده بعد از گذشت یک عمر خودش را با یک مشت کمالات گیاهی و حیوانی عوض کرده یک خودفروشی خیلی تلخ که اثرات بد آخرتی خواهد داشت کرده.@ بنابراین از امشب یک بحثی را انتخاب کردیم پیرامون عمر و جوانی که چند جلسهای در این مورد صحبت خواهیم کرد در مورد پیری هم صحبت خواهیم کرد و سن بزرگ و آن هم لازم هست هم جوانان الان بشنوند و هم جوانان قدیم بشوند.@ اگر یادتان باشد فرمولی که گفتیم این بود که رابطه دنیا با آخرت مثل رابطه رحم مادر با دنیا هست در مورد عمر و جوانی یک توضیحی بدهم جنین انواع تولدها را گفتیم پنج نوع تولد دارد جنین از زمانی که نطفه تشکیل میشود تا یک مدتی 280 خوردهای روز یا نُه ماه فرصت دارد لوازم کافی برای زندگی در حیات دنیا تحصیل بکند و باید چیزهایی را برای حیاتی که قرار است به آن منتقل بشود تهیه بکند.@ قلب میخواهد دست میخواهد پا میخواهد گوش میخواهد چشم میخواهد دستگاه تنفسی میخواهد که باید برای زندگی که بسیار طولانیتر از دوران جنینی است این چیزها را در رحم مادر تحصیل بکند.@ مسئله این هست که جنین هر طوری حرکت بکند چه خوب و چه بد چه تغذیه خوب بشود و چه تغذیه بد بشود در یک زمان معین بالاخره متولد خواهد شد و دوران جنینی به پایان خواهد رسید و وارد یک دنیای جدید با شرائط زیستی جدید و لوازم و قوانین جدید خواهد شد.@ جنین در هر لحظه چه بخواهد و چه نخواهد در هر لحظه در حال شدن هست یعنی از یک وضعیتی به یک وضعیت جدیدی دارد انتقال پیدا میکند در هر لحظه حرکت دارد بعد از اینکه این مدت گذشت متولد خواهد شد بسته به اینکه چگونه خودش را با شرائط زیستی دنیا هماهنگ کرده پنج نوع تولد داشت که مفصل در مورد این پنج تولد صحبت کردیم.@ انسان هم از حرکت دنیا به آخرت همینطور هست مدتی فرصت دارد در آخرت یک شرائط زیستی خاصی وجود دارد که ما باید خودمان را با آن شرائط زیستی تطبیق بدهیم و واقعاً هم شرائط زیستی هست اما شرائطش همانطور که عرض کردم مادی نیست شرائط مربوط به روح هست.@ یعنی روح باید کمالات خاصی را کسب بکند برای حیات ابدی خودش که اگر توانست خودش را با شرائط زیستی بعد از مرگش که یک دنیای بسیار قویتر، بزرگتر، متنوعتر، طولانیتر از زندگی دنیایی است اگر توانست خودش را با شرائط زیستی آنجا هماهنگ بکند که تولد سالمی داشته خدا را باید شکر بکند.@ و اگر نتوانست خودش را با آن شرائط تطبیق بدهد و آن تولدهای ناقص خدای نکرده تولدهای بیمار و تولد ضعیف را خواهد داشت که دردسرهای زیادی دارد پس یک مهلت بخصوصی ما داریم اسم این مهلت را عمر گذاشتند و قسمت اعظم این عمر آن قسمت بسیار حساس و مهمش جوانی هست که باید از آن نهایت استفاده را ما بکنیم.@ در دنیا ما در هر لحظه داریم به سمت آخرت میرویم این تیکتیک ساعت وقتی نگاهش بکنی خیلی وقتها حرف میزند با آدم اگر انسان درست از ساعت بشنود نگاهش بکند ببیند دارد نزدیک میشود به یک لحظهای که دارد سوت پایان میخورد به یک لحظهای که خواهند او را برد و برای کسی که عاقل هست نگاه به ساعت خیلی عبرتآموز هست.@ انسان در هر لحظه شدن دارد هر لحظه دارد میشود در هر لحظه دارد روحیهاش و به تعبیر قرآن شاکلهاش شکل میگیرد و در هر لحظهای شدنی دارد و حرکتی، امیرالمؤمنین(ع) فرمود(اِنَّکُم اِلَی الآخِرَۀِ صائِرون وَ عَلَی الله مُعرَضون) شما به سمت آخرت در حال شدن هستید.@ شدنش هم مثل همین جنینی که گفتم هست دائم در حال کسب هستیم و در حال شکل گرفتن روح و شاکله هستیم بسته به نوع زندگیمان و بسته به نوع ارتباطاتی که داریم بعداً که از این دنیا میرویم معلوم میشود که روح چه چیزی کسب کرده که منطبق هست با شرائط زیستی آخرت یا خدای نکرده ضعف دارد یا چیزهای باطلی را با خودش آورده باطل هم به درد نمیخورد.@ مثلاً جنین به دنیا بیاید هشت تا پا داشته باشد هشت تا پا به چه دردش میخورد برایش دردسر میشود در همین شهرری من یک بچهای را دیدم پنج تا سر داشت پنج تا سر را میخواهد چکار، یک سر لازم هست برای زندگی، با پنج تا سر که نمیتواند درست زندگی بکند زندگی موفقی داشته باشد زائد هم نباید داشته باشد.@ ما در حرکتمان به سمت آخرت مثل جنین 1ـ نباید نقص داشته باشیم 2ـ نباید زائده داشته باشیم زائدهها را در تعبیر دینی به آن باطل میگویند یعنی ما نباید با باطل پیوند بخوریم روح ما با باطل نباید پیوند بخورد هر باطلی که ما به قبر منتقل بکنیم برای ذوب شدنش جهنم و عذاب هست کَنده باید بشود و این با عذاب هست.@ لذا بهتر هست از اول ما یک کاری بکنیم که ما با باطل هیچ پیوندی نخوریم چیز زائدی که روح ما نباید داشته باشد نداشته باشیم هر چه بار داشته باشد بعداً برای ما دردسر دارد و مثل یک جنینی که با خودش اعضای اضافی یا مریضی آورده خیلی باید تحمل بکند درمان را و مسائل دیگرش را دردش را و خیلی چیزهای دیگر را.@ ما چه اطاعت بکنیم چه معصیت بکنیم چه اهل علم باشیم چه اهل جهالت باشیم چه دوست خدا باشیم چه دشمن خدا باشیم در هر حال در حال حرکت به سمت یک نقطهای هستیم که از آن نقطه به بعد وارد یک عالم جدیدی خواهیم شد با یک شرائط زیستی جدید که باید از اینجا با خودمان ببریم و آن شرائط زیستی مادی نیست بدنی نیست مربوط به روح هست.@ حدیث خیلی زیبایی هست از امیرالمؤمنین(ع) که در همین رابطه است میفرماید(اِنَّ مَن کانَ مَتیَتُهُ اللَیلُ وَ النَهار فَاِنَّهُ یُصارُ بِهِ وَ اِن کانَ واقِفاً وَ یَقطَعُ المَصافَه وَ اِن کانَ مُقیماً وادِعا) هر کس که شب و روز مرکب اوست یعنی سوار شب و روز است دارد میرود در حقیقت دارند او را میبرند چون سوار مرکب هست.@ (وَ اِن کانَ واقِفاً) حتی اگر ایستاده باشد شما برو در خانهات بگیر بخواب 20 ساعت بخواب داری میروی دارند تو را میبرند هر طوری بگذرانی دارند تو را میبرند مثل جنین که توقف معنایی ندارد نمیشود زمان را نگه داشت بخواهی و نخواهی خواهی رفت.@ یک کمی به یکسال پیش خودتان نگاه کنید ببینید توانستید جلویش را نگه دارید نه مدام سن بالا میرود و توانی هم برای انسان نیست(وَ یَقطَعُ المَصافَه وَ اِن کانَ مُقیماً وادِعا) و طی میکند مسافت را دارد میرود این مسافت به سمت آخرت را حتی اگر در یک جا اقامت کرده باشد و مانده باشد این وضعیت ما هست در حرکتمان به سمت آخرت، پس ما داریم میرویم دارند ما را میبرند سوار مرکب شب و روز هستیم و این حرکت توقف ندارد.@ برویم سراغ بحث عمر، اولین چیزی که داریم تعریف عمر هست با توجه به توضیحاتی که دادیم تعریف عمر مشخص هست ولی باز یک تعریفهایی یک شرحالاسمهایی در روایات از عمر شده که بهتر است ما به آنها توجه کنیم عمر یعنی چی؟ در این تعریف عمر احادیث بسیار داریم.@ (اِنَّ اَوقاتَکَ اَجزاءُ عُمرِک) وقتهای تو اینها اجزای عمر تو هستند یعنی عمر تو همین ایام و تیکتیکهای ساعت هست و در یک تعبیر خیلی زیبا این حدیث از امیرالمؤمنین(ع) هست فرمود(اِنَّما اَنتَ عَدَدُ اَیامٍ) تو تعداد روزها هستی خودت را خطاب کن بگو من عبارت هستم از چند روز چند ثانیه و چند ساعت و چند لحظه این تعریف من میشود.@ یک بنده خدایی رفته بود مغازه گفته بود که آقا هزار تا گردو چقدر میشود؟ مثلاً گفت هزار تا دو زار میشود گفت پانصد تا چقدر میشود؟ گفت یک غِران، گفت یک دانهاش چقدر میشود؟ گفت یک دانهاش که دیگر ارزشی ندارد.@ گفت پس حالا که یکیش ارزشی ندارد یک دانه به من بده گفت باشد بیا گفت حالا که ارزش ندارد یک دانه دیگر هم بده باز یک دانه دیگر این داشت زیاد میشد طرف گفت چه خبر است گفت مگر نمیگویی یک دانه ارزش ندارد دیگر یک دانه که عددی نیست، گفت نه دیگر خیلی زیاد میشود اگر من بخواهم یک دانه یک دانه بدهم.@ حالا یا به او گفت یا زیرکی از این استفاده کرد گفت میخواستم به تو بگویم که همین یک دانه یک دانهها هست میشود پانصد و هزارتا، بعد قیمتدار میشود عمر یعنی همین یعنی همین یک ثانیهها همین تیکتیکها همین یک دقیقهها یک دقیقه یک ساعت نیم ساعت یک روز یک نصف روز.@ همین که ما در مقابلش مسئول هستیم همین که از ما در مقابلش حساب خواهند کشید یک روایت در این زمینه بخوانم که بدانیم حسابکشی چقدر دقیق هست در این زمینه، حدیث از کتاب شریف و نفیس عدۀالداعی هست از نبی اکرم(ص) فرمود روز قیامت بگشایند از برای بنده به ازای هر روز از ایام عمر او 24 خزانه.@ یک کسی بگوید آنجا چه حالی هست بخواهند برای هر روز ما 24 صندوق باز کنند چقدر طول میکشد قرآن فرمود پنجاه هزار سال طول میکشد(كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ) روز قیامت پنجاه هزار سال است صراطش سه هزار سال راه است خیلی فرصت دارند که این صد سال عمر ما را اگر صد سال عمر بکنیم مو را از ماست بیرون بکشند و ساعت به ساعت و دقیقه به دقیقهاش را از ما حساب بکشند خیلی حساب سخت است.@ خود خدا فرمود(فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ) به اندازه یک ذره هم ما حساب خواهیم کشید کسی نگوید آنجا کیلویی هست مثلاً میگویند آقا بیا برو خوش آمدی حساب میکشند همه را از ما میخواهند میگوید 24 صندوق به عدد ساعات شب و روز میگشایند.@ و خزانهای را خواهد یافت پر از نور و سرور و با مشاهده آن چندان فرح و خوشحالی او را حاصل شود که اگر آن فرح و سرور را بر اهل دوزخ قسمت نمایند هر آینه ایشان مدهوش میشوند و احساس به الم آتش نکنند و این خزانه از آن ساعتی است که بنده در آن ساعت اطاعت پروردگار خود کرده باشد.@ یک ساعتی را میاورند اینقدر این ساعت به این خوش میگذرد وقتی در این صندوق باز میشود و برایش لذت دارد که میگوید اگر این لذت را بین جهنمیان تقسیم کنند جهنمیان دیگر عذاب احساس نمیکنند.@ بعد از آن بگشایند از برای او خزانه دیگری را پس ببیند آن را تاریک و بدبو و ترساننده پس عارض شود او را به مشاهده آن، آن مقدار ترس و جزع که اگر قسمت کنند بر اهل بهشت ناخوش گرداند برایشان عیش را و این ساعتی است که عاصی شده باشد در آن پروردگار خود را.@ میگوید روز قیامت این یک ساعتی که گناه کرده چنان به او تلخ خواهد گذشت که اگر غصه و ترس این را تقسیم کنند بین بهشتیان، بهشتیان همه عیششان از بین خواهد رفت ساعتی که معصیت میکند.@ بعد از آن خزانه دیگر بگشایند ببیند آن را خالی نباشد در آن آنچه خوشحال سازد او را و نه آنچه پریشان شود به سبب آن و آن ساعتی است که خوابیده باشد یا مشغول بوده باشد به چیزی از امور مباح دنیا، به کارهای عبث یا زیاد خوابیده خواب حساب کتاب دارد یعنی اینطور نیست که ما هر چقدر خوابیدیم عشقمان کشید ده صبح بگیر بخواب دوباره ناهار خوردی بگیر بخواب.@

مگر عمر را مفت به ما دادند فکر میکنید مفت به ما دادند 8 ساعت خواب 12 ساعت بشود چه کسی به چه کسی هست با رفقا بزنیم بیرون یک هفته برویم بیرون بگردیم بعد از آن هر جای دیگر هم دلمان خواست برویم پای تلویزیون هر چقدر دلم خواست بنشینم فیلم نگاه بکنم فکر میکنم کسی نیست از من محاسبه بکشد در مقابل این عمرم در مقابل این جوانی خودم.@ با هر کس هر چقدر عشقمان کشید حرف بزنیم حرف حرف میآورد مثلاً 10 نشستیم مثلاً آمدیم بسیج نشستیم 10 نشستیم بگو و بخند قصه حسین کُرد و مسابقه ایران با کجا چه کسی چطوری زدی چه کسی چطوری خورد و تشریح کجا تا شد 1 بعد از نصف شب.@ بعد هم دوستمان بگوید بیا برویم قدمی هم بیرون بزنیم میگوییم برویم بیخیال چه کسی هست که از ما حساب بکشد بعد بلند میشویم 3 نصف میاییم بعد حالا یا مسجد میاید یا میرود خانه میگیرد میخوابد تا لنگ ظهر، نماز صبح قضا شده یا نشده هر طوری خوانده ساعت 11 ـ 12 تازه بلند میشود صبحانه میخورد.@ بعد هم فکر میکند به جایی برنمیخورد خیلی برمیخورد کسی میخواهد درست زندگی بکند باید جنین را سرمشق خودش قرار بدهد عمر را مفت به ما نداند خیلی هم حساب سختی از آن میکشند گرانترین سرمایه انسان عمرش هست خیلی گران حساب میشود با یک ساعتش یک ابدیت پای انسان حساب میکند با یک ساعتش چند صد هزار سال قیامت حساب میکنند.@ این هست که حضرت علی(ع) فرمود من حاضر نیستم یک ساعت دنیا را به سالهای آخرت بدهم چون خیلی کار میشود کرد در این یک ساعت، در مبنای ابدیت اگر یک ساعت را بسنجید میبینید خیلی گران است برای ما، جنین نُه ماه کار میکند یک عمر باید از آن استفاده بکند.@ یک ساعت جنین که یک ساعت دنیا نیست یک روز جنین که یک روز دنیا نیست نُه ماهش شده 90 سال بلکه بیشتر عمر که از نظر علمی که محدودیت ندارد یکی زود میمیرد یکی مسموم میشود یکی سرطان دارد یکی تصادف میکند ولی عمر که محدودیت ندارد اگر این هزار سال هم زنده باشد با همان سرمایه دوران جنینی باید زندگی بکند.@ خیلی پای ما عمر را گران حساب میکنند یعنی باور کنیم یک روزی ما در یک جایی قرار خواهیم گرفت در یک مخمصه و دادگاهی که به ما میگویند جوانی کجاست، نباشد در آن آنچه خوشحال سازد او را و نه آنچه پریشان شود به سبب آن و آن ساعتی است که خوابیده باشد یا مشغول باشد به چیزی از امور مباح دنیا، پس میرسد به او غبن و تأسف بر فوت آن ساعت.@ چقدر ناراحت میشود که ای کاش من این یک ساعت خالی را من پر کرده بودم خیلی بدردم میخورد این یک ساعت خالی، زیرا او قدرت داشت بر آنکه پر سازد آن خزانه را از نیکوییها که در وصف نمیگنجد و از اینجاست قول حق سبحانه و تعالی(ذلِكَ يَوْمُ التَّغابُنِ) روز قیامت روز غبن خواهد بود روز باختن.@ چه همه مردم آن تعصب خواهند داشت که چرا تمامی اوقات را صرف عبادت و نیکوکاری نکردند تا عوض آن را بیابند به هر حال ما روزی خواهد رسید که باید جواب بدهیم در مقابل ساعت به ساعتمان.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@