در آغازین شب از شبهای لیالی قدر، شبهای قدر هستیم، همانطور که بارها خدمت همه عزیزان عرض کردم قدر یعنی اندازه و مقدار، و شب قدر، شبی است که اندازه های روزی های انسانها، در همه ی مراتب نفس شان و همه ی مراتب زندگی دنیایی و روزی های آخرتی انسان، روزی های معنوی انسان، روزی های معرفتی او، تقدیر می شود. و البته این تقدیر به داده های ما عملکرد ما، تصمیمات ما همتهای ما، و تلاش های ما، مربوط می شود. بهترین تقدیر برای یک انسان معرفت است اینکه بفهمد در چه موقعیتی قرار دارد و باید از این موقعیت چگونه استفاده کند. خوب، ماه مبارک ماه ضیافت الهی است. باید ببینیم که خداوند تبارک و تعالی با چه زبانی با ما سخن می گوید او می گوید که من شما را دعوت کردم به ضیافت خودم و شما را مورد اکرام و اعزام و فضیلت و احترام قرار دادم، اگر کسی این را ادراک نکند نشان می دهد که هنوز سنخیتی با ضیافت الهی و این نوع مفاهیم ندارد. خوب شما وقتی به یک مهمانی می روید به شما می گویند که در مهمانی چه اتفاقی افتاد می گویید که ما صاحب خانه را دیدیم صاحب مجلس را دیدیم به ما احترام کرد از ما پذیرایی کرد مورد شفقت و مهرورزی قرار گرفتیم هدایایی دریافت کردیم می فهمیم که مورد نوازش هستیم و دست پر از اکرام ها و هدایای صاحب مجلس بر می گردیم. مهم این است که در این ماه، آن طور که خدا می گوید من دارم از شما پذیرایی می کنم ما این اکرام و پذیرایی و فضیلت را درک کنیم و بگوییم که یک ماه از ما پذیرایی ویژه شد یک ماه به ما احترام گذاشته شد، یک ماه پذیرایی شدیم یک ماه ما هدایایی دریافت کردیم خوراکهایی را خوردیم این فهم، فهم مهمی است.

اگر یک کسی در ماه مبارک به این فهم رسید یعنی بخش انسانی او بخش زنده و فعالی است که این احترام را درک می کند، خوب، دعاهای ماه مبارک بر اساس این ضیافت تنظیم شده، یعنی بر اساس حقایق، و روابط بین نفس انسان، بخش انسانی انسان، با الله، تنظیم شده یکی از آن دعاهای خیلی مهم که بعد از هر نماز می خوانیم همین دعایی است که با چهار اسم از اسماء عظیم الهی شروع می شود (یا علی، یا عظیم، یا غفور یا رحیم) خوب در مهمانی و ضیافت انسان صاحب خانه را هر طوری صدا نمی کند، این اسم ها همینطوری تصادفی انتخاب نشدند،این اسم ها با حال ما تنظیم شدند، با نیاز ما تنظیم شدند که از بین 1000 اسم الهی، شما این اسم شریف را صدا کنید، ( یا علی یا عظیم یا غفور و یا رحیم).

خوب، علی همان اسمی است که شما در سجده با آن کار دارید، سبحان ربی الاعلی و بحمده، یعنی با علوّ الهی کار دارید. و عظیم همان اسمی است که در رکوع با آن کار دارید که سبحان ربی العظیم و بحمده. با عظمت الهی کار دارید. خوب، این علی بودن و عظیم بودن به چه کار ما می آید؟ این را خواهش می کنم خیلی ظرافت دارد عزیزان به آن دقت کنند چرا ما دو اسم خدا را صدا می زنیم یا علی یا عظیم، و بعد یا غفور و یا رحیم، این 4 تا اسم تکلیف بقیه دعا را برای ما مشخص می کند یعنی 4 اسمی است که شما در می زنید در واقع، که بقیه خواسته ای شما در دعا به روی شما باز شود نیازهای حقیقی ما با این 4 اسم تنظیم شده، درخواست هایی هم که در دعا داریم، درخواست هایی است که براساس نیاز ساختار وجودی ما، و مصلحت دنیا و آخرت ما تنظیم شده است. خوب، یا غفور یا رحیم. غفور که مشخص است قبلاً زیاد توضیح دادم ای کسی که همه گذشته ی ما را می آمرزی و نادیده می گیری، یعنی صفر می کند حساب ما را. شما در ماه مبارک به این احتیاج دارید که حساب تان صفر شود.

حضرت فرمود که در این ماه، خدا رحمت کند مرحوم آقا شیخ عباس قمی را، نوشته در ماهی که میلیونها نفر در هر شب و روزش آمرزیده می شوند، و خداوند دهها میلیون نفر را در این ماه می آمرزد، که بعد راجع به آمرزش الهی سخن خواهیم گفت. نکند که ما مشمول مغفرت خدا نباشیم نکند ما به گونه ای رفتار کنیم که باز در ماه مبارک، معصیت داشته باشیم، حضرت فرمود کسی که در ماه رمضان آمرزیده نمی شود، خیلی شقی است، یعنی از یک شقاوت، سنگدلی و سخت دلی از یک بدبختی بزرگی برخوردار است که آمرزیده نشده، و برای او فرصت دیگری نیست. مگر (انّه من لم یغفرله فی شهر رمضان، لم یغفر له الا قابل الا ان یشهد عرفه) کسی در ماه رمضان آمرزیده نشود تا ماه رمضان سال آینده آمرزیده نمی شود مگر تا روز عرفه. روز عرفه داستانش جداست ما شب عرفه هم در موسسه همیشه احیا داریم.

خوب، پس ما با غفور خیلی کار داریم یعنی مهمترین چیزی که ما در ماه رمضان به عنوان پایه نه به عنوان اوج، به عنوان پایه اصلی ترین چیزی که کار داریم این است که شما با صاحب خانه مشکل نداشته باشیم حسابت با صاحب خانه صفر باشد. حق الناسی، حق اللهی چیزی گردن ما نباشد یا اگر گردن ما است توبه را کرده باشیم و بخواهیم جبرانش کنیم. این اصلی ترین چیزی است که الان ما فعلاً به آن نیاز داریم وای به حال کسی که در ماه رمضان تصمیم به صفر کردن حسابش نداشته باشد، این یعنی اساساً وارد ماه رمضان نشده وارد این ضیافت نشده و اساساً نخواسته وارد این ضیافت شود. نخواسته به این مهمانی بیاید. لذا شما نگاه کنید این اسم خیلی دقیق انتخاب شده، یا علی یا عظیم، که بعد راجع به آن بیشتر توضیح می دهم. یا غفور و یا رحیم. بعد از غفران شما به رحیم احتیاج دارید. رحیم یعنی خدایا تو رحمان هستی که به همه کافر و مسلمان رحمت می کنی اما من به یک رحمت ویژه و نوازش ویژه احتیاج دارم، به یک دوستی خاص احتیاج دارم، اینجا در ضیافت شخص دوست دارد که نسبت به صاحب خانه، از قرب و احترام بیشتری برخوردار باشد. خوب، اینجاست که شما به اسم شریف رحیم احتیاج پیدا می کنید از بین سایر اسمها، این اسم مناسبتر است. بعدش چی داریم، (انت رب العظیم) حالا دوباره شما می روید سراغ رب خودتان، آنی که شما را پرورش می دهد تو پرورش دهنده عظیم هستی، خوب خیلی چیزها هستند که پرورش دهنده ما هستند مثل پدر و مادر و معلم و غذایی که می خورید همه پرورش می دهند ما را، در قرآن هم داریم، «رب الرحمهما کما ربیانی صغیرا». خدای به پدر و مادرم رحم کن همانطور که ربوبیت من را در کوچکی به عهده داشتند آنها هم رب هستند و پرورش دهنده هستند. اما رب عظیم است، رب عظیم همانی است که در رکوع هم ما داریم، رب عظیم من، (انت رب العظیم) چرا؟ چون هم خودش عظیم است، یعنی عالی ترین عظیم ترین، بزرگترین، رب ماست، و هم آنی که دارد پرورش می دهد از عظمت برخوردار است. خداوند تبارک وتعالی موجودی عظیم تر از انسان خلق نکرده. لذا برای پرورش موجودی عظیم، که از بین مخلوقات خدا از همه بزرگتر است، احتیاج به رب عظیم دارد.

یعنی رب عظیم می تواند انسان را تربیت کند چقدر تربیت کند؟ به بلندای خودش. به جایی که خودش هم مَثَل خدا شود. به جایی که خودش هم بتواند خلق کند خودش بتواند ایجاد کند. به جایی که مَثَل الله باشد، مظهر خداوند تبارک و تعالی باشد برای پرورش همچین یک موجودی یک رب عظیم احتیاج است. اگر قضیه، قضیه خوردن و خوابیدن و ازدواج و تشکیل خانواده و کار و شغل یک مسائل اجتماعی و سیاسی بود، فقط، بی ارتباط ابدیت، خوب خیلی از افراد دارند زندگی می کنند بدون دین و بدون الله، اما مسئله این است که قرار است از این زندگی طبیعی ما، از این زندگی دنیایی ما یک ابدیت و یک جاودانگی ساخته شود لذا احتیاج به رب عظیم داریم. یک پروردگار عظیم می خواهد. (انت رب العظیم) دقت کنید که کلمات چقدر ریاضی انتخاب شدند. (یا علی یا عظیم یا غفور و یا رحیم انت رب العظیم،) تو پروردگار عظیم هستی. اینها تناسب دارند با ساختار ما.

خوب، (الذی لیس کمثله شی ...) الی آخر (و هذا شهر عظّمته) باز کلمه عظیم را داریم، دقت کنید این کلمه چندبار تکرار شده اگر کسی متوجه این کلمات نباشد اصلاً نمی تواند با این دعا پرواز کند همینطوری لق لقه ای می خواند و می رود نمی تواند با آن در ضیافت بیاید، غذا گیرش نمی آید خوراکی که باید در ضیافت گیرش بیاید نمی آید. چقدر دقیق است یا علی یا عظیم و هذا شهر عظمته این ماهی است که تو آن را تعظیمش کردی بزرگش کردی، خوب، سؤال: کی ها وقتی روزه می گیرند عظمت را می فهمند؟ کی ها وقتی که وارد ماه مبارک می شوند احساس می کنند که دارند وارد یک فضای عظیمی می شوند؟ فرض کنید یک انسان معمولی را بردارید ببرید به کاخ یک رئیس جمهور بزرگ، یک پادشاه بزرگ، وقتی می رود آنجا ووارد می شود می گوید خوب من از خانه مان وارد یک فضا و دربار با عظمت شدم که آنجا یک فرمانده یک ریاست جمهوری یک پادشاه عظیم است، ادراک می کند. شما می گویید هذا شهر عظمته این خیلی مهم است که انسان این عظمت را درک کند. باز هم پای عظیم وسط است. سؤال: چرا؟ این پای عظیم اینقدر وسط است؟ آیا ما درکی از این عظمت و بزرگی داریم یا نه؟ (و کرّمته) تو این ماه را مورد اکرام خودت قرار دادی. مورد احترام و اکرام است گرامی داشتی این ماه را. انسان در این ماه، مورد اکرام ویژه خداوند تبارک و تعالی است. و قرآن بارها این نکته را گفته که خداوند به انسان اکرام ویژه کرده. (لقد کرمنا بنی آدم) ما بنی آدم را مورد اکرام خود قرار دادیم و بین بنی آدم، مومنین را بیشتر، (لقد منّ الله ...) خداوند یک منت ویژه به مومنین داده و آن اینکه به آنها یک پیغمبر داده. (اذ بعث فیهم رسولا) از بین خودشان یک پیغمبر مبعوث کرده این بزرگترین نعمت الهی است که ما را رها نکرده برای ما یک سفیر یک نماینده خودش مظهر خودش عظیم ترین مخلوق خودش را در بین ما فرستاده که ما را به نزد خدا ببرد. چقدر اکرام است این.

یک موقعی یک بزرگی شما را دعوت می کند می گوید بلند شوید بیایید، یک وقت است نه، یک بزرگی بزرگترین کس خودش را می فرستد سراغ شما. عظیم ترین مخلوق خودش را، عزیزترین مخلوق خودش را، محبوبترین مخلوق خودش را، می فرستد به سراغ شما، می گوید برو، و آنها را بیاور، خیلی اکرام است در آن، خیلی احترام است خیلی بد است ما اینها را نفهمیم و بمیریم، خیلی زشت است، که ما این اکرام و اعظامی که خدا به ما کرده را نبینیم و رد شویم و بمیریم. قطعاً همانطور که حضرت فرمود یک کسی که اینطور چیزها را بفهمد نمی تواند با باطن انسانی وارد برزخ شود. یک کسی که نمی فهمد وارد ضیافت شده نمی فهمد که خدا دارد نوازشش می کند. نمی فهمد خدا دارد به او احترام می گذارد نمی فهمد خدا دارد تعظیمش می کند. (و شرّفته) چه کلماتی در این دعا به کار رفته و ما چقدر عادی از کنارش رد می شویم. (عظّمته و کرّمته و شرّفته) تو به این ماه شرافت دادی، (و فضلته) برتری دادی (علی الشهور) یک کسی که تعظیم و تکریم و تشریف و تفضیل را نفهمد، متوجه نشود که به چه ماهی وارد شده این ماه چقدر بزرگ است و این شبهای عزیز بخصوص شبهای قدر، چقدر عظمت دارد متوجه عظمت و بزرگی نشود، کوچک مانده ریز مانده ادارکش هنوز فعال نشده و خیلی بد است که ادراک ما فعال نشود.

پس خواهش می کنم یک بار دقت کنید ما باید تعظیم، تکریم، تشریف و تفضیل را در ماه مبارک و در این شبها بخصوص خیلی درک کنیم یعنی احساس کنیم که به به به چه شرافتی چه عظمتی، چه فضیلتی، چه کرامتی، نصیب ما شده، خوب سؤال: خداوند برای چی این ماه را تعظیم کرد، تکریم و تشریف و تفضیل کرد؟ سوال را دقت کردید. چرا در این تعظیم و تکریم و تشریف و تفضیل است؟ تا حالا فکر کردید، به این مسئله که این همه، سرمایه ریزی خدا، سرمایه گذاری خدا، قبلش چی گفتید قبلش رفتید به سراغ اسم، یا علی و یا عظیم، یعنی با اینجا شروع کردید بعد رسیدید به کاری که خودتان نیاز دارید آن مغفرت و نوازش بود. برای مغفرتش غفور را انتخاب کردید و برای نوازشش رحیم را. خوب ای علی عظیم من با تو کار دارم، من نیاز دارم به مغفرت، صفر کردم حساب هایم با تو، و این که هیچ چیز از گذشته من در نامه عملم نگه نداری از گناهانم غیر از آن من دوست دارم که نوازشم کنی مورد مهربانی قرار دهی من را، لذا یا رحیم. (انت رب العظیم) ببینید چه آتش تهیه ی می ریزید قبل از این دعا، فوق العاده این دعا تخصصی و ریاضی طراحی شده، ما چون با اسماء الهی کار نمی کنیم همینطوری عادتاً می خوانیم و می رویم حالا چهارتا اسم است خوب معنی اش را بلد باشیم یا نباشیم ولی دعاهایی که از معصوم صادر می شود اینها ریاضیات کل عالم در دست شان است براساس ریاضیات کل عالم و بر اساس نیاز یک انسان از هزاران اسم، اسم خاصی را می آورند و در دعا می گذارند پس هر جایی شما اسم خاصی را دیدید و با اسم سر و کار داشتید بدانید حتماً آن اسم با ساختار وجودی شما یک رابطه دارد یک مسئله ای است. خوب این همه عظمت ریختی آخرش رسیدی به این (هذا شهر فضلته عظمته) این ماه را تعظیم کردی و (کرمته و شرفته و فضلته) چه خبر است از اکرام و تشریف و عظمت. خیلی بد است که ما وقتی دست مان را بالا می بریم متوجه این همه قشنگی و احترام و اکرام نشویم.

سؤال: چرا این همه فضیلت و تشریف و تکریم ؟ چرا اینقدر عزیز است این ماه، چرا اینقدر محترم است؟ جواب: برای اینکه رب عظیم آمده به میدان، قرار است یک مهمان عظیمی به نام انسان را تربیت کند. این ماه عظمتش شرافتش، کرامتش، و فضیلتش را از انسان می گیرد. به حرمت شما خدا این ماه را فضّلته عظمته شرفته کرمته فضلته، به حرمت انسان. پس من کی هستم؟ من کی هستم که خدا به خاطر من این همه، تشریفات راه انداخته، این همه اکرام احترام تعظیم، شما بدانید این فرشته های خدا در این ماه، از جبرئیل و میکائل و اسرافیل و عزرائیل علیهم السلام بگیرید تا سایر فرشته ها تا خود معصومین، چه رفت و آمدی چه برو بیایی چه تدارکاتی برای این ماه دارند و ما چقدر آبکی و ساده از کنار این ماه رد می شویم. چقدر بی خیال از کنار این ماه رد می شویم. کی ما می توانیم بفهمیم که این ماه چقدر عظمت دارد زمانی که بفهمیم که خودمان چقدر قیمت داریم اصلاً این همه برو بیا و این همه هزینه و این همه عظمته شرفته کرمته فضلته به خاطر ما است. به خاطر بزرگی انسان است خدا اصلاً به عشق ما، به خاطر ما این مهمانی را راه انداخته مگر غیر از این است که یک صاحب خانه به عشق مهمانش مهمانی راه می اندازد مهمانش برایش خیلی عزیز است که این همه سرمایه گذاری می کند میزان سرمایه گذاری یک صاحب خانه در مهمانی بستگی به میزان عظمت مهمانش دارد.

یک موقع مهمان عادی دارد یک وقت است یک مهمان خیلی ویژه و خاصی را دعوت کند برایش شاهانه برنامه ریزی می کند خدا که شاه عالم است ملک الناس، پادشاه همه ی مردم است، حالا آمده این پادشاه، به حرمت ما یک ماه با عظمتی را راه انداخته. و اینقدر این ماه عظمت دارد که خدا فرمود که فقط خودت بیا داخل، بخشهای دیگر مرکب تو خر و گاو تو بخش زنانگی و مردانگی ات را بخشهای جنسی ات را نیار خودت بیا، خدا با ما کار دارد وقتی من هنوز خودم را در این بخش جدا نکردم هنوز این بخش را نشناختم هنوز عاشق این بخش از وجودم نشدم هنوز موفق نشدم تفکیک کنم با کدام بخش وارد مهمانی می شوم؟ با بخش حیوانی. از اینجا است که ضیافتها خراب می شود. لذا حضرت فرمود: «رب صائم لیس له من صیامه الی الجوع و...» بسیاری از روزه داران جز گرسنگی و تشنگی بهره نمی برند چرا؟ چون اساساً آن آدم اصلی که مهمانی دعوت شده نرفته در مهمانی. این کاری است که ما باید قبل از ماه مبارک انجام بدهیم خودشناسی، تفکیک خود، عشق به خود، کدام خود، آن خودی که از جنس خدا است آن خودی که از جنس امام زمان است آن خودی که از جنس محمد و آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) است. ما تا با خودمان آشتی نکنیم نمی توانیم با الله آشتی کنیم کما اینکه تا خودمان را نشناسیم الله را هم نشناختیم ما خود جاودانه، خودی که از جنس اهل بیت است را نشناسیم و با او انس نگیریم و دوست نشویم و به رسمیت نشناسیم نه با خود اهل بیت می توانیم رفیق شویم و صمیمی شویم و نه با امام زمان می توانیم دوست شویم و رفت و آمدی داشته باشیم و نه با آسمان و غیب.

چقدر تشریفات است در این دعا، چقدر تشریفات خدا در این ماه ریخته، به کلماتی که گفتم دقت کنید. خوب (و هو شهر فرضته صیامه علیّ) خدایا این ماهی است که تو به حرمت من به احترام من، بعد از این همه تشریفات صیام را بر من واجب کردی. یعنی چی صیام؟ یعنی اینها نیایند تو بیا، بقیه نیا خودت بیا، این می شود صیام. صیام یعنی بخش حیوانی و انسانی ات را از هم تفکیک بتوانی بکنی. آنهایی که نمی توانند این دو بخش را از هم تفکیک کنند صیام برایشان معنی ندارد لذا فقط گرسنگی و تشنگی دارد و همین.

آنها هم بخش حیوانی است. اصلاً بخش انسانی هنوز وارد میدان نشده خوب خیلی بد است صیام یعنی این بخش نیاید، آدم برود داخل، تو بیا، خودت بیا، لذا ببین چقدر با ناز دارد و هو شهر الذی فرضته صیامه علیّ این یک ماهی است که تو به حرمت من فقط خودم را دعوت کردی برایم روزه گذاشتی، روزه خیلی مهم است من یک قاعده بگویم که خیلی به درد شمامی خورد برای همه مسائل زندگی به کارتان می آید.

این کلمه را خواهش می کنم دقت کنید، (حَرَم) می گویم می رویم حرم، چرا می رویم حرم اصلاً، حرم امیرالمومنین حرم امام رضا حرم حضرت عبدالعظیم، کلمه حرم چرا برایش به کار رفته، مسجد الحرام، بیت الله الحرام، محرم الحرام، محرم و حرام، شهرها و ماه های حرام، حریم، این کلمه چیست احترام، این ماده (ح ر م) هرجا این کلمه به کار رفت یادتان نرود یعنی شما با یک موجودی فوق العاده عزیز و دوست داشتنی واجب التعظیم، مهم، روبرو هستید. حرم می خواهی بروی وضو بگیر حرمت دارد قاعده دارد همینطوری نمی توانی وارد حرم شوی، حرم امامان، اصلاً شما قواعد خاصی دارد جُنُب نمی توانید بروید مسجد چرا حریم دارد اینها قاعده دارند چون خیلی مقدس اند. مسجد الحرام، یعنی شما باید به عنوان یک انسان واردش شوی لذا قبلش باید احرام کنی، حاجی ها احرام می کنند، باز هم همین کلمه است، احرام یعنی حرام کردن خیلی چیزها، آن بخش چیست، بخش حیوانی است. بخش حیوانی را کلاً ببر و بگذار کنار، با بخش انسانی وارد حرم می توانی شوی تا لبیک نگویی، بخش حیوانی ات را جدا نکنی از خودت، برای همین هم وقتی شما وارد مکه می شوید چه عمره چه تمتع خانم تان بر شما حرام می شود، باز هم اینجا حرام است، چرا همسر من به من حرام می شود؟ این من کیست؟ تو دیگر انسان هستی فقط، مرد نیستی، شوهر یک زن به او حرام می شود برای اینکه دیگر زن نیست، یک انسان است از جنس اهل بیت می خواهد وارد شود آن هم می خواهد با خدا حرف بزند در خانه و بیت خدا. دیگر نمی تواند بخش حیوانی خود را با خود ببرد نه زنش را و نه شوهرش را. حجاب برای چیست؟ چرا حجاب برای زن گذاشتند چون زن یک موجود قیمتی ارزشمند است لباس حرام می گویند که این حرام است فلان کارها برای شما حرام است یعنی تو حیفی. نگو خدا چرا دارد زور می گوید من دوست دارم انجام بدهم و من می خواهم آزاد باشم تا این را می گویی یعنی می خواهم حریم ها برداشته بشود مثل کسی که بگوید آقا هر کس با کفش و لباس کثیف و جنابت و اینها بیاید در داخل حرم، توهین می شود وقتی می گویند حجاب، حجاب برای زن، یعنی این آدم شخصیت دارد این همگانی نیست این حرمت دارد این قیمت دارد یک کسی که حجاب را دوست ندارد برای خودش، یک خانم برای خودش، یا یک شخص برای ناموسش، این یعنی اصلاً متوجه قیمت انسان نیست. می گوید آقا این کار حرام است یعنی چون تو حیف هستی تو حریم داری موجود حریم داری هستی لقمه ی حرام نخورید یعنی تو حیفی، این لقمه اگر بیایددر وجود تو تمام این فرشته ها اصلاً الله را از وجود تو بیرون می کند. قلبی که خانه خداست (القلب حرم الله) قلب حرم خداست دل، (فلا تسکن حرم الله غیر الله) غیر خدا را در دلت نیاور. یعنی حریم داری. پس وقتی می گوید که ماه رمضان یک ماهی است که عظمته و شرفته کرمته و فضلتته و بعد می گوید فرضته صیامه علی یعنی خیلی حرمت دارد این ماه، ما چه کسانی داریم که اصلاً نمی فهمند حرمت این ماه را، روزه نمی گیرند و به بهانه های مختلف از روزه فرار می کنند، اصلاً نمی فهمد این ضیافت، اصلا چون نمی فهمد که آدم است یک کسی که نماز نمی خواند روزه نمی گیرد نمی فهمد که آدم است خودش را یک جنس یک زن یا یک مرد می فهمد از خودش، یک حیوانیت. اگر می فهمد چقدر قیمت دارد متوجه می شد خدا با نماز چه اکرامی به ما کرده خدا با نماز چه احترامی به ما گذاشته. که به تو اجازه می دهم با طهارت بریده شدن حرامها در لباس و ظاهر و بدن، غسل و تیمم و وضو بلند شوی بیایی با من حرف بزنی. این خیلی اکرام است ما متوجه نیستیم چرا؟چون ما نمی دانیم چی هستیم قیمت مان دست مان نیست.

دقت نمی کنیم چقدر ما عزیز هستیم چقدر مهم هستیم که خدا این همه تشریفات راه انداخته شب قدر برایش گذاشته بالاتر از 1000 ماه گذاشته «تنزل الملائکه و روح» آمده در آن، اوه چه خبر است، خوب ما خیلی می گوییم سه شب است تمام است این سه شب را بالاخره یک جوری تحمل می کنیم ردش کنیم برویم خیلی بد است که ما متوجه نیستیم کجا قرار داریم ما امشب در گل مهمانی هستیم از امشب تا شب بیست سوم و بیست و هفتم که ان شاءالله اینجا هستیم در گل مهمانی و ضیافت هستیم اینقدر مهم است که فرمود پیغمبر ده شب آخر رخت خوابی نداشت، رخت خوابش را کلاً جمع می کرد و این ده روز، ارتباطش را با همه با بیرون قطع می کرد، خدا رحمت کند مرحوم آیت الله قاضی را، که ده روز آخر اصلاً دیده نمی شد، از امشب ما باید خیلی حرمت این ماه را نگاه داریم، برنامه های مان را خیلی باید سبک کنیم تا بتوانیم از این ضیافت چیزی، خدای نکرده نعوذ بالله ان شاءالله برای هیچ کدام از شما نباشد، که ماه رمضان آخر ما باشد، اگر واقعاً ماه رمضان آخر مان باشد، و ما عرضه نداشته باشیم، از این ماه توشه ی برای حیات جاودانه مان ببریم چه کار کنیم؟

پس این را فراموش نکنید این قاعده را، هرجا حرام است نمی خواهد خدا زور بگوید با بخش حیوانی ات کار دارد دقت کن ای بخش حیوانی، جلو نیا، وارد بخش انسانی نشوی، شما اگر الاغ داشته باشید می آورید سر سفره تان، یک سگ یا یک گربه را می آورید حریم دارد نمی توانید بیاورید، لذا خدا می گوید این ماه حریم دارد اگر برای ما در دین چیزی به نام واجب و حرام است به احترام ما است. خداوند خواسته با کلمه حرام ما را نوازش کند همانطور که مسجد خودش را با کلمه حرام تعظیم می کند. «مسجد الحرام» برای انسان هم به همین مقدار قیمت قائل است خداوند چیزهایی در زندگی اش گذاشته به نام حرام، نگویید خدایا این چه وضعش است همه اش این حرام است آن حرام است برای اینکه تو موجود با عظمتی هستی. برای اینکه هدف از خلقت تو یک مهمانی رفتن و شام و ناهار و ازدواج و بچه دار شدن که حیوانات هم دارند یک رئیس شدن و رئیس جمهور شدن نیست، برای اینکه هدف از خلقت تو پرورش یک موجود، به ظرفیت خلیفته اللهی است به بزرگی خداوند. به بزرگی محمد و آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم). پس یک کسی که از حرام و واجب ناراحت می شود یعنی قیمت دستش نیست.

خدایا به حق محمد و آل محمد ما را به همه حرمتها عارف بگردان.

والحمدلله رب العالمین