سلام علیکم و رحمة الله.@ أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنۀ الله علی اعدآئهم اجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین.@ بحثمان را درباره منزل قبر یا همان عالم برزخ ادامه میدهیم و بحثمان درباره عواملی بود که عذاب و فشار قبر را کاهش میدهد. چند عامل را جلسه گذشته خدمت عزیزان عرض کردیم یکی دو عامل دیگر مانده که آنها را هم عرض میکنیم.@ یکی از چیزهایی که خیلی تأثیرگذار هست برای اموات صدقات هست نبی اکرم(ص) میفرماید که بر میّت هیچ ساعتی سختتر از شب اول قبر نیست علتش را هم که قبلا بیان کردیم میفرماید پس رحم نمایید به مُردگان خود با صدقه.@ صدقات خیلی کمکحال اموات هست و در هر زمانی به کار میآید حالا حضرت اینجا منظورشان شب اول قبر هست که انسان برای شب اول قبر برای اموات مقداری صدقه، خیرات هدیه بکند که ثوابش روشنیبخش چشم او باشد شادکننده دل او باشد ولی کلاً به طور کلی صدقات در تمام زمانها راهگشا هست شادیآور هست.@ صدقات هم مختلف است حالا گاهی وقتها ما از نوع خوراک انتخاب میکنیم اطعام و خوراک که این خیلی ارزش خوبی دارد در فرهنگ اسلامی که مبلغی را برای تهیه خوراک بخصوص اگر به مستحقش برسد به فقرای حقیقی برسد بسیار ارزشمند است.@ و کارهایی که بهتر از آن میتوان انجام داد برای کارهای عامّالمنفعه و ماندگار است که حالا اگر رسیدیم درباره باقیات الصّالحات میخواهیم بحث بکنیم آنجا این را بیشتر توضیح میدهیم.@ بعضی از کارها هست که آثارشان ماندگار است شما ممکن است یک خوراکی بگیرید به یک کسی بدهید شکم کسی سیر شود و بخصوص اگر گرسنه باشد ارزش زیادی هم دارد این کار، انسان به فقرا کمک غذایی بکند لباسی به کسانی که واقعاً ندارند بپوشاند یک مشکل موقتی را از کسی برطرف بکند.@ این کارها کارهای خوبی هست که باید هم انجام شود یعنی ما برای امواتمان باید از این نوع سرمایهگذاریها بکنیم سرمایهگذاریهایی که انسانهایی را خوشحال میکند و مشکلات آنها را برطرف میکند اما بعضی از سرمایهگذاریها هست که دائمی است بعضی از سرمایهگذاریها هست که ماندگار است.@ مثلاً شما فرض بفرمایید که برای میّتی که امشب شب اول قبرش هست حالا انسان از این نوع صدقات از قبیل خوراک و لباس و اینها کمک کند اما مقداری برای یک کار جاودانه و ماندگار هزینه بکند مثل کمک به مسجد، کمک به حرم.@ در حرمها شما میبینید که مردم در ضریحها پول میریزند این یعنی سهامداری یعنی سرمایهگذاری ابدی چرا؟ چون شما وقتی که کمک میکنید به مسجد، کمک میکنید به حرم یا به یک ساختمانی که مثل یک حسینیه یا مثلاً یک فعالیت فرهنگی که در آن انسانسازی صورت میگیرد انسانهای زیادی از قِبَل این هدایت میشوند دیگر این نتیجهاش را جز خداوند تبارک و تعالی کسی نمیتواند حساب کند.@ یک شکم سیر کردن یک لباس پوشاندن حدّ و اندازه دارد ثواب دارد خیلی زیاد هست میت را شاد میکند این شکی در آن نیست که ما در این نوع سرمایهگذاریها حتما باید سرمایهگذاری بکنیم و کمک بکنیم این سر جای خودش.@ اما یک بخش دیگر از سرمایهگذاری که باید به آن توجه کنیم سرمایهگذاریهای ماندگار هست که ثوابش و آثارش را جز خداوند تبارک و تعالی کسی قادر به حساب کردن نیست شاید فرشتگان الهی بتوانند شاید هم نتوانند.@ اینکه مثلاً ما در یک مسجد چون مسجد دیگر تا هست سالهای سال در این مسجد عبادت برگزار میشود انسانهایی میآیند در این مسجد هدایت میشوند نسل اندر نسل کار خیر دارد انجام میشود از قبل این مسجد، یا حرم یا حرم امام رضا انسان میرود این کار را انجام میدهد.@ زندهها هم این کار را برای خودشان باید انجام دهند حالا در بخش باقیات الصّالحات توضیح میدهم که یکی از زیرکیهای مؤمن این هست که همیشه در کارهای ماندگار سرمایهگذاری میکند و سهام میخرد در واقع مثل یک شرکت سهامی هست که حالا حالاها سهامش ماندگار است.@ این کار خیلی قیمت دارد مؤمن یک موقعهایی مقطعی کار خیری را انجام میدهد برای خودش یا برای میّتش ولی یک موقع هست زیرکی زیادی به خرج میدهد میرود در کارهای ماندگار سرمایهگذاری میکند چه برای خودش چه برای اموات.@ مثلاً شما وقتی میروی حرم امام رضا(ع) مبلغی را کمک میکنی به نیت پدر و مادرت که از دنیا رفتند امواتت حتی اموات تو هم نیستند بدوارثان بیوارثان اصلاً انسان بگوید خدا من این مبلغ را دارم میدهم اصلاً من بیادبی هم نمیگویم که بگویم که.@ خدایا هر کس که خودت صلاح میدانی برای هر کس که تو دوست داری برای هر کسی که تو میپسندی من سرمایهگذاری میکنم که روح آنها شاد شود چون انسان باید از پوسته خودخواهی دربیاید حتی خودخواهی در بخش اموات، بگوید اموات من فقط، نه چرا انسان ثواب که یک امر مجرّد است به همه میرسد، چرا بگویم فقط مُرده من.@ (اللّهمَّ أَدخِل عَلی أَهلِ القُبُورِ السُّرور) خدایا همه مُردهها را شاد کن همه اموات را شاد کن همه اهل قبور را شاد کن انسان باید یاد بگیرد که از پوسته خودش و تعلقات شخصی خودش دربیاید حتی در انحصار در این مسائل.@ بگوید خدایا من این پول را در حرم امام رضا میریزم دیگر تا این حرم هست بیشمار انسان میآید اینجا هدایت میشود معنویت کسب میکند عبادت هست آموزش هست معرفت هست نورانیّت است تا قیامتی که این حرمها برپا هست.@ دیگر این ثواب دائماً برای انسان اگر برای خودش سرمایهگذاری کرده باشد برای خودش میرود و اگر برای امواتش سرمایهگذاری کرده باشد کسی هم جز خدا واقعاً نمیتواند این را حساب بکند همینطور تا بینهایت ثواب دارد برای آن میت.@ یعنی یک باقیات الصّالحات، یک عمل ماندگار یا یک ثواب جاری حسنه یک جاری و ماندگار هست این خیلی ارزش دارد که حالا من در بخش دیگر بیشتر راجع به این مسئله اگر رسیدیم توضیح خواهم داد.@ پس به این حدیث شریف توجه کنیم که شب اول قبر از همه شبها سختتر است رحم کنید به مُردگان خود با صدقه، پس یکی از چیزهایی که انسان میتواند کمک بکند به میّت خودش و هر میّت دیگری حالا میّت خودش هم نبود همینطور برای همه اموات.@ شب جمعه رفتید حرم حضرت عبدالعظیم(ع) زیارت میکنید یا یک امامزادهای زیارت میکنید در یک مسجدی هستید شب جمعهای نماز دارید میخوانید میگویید خدایا من این مبلغ را به نیت اموات خودم و همه بدوارثها، بیوارثها و هر کس که تو صلاح میدانی، هر کس امشب مُرده از این دنیا رفته دستش از این دنیا کوتاه شده خدایا من این را کمک به مسجد میکنم در صندوق مسجد میاندازم.@ این خیلی قیمت دارد و خیلی ارزش دارد و انسان باید همیشه این روح را داشته باشد و بزرگ فکر بکند و مهربان باشد نسبت به خَلق خدا و خدا هم چقدر دوست دارد ببیند که یک انسان، یکی از بندگانش به فکر همه بندگان هست همه را دوست دارد این کار کار خیلی باارزش و دوستداشتنی هست.@ یکی دیگر از چیزهایی که برای میت خوب هست که ما انجام بدهیم برای دفع فشار قبر و عذاب قبر نماز خواندن هست نماز و عبادتها کلاً، نه فقط نماز حالا اینجا من درباره نماز خدمتتان عرض کنم از امام صادق(ع) سئوال میشود که آیا میتوان برای مُرده نماز خواند؟@ ببینید حضرت چقدر زیبا جواب میدهد میفرماید که بله گاهی مُرده در فشار است میت در فشار است و بخاطر نمازی که شما به او هدیه میکنید در رفاه قرار میگیرد. این که جزء آداب است کسانی که والدینشان از دنیا رفتند یکی از نمازها نماز برای والدین هست.@ چقدر هم ارزش دارد که انسان نماز مخصوصی هست که برای والدین بخواند یا نمازهای معمولی دو رکعت نماز مثل نماز صبح انسان بخواند هدیه کند به اموات خودش صلوات هدیه بکند، کارهای خیر هدیه بکند، قرآن هدیه بکند.@ عبادتهای دیگر را انجام بدهد هدیه بکند، حج میرود حالا حجهای مستحبی برای اموات به جا میآورند بسیار اینها ارزشمند است این هم لطف عظیم خداوند تبارک و تعالی هست که این راه را برای کمک انسانها به همدیگر باز گذاشته.@ ما کمک میکنیم برای چه؟ برای اینکه ما اسم(رحمان و رحیم) در ما تجلی پیدا بکند کینههایمان را پاک بکنیم از دل ببریم اسم(رحمان) اسم(رحیم) اسم(غفور) اسم(عفوّ) اینها در ما تجلی پیدا بکند پس به نفع ماست که ما این کار را بکنیم چون ما در این کار شبیه چه کسی میشویم از نظر اخلاقی؟ تَخَلُّق به اخلاق خدا پیدا میکنیم.@ برای آنها خیر هست و خوب است چون آنها هم از عذاب نجات پیدا میکنند یا اگر اهل عذاب هم نباشند این هدیه آنها را شاد و خوشحال میکند و به آنها میرسد رتبهشان را بالا میبرد شادشان میکند هدایایی متناسب با نظام برزخی به آنها داده میشود.@ یک موقعی میبینید یک میت آنجا در عذاب تشنگی است شما یک هدیهای میفرستید برایش میشود یک ظرف آب خنک، در عذاب گرسنگی دارد به سر میبرد این برایش میشود یک وعده غذا، در عذاب آتش دارد به سر میبرد گرفتار یک مار است گرفتار یک عقرب است گرفتار یک عذابی هست گرفتار یک غصهای هست این هدیه شما او را شاد میکند.@ پس این از چند جهت ارزشمند هست لذا حضرت میفرماید که شما میبینید یک مُردهای در گرفتاری هست و در فشار قرار دارد و این هدیه شما او را در رفاه قرار میدهد حالا بسته به این است که این هدیهای که ما میفرستیم چقدر قیمتی باشد چقدر ارزشمند باشد.@ روی همین حساب میخواهم عرض کنم که یکی از چیزهایی که باید در نظر بگیریم این است که ما اگر میخواهیم صلواتی را بفرستیم نمازی را بخوانیم قرآنی را بخوانیم سعی کنیم با کیفیت این کار را انجام بدهیم.@ یعنی اگر یک سوره حمد هم میخواهیم بخوانیم تمرکز داشته باشیم با توجه به معنیاش با عشق با علاقه با معرفت این کار را بکنیم یک سُبحانَ اللّهی یک الحَمدُ لِلّهی یک صلواتی توجه داشته باشیم به این و اینها خیلی ارزشمند هست.@ از جمله چیزهایی که خیلی ارزشمند هست صلوات هست که خیلی قیمتی هست و گفتند صلوات بخصوص اگر دستهجمعی باشد هیچ کس جز خداوند نمیتواند ثوابش را حساب کند حالا برای شادی روح همه اموات مؤمنین و مؤمنات، مسلمین و مسلمات، بدوارثان و بیوارثان، اموات خودتان إن شاء الله یک صلوات بلند ختم بفرمایید.@ یکی دو تا روایت دیگر هم من بخوانم نبی اکرم از کنار قبری رد میشدند که دیروز دفن شده بود و خانوادهاش بالای سرشان بودند خانواده آن میت بالای سرشان بودند و گریه میکردند این خیلی مهم است دقت بکنید.@ حضرت میفرماید که(لَرَکعَتانِ خَفیفَتان مِمّا تَحتَقِرُونَ أَحَبَّ إِلی صاحِبِ هذا القَبر مِن دُنیاکُم کُلِّها) به این خانواده که دارند گریه میکنند سر قبر میّشان میفرماید دو رکعت نماز سَبُک(لَرَکعَتانِ خَفیفَتان). خیلی مفصل هم نه، همین دو رکعت نماز کوچک شما بخوانید نماز سبک بخوانید برای این کسی که الآن دفن شده محبوبتر از همه دنیای شماست آنجا این دو رکعت انقدر قیمت دارد.@ یک دنیا را به یک نفر بدهند چقدر خوشحال میشود همه نعمت دنیا را به یک نفر بدهند چقدر خوشحال میشود؟ میگوید یک میت را دو رکعت نماز انقدر شادش میکند دو رکعت نماز سبک.@ من گاهی وقتها یک موقعهایی در فامیل دوستان میبینیم کسی از دنیا رفته بعضیها دلتنگی زیاد میکنند حالا انسان دلتنگی اشکال ندارد گریه کردن هیچ ایرادی ندارد اینها به هر حال رأفت و رحمت است.@ ولی یک موقعهایی هست میبینم که اینها ناراحتِ میّت هستند میگویم اگر شما ناراحتش هستید راحت شادش بکنید کاری ندارد که، او نیازی که الآن به ما دارد بیش از زمانی است که زنده بوده.@ میدانید معنای حدیث خیلی عمیق است دقت کنید یعنی شما در دنیا که بودید چقدر میخواستید لطف بکنید در حق یک آدم؟ در حق شوهرت در حق زنت در حق بچههایت در حق دوستت برایش چکار میخواستی بکنی که خوشحالش بکنی بیشتر از دنیا میتوانستی به او بدهی؟@ چقدر خدمت میخواستی بکنی چند تا خانه برایش بخری چند تا اتومبیل بخری چقدر زمین به اسمش بکنی چقدر برایش سرمایهگذاری کنی چقدر خوشحال میشد در دنیا اگر برایش چنین کارهایی میکردی.@ میگوید الآن اگر میخواهی شادش بکنی دو رکعت نماز برایش بخوانی بیشتر از آن موقع که در دنیا بود و تو همه دنیا را به او میدادی و شاد میشد بیشتر از آن موقع شاد میشود. لذا یک موقع بعضیها میگویند ما الآن خیلی غصه آن میّتمان را میخوریم پدربزرگمان مادربزرگمان پدر و مادرمان همسرمان آنها آنجا مثلاً چنین و چنان شما میتوانی شادش بکنی اگر واقعا برایش ناراحت هستی شادش کن.@ خداوند تبارک و تعالی به لطف و فضل خودش این راه را باز گذاشته و اگر این راه را باز نمیگذاشت چه میشد؟ اگر میگفت دیگر هیچ فایدهای ندارد راه بسته میشد یک آدمی که هیچ چیز ندارد دست خالی است با یک ابدیت روبروست با یک ابدیت، چقدر توشه میخواهد؟ چقدر زاد میخواهد برای مسیر ابدیت که باید با خودش ببرد؟@ این نمازهای ما که اگر خدا ببخشدش در حقمان لطف کرده چون اینها را که ما نمیتوانیم بگوییم این نماز و روزههای ما چیزی میگیرد اینها عبادتهای ما، همین خدا ببخشدش چون اصلاً حواسمان که نیست چه داریم میگوییم وسطش هم هزار بار ذهنمام میبُرد چند جور شک میکنیم اصلا نفهمیدیم چه شد.@ ما روی اینها که نمیتوانیم حساب کنیم روی این عبادتهایمان که اصلاً نمیتوانیم حسابی بکنیم روی چه چیزش حساب کنیم؟ از اینجا رفتیم کارهای خیر هم کردیم معلوم نبوده منت گذاشتیم نگذاشتیم پولمان حلال بوده حلال نبوده اخلاص داشتیم نداشتیم نمیدانیم واقعاً.@ حالا یک موقع از اینجا هم رفتیم دستمان کوتاه انسان چکار میخواهد بکند در مسیر؟ مگر ما چقدر عمر کردیم 20 سال 30 سال 50 سال تمام شده دیگر، تا قیامت شوخی نیست، دست خیلی خالی است.@ (آه مِن قِلَّۀِ الزّاد وَ طُولِ الطَّریق) علی(ع) فرمود آه از کمی توشه و طولانی بودن راه، برای همین یک آدم باشعور، یک آدم عاقل که قیامت را باور کرده قبر را باور کرده بیشترین سرمایهگذاریهای اقتصادیاش برای آخرتش است نه در دنیا هزینه کند.@ شما چند نفر آدم سراغ دارید از مجموع درآمدهای اقتصادیش لاأقل نصفش را برای آخرتش بگذارد؟ خیلی کم، آدمها تمام درآمدهای اقتصادیشان را همین جا میدهند خودشان و بقیه میخورند یک درصد درصد هم تازه حرف بزرگی هست شاید درصدی از آن را بگذارند برای آخرتشان.@ چون باور نکردند قبر را، باور نکردند قیامت را، باور نکردند که آنجا توشه میخواهند خودشان باید مصرف کنند بابا خودت میخواهی آنجا زندگی کنی، خودت قرار است آنجا خانه داشتی باشی، خودت میخواهی آنجا آذوقه داشته باشی آب و غذا و چیزهای دیگر تمام نیازهایی که اینجا داریم آنجا هم ما داریم خودمان میخواهیم مصرف کنیم ولی از خودمان دریغ میکنم بُخل داریم نسبت به خودمان.@ کم میگذاریم چون اصلاً آخرت را جدی نگرفتیم ولی معصومین که جدی گرفتند شما ببینید چطور برای آخرت کار میکردند اولیاء الهی را شما نگاه بکنید چطور جدی میگرفتند در دنیا کممصرف، پرتولید کم مصرف میکردند تولید زیاد ولی همه را میفرستادند برای آخرت.@ چون خودش میخواهد برود استفاده کند میگوید مال من است خودم میخواهم بروم آنجا استفاده کنم اینجا را هرطور بگذرانی میگذرانی برزخ را چکارش بکنیم؟ تا قیامت را چه بکنیم؟@ ما باید خودمان مصرف کنیم خودمان نیاز داریم. لذا حتماً یکی از چیزهایی که در قرآن تأکید میکند: (تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‏) کمک کنید به همدیگر برای کارهای خیر و تقوا.@ بارها شده یک خانم مثلاً میخواهد انفاق بکند شوهر نمیگذارد این کار خیلی بد است مرد میخواهد انفاق بکند زن و بچه نمیگذارند جلوگیری میکنند خودتان میخواهید بروید مصرف کنید این برای که پسانداز میشود؟@ مگر خدا نیاز دارد ائمه نیاز دارند آنجا که نیاز دارد برای که میخواهیم بفرستیم؟ چرا جلوگیری میکنیم چرا بُخل میورزیم؟ 3 تا 4 تا خانه داری آقا یکیاش بَستَت است 2 تا خانه یکیاش بَستَت است.@ یک آقایی لاأقل بگویم 50 تا مغازه دارد چند تا خانه دارد چند تا کارخانه دارد یک موقعی در یک مجلسی نشسته بودیم گفت میخواهم یک باقیات الصّالحاتی برای خودم بگذارم برای آخرت خودم یک آقای مسئول یک خیریهایی هم آنجا بود من گفتم این آقا هست برای کارهای خیر میخواهید بدهید به ایشان مصرف میکنند.@ باشه، دست در جیبش کرد و این دسته چک را درآورد من گفتم این الآن چقدر میخواهد بنویسد! 50 تا مغازه چند تا کارخانه الآن میخواهد چکار بکند دیگر! بعد دیدم نوشت 3 میلیون تومان، سه میلیون تومان ما الآن چقدر کارمند داریم در همین حدودها بیشتر، اصلاً میروند وام میگیرند میدهند به یک مؤسسه خیریه، میروند در کار خیر شرکت میکنند میگویند قسطش را میپردازیم برای آخرتمان سه میلیون بگذاریم آنجا.@ این آقا 3 میلیون تومان نوشت با چه نازی با چه چیزی داد دست این آقا، بعد گفت ببخشید من چک چند ماه دیگر را بزنم تاریخش را، یک کسی که میلیاردها در حسابش هست من که اصلاً رویم نشد حرفی بزنم گفتم ببخشید من که قرار نیست مصرف کنم بدهید به ایشان میخواهند مصرف کنند یک تاریخی نوشت و گذشت.@ چند وقت بعد دیدم آن مسئول خیریه آمد و گفت آقا این چک پاس نشد! گفتم یعنی چه؟ یعنی در حسابش پول نبود؟ گفت نه چند روز جلوتر که میرسد زنگ میزند میگوید لطفاً بعداً بروید حالا هیچ و نشد هم که نشد. آدم انقدر از خودش ایمان ندارد که خودش نیاز دارد.@ یک روزی چشمم به چشمش خورد گفتم ببین این اموالی که الآن شما دارید برای چقدر خوب است، چند تا از بچهها؟ گفت نوههایم و نتیجههایم هم بخورند دارند. و یک آدم چقدر حسرت میخورد وقتی خودش دست خالی میشود وقتی خودش میمیرد التماس میکند کاش یک ریال از آن پولهایی که برایتان گذاشتم برای خودم خرج کنید برای خودم مصرف کنید.@ خیلی این فرمایش بلند است پیامبر میفرماید دو رکعت نماز شما هدیه کنید از دنیا، ببینید(أَحَبَّ إِلی صاحِبِ هذا القَبر مِن دُنیاکُم کُلِّها) از تمام دنیای شما برای او ارزشمندتر هست دو رکعت نماز.@ لذا یک آدمی که باشعور هست یک مؤمن عاقل که ایمان دارد به آخرت و ابدیت ایمان دارد که چند ساعت دیگر خانهاش را عوض میکند اصلا از این نظام درمیآید وارد یک نظام جدید میشود خیلی با شتاب و عجله میرود سراغ باقیات الصّالحات برای آخرت خودش.@ یعنی حتی یک شب هم نمیگذارد دیر شود واقعا تصمیمهای بزرگ میگیرد کارهای جدی میکند برای آخرت خودش میرود سرمایهگذاریهای ابدی میکند. الآن شما نگاه کنید گفتند یک جایی میخواستند سهام یک بانکی را بفروشند در 6 دقیقه سهامش را خریدند.@ مردم چقدر پولدار هستند با چه شتابی رفتند گفتند این شرکت مثلاً یک شرکت سودده است 7 دقیقه نشده شده 6 دقیقه، 6 دقیقه کل این سهام خریده شده الآن برویم ببینیم بازار بورس چه خبر است.@ ولی بازار بورس آخرت با اینکه یک مسیر ابدی را انسانها دارند به همه هم بگویی مُردن حق است یا نه میمیرید میگویند آره بعد میگویند برایش چکار کردی چیزی پسانداز کردی برای آن طرف؟ شما الآن آگهیهای تلویزیون را نگاه بکنید چند درصدش پسانداز و آیندهنگری و بیمه و بورس این چیزها هست؟ چند درصدش؟@ حالا بورس آخرت بازار آخرت کساد، کسادِ کساد، آدمها جدی نیستند یعنی اصلاً چیزی به اسم قبر، تنهایی آنجا، وحشت آنجا، ضیق آنجا، وحشت آنجا، باورشان نشده واقعاً که قرار است بروند آن سمت.@ یک اهل دلی بود در دوران جنگ یک موقعی من خدمتشان رسیده بودم میگفت که یک کسی را خواب دیدم، دیدم خیلی اوضاع بدی دارد از دنیا رفته بود میگفت به این اهل دل گفته بود شماها اگر بدانید اینجا چقدر فقر اذیت میکند آدم را، دست خالی بودن، آن استخوانی که جلوی سگ میانداختید به نیت ما میانداختید اینجا خیلی به ما میرسید.@ یعنی آدمها خیلی محتاج میشوند آن سمت، ماها نمیدانم واقعاً نمیتوانیم این را درک کنیم که ما روی چه حسابی داریم فکر میکنیم که دستمان خیلی پُر است مثلاً چه داریم با خودمان که میخواهیم ببریم؟ آن امیر المؤمنینش بود که فرمود(آه مِن قِلَّۀِ الزّاد وَ طُولِ الطَّریق).@ ما خیلی مثل اینکه به خودمان مغروریم فکر میکنیم خیلی دستمان پُر است خیلی آرام نشستیم هیچ هیجانی برای قبر نداریم نه برای اصلاح کردن خودمان، برداشتن این مار و عقربها از روح خودمان، درست کردن خودمان، خودسازی، نه برای انجام اعمال خیر، اعمال صالح ذخیره کردن.@ خواندیم چند شب پیش از امیرالمؤمنین(ع) در نهج البلاغه که من ندیدم مثل بهشت(نام طالِبُها) طالبش انقدر بیخیال و بیحال باشد انقدر چُرتی و خوابآلود باشد(وَ لکَن نار نامَ حارِبُها) و مثل جهنم ندیدم که کسی از آن میترسد انقدر راحت بخوابد، از او فراری است.@ میگوید ما نه بهشت را باور کردیم که طالبش باشیم برای همین خیلی میخوابیم و راحت داریم وقت تلف میکنیم اصلاً هیجانی نداریم و نه جهنم را واقعاً باور کردیم چون اگر باورش میکردیم انقدر راحت نبودیم واقعاً برای برطرف کردن این مارها و عقربها از وجودمان یک فکری میکردیم.@ برای خودسازیهایمان یک فکری میکردیم برای حل مشکلات اخلاقیمان برای حل مشکلات رفتاریمان فکر میکردیم واقعاً، درگیر میشدیم با خودمان، یقه خودمان را میگرفتیم بابا تو چند دقیقه دیگر چند روز دیگر چند ماه دیگر میخواهی بروی آن سمت با این وضعیتی که الآن داری جای خوبی نیست آنجا که تو داری میروی.@ تو هنوز چهل سالت است عصبانیتت را نتوانستی برطرف کنی هنوز حسادت در وجودت هست پس چطور میخواهی بروی آنجا مگر فکر کردی روی اینها حساب نمیکنند؟ تو هنوز کلی تکبّر با خودت هست کلی قُلدری و زورگویی به اطرافیانت داری. کلی نظر خودت را به دیگران تحمیل میکنی چقدر مَن مَن داری تو. پس اگر واقعاً قرار است ما برویم آن سمت با این وضعیت چکار میخواهیم بکنیم و ما اینها را اصلا جدی نگرفتیم.@ روایتی هست من بخوانم برایتان از حضرت نبی اکرم(ص) فرمود(المُوتُ القیامَۀ) موت همان قیامت است یعنی چه قیامت است؟ قیامت که قیامت است گفتیم منزل بعدی است منزل بعد از برزخ قیامت است پیغمبر چه میگوید؟ (مَن ماتَ فَقَد قامَت قِیامَتُه) هر کس بمیرد قیامتش برپا میشود.@ هر کس بمیرد قیامت او برپاست یعنی چه؟ یعنی همه ارزیابیها و محاسبهها، تولد پیدا کردیم در برزخ در نظام آخرت، آنجا همه چیز شروع میشود حسابها خواندیم در جلسات قبل که توضیح دادیم فرشتهها میآیند حساب کتاب هست.@ همان سئوالهایی که مگر آنجا 50 تا موقف ندارد سئوال میکنند سئوالها را که اینجا هم دارند از ما میکنند در برزخ(مَن رَبُّک، مَن نَبِیُّک) این سئوالها را که دارند میکنند قیامت پس برپا شده(مَن ماتَ فَقَد قامَت قِیامَتُه) هر کس بمیرد قیامتش برپاست.@ پس عزیزان ما تا قیامتمان چقدر فاصله داریم؟ قرآن میدانید چه میگوید؟ (إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً) شما آخرت را خیلی دور میبینید مردم آخرت را دور میبینند(وَ نَراهُ قَرِيباً) ما خیلی نزدیک میبینیم. قیامت چقدر با ما فاصله دارد برزخ چقدر با ما فاصله دارد؟@ توضیح دادیم گفتیم رابطه دنیا با آخرت مثل رابطه رحم مادر با دنیاست همانطور که دنیا هیچ فاصله زمانی و مکانی با جنین ندارد جز یک تولد ما هم هیچ فاصلهای تا قبرمان نداریم جز یک تولد که همان وفاتمان هست.@ چه موقع؟ چند دقیقه دیگر؟ چقدرش را تمام کردیم؟ ما بخواهیم عمر طبیعی بکنیم شما بروید به همه کسانی که عمرهای طولانی کردند 40 سالهها 50 سالهها به خدا قسم به یکیشان بگویید هیچ کس این حرف را نمیزند که برای من طولانی گذشت میگوید یک چشم به هم زدن بود این 40 سال، این 50 سال یک چشم به هم زدن بود.@ انگار همین چند ساعت پیش بود که در تدارک خواستگاری بودم و در تدارک سوروساط ازدواج بودم الآن یک دفعه آمدم دیدم پیر شدم بچههایم ازدواج کردند نوه دارم نوههایم ازدواج کردند میگوید یک خواب است.@ لذا آن طرف که سئوال میکنند(كَمْ لَبِثْتُمْ) یا سئوال میکنند که کِی در دنیا بودید چقدر در دنیا بودید؟ میگویند ما نصف روز، یک ساعت، دو ساعتی، چند ساعتی در دنیا بودیم ببرید در مقیاس آخرت ببینید هیچ است هیچ.@ حالا ما فکر میکنیم چقدر دیگر هم قرار است باشیم یعنی من مثلا فکر میکنم الآن به من بگویند شما مثلاً 45 سال را چطور گذراندید؟ میگویم یک خواب است حالا قرار است چقدر دیگر باشم 45 سال دیگر؟ آن هم یک خواب است واقعا من میتوانم بگویم من 45 سال دیگر هستم؟ اینها تعارف است.@ 40 سال پیش تا الآن چند نفر در این مسجد آمدند اگر مسجدی بوده 40 سال پیش، که الآن هیچ کدامشان نیستند همه در برزخ اند مگر یادتان نیست چند شب پیش شب نوزدهم داشتیم این حرفها را میزدیم که معلوم نیست ما چقدر زنده باشیم شب بیست و یکم گفتم فلانی و فلانی که در این مجلس بودند پریشب رفتند برزخ،.@ در همین چند شب پیش که بین شما نشسته بودند چند شب پیش بوده؟ ده دوازده روز پیش که نشستیم اینجا داشتیم راجع به همین مسئله صحبت میکردیم تمام شد دو سه نفرمان در این ده روزه رفتند پیش ما نشسته بودند در همین مجلس، بله رفتند برزخ.@ ماها واقعاً خیلی دور میبینیم این قضیه را، برای همین اشتیاقی برای بهشت نداریم که لاأقل بخواهیم آنجا را آذینبندی بکنیم زیبایش بکنیم باشکوهش بکنیم کیفیت را بالا ببریم اگر إن شاء الله که بهشتی باشیم و اگر آلودگی و گناه و اخلاق بد و جهنمی هم داریم رغبتی برای خودسازی نداریم.@ طرف میگوید من میدانم حسود هستم ولی کار نمیکنم من میدانم بداخلاقم تنداخلاق هستم هیچ کاری نمیکنم واقعاً کاری نمیکنم یعنی واقعا به یک سئوال اساسی که اگر من با این وضعیت بمیرم این حرفی که امام امت(س) زده بالاخره راست است این حرف.@ یک ولی خداست یک عارف است یک عالم برجسته است این حرف را زده که اگر شما یک خُلق از اخلاقیات بد را با خودتان ببرید آن طرف بدون پاک شدن و توبه معلوم نیست چند قرن آخرتی در جهنم انسان معطل میشود.@ این حرفها اگر راست باشد ما خیلی واقعاً بیخیال داریم زندگی میکنیم واقعاً یک جدول جلویمان بگذاریم اینکه هی به ما گفتند(حاسِبُوا قَبلَ أَن تُحاسَبُوا) حساب کنید خودتان را قبل از اینکه دیگران حسابتان کنند، (مُوتوا قَبلَ أَن تَمُوتُوا) بمیرید بمیرانید خودتان را قبل از اینکه واقعاً بمیرید.@ زودتر ما الآن بمیریم زودتر فکر کنیم که شب آخرمان است ببینیم ما چندتا اخلاق بد داریم ببینیم باید با آنها چکار کنیم اصلاً بیایند لطف کنند در حق ما بگویند امشب شب آخرتان نیست سال آخرتان هست در این یک سال میخواهی چکار کنی با اخلاقت؟ نمیخواهیم فکری بکنیم ما؟@ بگویند یک سرطان داری تا یک سال بیشتر زنده نیستی به خیلیها اطلاع میدهند میگویند آقا شما سرطانت هست خیلی باشی 6 ماه دیگر، حالا میخواهی چکار کنی؟ میخواهی مسئله را حل کنی یا نه؟ ما اصلاً واقعاً تصمیم جدی نداریم همه اینها هم مال ضعف ایمان ماست اینکه ما باور نکردیم مسئله برزخ را، مسئله آخرت و ابدیت را جدی نگرفتیم اصلاً.@ مارهای آنجا را، عقربهای آنجا را، تنگی آنجا، فقر آنجا، تشنگی آنجا، گرسنگی آنجا، گرمای آنجا، آتش آنجا، ذلت و خواری آنجا، از همه بدتر غصههای آنجا، حسرتهای آنجا را ما باور نکردیم لذا خیلی راحتیم.@ شما الآن میشد این کار را بکنید بد نبود گاهی وقتها تلویزیون برنامههای خوبی صدا و سیما درست میکند یکی از برنامهها هم همین باشد یک موقعهایی خبرنگاران شجاعت دارند این کار را میکنند بروند بپرسند آقا شما وصیتنامه نوشتی یا نه؟ یعنی الآن آمادگی داری؟@ خیلیها وصیتنامه مالی هم اصلا ندارند وصیت ننوشته اصلاً این فکر میکند حالا کو تا وصیت نوشتن ما، ما هیچ وصیتی هم ننوشتیم واقعاٌ باور نداریم این مسئله را، (مَن ماتَ فَقَد قامَت قِیامَتُه) قیامت برپا میشود پس ما الآن واقعا چقدر تا قیامتمان فاصله داریم؟@ وَ الله بِالله تَالله ماها چند ساعت دیگر میرویم توی یک عالم دیگر چرا نمیخواهیم این را باور کنیم، اصلاً از این دنیا کنده میشویم از اینجا درمیآییم میرویم یک جای دیگر یک فضای دیگر یک عالم دیگر میخواهیم برویم.@ نمیدانم چرا ماها اصلاً ذوق نداریم، اصلاً جنبه جهنم و قبر و تاریکی و تنگی و عذاب و حسرت و تشنگی و گرسنگی را بگذار کنار اصلاً بهشتی ولی اشتیاقی داریم برای اینجا که ما میخواهیم برویم همچنین جایی زندگی کنیم نمیخواهیم بسازیمش؟@ الآن اینها که خانه میسازند شور و اشتیاقشان را دیدید چطور است؟ 50 متر 100 متر 150 متر 500 متر میخواهند خانه بسازند چقدر اشتیاق دارند که روی آن سرمایهگذاری کنند میخواهند به بهترین وجه در آن زندگی کنند ما اصلاً هیچ اشتیاقی برای بهشتش هم نداریم اصلا از آنجا نترسیم بگوییم همه هم بهشتی هستیم إن شاء الله، شوقمان کو اصلاً؟@ میدانید آن شوق اگر بیاید در دل آدم آدم چقدر میتواند خوشاخلاق زندگی بکند؟ چقدر میتواند مارها و عقربها را از خودش دور کند شوقش بیاید در وجود آدم، ما اصلا دلمُرده شدیم شوقش را هم نداریم ترسش بماند.@ و خدا میداند شوق مُردن شوق تولد چقدر میتواند در شادی دنیای ما اثر بگذارد اینکه حضرت فرمود(المُؤمِنُ دائِمُ النَّشاطُ) مؤمن نشاطش دائمی است چون مؤمن یکی از بزرگترین دلخوشیهایش این است که من از اینجا میروم الحَمدُ لله، من چند روز دیگر به اولیاء خودم ملحق میشوم. (وَ إنّا إِن شاءَ الله بِکُم لاحِقُون) این خبر خوش است دیگر، خبرهای خوش در قرآن خیلی است.@ یکی از بهترین خبرها که میتواند همیشه آدم را شاد کند این آیه شریفه است(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) که من برمیگردم وطن خودم پیش معشوق خودم اصل خودم ریشه خودم، ولی ما چون شناخت از خودمان و وطنمان نداریم وقتی میگویند(إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) خیلیها غم دلشان را میگیرد برای اینکه واقعاً خودشان را نمیشناسند.@ مؤمن چون یقینش به برزخ زیاد است یکی از اشتیاقهایش و اینکه تأثیر دارد روی اخلاقش و اینکه نمیچسبد به چیزی و اینکه وابسته نمیشود و اینکه دلبسته نمیشود و اینکه چیزی نمیتواند آزارش بدهد راحت میتواند بگذرد، تَغافُل داشته باشد، تَجاهُل داشته باشد، صبر داشته باشد، تحمل داشته باشد این است که میگوید این نیز بگذرد.@ خدا رحمت کند حضرت آیت الله مجتهدی را استاد عزیز ما که به رحمت خدا رفت همیشه سر درسها آن مدتی که ما خدمتشان بودیم بعد از آن هم که باز همیشه این تکهکلامش بود: این نیز بگذرد، این این نیز بگذرد چقدر آدم را آرام میکند خیلی آدم را شاد میکند.@ اگر ترسش بیاید آدم خودسازی میکند خودسازی شادی میآورد شما هر چه بتوانی حسادت و تکبّر و عُجب و کِبر و زودرنجی و عصبانیت و حساسیت را از خودت دور کنی دنیا به تو شاد میگذرد رقابت با دیگران علوّ و مسابقه و چشم وهمچشمی را کم بکنی دنیایت خیلی ساده و شاد میگذرد خیلی آرام میگذرد.@ اگر شوقش بیاید عمل صالح و دوندگیاش خیلی به انسان لذت میدهد و انسان را شاد و آرام میکند پس ما به هر دویش احتیاج داریم هم به ترسش احتیاج داریم هم به شوقش احتیاج داریم.@ ترس از قبر قشنگ است یا سازنده است شادی میآورد این ترس، غمی است که در نهادش شادی میآورد اشتیاقش هم همینطور است اشتیاقش هم شادی میآورد لذا برای کسانی که میخواهند واقعاً در عمرشان شاد زندگی کنند آرام باشند و بتوانند موفق به خودسازی شوند یک غم خیلی غم قشنگی هست و آن غم آخرت است.@ هر چقدر انسان غم ابدیت و غم آخرت در دلش بزرگتر باشد در دنیا غم نمیبیند این یادتان باشد خیلی این مهم است هر چقدر غم آخرت بزرگتر شود غم ابدیت بزرگتر باشد غمهای انسان در دنیا کاهش پیدا میکند و بلکه از بین میرود.@ البته خوش به حال آنهایی که غم بالاتر از آخرت دارند ما که حالا دستمان به چنین چیزهایی نمیرسد آنهایی که غم خدا را دارند آنها که دلتنگ خود خدا هستند آنهایی که قشنگترین حرفهایشان(لا إِلهَ إلاّ الله) است آنها که دیگر اصلا غم آخرت هم ندارند اصلا به آخرتش هم فکر نمیکنند.@ من برای خودم و امثال خودم این مسئله را عرض میکنم شاید آن حرفها به دهان ما خیلی بزرگ باشد آنها برای اولیاء خداست برای اهل خودش هست که آنها اصلاً کاری به آخرت ندارند اصلا به آن طرف فکر نمیکنند حالا برای خودمان دارم عرض میکنم برای امثال خودم عرض میکنم.@ ما اگر بخواهیم دنیای شادی داشته باشیم غمهای دنیا جان ما را آزار ندهد باید غم قبر و قیامت و غم ابدیت را در دلمان بزرگ بکنیم که چقدر سفارش کردند اولیاء دین به ما راجع به این مسئله ببینید در خطبههای نهج البلاغه در خود قرآن، در سیره اهل بیت(ع)، در سیره اولیاء الهی چقدر تأکید کردند که ما این غمها را بزرگ بکنیم.@ خدایا به حق محمد و آل محمد غم دنیا را در دل ما کوچک کن، خدایا به حق محمد و آل محمد به ما یقین به قبر و قیامت عنایت بفرما، خدایا غم آخرت را و شادی آخرت را در دل ما بزرگ بفرما، خدایا غم بالاتر از آخرت به ما عنایت بفرما.@ و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.@