شرح زیارت روز جمعه – جلسه 011

متن کامل جلسه

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم/ بسم الله الرحمن الرحیم.

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و  لعنت الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.


سلام و صلوات و درود و رحمت و خیرات و مغفرت و برکات الهی بر همه شما عزیزان. هدیه محضر مقدس خانم فاطمه زهرا سلام الله علیها آقا امام زمان علیه السلام و شهدای اسلام و امام الشهدا صلوات بلند ختم بفرمایید.

«السلام علیک یا عین الحیات» دعای روز جمعه‌ها را با هم مرور می‌کردیم. رسیدیم به این فقره. جلسه گذشته «السلام علیک یا سفینه النجاه» و در این جلسه «السلام علیک یا عین الحیات»؛ یعنی چشمه حیات.

امام؛ چشمه حیات انسانی

این تعابیر درباره امام، تعابیر حقیقی است نسبت به انسان و حیات انسانی او. چشمه حیات است. کسی که اتصال به امام ندارد، از هفت تخصص محروم است. یعنی زندگی اش یک زندگی به قول قرآن سفیهانه و جاهلانه است. چون تنها کسانی که اطلاعات تخصصی درباره حیات انسانی دارند، خداوند هست و این چهارده نفر. بنابراین اساساً کسی که ارتباط با معصوم ندارد، زندگی دینی ندارد، حیات انسانی ندارد. این است که قرآن می‌فرماید: «وَالْعَصْرِ* إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا» انسان بدون ایمان حیات انسانی ندارد. حیاتش مربوط به حیات‌های چهار مرحله پایینی هست. مرحله پنجم فقط در ایمان و ارتباط با دین، انسان حیات انسانی پیدا می‌کند. دین همه حیات انسان است. چون دین یعنی هفت تخصص. دین یعنی آموزه‌های مبتنی بر هفت تخصص که اینها را قبلاً برایتان عرض کردم که حتی یک انسان شما سراغ ندارید که یک دانه از این تخصص‌ها را داشته باشد. بنابراین زندگی بدون دین، زندگی انسانی نیست. قرآن هم او را زندگی جاهلانه می‌داند: «أَفَحُکْمَ الْجَاهِلِیَّهِ یَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُکْمًا» آیا دنبال احکام جاهلی می‌گردید؟ چه کسی از نظر آیین از خدا بهتر است؟ خدایی که انسان و همه جهان را آفریده، همه چیز را برای انسان آفریده و هیچ کس هم جز او این آگاهی‌ها و تخصص‌ها را ندارد، غیر از همان نمایندگان معصومش، این چهارده نفر. برای همین اساساً کسی که به این چهارده نور متصل است، دارد از چشمه حیات، حیات انسانی استفاده می‌کند.

اجابت خدا و رسول؛ راه رسیدن به حیات حقیقی

قرآن هم همین را باز به نحو دیگری می‌گوید: «اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ» اجابت کنید خدا و رسول را هنگامی که دعوت می‌کنند به چیزی که آن چیز به شما حیات می‌دهد. یعنی وقتی که پیغمبر، خدا و رسول شما را دعوت می‌کنند، به دین دعوت می‌کنند، به رعایت احکام دین دعوت می‌کنند که حیات حقیقی شما به عنوان یک انسان در این اجابت است. برای کسی که اساساً دین ندارد یا اهل اجابت نیست، حیات انسانی هم ندارد اصلا. این توهم حیات است. حیات گیاهی دارد، حیات حیوانی دارد، حیات علمی دارد، اما حیات انسانی هرگز ندارد. بنابراین خیلی واضح است که او، امام زمان علیه السلام چشمه حیات است و بدون او هشت میلیارد انسان، همانطور که قبلاً عرض کردیم، حتی یک نفر هم نمی‌تواند به حیات انسانی برسد. به همین جهت هم در فراق او کره زمین مرده است. شما همه جای کره زمین را که الان ببینید، جنگ، ظلم هست، تبعیض، فساد، قتل، کشتار، خودکشی، طلاق، دزدی، بی‌رحمی هست، آدم‌خواری است، غم و غصه است و بدون او زمین همین سرنوشت را دارد تا زمانی که انسان‌ها بفهمند که متخصص معصوم می‌خواهند و باید بروند سرچشمه و حیات را از چشمه خودش بردارند. تا وقتی که انسان‌ها نخواهند خودشان را به این چشمه حیات برسانند، از حیات خبری نیست، از آب خبری نیست.

امام زمان؛ آب حیات

برای همین تعبیری که قرآن از ایشان دارد، تعبیر آب، از آقا امام زمان تعبیر آب کرده. حقیقت آب، چون این آبی که ما می‌بینیم عامل حیات همه چیز روی کره زمین است، اما یک باطنی هم دارد که در قرآن از آن به آب روان تعبیر شده است: «قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَنْ یَأْتِیکُمْ بِمَاءٍ مَعِینٍ» سوال عجیبی است. به مردم بگو اگر آب شما فرو برود توی زمین، کی برای شما آب روان می‌آورد؟ حضرت فرمود: منظور از این آب، وجود مقدس امام زمان است که برای همه کره زمین او آب حیات است. برای نجات این زمین، چون امام زمان برخلاف ائمه دیگر، که در محدوده جغرافیایی بودن او محدوده جغرافیایی ندارد. او محدودش، کل حاکمیتش بر کل کره زمین است. «حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً» «یَمْلَأَ الْأَرْضَ عَدْلًا وَقِسْطًا» زمین او قرار است امام هشت میلیارد انسان باشد و این آب حیات، آب حیات است برای هشت میلیارد انسان. این تعبیر، تعبیر بسیار بسیار مهمی است که در رابطه با ایشان آمده است. پس در واقع آن معرفت امام، اتصال به امام، اتصال به چشمه است. شما امام را می‌شناسید.

نعمت ولایت اهل بیت

ما باید خیلی خدا را شکر بکنیم که چهارده معصوم را داریم. یعنی ما نمی‌دانیم چه جوری تشکر کنیم از خدا و عوامل میانی مثل علما، مراجع که زحمت کشیدند، خون دل خوردند، شهید دادند، خانواده شهدا. از پدرومادرانمان چقدر باید شاکر باشیم. شما تصور کنید ما الان در اسرائیل متولد شده بودیم. الان داشتیم یک ارتش جنایتکار را پشتیبانی می‌کردیم. در  یک کشور جنایتکار داشتیم زندگی می‌کردیم یا خدای نکرده توی نمی‌دانم چین، نمی‌دانم ژاپن، توی یک جای دیگر متولد شده بودیم. اینکه ما آمدیم به دنیا، الله را شناختیم، چهارده معصوم را شناختیم، خدا ما را آورد سرچشمه گذاشت، بی‌نهایت شادی دارد و بی‌نهایت شکر دارد. ما اینها را داریم. یک کسی آمد به امام صادق گفت: آقا دعا کن ما به بهشت برویم. حضرت فرمود: شما در بهشت هستید. دعا کنید از بهشت بیرونتان نکنند. گفت: چطور؟ شما ولایت ما را دارید. ولایت ما همان بهشت است. با هیچی هم شما حاضر نیستید عوضش کنید، با همه دنیا. الان در بهشتید با داشتن ما اهل بیت. ولی همین دعا کنید که از این بهشت بیرونتان نکنند. ما الان کسانی داریم که ترجیح می‌دهند از این کشور بروند خودشان و خانواده‌شان. یعنی از بهشت خودشان را خارج کنند، بروند تحت ولایت دشمنان اهل بیت زندگی کنند. بروند تحت ولایت شیاطین زندگی کنند. آدم به این درجه از حماقت می‌رسد گاهی وقت‌ها که قدر نمی‌داند ولایت را، بهشت حقیقی را، نعمت حقیقی را و بعد به همین مفتی، حریصانه می‌خواهد خودش را از این بهشت بیرون بیندازد. حریصانه دارد خودش را از این بهشت بیرون می‌اندازد. به همین جهت ما خیلی باید توجه داشته باشیم که قدر این چشمه حیات را بدانیم.

امام صادق و چشمه حیات

این حدیث خیلی زیبای را من برای شما امروز اینجا یادداشت کردم از امام صادق. ایشان فرمود که به یکی از اصحابش فرمود: می‌دانی چشمه حیات چیست؟ شما داری می‌گویی: «السلام علیک یا عین الحیات». حضرت فرمود: آیا می‌دانی عین الحیات چیه؟ او هم عرض کرد که خدا و فرزند رسول خدا آگاه‌ترند. امام فرمود: ما عین الحیات هستیم. امام می‌گوید: ما چشمه حیات هستیم. یعنی اونی که با ما اتصال دارد، ما را دوست دارد، شیعه ماست، محب ماست، در راه ماست، خادم ماست، با ما کار می‌کند، سرباز ماست، در حزب ماست، او حیات حقیقی دارد. حیات حقیقی دارد. فرمود: کسی که ما را بشناسد و ولایت ما را داشته باشد، به حقیقت از عین الحیات، آن چشمه حیات نوشیده و خداوند به او زندگانی دائمی در بهشت را داده است. دقت کنید این چه نعمت عظیمی! ما چقدر باید شاد باشیم و شاکر خدا باشیم. کسی که ولایت ما را داشته باشد، خدا حیات دائمی در بهشت را بهش داده. بعد می‌فرماید که و او را از آتش جهنم نجات داده است. حیات یعنی آنکه شما را جاودانه کند. تو بهشت هم می‌گویند چی؟ آن چشمه‌ای که ازش می‌خوریم جاودانه می‌شویم. چشمه چیه؟ چشمه حیات، آب حیات تعریف شده ازش. «آنچه شما را نگه دارد، آن دلیلی است که شما را به بهشت رهنمون کند».

احیای زمین به دست امام زمان

خب باز آیه دیگری داریم در قرآن می‌فرماید: «اعْلَمُوا» این هم تعبیر امام زمان شده ازش، تأویلش اینجوری تفسیر شده. «اعْلَمُوا» این را بدانید همه‌تان که چی؟ «أَنَّ اللَّهَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا» شما این را بدانید که خداوند زمین را حتماً بعد از مردنش زنده خواهد کرد. « قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ الْآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ» برایتان نشانه‌ها را بیان می‌کنیم تا تعقل بکنید در این. این هم در تفسیرش فرمودند که این آب حیات، این که زمین را خدا زنده می‌کند، منظور وجود مقدس آقا امام زمان علیه السلام هستش که خداوند چهره مبارکش را به رسول خدا نشان داد. گفت: من با این شخص زمینم را آباد خواهم کرد. زمینم را نجات خواهم داد با این شخص. بنابراین این مفهوم، مفهوم بسیار مهمی است که وجود مقدس آقا چشمه حیات هست و ما بدون او تمام دل‌های آدم‌ها در کویر است. این را خواهش می‌کنم خیلی دقت بفرمایید.

اتصال به امام زمان؛ حیات دل‌ها

امام فرمود: شما حتی اگر با ائمه دیگر ارتباط داشته باشید، این حدیث‌ است، حتی اگر با ائمه دیگر در ارتباط باشید، اما با امام زمان خودتان در ارتباط نباشید، باز به آن سعادت نمی‌رسید. وجود مقدس امام زمان ما که الان از این شجره طیبه باقی مانده و زنده است، یادش، ذکرش، گریه برایش، دلتنگی، دعا برایش، خدمت بهشت، کویر دل انسان را سرسبز و خرم می‌کند. انسان واقعاً مفهوم حیات را در اتصال با امام زمان می‌فهمد. یعنی حتی بدون دینداری، بدون امام زمان، باز دل انسان حیات پیدا نمی‌کند آنطوری که باید باشد. وقتی که امام زمان می‌آید در دل انسان، انسان زنده می‌شود، جوان می‌شود، با طراوت می‌شود. معنای حیات همینی هستش که با امام زمان بگذرد: حاصل عمر همان بود که با دوست گذشت باقی/ همه بی‌حاصلی و بال هوسی بود. انسان که از دنیا می‌رود، وقتی وارد برزخ می‌شود، تازه می‌فهمد زندگی همانی بود که با امام زمان گذشت و برای امام زمان گذاشت. این خیلی مهم است.

دعای برای امام زمان؛ امان از فتنه‌های آخرالزمان

شما سروران من خیلی خوشحال باشید که جز نادر افرادی هستید که از بین این همه شیعیان، جمعه‌ها دعوت می‌شوید به استغاثه برای امام. این بسیار بسیار مهم است. خدا رحمت کند آقای بهجت را. همیشه می‌فرمود، البته این هم حدیث داریم از آقا امام عسکری، ولی ایشان می‌فرمود که در آخرالزمان کسانی درامان خواهند بود که خداوند به آنها توفیق دعا برای امام زمان بهشان داده. یعنی همه کسانی که در آخرالزمان هستند درامان نیستند، آسیب می‌بینند، ریزش می‌کنند، ولی اونی که قلبش آنقدر طهارت پیدا کرده، عشق پیدا کرده که به استغاثه برای امام زمان می‌پردازد، به دعا برای امام زمان می‌پردازد، این خیلی سعادت دارد. شما قدر خودتان را بدانید و بدانید که مهمان امام زمانید. ما با پای خودمان نمی‌آییم اینجا. این یادتان باشد یک کسی خدای نکرده دچار این توهم و شرک که نشود که فکر کند این کار من است. نه. یعنی مشکلات می‌آید سر راه انسان، گرفتاری‌هایی می‌آید که دست و پاگیر می‌شود، انسان نمی‌تواند بیاید. اینکه همه موانع برطرف می‌شود برای عزیزان و سروران من که تا اینجا می‌آیند، می‌نشینند برای امام زمانشان استغاثه می‌کنند، توسل می‌کنند، این را در این بهشت خیلی شاد باشید. در این میکده خیلی خوشحال باشید که امامتان دعوتتان کرده. از بین این همه آدم یک همچین مهمانی راه بیندازد. عصرهای جمعه شما را دعوت بکند که بیایید. چون او به دعای ما واقعاً که احتیاجی ندارد که. ما به دعای به او احتیاج داریم. ما هستیم که اگر استغاثه نداشته باشیم، دعا نداشته باشیم، خودمان نابود می‌شویم، خودمان ساقط می‌شویم، خودمان گرفتار می‌شویم. ولی شما هم خواهشاً قلبتان را باز کنید. بگویید: خدایا ما از طرف هشت میلیارد بچه‌های ایتام امام زمان داریم اینجا به نمایندگی از آنها برای امام زمان استغاثه می‌کنیم، گریه می‌کنیم و دعا می‌کنیم. برای همه دعا بکنید، از طرف همه این دعا را انجام بدهید. ولی این شرافت بسیار بزرگی است.

حفظ نعمت دعا برای امام زمان

از خدا بخواهیم در همین وسط دعاهایتان که ان شاء الله اشک می‌ریزید، ناله می‌کنید، همانطور که در حرم حضرت معصومه می‌گوییم، بگوییم: «وَلَا تَسْلُبْ مِنِّی مَا أَنَا فِیهِ» خدایا حالا که من را تا اینجا آوردی، دیگر این را از من نگیر. من بی‌لیاقتی نکنم که این از من گرفته بشود. من به قرآن قسم می‌خورم، به خود امام زمان، در جمعه، عصر جمعه هیچ جایی روی کره زمین بهتر از جایی که انسان نشسته برای امام زمان دعا می‌کند، وجود ندارد. خوشحال‌ترین، خوش به حال‌ترین آدم‌ها همان‌هایی هستند که جمعه‌ها یک جا جمع می‌شوند غروب‌های جمعه و برای امام زمان دعا می‌کنند. نه آنهایی که در مکه هستند، نه آنهایی که در مدینه هستند، نه آنهایی که در نجف هستند، نه در آن که در کربلا هستند. هیچ کدام حالتشان بهتر و رشک برانگیزتر و غبطه آورتر از کسی نیست که عصر جمعه یک جایی جمع می‌شود با سایر مومنین و برای امام زمانش استغاثه دارد و دعا می‌کند.

انتظار ائمه از شیعیان

یادم هست جوانی تعریف می‌کرد که من اربعین رفتم زیارت. دیدم حالم خوب نیست. اصلا انگار امام من را تحویل نمی‌گیرد. هرچی در حرم ماندم، دیدم قلبم باز نشد. راهپیمایی کردم، برگشتم آمدم تهران. یک شب خواب امام حسین را دیدم. دیدم خیلی ناراحت است از ما. می‌خواهم بگویم آدم می‌تواند تا اربعین هم برود، ولی آقا باهاش قهر باشد. هرچند تا آنجا هم به دعوت امام رفته، ولی آقا از ما توقعی دارد. بالاخره این امام حسین کشته شده با این مصائب. امیرالمومنین، مادرمان فاطمه زهرا، امام مجتبی، بقیه ائمه کشته شدند تا این آقا بیاید. همه مقدمه‌ساز این آقا بودند. بعد می‌گفت آقا به من گفتش که شما همه‌تان می‌آیید اینجا، هی گریه و ناله دارید، ولی هیچ کدامتان برای پسرم دعا نمی‌کنید. هیچ کس برای فرج دعا نمی‌کند به معنای واقعی. این آن چیزی است که ائمه از ما انتظار دارند. الان فاطمه زهرا از ما انتظار ندارد بیاییم بنشینیم بگوییم مادرمان فاطمه زهرا را فقط بین در و دیوار کشتند و چهل و چرا هی اشک بریزیم، بعد پاشیم برویم. حضرت زهرا می‌خواهد ما بفهمیم که او برای چی رفته پشت در و دیوار و دفاع از امام زمانش. ما این را باید بفهمیم. او هم برای دفاع از امام زمانش رفت و اینها در هر زمانی تصمیم‌هایی گرفتند تا منجر بشود به ظهور مهدی که جهان نجات پیدا کند و دین پیغمبر پیروز شود. این دین، دین جهانی است. آمده که کل کره زمین را بگیرد و ماییم که باید با مقدمه‌سازی، لشکرشدن برای حضرت، سرباز شدن برای حضرت، ساخت آن لشکر مناسب، این کار نهایی را انجام بدهیم.

حیات در تمام ابعاد با ظهور امام زمان

پس این خیلی مهم است که ما فهم درستی از چشمه حیات بودن داشته باشیم. تصور اینکه هشت میلیارد انسان دارند می‌میرند بدون آب، آب یعنی امام زمان، آب حیات، خیلی خشن است. تصورش وحشتناک است. او اگر بیاید، حیات در تمام ابعاد وجودی انسان جریان پیدا می‌کند. یعنی بخش اقتصاد کره زمین جریان پیدا می‌کند. در روایت داریم: زمین همه برکاتش را بیرون می‌دهد. مردم به یک رونق و صفای بی‌نظیری می‌رسند. در بخش گیاهی همینطور، در بخش حیوانی همینطور، در بخش علمی همینطور و از همه مهمتر اینکه انسان‌ها در بخش انسانی می‌توانند خلیفه بشوند، می‌توانند به مقام محمودی که همیشه آرزویشان را داشتند برسند، می‌توانند به غیب راه پیدا کنند، می‌توانند مفهوم انسانیت و حیات ویژه انسان، قرب الی الله را بچشند. ما هیچ کدام الان نمی‌چشیم. ما الان دردسرهای هر کدام دردسرهای پایینی خودمان را داریم، گرفتاری خودمان را داریم و اساساً از آن معنای حیات معنوی خیلی خیلی دور می‌شویم.

قدردانی از نعمت حضور در محافل امام زمان

حالا شما فکر کنید در این قحطی‌زده کره زمین، یک کشوری هست به نام ایران، بهشت است برای شیعیان و وسط این یک عده خاصی فقط دعوت می‌شوند که آنها برای امام زمان گریه کنند، استغاثه کنند و دعا کنند. این هم خیلی ما باید حواسمان باشد و قدر بدانیم. یعنی از آسمان سنگ هم بیاید، بمب هم بریزند، جمعه‌هایتان را تعطیل نکنید. یک جا جمع شوید. این اتصال قلبی‌تان، اشکتان، توسلتان را برای حضرت ادامه بدهید و دیگران را هم دعوت بکنیم، مبلغ باشیم، دیگران هم می‌توانند به این سعادت ان شاء الله برسند.

و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.

خلاصه

جملات ناب

  • امام، چشمه حیات انسانی است و کسی که اتصال به امام ندارد، از حیات انسانی محروم است.

  • زندگی بدون دین، زندگی انسانی نیست، زیرا دین آموزه‌های مبتنی بر هفت تخصص است که تنها خداوند و چهارده معصوم از آن آگاهند.

  • اجابت خدا و رسول، راه رسیدن به حیات حقیقی است؛ زیرا دعوت آن‌ها به دین، حیات واقعی انسان را تضمین می‌کند.

  • امام زمان (عج) آب حیات برای همه کره زمین است و بدون او، زمین در فراق و رنج به سر می‌برد.

  • معرفت و اتصال به امام، اتصال به چشمه حیات است که انسان را به زندگانی دائمی در بهشت و نجات از آتش جهنم رهنمون می‌شود.

  • خداوند زمین را پس از مردنش به دست امام زمان (عج) زنده خواهد کرد و او چهره مبارکش را به رسول خدا نشان داد و فرمود: “من با این شخص زمینم را آباد خواهم کرد.”

  • حتی اگر با ائمه دیگر در ارتباط باشید، اما با امام زمان خودتان در ارتباط نباشید، به سعادت واقعی نمی‌رسید.

  • یاد، ذکر، گریه، دلتنگی و دعا برای امام زمان (عج)، کویر دل انسان را سرسبز و خرم می‌کند و انسان مفهوم حیات را در اتصال با ایشان می‌فهمد.

  • در آخرالزمان، کسانی در امان خواهند بود که خداوند به آن‌ها توفیق دعا برای امام زمان (عج) را داده باشد.

  • هیچ جایی روی کره زمین بهتر از جایی که انسان نشسته برای امام زمان دعا می‌کند، وجود ندارد.

  • ائمه از ما انتظار دارند که برای فرج امام زمان (عج) به معنای واقعی دعا کنیم و هدف از شهادت آن‌ها، مقدمه‌سازی برای ظهور ایشان بوده است.

  • با ظهور امام زمان (عج)، حیات در تمام ابعاد وجودی انسان جریان پیدا می‌کند؛ از اقتصاد و طبیعت گرفته تا رشد علمی و رسیدن به مقام انسانیت و قرب الهی.

  • در این قحطی‌زده کره زمین، ایران بهشت شیعیان است و کسانی که برای امام زمان (عج) دعا و استغاثه می‌کنند، از سعادت بزرگی برخوردارند.

  • جمعه‌هایتان را تعطیل نکنید؛ این اتصال قلبی، اشک و توسل به حضرت را ادامه دهید و دیگران را نیز به این سعادت دعوت کنید.

فراداده ها

جایگاه در
درختواره انسان‌شناسی